6. сена̄санаккхандхакам̣

1. пат̣хамабха̄н̣ава̄ро

виха̄ра̄нуджа̄нанам̣

294. тена самайена буддхо бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сена̄санам̣ апан̃н̃аттам̣ хоти. те ча бхиккхӯ тахам̣ тахам̣ вихаранти – аран̃н̃е, руккхамӯле, паббате, кандара̄йам̣, гиригуха̄йам̣, суса̄не, ванапаттхе, аджджхока̄се, пала̄лапун̃дже. те ка̄лассева тато тато упаниккхаманти – аран̃н̃а̄ руккхамӯла̄ паббата̄ кандара̄ гиригуха̄ суса̄на̄ ванапаттха̄ аджджхока̄са̄ пала̄лапун̃джа̄, па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена, а̄локитена вилокитена, самин̃джитена паса̄ритена, оккхиттачаккхӯ, ирийа̄патхасампанна̄. тена кхо пана самайена ра̄джагахако сет̣т̣хӣ [сет̣т̣хи (ка.)] ка̄лассева уййа̄нам̣ агама̄си. аддаса̄ кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ те бхиккхӯ ка̄лассева тато тато упаниккхаманте – аран̃н̃а̄ руккхамӯла̄ паббата̄ кандара̄ гиригуха̄ суса̄на̄ ванапаттха̄ аджджхока̄са̄ пала̄лапун̃джа̄, па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена, а̄локитена вилокитена, самин̃джитена паса̄ритена, оккхиттачаккхӯ, ирийа̄патхасампанне. дисва̄насса читтам̣ пасӣди. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘сача̄хам̣, бханте, виха̄ре ка̄ра̄пеййам̣, васеййа̄тха ме виха̄ресӯ’’ти? ‘‘на кхо, гахапати, бхагавата̄ виха̄ра̄ анун̃н̃а̄та̄’’ти. ‘‘тена хи, бханте, бхагавантам̣ пат̣ипуччхитва̄ мама а̄рочеййа̄тха̄’’ти. ‘‘евам̣ гахапатӣ’’ти кхо те бхиккхӯ ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘ра̄джагахако, бханте, сет̣т̣хӣ виха̄ре ка̄ра̄петука̄мо. катхам̣ ну кхо, бханте, амхехи [бханте (сӣ. ка.)] пат̣ипаджджитабба’’нти? атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча лен̣а̄ни [пан̃ча сена̄сана̄ни (сйа̄.)] – виха̄рам̣, ад̣д̣хайогам̣, па̄са̄дам̣, хаммийам̣, гуха’’нти.

атха кхо те бхиккхӯ йена ра̄джагахако сет̣т̣хӣ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ етадавочум̣ – ‘‘анун̃н̃а̄та̄ кхо, гахапати, бхагавата̄ виха̄ра̄; йассада̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ ека̄хенева сат̣т̣хивиха̄ре патит̣т̣ха̄песи. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ те сат̣т̣хивиха̄ре парийоса̄петва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.

атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ тасса̄ раттийа̄ аччайена пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса нивесанам̣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄, бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣, екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ете ме, бханте, сат̣т̣хивиха̄ра̄ пун̃н̃аттхикена саггаттхикена ка̄ра̄пита̄. катха̄хам̣, бханте, тесу виха̄ресу пат̣ипаджджа̄мӣ’’ти? ‘‘тена хи твам̣, гахапати, те сат̣т̣хивиха̄ре а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣ха̄пехӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавато пат̣иссутва̄ те сат̣т̣хивиха̄ре а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣ха̄песи.

295. атха кхо бхагава̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –

‘‘сӣтам̣ ун̣хам̣ пат̣иханти [пат̣иханати (ка.)], тато ва̄л̣амига̄ни ча;

сарӣсапе ча макасе, сисире ча̄пи вут̣т̣хийо.

‘‘тато ва̄та̄тапо гхоре, сан̃джа̄то [ва̄та̄тапе гхоре, сан̃джа̄те (ка. садданӣти)] пат̣ихан̃н̃ати;

лен̣аттхан̃ча сукхаттхан̃ча, джха̄йитун̃ча випасситум̣.

‘‘виха̄рада̄нам̣ сан̇гхасса, аггам̣ буддхена [буддхехи (сйа̄.)] ван̣н̣итам̣;

тасма̄ хи пан̣д̣ито, посо сампассам̣ аттхаматтано.

‘‘виха̄ре ка̄райе рамме, ва̄сайеттха бахуссуте;

тесам̣ аннан̃ча па̄нан̃ча, ваттхасена̄сана̄ни ча;

дадеййа уджубхӯтесу, виппасаннена четаса̄.

‘‘те тасса дхаммам̣ десенти, саббадуккха̄панӯданам̣;

йам̣ со дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, паринибба̄ти ана̄саво’’ти.

атха кхо бхагава̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

296. ассосум̣ кхо манусса̄ – ‘‘бхагавата̄ кира виха̄ра̄ анун̃н̃а̄та̄’’ти саккаччам̣ [те саккаччам̣ (сйа̄. кам̣.)] виха̄ре ка̄ра̄пенти. те виха̄ра̄ акава̄т̣ака̄ хонти; ахӣпи виччхика̄пи сатападийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣а’’нти. бхиттичхиддам̣ каритва̄ валлийа̄пи раджджуйа̄пи кава̄т̣ам̣ бандханти. ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджанти. кхайитабандхана̄ни кава̄т̣а̄ни патанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сака’’нти. кава̄т̣а̄ на пхусӣйанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. кава̄т̣а̄ на тхакийанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣ика’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ на сакконти кава̄т̣ам̣ апа̄пуритум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, та̄л̣аччхиддам̣. тӣн̣и та̄л̣а̄ни – лохата̄л̣ам̣, кат̣т̣хата̄л̣ам̣, виса̄н̣ата̄л̣а’’нти. йехи [йепи (сӣ. сйа̄.)] те уггха̄т̣етва̄ пависанти [виса̄н̣ата̄л̣ам̣, йехи те уггха̄т̣етва̄ пависантӣти (ка.)], виха̄ра̄ агутта̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йантакам̣ сӯчика’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ тин̣аччхадана̄ хонти; сӣтака̄ле сӣта̄, ун̣хака̄ле ун̣ха̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ ава̄тапа̄нака̄ хонти ачаккхусса̄ дуггандха̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тӣн̣и ва̄тапа̄на̄ни – ведика̄ва̄тапа̄нам̣, джа̄лава̄тапа̄нам̣, сала̄кава̄тапа̄на’’нти. ва̄тапа̄нантарика̄йа ка̄л̣ака̄пи ваггулийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ва̄тапа̄начаккалика’’нти. чаккаликантарика̄йапи ка̄л̣ака̄пи ваггулийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ва̄тапа̄накава̄т̣акам̣ ва̄тапа̄набхисика’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ чхама̄йам̣ сайанти. гатта̄нипи чӣвара̄нипи пам̣сукита̄ни хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тин̣асантха̄рака’’нти. тин̣асантха̄рако ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, мид̣д̣хи’’нти [мӣд̣ханти (сӣ.), мид̣хинти (сйа̄.)]. мид̣д̣хийа̄ гатта̄ни дуккха̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бидаламан̃чака’’нти.

ман̃чапӣт̣ха̄диануджа̄нанам̣

297. тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико маса̄рако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маса̄ракам̣ ман̃ча’’нти. маса̄ракам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маса̄ракам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико бундика̄баддхо ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бундика̄баддхам̣ ман̃ча’’нти. бундика̄баддхам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бундика̄баддхам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико кул̣ӣрапа̄дако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кул̣ӣрапа̄дакам̣ ман̃ча’’нти. кул̣ӣрапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кул̣ӣрапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико а̄хаччапа̄дако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ ора̄чесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄хаччапа̄дакам̣ ман̃ча’’нти. а̄хаччапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄хаччапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса а̄сандико уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄сандика’’нти. уччако а̄сандико уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи а̄сандика’’нти. саттан̇го уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, саттан̇га’’нти. уччако саттан̇го уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи саттан̇га’’нти. бхаддапӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаддапӣт̣ха’’нти. пӣт̣хика̄ уппанна̄ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пӣт̣хика’’нти. ел̣акапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ел̣акапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти. а̄малакават̣т̣икам̣ [а̄малакаван̣т̣икам̣ (сйа̄.)] пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄малакават̣т̣икам̣ пӣт̣ха’’нти. пхалакам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пхалака’’нти. коччхам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, коччха’’нти. пала̄лапӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пала̄лапӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ учче ман̃че сайанти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, учче ман̃че сайитаббам̣. йо сайеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху нӣче ман̃че сайанто ахина̄ дат̣т̣хо хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ман̃чапат̣ипа̄дака’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ учче ман̃чапат̣ипа̄даке дха̄ренти, саха ман̃чапат̣ипа̄дакехи паведхенти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, учча̄ ман̃чапат̣ипа̄дака̄ дха̄ретабба̄. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ ман̃чапат̣ипа̄дака’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса суттам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, суттам̣ ман̃чам̣ вет̣хету’’нти [ветунти (сӣ.)]. ан̇га̄ни бахусуттам̣ парийа̄дийанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ан̇ге виджджхитва̄ ат̣т̣хападакам̣ вет̣хету’’нти. чол̣акам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чимиликам̣ ка̄ту’’нти. тӯлика̄ уппанна̄ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виджат̣етва̄ биббоханам̣ [бимбоханам̣ (сӣ. сйа̄. бимба + оханам̣)] ка̄тум̣. тӣн̣и тӯла̄ни – руккхатӯлам̣, лата̄тӯлам̣, пот̣акитӯла’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ аддхака̄йика̄ни [ад̣д̣хака̄йика̄ни (ка.)] биббохана̄ни дха̄ренти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, ад̣д̣хака̄йика̄ни биббохана̄ни дха̄ретабба̄ни. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сӣсаппама̄н̣ам̣ биббоханам̣ ка̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена ра̄джагахе гираггасамаджджо хоти. манусса̄ маха̄матта̄нам̣ аттха̄йа бхисийо пат̣ийа̄денти – ун̣н̣абхисим̣, чол̣абхисим̣, ва̄кабхисим̣, тин̣абхисим̣, пан̣н̣абхисим̣. те вӣтиватте самадждже чхавим̣ уппа̄т̣етва̄ харанти. аддаса̄сум̣ кхо бхиккхӯ самаджджат̣т̣ха̄не бахум̣ ун̣н̣ампи чол̣акампи ва̄кампи тин̣ампи пан̣н̣ампи чхат̣т̣итам̣. дисва̄на бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча бхисийо – ун̣н̣абхисим̣, чол̣абхисим̣, ва̄кабхисим̣, тин̣абхисим̣, пан̣н̣абхиси’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса сена̄санапариккха̄рикам̣ дуссам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхисим̣ онандхиту’’нти [онаддхитум̣ (сйа̄.)].

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чабхисим̣ пӣт̣хе сантхаранти, пӣт̣хабхисим̣ ман̃че сантхаранти. бхисийо парибхиджджанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, онаддхаман̃чам̣ [онаддхаман̃чам̣ (ка.) евамупарипи] онаддхапӣт̣ха’’нти. уллокам̣ акаритва̄ сантхаранти, хет̣т̣хато нипатанти [нипат̣анти (ка.), ниппхат̣анти (сӣ.), ниппа̄т̣енти (сйа̄.)] …пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уллокам̣ каритва̄ сантхаритва̄ бхисим̣ онандхиту’’нти. чхавим̣ уппа̄т̣етва̄ харанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пхоситу’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттикамма’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, хаттхабхаттикамма’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, хаттхабхатти’’нти.

сетаван̣н̣а̄диануджа̄нанам̣

298. тена кхо пана самайена титтхийа̄нам̣ сеййа̄йо сетаван̣н̣а̄ хонти, ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми, герукапарикаммаката̄ бхитти. бахӯ манусса̄ сеййа̄пеккхака̄ гаччханти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄ре сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикамма’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхиттийа̄ сетаван̣н̣о на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ сетаван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. сетаван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сан̣хаматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ сетаван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. сетаван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, икка̄сам̣ пит̣т̣хамадда’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхиттийа̄ герука̄ на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ герукам̣ нипа̄тету’’нти. герука̄ анибандханӣйа̄ хоти …пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кун̣д̣акаматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ герукам̣ нипа̄тету’’нти. герука̄ анибандханӣйа̄ хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, са̄сапакут̣т̣ам̣ ситтхателака’’нти. аччуссаннам̣ хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чол̣акена паччуддхариту’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхӯмийа̄ ка̄л̣аван̣н̣о на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. ка̄л̣аван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ган̣д̣уматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. ка̄л̣аван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, икка̄сам̣ каса̄ва’’нти.

пат̣ибха̄начиттапат̣иккхепам̣

299. тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ виха̄ре пат̣ибха̄начиттам̣ ка̄ра̄пенти – иттхирӯпакам̣ пурисарӯпакам̣. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, пат̣ибха̄начиттам̣ ка̄ра̄петаббам̣ – иттхирӯпакам̣ пурисарӯпакам̣. йо ка̄ра̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти.

ит̣т̣хака̄чайа̄диануджа̄нанам̣

300. тена кхо пана самайена виха̄ра̄ нӣчаваттхука̄ хонти, удакена оттхариййанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ а̄л̣акаманда̄ хонти. бхиккхӯ хирийанти нипаджджитум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тирокаран̣и’’нти. тирокаран̣им̣ уккхипитва̄ олокенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ад̣д̣хакут̣т̣ака’’нти. ад̣д̣хакут̣т̣ака̄ упарито олокенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо габбхе – сивика̄габбхам̣, на̄л̣ика̄габбхам̣, хаммийагаббха’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ кхуддаке виха̄ре маджджхе габбхам̣ каронти. упача̄ро на хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кхуддаке виха̄ре екамантам̣ габбхам̣ ка̄тум̣, махаллаке маджджхе’’ти.

тена кхо пана самайена виха̄расса кут̣т̣апа̄до джӣрати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кулан̇капа̄дака’’нти [кул̣ун̇капа̄даканти (сӣ.)]. виха̄расса кут̣т̣о овассати…пе…‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паритта̄н̣акит̣икам̣ уддасудха’’нти [уддха̄судханти (сйа̄.)].

тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса бхиккхуно тин̣аччхадана̄ ахи кхандхе патати. со бхӣто виссарамака̄си. бхиккхӯ упадха̄витва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса твам̣, а̄вусо, виссарамака̄сӣ’’ти? атха кхо со бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, вита̄на’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чапа̄депи пӣт̣хапа̄депи тхавика̄йо лаггенти. ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхиттикхилам̣ на̄гадантака’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чепи пӣт̣хепи чӣварам̣ никкхипанти. чӣварам̣ парибхиджджити. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄ре чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ ана̄л̣индака̄ хонти аппат̣иссаран̣а̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄л̣индам̣ пагханам̣ пакут̣т̣ам̣ [пакуд̣д̣ам̣ (сӣ.)] оса̄рака’’нти. а̄л̣инда̄ па̄кат̣а̄ хонти. бхиккхӯ хирийанти нипаджджитум̣…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сам̣саран̣акит̣икам̣ уггха̄т̣анакит̣ика’’нти.

упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ануджа̄нанам̣

301. тена кхо пана самайена бхиккхӯ аджджхока̄се бхаттависсаггам̣ каронта̄ сӣтенапи ун̣хенапи киламанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упат̣т̣ха̄наса̄ла’’нти. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ аджджхока̄се чхама̄йа чӣварам̣ паттхаранти. чӣварам̣ пам̣сукитам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аджджхока̄се чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти. па̄нӣйам̣ отаппати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, па̄нӣйаса̄лам̣ па̄нӣйаман̣д̣апа’’нти. па̄нӣйаса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. па̄нӣйаса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти. па̄нӣйабха̄джанам̣ на сам̣виджджати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, па̄нӣйасан̇кхам̣ па̄нӣйасара̄вака’’нти.

па̄ка̄ра̄диануджа̄нанам̣

302. тена кхо пана самайена виха̄ра̄ апариккхитта̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, париккхипитум̣ тайо па̄ка̄ре – ит̣т̣хака̄па̄ка̄рам̣, сила̄па̄ка̄рам̣, да̄рупа̄ка̄ра’’нти. кот̣т̣хако на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кот̣т̣хака’’нти. кот̣т̣хако нӣчаваттхуко хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. кот̣т̣хакасса кава̄т̣ам̣ на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣ам̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сакам̣ аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣икам̣ та̄л̣аччхиддам̣ а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. кот̣т̣хаке тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти.

тена кхо пана самайена паривен̣ам̣ чиккхаллам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, марумбам̣ упакириту’’нти. на парийа̄пун̣анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, падарасилам̣ никкхипиту’’нти. удакам̣ сантит̣т̣хати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, удаканиддхамана’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ паривен̣е тахам̣ тахам̣ аггит̣т̣ха̄нам̣ каронти. паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, екамантам̣ аггиса̄лам̣ ка̄ту’’нти. аггиса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. аггиса̄ла̄йа кава̄т̣ам̣ на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣ам̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сакам̣ аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣икам̣ та̄л̣аччхиддам̣ а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. аггиса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

а̄ра̄мапариккхепаануджа̄нанам̣

303. тена кхо пана самайена а̄ра̄мо апариккхитто хоти. аджака̄пи пасука̄пи упаропе вихет̣хенти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, париккхипитум̣ тайо ва̄т̣е – вел̣ува̄т̣ам̣, кан̣д̣акава̄т̣ам̣ [ват̣е вел̣уват̣ам̣ кан̣д̣акават̣ам̣ (сйа̄.)], парикха’’нти. кот̣т̣хако на хоти. татхева аджака̄пи пасука̄пи упаропе вихет̣хенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кот̣т̣хакам̣ апесим̣ йамакакава̄т̣ам̣ торан̣ам̣ палигха’’нти. кот̣т̣хаке тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти. а̄ра̄мо чиккхалло хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, марумбам̣ упакириту’’нти. на парийа̄пун̣анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, падарасилам̣ никкхипиту’’нти. удакам̣ сантит̣т̣хати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, удаканиддхамана’’нти.

тена кхо пана самайена ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сан̇гхасса аттха̄йа судха̄маттика̄лепанам̣ па̄са̄дам̣ ка̄ретука̄мо хоти. атха кхо бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘ким̣ ну кхо бхагавата̄ чхаданам̣ анун̃н̃а̄там̣, ким̣ ананун̃н̃а̄та’’нти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча чхадана̄ни – ит̣т̣хака̄чхаданам̣, сила̄чхаданам̣, судха̄чхаданам̣, тин̣аччхаданам̣, пан̣н̣аччхадана’’нти.

пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.

2. дутийабха̄н̣ава̄ро

ана̄тхапин̣д̣икаваттху

304. тена кхо пана самайена ана̄тхапин̣д̣ико гахапати ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса бхагинипатико хоти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати ра̄джагахам̣ агама̄си кеначидева каран̣ӣйена. тена кхо пана самайена ра̄джагахакена сет̣т̣хина̄ сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито хоти. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ да̄се ча каммака̄ре [каммакаре (сӣ. сйа̄.)] ча а̄н̣а̄песи – ‘‘тена хи, бхан̣е, ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа йа̄гуйо пачатха, бхатта̄ни пачатха, сӯпа̄ни сампа̄детха, уттарибхан̇га̄ни сампа̄детха̄’’ти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса етадахоси – ‘‘пуббе кхва̄йам̣ гахапати майи а̄гате саббакичча̄ни никкхипитва̄ маман̃н̃ева саддхим̣ пат̣исаммодати. сода̄на̄йам̣ виккхиттарӯпо да̄се ча каммака̄ре ча а̄н̣а̄песи – ‘тена хи, бхан̣е, ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа йа̄гуйо пачатха, бхатта̄ни пачатха, сӯпа̄ни сампа̄детха, уттарибхан̇га̄ни сампа̄детха̄’ти. ким̣ ну кхо имасса гахапатисса а̄ва̄хо ва̄ бхависсати, вива̄хо ва̄ бхависсати, маха̄йан̃н̃о ва̄ паччупат̣т̣хито, ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро нимантито сва̄тана̄йа саддхим̣ балака̄йена̄’’ти?

атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ да̄се ча каммака̄ре ча а̄н̣а̄петва̄ йена ана̄тхапин̣д̣ико гахапати тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ана̄тхапин̣д̣икена гахапатина̄ саддхим̣ пат̣исаммодитва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ ана̄тхапин̣д̣ико гахапати етадавоча – ‘‘пуббе кхо твам̣, гахапати, майи а̄гате саббакичча̄ни никкхипитва̄ маман̃н̃ева саддхим̣ пат̣исаммодаси. сода̄ни твам̣ виккхиттарӯпо да̄се ча каммака̄ре ча а̄н̣а̄песи – ‘тена хи, бхан̣е, ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа йа̄гуйо пачатха, бхатта̄ни пачатха, сӯпа̄ни сампа̄детха, уттарибхан̇га̄ни сампа̄детха̄’ти. ким̣ ну кхо те, гахапати, а̄ва̄хо ва̄ бхависсати, вива̄хо ва̄ бхависсати, маха̄йан̃н̃о ва̄ паччупат̣т̣хито, ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро нимантито сва̄тана̄йа саддхим̣ балака̄йена̄’’ти? ‘‘на ме, гахапати, а̄ва̄хо ва̄ бхависсати, на̄пи вива̄хо ва̄ бхависсати, на̄пи ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро нимантито сва̄тана̄йа саддхим̣ балака̄йена; апи ча ме маха̄йан̃н̃о паччупат̣т̣хито; сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито’’ти. ‘‘буддхоти твам̣, гахапати, вадесӣ’’ти? ‘‘буддхо тйа̄хам̣, гахапати, вада̄мӣ’’ти. ‘‘буддхоти твам̣, гахапати, вадесӣ’’ти? ‘‘буддхо тйа̄хам̣, гахапати, вада̄мӣ’’ти. ‘‘буддхоти твам̣, гахапати, вадесӣ’’ти? ‘‘буддхо тйа̄хам̣, гахапати, вада̄мӣ’’ти. ‘‘гхосопи кхо есо, гахапати, дуллабхо локасмим̣ йадидам̣ – буддхо буддхоти. сакка̄ ну кхо, гахапати, имам̣ ка̄лам̣ там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камитум̣ арахантам̣ самма̄самбуддха’’нти? ‘‘ака̄ло кхо, гахапати, имам̣ ка̄лам̣ там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камитум̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣. сведа̄ни твам̣ ка̄лена там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камиссаси арахантам̣ самма̄самбуддха’’нти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати – сведа̄на̄хам̣ ка̄лена там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ми арахантам̣ самма̄самбуддханти – буддхагата̄йа сатийа̄ нипаджджитва̄ раттийа̄ судам̣ тиккхаттум̣ вут̣т̣ха̄си пабха̄там̣ ман̃н̃ама̄но.

305. [сам̣. ни. 1.242] атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена сивакадва̄рам̣ [сӣвадва̄рам̣ (сӣ.), сӣтаванадва̄рам̣ (сйа̄.)] тенупасан̇ками. аманусса̄ два̄рам̣ виварим̣су. атха кхо ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса нагарамха̄ никкхантасса а̄локо антарадха̄йи, андхака̄ро па̄турахоси, бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со удапа̄ди; татова пуна ниваттитука̄мо ахоси. атха кхо сивако [сӣвако (сӣ. сйа̄.)] йаккхо антарахито саддаманусса̄веси –

‘‘сатам̣ хаттхӣ сатам̣ асса̄, сатам̣ ассатарӣратха̄;

сатам̣ кан̃н̃а̄сахасса̄ни, а̄муккаман̣икун̣д̣ала̄;

екасса падавӣтиха̄расса, калам̣ на̄ггханти сол̣асим̣ [сол̣асинти (сӣ. ка.)].

‘‘абхиккама гахапати абхиккама гахапати;

абхиккантам̣ те сеййо но пат̣икканта’’нти.

атха кхо ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса андхака̄ро антарадха̄йи, а̄локо па̄турахоси. йам̣ ахоси бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со со пат̣иппассамбхи. дутийампи кхо…пе… татийампи кхо…пе… ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса а̄локо антарадха̄йи, андхака̄ро па̄турахоси, бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со удапа̄ди, татова пуна ниваттитука̄мо ахоси. татийампи кхо сивако йаккхо антарахито саддаманусса̄веси –

‘‘сатам̣ хаттхӣ сатам̣ асса̄, сатам̣ ассатарӣратха̄;

сатам̣ кан̃н̃а̄сахасса̄ни, а̄муккаман̣икун̣д̣ала̄;

екасса падавӣтиха̄расса, калам̣ на̄ггханти сол̣асим̣.

‘‘абхиккама гахапати абхиккама гахапати,

абхиккантам̣ те сеййо но пат̣икканта’’нти.

татийампи кхо ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса андхака̄ро антарадха̄йи, а̄локо па̄турахоси, йам̣ ахоси бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со, со пат̣иппассамбхи. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена сӣтаванам̣ тенупасан̇ками. тена кхо пана самайена бхагава̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа аджджхока̄се чан̇камати. аддаса̄ кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на чан̇кама̄ орохитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘ехи судатта̄’’ти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати – на̄мена мам̣ бхагава̄ а̄лапатӣти – хат̣т̣хо удагго йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘каччи, бханте, бхагава̄ сукхам̣ сайиттха̄’’ти?

[сам̣. ни. 1.242] ‘‘саббада̄ ве сукхам̣ сети, бра̄хман̣о париниббуто;

йо на лимпати ка̄месу, сӣтибхӯто нирӯпадхи.

‘‘сабба̄ а̄саттийо чхетва̄, винеййа хадайе дарам̣;

упасанто сукхам̣ сети, сантим̣ паппуййа четаса̄’’ти [четасоти (сӣ. сйа̄.)].

атха кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса анупуббим̣ катхам̣ [а̄нупуббикатхам̣ (сӣ.)] катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣ сӣлакатхам̣ саггакатхам̣, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣, неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси. йада̄ бхагава̄ ан̃н̃а̄си ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ каллачиттам̣ мудучиттам̣ винӣваран̣ачиттам̣ удаггачиттам̣ пасанначиттам̣, атха йа̄ буддха̄нам̣ са̄муккам̣сика̄ дхаммадесана̄ там̣ пака̄сеси – дуккхам̣, самудайам̣, ниродхам̣, маггам̣. сеййатха̄пи на̄ма суддхам̣ ваттхам̣ апагатака̄л̣акам̣ саммадева раджанам̣ пат̣игган̣хеййа, евамева ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса тасмим̣йева а̄сане вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамманти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати дит̣т̣хадхаммо паттадхаммо видитадхаммо парийога̄л̣хадхаммо тин̣н̣авичикиччхо вигатакатхам̣катхо веса̄раджджаппатто апараппаччайо саттхуса̄сане бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣ бханте, абхиккантам̣ бханте! сеййатха̄пи, бханте, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти – евамевам̣ бхагавата̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми, дхамман̃ча, бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гатам̣. адхива̄сету ча ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена.

атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. ассоси кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ – ‘‘ана̄тхапин̣д̣икена кира гахапатина̄ сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито’’ти.

306. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘тайа̄ кира, гахапати, сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито. тван̃ча̄си а̄гантуко. деми те, гахапати, веййа̄йикам̣ йена твам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ кареййа̄сӣ’’ти. ‘‘алам̣, гахапати аттхи ме веййа̄йикам̣ йена̄хам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ карисса̄мӣ’’ти.

ассоси кхо ра̄джагахако негамо – ‘‘ана̄тхапин̣д̣икена кира гахапатина̄ сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито’’ти. атха кхо ра̄джагахако негамо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘тайа̄ кира, гахапати, сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито. тван̃ча̄си а̄гантуко. деми те, гахапати, веййа̄йикам̣ йена твам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ кареййа̄сӣ’’ти. ‘‘алам̣ аййа; аттхи ме веййа̄йикам̣ йена̄хам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ карисса̄мӣ’’ти.

ассоси кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро – ‘‘ана̄тхапин̣д̣икена кира гахапатина̄ сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито’’ти. атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘тайа̄ кира, гахапати, сва̄тана̄йа буддхаппамукхо сан̇гхо нимантито. тван̃ча̄си а̄гантуко. деми те, гахапати, веййа̄йикам̣ йена твам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ кареййа̄сӣ’’ти. ‘‘алам̣ дева; аттхи ме веййа̄йикам̣ йена̄хам̣ буддхаппамукхасса сан̇гхасса бхаттам̣ карисса̄мӣ’’ти.

атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати тасса̄ раттийа̄ аччайена ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса нивесане пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса нивесанам̣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄, бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣, екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ са̄ваттхийам̣ васса̄ва̄сам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. ‘‘сун̃н̃а̄га̄ре кхо, гахапати, татха̄гата̄ абхирамантӣ’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄, ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти. атха кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

307. тена кхо пана самайена ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бахумитто хоти бахусаха̄йо а̄деййава̄чо. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати ра̄джагахе там̣ каран̣ӣйам̣ тӣретва̄ йена са̄ваттхи тена пакка̄ми. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати антара̄магге мануссе а̄н̣а̄песи – ‘‘а̄ра̄ме, аййа̄, каротха, виха̄ре патит̣т̣ха̄петха, да̄на̄ни пат̣т̣хапетха. буддхо локе уппанно. со ча майа̄ бхагава̄ нимантито имина̄ маггена а̄гаччхиссатӣ’’ти. атха кхо те манусса̄ ана̄тхапин̣д̣икена гахапатина̄ уййоджита̄ а̄ра̄ме акам̣су, виха̄ре патит̣т̣ха̄песум̣, да̄на̄ни пат̣т̣хапесум̣.

атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати са̄ваттхим̣ гантва̄ саманта̄ са̄ваттхим̣ анувилокеси – ‘‘каттха ну кхо бхагава̄ вихареййа? йам̣ асса га̄мато нева атидӯре на ачча̄санне, гамана̄гаманасампаннам̣, аттхика̄нам̣ аттхика̄нам̣ манусса̄нам̣ абхиккаманӣйам̣, дива̄ аппа̄кин̣н̣ам̣, раттим̣ аппасаддам̣, аппаниггхосам̣, виджанава̄там̣, мануссара̄хассеййакам̣, пат̣исалла̄наса̄руппа’’нти.

аддаса̄ кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати джетасса кума̄расса [ра̄джакума̄расса (сӣ. сйа̄. кам̣.)] уййа̄нам̣ – га̄мато нева атидӯре на ачча̄санне, гамана̄гаманасампаннам̣, аттхика̄нам̣ аттхика̄нам̣ манусса̄нам̣ абхиккаманӣйам̣, дива̄ аппа̄кин̣н̣ам̣, раттим̣ аппасаддам̣, аппаниггхосам̣, виджанава̄там̣, мануссара̄хассеййакам̣, пат̣исалла̄наса̄руппам̣. дисва̄на йена джето кума̄ро тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ джетам̣ кума̄рам̣ етадавоча – ‘‘дехи ме, аййапутта, уййа̄нам̣ а̄ра̄мам̣ ка̄ту’’нти [кетум̣ (ваджӣрабуддхит̣ӣка̄йам̣)]. ‘‘адеййо, гахапати, а̄ра̄мо апи кот̣исантхарена̄’’ти. ‘‘гахито, аййапутта, а̄ра̄мо’’ти. ‘‘на, гахапати, гахито а̄ра̄мо’’ти. гахито на гахитоти воха̄рике маха̄матте пуччхим̣су. маха̄матта̄ евама̄хам̣су – ‘‘йато тайа̄, аййапутта, аггхо като, гахито а̄ра̄мо’’ти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати сакат̣ехи хиран̃н̃ам̣ нибба̄ха̄петва̄ джетаванам̣ кот̣исантхарам̣ сантхара̄песи. саким̣ нӣхат̣ам̣ хиран̃н̃ам̣ тхокасса ока̄сасса кот̣т̣хакаса̄манта̄ наппахоти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати мануссе а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччхатха, бхан̣е, хиран̃н̃ам̣ а̄харатха; имам̣ ока̄сам̣ сантхарисса̄ма̄’’ти.

атха кхо джетасса кума̄расса етадахоси – ‘‘на кхо идам̣ оракам̣ бхависсати, йатха̄йам̣ гахапати та̄ва бахум̣ хиран̃н̃ам̣ париччаджатӣ’’ти. ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘алам̣, гахапати; ма̄ там̣ ока̄сам̣ сантхара̄песи. дехи ме етам̣ ока̄сам̣. маметам̣ да̄нам̣ бхависсатӣ’’ти. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати – айам̣ кхо джето кума̄ро абхин̃н̃а̄то н̃а̄тамануссо; махаттхико кхо пана еварӯпа̄нам̣ н̃а̄таманусса̄нам̣ имасмим̣ дхаммавинайе паса̄доти – там̣ ока̄сам̣ джетасса кума̄расса па̄да̄си [ада̄си (сйа̄.)]. атха кхо джето кума̄ро тасмим̣ ока̄се кот̣т̣хакам̣ ма̄песи.

атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати джетаване виха̄ре ка̄ра̄песи, паривен̣а̄ни ка̄ра̄песи, кот̣т̣хаке ка̄ра̄песи, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йо ка̄ра̄песи, аггиса̄ла̄йо ка̄ра̄песи, каппийакут̣ийо ка̄ра̄песи, ваччакут̣ийо ка̄ра̄песи, чан̇каме ка̄ра̄песи, чан̇каманаса̄ла̄йо ка̄ра̄песи, удапа̄не ка̄ра̄песи, удапа̄наса̄ла̄йо ка̄ра̄песи, джанта̄гхаре ка̄ра̄песи, джанта̄гхараса̄ла̄йо ка̄ра̄песи, поккхаран̣ийо ка̄ра̄песи, ман̣д̣апе ка̄ра̄песи.

навакаммада̄нам̣

308. атха кхо бхагава̄ ра̄джагахе йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена веса̄лӣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена веса̄лӣ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена манусса̄ саккаччам̣ навакаммам̣ каронти. йепи бхиккхӯ навакаммам̣ адхит̣т̣хенти тепи саккаччам̣ упат̣т̣хенти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена. атха кхо ан̃н̃атарасса далиддасса туннава̄йасса етадахоси – ‘‘на кхо идам̣ оракам̣ бхависсати, йатхайиме манусса̄ саккаччам̣ навакаммам̣ каронти; йам̣нӯна̄хампи навакаммам̣ кареййа’’нти. атха кхо со далиддо туннава̄йо са̄мам̣ чиккхаллам̣ маддитва̄ ит̣т̣хака̄йо чинитва̄ кут̣т̣ам̣ ут̣т̣ха̄песи. тена акусалакена чита̄ ван̇ка̄ бхитти парипати. дутийампи кхо…пе… татийампи кхо со далиддо туннава̄йо са̄мам̣ чиккхаллам̣ маддитва̄ ит̣т̣хака̄йо чинитва̄ кут̣т̣ам̣ ут̣т̣ха̄песи. тена акусалакена чита̄ ван̇ка̄ бхитти парипати. атха кхо со далиддо туннава̄йо уджджха̄йати кхиййати випа̄чети – ‘‘йе имесам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ денти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, те име оваданти ануса̄санти, тесан̃ча навакаммам̣ адхит̣т̣хенти. ахам̣ панамхи далиддо. на мам̣ кочи овадати ва̄ ануса̄сати ва̄ навакаммам̣ ва̄ адхит̣т̣хетӣ’’ти. ассосум̣ кхо бхиккхӯ тасса далиддасса туннава̄йасса уджджха̄йантасса кхиййантасса випа̄чентасса. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, навакаммам̣ да̄тум̣. навакаммико, бхиккхаве, бхиккху уссуккам̣ а̄паджджиссати – ‘кинти ну кхо виха̄ро кхиппам̣ парийоса̄нам̣ гаччхеййа̄’ти; кхан̣д̣ам̣ пхуллам̣ пат̣исан̇кхариссати. еван̃ча пана, бхиккхаве, да̄таббам̣. пат̣хамам̣ бхиккху йа̄читаббо, йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

309. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄масса гахапатино виха̄рам̣ иттханна̄масса бхиккхуно навакаммам̣ дадеййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо иттханна̄масса гахапатино виха̄рам̣ иттханна̄масса бхиккхуно навакаммам̣ дети. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса гахапатино виха̄рам̣ иттханна̄масса бхиккхуно навакаммасса да̄нам̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘динно сан̇гхена иттханна̄масса гахапатино виха̄ро иттханна̄масса бхиккхуно навакаммам̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

агга̄сана̄диануджа̄нанам̣

310. атха кхо бхагава̄ веса̄лийам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена са̄ваттхи тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ антева̄сика̄ бхиккхӯ буддхаппамукхасса сан̇гхасса пурато пурато гантва̄ виха̄ре паригган̣ханти, сеййа̄йо паригган̣ханти – идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ бхависсатӣ’’ти.

атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто буддхаппамукхасса сан̇гхасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ виха̄ресу париггахитесу, сеййа̄су париггахита̄су, сеййам̣ алабхама̄но ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди. атха кхо бхагава̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа укка̄си. а̄йасма̄пи са̄рипутто укка̄си. ‘‘ко еттха̄’’ти? ‘‘ахам̣, бхагава̄, са̄рипутто’’ти. ‘‘кисса твам̣, са̄рипуттам̣, идха нисинно’’ти? атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавато етаматтхам̣ а̄рочеси. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ бхиккхӯ пат̣ипуччхи – ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, чхаббаггийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ антева̄сика̄ бхиккхӯ буддхаппамукхасса сан̇гхасса пурато пурато гантва̄ виха̄ре паригган̣ханти, сеййа̄йо паригган̣ханти – идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ бхависсатӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… ‘‘катхан̃хи на̄ма те, бхиккхаве, могхапуриса̄ буддхаппамукхасса сан̇гхасса пурато пурато гантва̄ виха̄ре париггахессанти, сеййа̄йо париггахессанти – идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ бхависсатӣти! нетам̣, бхиккхаве, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ко, бхиккхаве, арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти?

екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, кхаттийакула̄ паббаджито со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, бра̄хман̣акула̄ паббаджито со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, гахапатикула̄ паббаджито со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, суттантико со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, винайадхаро со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, дхаммакатхико со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, пат̣хамасса джха̄насса ла̄бхӣ со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, дутийасса джха̄насса ла̄бхӣ со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, татийасса джха̄насса ла̄бхӣ со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, чатуттхасса джха̄насса ла̄бхӣ со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, сота̄панно со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, сакада̄га̄мӣ…пе… йо, бхагава̄, ана̄га̄мӣ…пе… йо, бхагава̄, араха̄ со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, тевиджджо со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти. екачче бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘йо, бхагава̄, чхал̣абхин̃н̃о со арахати агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’’нти.

311. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, химавантападесе [химавантапассе (сӣ. сйа̄.)] маха̄нигродхо ахоси. там̣ тайо саха̄йа̄ упанисса̄йа вихарим̣су – титтиро ча, маккат̣о ча, хаттхина̄го ча. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ага̄рава̄ аппатисса̄ асабха̄гавуттика̄ вихаранти. атха кхо, бхиккхаве, тесам̣ саха̄йа̄нам̣ етадахоси – ‘ахо нӯна майам̣ джа̄неййа̄ма йам̣ амха̄кам̣ джа̄тийа̄ махантатарам̣ там̣ майам̣ саккареййа̄ма гарум̣ кареййа̄ма ма̄неййа̄ма пӯджеййа̄ма, тасса ча майам̣ ова̄де тит̣т̣хеййа̄ма̄’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, титтиро ча маккат̣о ча хаттхина̄гам̣ пуччхим̣су – ‘твам̣, самма, ким̣ пора̄н̣ам̣ сарасӣ’ти? ‘йада̄хам̣, самма̄, пото хоми, имам̣ нигродхам̣ антара̄ саттхӣнам̣ [антара̄саттхикам̣ (сӣ.)] каритва̄ атиккама̄ми, агган̇куракам̣ ме ударам̣ чхупати. има̄хам̣, самма̄, пора̄н̣ам̣ сара̄мӣ’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, титтиро ча хаттхина̄го ча маккат̣ам̣ пуччхим̣су – ‘твам̣, самма, ким̣ пора̄н̣ам̣ сарасӣ’ти? ‘йада̄хам̣, самма̄, чха̄по хоми, чхама̄йам̣ нисӣдитва̄ имасса нигродхасса агган̇куракам̣ кха̄да̄ми. има̄хам̣, самма̄, пора̄н̣ам̣ сара̄мӣ’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, маккат̣о ча хаттхина̄го ча титтирам̣ пуччхим̣су – ‘твам̣, самма, ким̣ пора̄н̣ам̣ сарасӣ’ти? ‘амукасмим̣, самма̄, ока̄се маха̄нигродхо ахоси. тато ахам̣ пхалам̣ бхаккхитва̄ имасмим̣ ока̄се ваччам̣ ака̄сим̣; тасса̄йам̣ нигродхо джа̄то. тада̄хам̣, самма̄, джа̄тийа̄ махантатаро’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, маккат̣о ча хаттхина̄го ча титтирам̣ етадавочум̣ – ‘твам̣, самма, амха̄кам̣ джа̄тийа̄ махантатаро. там̣ майам̣ саккарисса̄ма гарум̣ карисса̄ма ма̄несса̄ма пӯджесса̄ма, туйхан̃ча майам̣ ова̄де патит̣т̣хисса̄ма̄’ти. атха кхо, бхиккхаве, титтиро маккат̣ан̃ча хаттхина̄ган̃ча пан̃часу сӣлесу сама̄дапеси, аттана̄ ча пан̃часу сӣлесу сама̄да̄йа ваттати. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сага̄рава̄ саппатисса̄ сабха̄гавуттика̄ вихаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджим̣су. евам̣ кхо там̣, бхиккхаве, титтирийам̣ на̄ма брахмачарийам̣ ахоси.

[джа̄. 1.1.37] ‘‘йе вуд̣д̣хамапача̄йанти, нара̄ дхаммасса ковида̄;

дит̣т̣хе дхамме ча па̄сам̣са̄, сампара̄йе ча суггатӣ’’ти.

‘‘те хи на̄ма, бхиккхаве, тираччха̄нагата̄ па̄н̣а̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сага̄рава̄ саппатисса̄ сабха̄гавуттика̄ вихариссанти. идха кхо там̣, бхиккхаве, собхетха йам̣ тумхе евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе паббаджита̄ сама̄на̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ага̄рава̄ аппатисса̄ асабха̄гавуттика̄ вихареййа̄тха? нетам̣, бхиккхаве, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йатха̄вуд̣д̣хам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣, ан̃джаликаммам̣, са̄мӣчикаммам̣, агга̄санам̣, аггодакам̣, аггапин̣д̣ам̣. на ча, бхиккхаве, сан̇гхикам̣ йатха̄вуд̣д̣хам̣ пат̣иба̄хитаббам̣. йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

авандийа̄дипуггала̄

312. ‘‘дасайиме, бхиккхаве, авандийа̄ – пуре упасампаннена паччха̄ упасампанно авандийо, анупасампанно авандийо, на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро адхаммава̄дӣ авандийо, ма̄туга̄мо авандийо, пан̣д̣ако авандийо, па̄рива̄сико авандийо, мӯла̄йапат̣икассана̄рахо авандийо, ма̄натта̄рахо авандийо, ма̄наттача̄рико авандийо, аббха̄на̄рахо авандийо. име кхо, бхиккхаве, даса авандийа̄.

‘‘тайоме, бхиккхаве, вандийа̄ – паччха̄ упасампаннена пуре упасампанно вандийо, на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро дхаммава̄дӣ вандийо, садеваке бхиккхаве локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа татха̄гато арахам̣ самма̄самбуддхо вандийо. име кхо, бхиккхаве, тайо вандийа̄’’ти.

а̄санаппат̣иба̄ханапат̣иккхепам̣

313. тена кхо пана самайена манусса̄ сан̇гхам̣ уддисса ман̣д̣апе пат̣ийа̄денти, сантхаре пат̣ийа̄денти, ока̄се пат̣ийа̄денти. чхаббаггийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ антева̄сика̄ бхиккхӯ – ‘сан̇гхикан̃н̃ева бхагавата̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ анун̃н̃а̄там̣, но уддиссаката’нти буддхаппамукхасса сан̇гхасса пурато пурато гантва̄ ман̣д̣апепи паригган̣ханти, сантхарепи паригган̣ханти, ока̄сепи паригган̣ханти – идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ бхависсатӣти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто буддхаппамукхасса сан̇гхасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ ман̣д̣апесу париггахитесу, сантхаресу париггахитесу, ока̄сесу париггахитесу, ока̄сам̣ алабхама̄но ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди. атха кхо бхагава̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа укка̄си. а̄йасма̄пи са̄рипутто укка̄си. ‘‘ко еттха̄’’ти? ‘‘ахам̣, бхагава̄, са̄рипутто’’ти. ‘‘кисса твам̣, са̄рипутта, идха нисинно’’ти? атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавато етаматтхам̣ а̄рочеси. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ бхиккхӯ пат̣ипуччхи – ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, чхаббаггийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ антева̄сика̄ бхиккхӯ – ‘сан̇гхикан̃н̃ева бхагавата̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ анун̃н̃а̄там̣, но уддиссаката’нти буддхаппамукхасса сан̇гхасса пурато пурато гантва̄ ман̣д̣апе паригган̣ханти, сантхаре паригган̣ханти, ока̄се паригган̣ханти – идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ бхависсати, идам̣ амха̄кам̣ бхависсатӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, уддиссакатампи йатха̄вуд̣д̣хам̣ пат̣иба̄хетаббам̣. йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

гихивикатаануджа̄нанам̣

314. тена кхо пана самайена манусса̄ бхаттагге антарагхаре учча̄сайанамаха̄сайана̄ни пан̃н̃апенти, сеййатхидам̣ – а̄сандим̣, паллан̇кам̣, гонакам̣, читтакам̣, пат̣икам̣, пат̣аликам̣, тӯликам̣, викатикам̣, уддаломим̣, еканталомим̣, кат̣т̣иссам̣, косеййам̣ [косеййам̣ камбалам̣ (сӣ. сйа̄.)], куттакам̣, хаттхаттхарам̣, ассаттхарам̣, ратхаттхарам̣, аджинапавен̣им̣, кадалимигапаварапаччаттхаран̣ам̣, сауттараччхадам̣, убхатолохитакӯпадха̄нам̣. бхиккхӯ куккучча̄йанта̄ на̄бхинисӣданти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, т̣хапетва̄ тӣн̣и – а̄сандим̣, паллан̇кам̣, тӯликам̣ – гихивикатам̣ [гихивикат̣ам̣ (сӣ. ка.), авасесам̣ гихивикат̣ам̣ (сйа̄.)] абхинисӣдитум̣, натвева абхинипаджджиту’’нти.

тена кхо пана самайена манусса̄ бхаттагге антарагхаре тӯлонаддхам̣ ман̃чампи пӣт̣хампи пан̃н̃апенти. бхиккхӯ куккучча̄йанта̄ на̄бхинисӣданти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гихивикатам̣ абхинисӣдитум̣, натвева абхинипаджджиту’’нти.

джетаванавиха̄ра̄нумодана̄

315. атха кхо бхагава̄ анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена са̄ваттхи тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати тасса̄ раттийа̄ аччайена пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса нивесанам̣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄, бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣, екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катха̄хам̣, бханте, джетаване пат̣ипаджджа̄мӣ’’ти? ‘‘тена хи твам̣, гахапати, джетаванам̣ а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣хапехӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавато пат̣иссутва̄ джетаванам̣ а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣ха̄песи.

атха кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –

‘‘сӣтам̣ ун̣хам̣ пат̣иханти, тато ва̄л̣амига̄ни ча;

сарӣсапе ча макасе, сисире ча̄пи вут̣т̣хийо.

‘‘тато ва̄та̄тапо гхоро, сан̃джа̄то пат̣ихан̃н̃ати;

лен̣аттхан̃ча сукхаттхан̃ча, джха̄йитун̃ча випасситум̣.

‘‘виха̄рада̄нам̣ сан̇гхасса, аггам̣ буддхена ван̣н̣итам̣;

тасма̄ хи пан̣д̣ито посо, сампассам̣ аттхаматтано.

‘‘виха̄ре ка̄райе рамме, ва̄сайеттха бахуссуте;

тесам̣ аннан̃ча па̄нан̃ча, ваттхасена̄сана̄ни ча;

дадеййа уджубхӯтесу, виппасаннена четаса̄.

‘‘те тасса дхаммам̣ десенти, саббадуккха̄панӯданам̣;

йам̣ со дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, паринибба̄ти ана̄саво’’ти.

атха кхо бхагава̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

а̄санаппат̣иба̄хана̄ди

316. тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса а̄джӣвакаса̄вакасса маха̄маттасса сан̇гхабхаттам̣ хоти. а̄йасма̄ упанандо сакйапутто паччха̄ а̄гантва̄ виппакатабходжанам̣ а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄песи. бхаттаггам̣ кола̄халам̣ ахоси. атха кхо со маха̄матто уджджха̄йати кхиййати випа̄чети – ‘‘катхан̃хи на̄ма саман̣а̄ сакйапуттийа̄ паччха̄ а̄гантва̄ виппакатабходжанам̣ а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄пессанти! бхаттаггам̣ кола̄халам̣ ахоси. нану на̄ма лаббха̄ ан̃н̃атра̄пи нисиннена йа̄вадаттхам̣ бхун̃джиту’’нти? ассосум̣ кхо бхиккхӯ тасса маха̄маттасса уджджха̄йантасса кхиййантасса випа̄чентасса. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ упанандо сакйапутто паччха̄ а̄гантва̄ виппакатабходжанам̣ а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄пессати! бхаттаггам̣ кола̄халам̣ ахосӣ’’ти. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘саччам̣ кира твам̣, упананда, паччха̄ а̄гантва̄ виппакатабходжанам̣ а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄песи, бхаттаггам̣ кола̄халам̣ ахосӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… ‘‘катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, паччха̄ а̄гантва̄ виппакатабходжанам̣ а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄пессаси? бхаттаггам̣ кола̄халам̣ ахоси. нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, виппакатабходжано [бходжано а̄нантарико (сйа̄.)] бхиккху вут̣т̣ха̄петаббо. йо вут̣т̣ха̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. саче вут̣т̣ха̄пети, пава̄рито ча хоти, ‘гаччха удакам̣ а̄хара̄’ти ваттаббо. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, са̄дхукам̣ ситтха̄ни гилитва̄ вуд̣д̣хатарасса бхиккхуно а̄санам̣ да̄таббам̣. на твева̄хам̣, бхиккхаве, кеначи парийа̄йена вуд̣д̣хатарасса бхиккхуно а̄санам̣ пат̣иба̄хитаббанти вада̄ми. йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄ти’’.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ гила̄не бхиккхӯ вут̣т̣ха̄пенти. гила̄на̄ евам̣ ваденти – ‘‘на майам̣, а̄вусо, саккома вут̣т̣ха̄тум̣, гила̄на̄мха̄’’ти. ‘‘майам̣ а̄йасманте вут̣т̣ха̄песса̄ма̄’’ти париггахетва̄ вут̣т̣ха̄петва̄ т̣хитаке мун̃чанти. гила̄на̄ муччхита̄ папатанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, гила̄но вут̣т̣ха̄петаббо. йо вут̣т̣ха̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ ‘гила̄на̄ майамха̄ авут̣т̣ха̄панӣйа̄’ти варасеййа̄йо палибуддхенти [палибундханти (ка.)]. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄насса патирӯпам̣ сеййам̣ да̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ лесакаппена сена̄санам̣ пат̣иба̄ханти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, лесакаппена сена̄санам̣ пат̣иба̄хитаббам̣. йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

[па̄чи. 122] тена кхо пана самайена саттарасаваггийа̄ бхиккхӯ ан̃н̃атарам̣ паччантимам̣ маха̄виха̄рам̣ пат̣исан̇кхаронти – ‘идха майам̣ вассам̣ васисса̄ма̄’ти. аддасам̣су [аддаса̄сум̣ (ка.)] кхо чхаббаггийа̄ бхиккхӯ саттарасаваггийе бхиккхӯ виха̄рам̣ [ан̃н̃атарам̣ виха̄рам̣ (ка.)] пат̣исан̇кхаронте. дисва̄на евама̄хам̣су – ‘‘име, а̄вусо, саттарасаваггийа̄ бхиккхӯ виха̄рам̣ пат̣исан̇кхаронти. ханда не вут̣т̣ха̄песса̄ма̄’’ти. екачче евама̄хам̣су – ‘‘а̄гаметха̄вусо, йа̄ва пат̣исан̇кхаронти, пат̣исан̇кхате вут̣т̣ха̄песса̄ма̄’’ти. атха кхо чхаббаггийа̄ бхиккхӯ саттарасаваггийе бхиккхӯ етадавочум̣ – ‘‘ут̣т̣хетха̄вусо, амха̄кам̣ виха̄ро па̄пун̣а̄тӣ’’ти. ‘‘нану, а̄вусо, пат̣икаччева а̄чиккхитаббам̣? майан̃чан̃н̃ам̣ пат̣исан̇кхареййа̄ма̄’’ти. ‘‘нану, а̄вусо, сан̇гхико виха̄ро’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо, сан̇гхико виха̄ро’’ти. ‘‘ут̣т̣хетха̄вусо, амха̄кам̣ виха̄ро па̄пун̣а̄тӣ’’ти. ‘‘махаллако, а̄вусо, виха̄ро; тумхепи васатха, майампи васисса̄ма̄’’ти. ‘‘ут̣т̣хетха̄вусо, амха̄кам̣ виха̄ро па̄пун̣а̄тӣ’’ти купита̄ анаттамана̄ гӣва̄йам̣ гахетва̄ никкад̣д̣ханти. те никкад̣д̣хийама̄на̄ роданти. бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘кисса тумхе, а̄вусо, родатха̄’’ти? ‘‘име, а̄вусо, чхаббаггийа̄ бхиккхӯ купита̄ анаттамана̄ амхе сан̇гхика̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣хантӣ’’ти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ купита̄ анаттамана̄ бхиккхӯ сан̇гхика̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣хиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, тумхе бхиккхаве, купита̄ анаттамана̄ сан̇гхика̄ виха̄ра̄ бхиккхӯ никкад̣д̣хатха̄’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, купитена анаттаманена бхиккху сан̇гхика̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣хитаббо. йо никкад̣д̣хеййа, йатха̄дхаммо ка̄ретаббо. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сена̄санам̣ га̄хету’’нти.

сена̄санагга̄ха̄пакасаммути

317. атха кхо бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘кена ну кхо сена̄санам̣ га̄хетабба’’нти? бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣ …пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ сена̄санагга̄ха̄пакам̣ самманнитум̣ – йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, гахита̄гахитан̃ча джа̄неййа. еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитаббо –

‘‘пат̣хамам̣ бхиккху йа̄читаббо, йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ сена̄санагга̄ха̄пакам̣ самманнеййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ сена̄санагга̄ха̄пакам̣ самманнати. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно сена̄санагга̄ха̄пакасса саммути, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо бхиккху сена̄санагга̄ха̄пако. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

318. атха кхо сена̄санагга̄ха̄пака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘катхам̣ ну кхо сена̄санам̣ га̄хетабба’’нти? бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пат̣хамам̣ бхиккхӯ ган̣етум̣, бхиккхӯ ган̣етва̄ сеййа̄ ган̣етум̣, сеййа̄ ган̣етва̄ сеййаггена га̄хету’’нти. сеййаггена га̄хента̄ сеййа̄ усса̄райим̣су…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄раггена га̄хету’’нти. виха̄раггена га̄хента̄ виха̄ра̄ усса̄райим̣су…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паривен̣аггена га̄хету’’нти. паривен̣аггена га̄хента̄ паривен̣а̄ усса̄райим̣су…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, анубха̄гампи да̄тум̣. гахите анубха̄ге ан̃н̃о бхиккху а̄гаччхати, на ака̄ма̄ да̄таббо’’ти.