12. лохиччасуттаван̣н̣ана̄

лохиччабра̄хман̣аваттхуван̣н̣ана̄

501. евам̣ кеват̣т̣асуттам̣ сам̣ван̣н̣етва̄ ида̄ни лохиччасуттам̣ сам̣ван̣н̣енто йатха̄нупуббам̣ сам̣ван̣н̣анока̄сасса паттабха̄вам̣ вибха̄ветум̣, кеват̣т̣асуттасса̄нантарам̣ сан̇гӣтасса суттасса лохиччасуттабха̄вам̣ ва̄ пака̄сетум̣ ‘‘евам̣ ме сутам̣…пе… косалесӯти лохиччасутта’’нти а̄ха. са̄лаватика̄ти ка̄ран̣амантарена иттхилин̇гавасена тасса га̄масса на̄мам̣. га̄ман̣ика̄бха̄вена̄ти кечи. ватийа̄ти кан̣т̣акаса̄кха̄диватийа̄. лохито на̄ма тасса куле пуббапурисо, таббам̣савасена лохитасса апаччам̣ лохиччоти бра̄хман̣асса готтато а̄гатана̄мам̣.

502. ‘‘кин̃хи паро парасса кариссатӣ’’ти пара̄нукампа̄ вирахитатта̄ ла̄макам̣. на ту уччхедасассата̄нам̣ ан̃н̃атарасса̄ти а̄ха ‘‘на пана̄’’тиа̄ди. дит̣т̣хигатанти хи ладдхиматтам̣ адхиппетам̣, ан̃н̃атха̄ уччхедасассатагга̄хавинимутто кочи дит̣т̣хигга̄хо на̄ма наттхӣти тесаман̃н̃атарам̣ сийа̄. ‘‘уппаннам̣ хотӣ’’ти идам̣ манаси, вачаси ча уппанната̄са̄дха̄ран̣авачананти дассети ‘‘на кевалан̃ча̄’’тиа̄дина̄. со кира…пе… бха̄сатийева̄ти ча тасса̄ ладдхийа̄ локе па̄кат̣абха̄вам̣ вадати. йасма̄ пана аттато ан̃н̃о паро хоти, тасма̄ йатха̄ ануса̄сакато ануса̄ситаббо паро, евам̣ ануса̄ситаббатопи ануса̄сакоти дассетум̣ ‘‘паро’’тиа̄ди вуттам̣. ким̣-садда̄пеккха̄йа четтха ‘‘кариссатӣ’’ти ана̄гатака̄лавачанам̣, ана̄гатепи ва̄ тена тасса ка̄таббам̣ наттхӣти дассанаттхам̣. кусалам̣ дхамманти анаваджджадхаммам̣ никкилесадхаммам̣, вимоккхадхамманти аттхо. ‘‘паресам̣ дхаммам̣ катхесса̄мӣ’’ти техи атта̄нам̣ парива̄ра̄петва̄ вичаран̣ам̣ киматтхийам̣, а̄сайавуддхассапи ануродхена вина̄ там̣ на хоти, тасма̄ аттана̄…пе… виха̄таббанти вадати. тена̄ха ‘‘евам̣сампадамидам̣ па̄пакам̣ лобхадхаммам̣ вада̄мӣ’’ти.

504. ‘‘иттхилин̇гавасена̄’’ти имина̄ пуллин̇гикассапи аттхасса иттхилин̇гасаман̃н̃а̄ти дассети. соти лохиччабра̄хман̣о. бха̄роти бхагавато парисаба̄хуллатта̄, аттано ча бахукиччакаран̣ӣйатта̄ гару дуккарам̣.

508. катха̄пха̄сукаттханти катха̄сукхаттхам̣, сукхена катхам̣ катхетун̃чева сотун̃ча̄ти аттхо. айам̣ упа̄сакоти росиканха̄питам̣ а̄ха. аппева на̄ма сийа̄ти еттха пӣтивасена а̄мед̣итам̣ дат̣т̣хаббам̣. татха̄ хи там̣ ‘‘буддхагаджджита’’нти вуччати. бхагава̄ хи ӣдисесу т̣ха̄несу висесато пӣтисоманассаджа̄то хоти, тасма̄ пӣтивасена пат̣хамам̣ гаджджати, дутийампи анугаджджати. ким̣ висесам̣ гаджджанаманугаджджананти вуттам̣ ‘‘айа’’нтиа̄ди. а̄до бха̄санам̣ алла̄по, сан̃н̃оге паре рассо. тадуттари саха бха̄санам̣ салла̄по.

лохиччабра̄хман̣а̄нуйогаван̣н̣ана̄

509. самудайасан̃джа̄тӣти а̄йуппа̄доти а̄ха ‘‘бхогуппа̄до’’ти. татоти са̄лаватика̄йа. ла̄бхантара̄йакароти дханадхан̃н̃ала̄бхасса антара̄йакаро. анупуббо капи-саддо а̄кан̇кханаттхоти дассети ‘‘иччхатӣ’’ти имина̄. айам̣ ат̣т̣хакатха̄то апаро найо – са̄тисайена хитена анукампако анугган̣ханако хита̄нукампӣти. сампаджджатӣти а̄севанала̄бхена ниппаджджати, балаватӣ хоти аваггаха̄ти аттхо. тена вуттам̣ ‘‘нийата̄ хотӣ’’ти.

510-511. дутийам̣ упапаттинти ‘‘нану ра̄джа̄ пасенадикосало’’тиа̄дина̄ вуттам̣ дутийам̣ упапаттим̣ т̣ха̄нам̣ йуттим̣. ка̄ран̣ан̃хи бхагава̄ упама̄мукхена дассети, има̄йа ча упапаттийа̄ тумхе чева ан̃н̃е ча̄ти лохиччампи антокатва̄ сам̣веджанам̣ катам̣ хоти. йе ча име кулапутта̄ дибба̄ габбха̄ парипа̄чентӣти йоджана̄. упаниссайасампаттийа̄, н̃а̄н̣апарипа̄касса ва̄ абха̄вена асакконта̄. каммападена атулйа̄дхикаран̣атта̄ парипа̄ченти кирийа̄йа вибхаттивипалла̄сена упайогаттхе паччаттавачанам̣. йе пана ‘‘парипаччантӣ’’ти каммарӯпена пат̣ханти, тесам̣ мате вибхаттивипалла̄сена пайоджанам̣ наттхи каммакаттубха̄вато, аттхо панасса дутийавикаппе вуттанайена да̄на̄дипун̃н̃ависесо ведитаббо. ахита̄нукампа̄дита̄ ча тасса там̣саман̇гӣсаттавасена хоти. диви бхава̄ти дибба̄. габбхенти парипаччанавасена аттани пабандхентӣти габбха̄, девалока̄. ‘‘чханнам̣ девалока̄на’’нти нидассанавачанаметам̣. брахмалокасса̄пи хи диббагаббхабха̄во лаббхатева диббавиха̄рахетукатта̄. еван̃ча катва̄ ‘‘бха̄ванам̣ бха̄вайама̄на̄’’ти идампи вачанам̣ саматтхитам̣ хоти. ‘‘девалокага̄миним̣ пат̣ипадам̣ пӯрайама̄на̄’’ти ватва̄ там̣ пат̣ипадам̣ сарӯпато дассетум̣ ‘‘да̄нам̣ дадама̄на̄’’тиа̄ди вуттам̣. бхаванти еттха йатха̄ручи сукхасамаппита̄ти бхава̄, вима̄на̄ни. девабха̄ва̄вахатта̄ дибба̄. вуттанайенева габбха̄.да̄на̄дайо девалокасам̣ваттаника пун̃н̃ависеса̄. дибба̄ бхава̄ти идха девалокапарийа̄панна̄ упапаттибхава̄ адхиппета̄. тада̄вахо хи каммабхаво пуббе гахитоти а̄ха ‘‘девалоке випа̄каккхандха̄’’ти.

тайочодана̄рахаван̣н̣ана̄

513. анийа̄митенева̄ти анийамитенева, ‘‘твам̣ евам̣ дит̣т̣хико, евам̣ сатта̄нам̣ анаттхасса ка̄рако’’ти евам̣ ануддесикенева. саббалокапаттхат̣а̄йа ладдхийа̄ самуппаджджанато йа̄ва бхавагга̄ уггатам̣. ма̄нанти ‘‘ахаметам̣ джа̄на̄ми, ахаметам̣ пасса̄мӣ’’ти евам̣ паваттам̣ пан̣д̣итама̄нам̣. бхиндитва̄ти видхаметва̄, джаха̄петва̄ти аттхо. тайо саттха̄рети асампа̄дитааттахито анова̄дакараса̄вако ча асампа̄дитааттахито ова̄дакараса̄вако ча сампа̄дитааттахито анова̄дакараса̄вако чети име тайо саттха̄ре. чатуттхо пана самма̄самбуддхо на чодана̄рахо, тасма̄ ‘‘там̣ тена пуччхито ева катхесса̄мӣ’’ти чодана̄рахева тайо саттха̄ре пат̣хамам̣ дассети, паччха̄ чатуттхам̣ саттха̄рам̣. ка̄ман̃четтха чатуттхо саттха̄ еко адутийо анан̃н̃аса̄дха̄ран̣о, татха̄пи со йесам̣ уттаримануссадхамма̄нам̣ васена ‘‘дхаммамайо ка̄йо’’ти вуччати, тесам̣ самуда̄йабхӯтопи те гун̣а̄вайаве саттхут̣т̣ха̄нийе катва̄ дассенто бхагава̄ ‘‘айампи кхо лохичча саттха̄’’ти абха̄си.

ан̃н̃а̄ти йа-ка̄ралопаниддесо ‘‘сайам̣ абхин̃н̃а̄’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.28, 37; ма. ни. 1.154, 444) вийа, тадаттхе четам̣ сампада̄навачананти дассети ‘‘ан̃н̃а̄йа̄’’тиа̄дина̄. са̄вакаттам̣ пат̣иджа̄нитва̄ т̣хитатта̄ екадесенасса са̄санам̣ каронтӣти а̄ха ‘‘нирантарам̣ тасса са̄санам̣ акатва̄’’ти. уккамитва̄ уккамитва̄ти када̄чи татха̄ каран̣ам̣, када̄чи татха̄ акаран̣ан̃ча сандха̄йа виччха̄вачанам̣, йадиччхитам̣ каронтӣти адхиппа̄йо. пат̣иккамантийа̄ти анабхиратийа̄ ага̄равена апагаччхантийа̄. тена вуттам̣ ‘‘аниччхантийа̄’’тиа̄ди. ека̄йа̄ти адутийа̄йа иттхийа̄, сампайоганти метхунадхаммасама̄йогам̣. еко иччхеййа̄ти адутийо пурисо сампайогам̣ иччхеййа̄ти а̄нетва̄ самбандхо. осаккана̄димукхена иттхипурисасамбандханидассанам̣ гехассита̄гехасситаапеккхавасена тасса саттхуно са̄вакесу пат̣ипаттидассанаттхам̣. ативираттабха̄вато дат̣т̣хумпи аниччхама̄нам̣ параммукхим̣ т̣хитам̣ иттхим̣. лобхена̄ти парива̄рам̣ нисса̄йа уппаджджанакала̄бхасакка̄ралобхена. ӣдисоти евам̣сабха̄во саттха̄. йена̄ти лобхадхаммена. таттха сампа̄дехӣти тасмим̣ пат̣ипаттидхамме патит̣т̣хитам̣ катва̄ сампа̄дехи. ка̄йаван̇ка̄дивигамена уджум̣ карохи.

514. сассарӯпака̄ни тин̣а̄нӣти сассасадиса̄ни нӣва̄ра̄дитин̣а̄ни.

515. евам̣ чоданам̣ арахатӣти вуттанайена са̄вакесу аппоссуккабха̄ва̄па̄дане нийоджанавасена чоданам̣ арахати, на пат̣хамо вийа ‘‘еварӯпо тава лобхадхаммо’’тиа̄дина̄, на ча дутийо вийа ‘‘атта̄намева та̄ва таттха сампа̄дехӣ’’тиа̄дина̄. касма̄? сампа̄дитааттахитата̄йа татийасса.

начодана̄рахасаттхуван̣н̣ана̄

516. на чодана̄рахоти еттха йасма̄ чодана̄рахата̄ на̄ма саттхувиппат̣ипаттийа̄ ва̄ са̄вакавиппат̣ипаттийа̄ ва̄ убхайавиппат̣ипаттийа̄ ва̄ хоти, тайидам̣ саббампи имасмим̣ саттхари наттхи, тасма̄ на чодана̄рахоти имаматтхам̣ дассетум̣ ‘‘айан̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. ассава̄ти пат̣иссава̄.

517. майа̄ гахита̄йа дит̣т̣хийа̄ти саббасо анавадждже анупавадждже самма̄пат̣ипанне, паресан̃ча саммадева самма̄пат̣ипаттим̣ дассенте саттхари абхӯтадоса̄ропанавасена миччха̄гахита̄йа нирайага̄минийа̄ па̄падит̣т̣хийа̄. наракапапа̄танти наракасан̇кха̄там̣ маха̄папа̄там̣. папатанти еттха̄ти хи папа̄то. дхаммадесана̄хаттхена̄ти дхаммадесана̄сан̇кха̄тена хаттхена. саггамаггатхалети саггага̄мимаггабхӯте пун̃н̃адхамматхале, ча̄тумаха̄ра̄джика̄дисаггасота̄паттиа̄димаггасан̇кха̄те ва̄ тхале. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

ити суман̇галавила̄синийа̄ дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йа парамасукхумагамбхӣрадуранубодхаттхапаридӣпана̄йа сувималавипулапан̃н̃а̄веййаттийаджанана̄йа са̄дхувила̄синийа̄ на̄ма лӣнаттхапака̄санийа̄ лохиччасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхапака̄сана̄.

лохиччасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.