2. паваттива̄раван̣н̣ана̄

19. сан̇кха̄ра̄нам̣ пуггала̄нан̃ча ока̄сатта̄ти сампайутта̄нам̣ ниссайапаччайата̄йа, сан̇кха̄ра̄нам̣ сама̄паджджитаббата̄йа пуггала̄нам̣ джха̄насса ока̄сата̄ ведитабба̄, бхӯми пана йадаггена пуггала̄нам̣ ока̄со, тадаггена сан̇кха̄ра̄нампи ока̄со. ‘‘дутийе джха̄не татийе джха̄не’’тиа̄дина̄ джха̄нам̣, ‘‘ка̄ма̄вачаре рӯпа̄вачаре’’тиа̄дина̄ бхӯми ча висум̣ ока̄сабха̄вена гахита̄. итӣти хетуаттхо, йасма̄ джха̄нампи ока̄сабха̄вена гахитам̣, тасма̄ти аттхо. пуггалава̄ре ча ока̄савасена пуггалаггахан̣ети пуггалава̄ре ча йада̄ пуггалока̄сасан̇кха̄ра̄дӣнам̣ ока̄сабха̄вена гайхати, тада̄ тесам̣ двиннам̣ ока̄са̄нам̣ васена гайханам̣ хотӣти йаттха со пуггало, йан̃ча тасмим̣ пуггале джха̄нам̣ упалаббхати, тесам̣ двиннам̣ бхӯмиджха̄насан̇кха̄та̄нам̣ ока̄са̄нам̣ васена йатха̄рахам̣ ка̄йасан̇кха̄ра̄дӣнам̣ гахан̣ам̣ катханам̣ хотӣти. тасма̄ти йасма̄ етадева, тасма̄. дутийататийаджджха̄нока̄савасена̄ти дутийататийаджджха̄насан̇кха̄таока̄савасена гахита̄. катхам̣? ‘‘вина̄ витаккавича̄рехи асса̄сапасса̄са̄нам̣ уппа̄даккхан̣е’’ти евам̣ гахита̄ пуггала̄ висесетва̄ дассита̄. кена? тенева витаккавича̄рарахитаасса̄сапасса̄суппа̄даккхан̣ена̄ти йоджетаббам̣.

пат̣хамакот̣т̣ха̄се джха̄нока̄савасена пуггаладассанам̣ катанти вуттам̣ ‘‘пуна…пе… дассетӣ’’ти. бхӯмиока̄савасена пуггалам̣ дассетӣти самбандхо. двиппака̄ра̄нанти джха̄набхӯмиока̄сабхедена дувидха̄нам̣. тесанти пуггала̄нам̣. ‘‘пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄панна̄нам̣ ка̄ма̄вачара̄на’’нти ча идам̣ ниваттетаббагахетаббаса̄дха̄ран̣авачанам̣, тасса ча аваччхедакам̣ ‘‘асса̄сапасса̄са̄нам̣ уппа̄даккхан̣е’’ти иданти вуттам̣ ‘‘висеса…пе… кхан̣е’’ти. тена висесанена. ка̄ма̄вачара̄нампӣти пи-саддо сампин̣д̣анаттхо. тена на кевалам̣ рӯпа̄рӯпа̄вачаресу пат̣хамаджджха̄нам̣ сама̄панна̄нам̣, атха кхо ка̄ма̄вачара̄нампӣти вуттамеваттхам̣ сампин̣д̣ети. кӣдиса̄нам̣ ка̄ма̄вачара̄нанти а̄ха ‘‘габбхагата̄дӣна’’нти. а̄ди-саддена удаканимуггависан̃н̃ибхӯта̄ сан̇гахита̄, на матачатуттхаджджха̄насама̄паннаниродхасама̄панна̄. те хи ака̄ма̄вачарата̄йа вийа рӯпа̄рӯпабхавасаман̇гино витаккавича̄руппаттийа̄ва ниваттита̄. екантикатта̄ти асса̄сапасса̄са̄бха̄васса екантикатта̄. нидассита̄ти рӯпа̄рӯпа̄вачара̄ нидассанабха̄вена вутта̄, на таббирахита̄нам̣ ан̃н̃есам̣ абха̄ватоти адхиппа̄йо. пат̣хамаджджха̄нока̄са̄ асса̄сапасса̄савирахависит̣т̣ха̄ти йоджана̄. пат̣хаман̃четтха пат̣хамаджджха̄насаман̇гӣнам̣ рӯпа̄рӯпа̄вачара̄нам̣ гахан̣ам̣, дутийам̣ йатха̄вуттагаббхагата̄дӣнам̣. имина̄ найена̄ти йва̄йам̣ ‘‘сан̇кха̄ра̄нам̣ пуггала̄нан̃ча̄’’тиа̄дина̄ джха̄нока̄сабхӯмиока̄савасена пуггалавибха̄ганайо вутто, имина̄ найена упа̄йена. саббаттха саббапуччха̄су.

21. етасмим̣ пана аттхе сатӣти йва̄йам̣ уппаттибхӯмийа̄ джха̄нам̣ висесетва̄ аттхо вутто, етасмим̣ аттхе гайхама̄не ан̃н̃аттхапи уппаттибхӯмийа̄ джха̄нам̣ висеситаббам̣ бхавеййа, татха̄ ча анит̣т̣хам̣ а̄паджджатӣти дассенто ‘‘чатуттхаджджха̄не’’тиа̄дима̄ха. ким̣ пана там̣ анит̣т̣ханти а̄ха ‘‘бхӯмӣнам̣ ока̄сабха̄вассева аггахитата̄паттито’’ти. йаттха йаттха хи джха̄нам̣ гайхати, таттха таттха там̣ уппаттибхӯмийа̄ висеситаббам̣ хоти. татха̄ сати джха̄нока̄сова гахито сийа̄, на бхӯмиока̄со гун̣абхӯтатта̄. кин̃ча ‘‘чатуттхаджджха̄не рӯпа̄вачаре арӯпа̄вачаре’’ти еттха рӯпа̄рӯпабхӯмийа̄ чатуттхаджджха̄не висесийама̄не тадекадесова ока̄савасена гахито сийа̄, на саббам̣ чатуттхаджджха̄нам̣. тена̄ха ‘‘саббачатуттхаджджха̄насса ока̄савасена аггахитата̄паттито ча̄’’ти. джха̄набхӯмока̄са̄нанти джха̄нока̄сабхӯмиока̄са̄нам̣.

нану ча джха̄набхӯмиока̄се асан̇карато йоджийама̄не на саббасмим̣ пат̣хамаджджха̄нока̄се ка̄йасан̇кха̄ро вачӣсан̇кха̄ро ча аттхи, татха̄ саббасмим̣ ка̄ма̄вачарока̄сети чодануппаттим̣ сандха̄йа тасса париха̄рам̣ ваттум̣ ‘‘йадипӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха̄ти пат̣хамаджджха̄нока̄се ка̄ма̄вачарока̄се ча. там̣двайуппаттӣти тасса ка̄йавачӣсан̇кха̄радвайасса уппатти. ока̄садвайасса асан̇карато гахан̣е айан̃ча гун̣о ладдхо хотӣти а̄ха ‘‘висум̣…пе… на ваттаббам̣ хотӣ’’ти. таттха ан̇гаматтавасена̄ти витакка̄диджха̄нан̇гаматтавасена. таттха ваттаббам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттамева. витаккарахитопи вича̄ро вачӣсан̇кха̄ройева̄ти а̄ха ‘‘авитакка…пе… гаччхатӣ’’ти. муддхабхӯтам̣ дутийаджджха̄нанти чатукканайе дутийаджджха̄нама̄ха. тан̃хи сакалаккхобхакарадхаммавигамена витаккекан̇гаппаха̄йикато са̄тисайатта̄ ‘‘муддхабхӯта’’нти ваттаббатам̣ лабхати. асан̃н̃асатта̄ вийа̄ти идам̣ висадисуда̄харан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣.

37. а̄ваджджанато пуббе паваттам̣ саббам̣ читтам̣ пат̣исандхичиттена сама̄нагатикатта̄ екам̣ катва̄ вуттам̣ ‘‘пат̣хамато’’ти. тена̄ха ‘‘авитаккаавича̄рато’’тиа̄ди. читтасан̇кха̄расса а̄дидассанаттханти суддха̄ва̄се читтасан̇кха̄расса а̄дидассанаттхам̣. татха̄ ‘‘вачӣсан̇кха̄расса а̄дидассанаттха’’нти еттха̄пи.

паваттива̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сан̇кха̄райамакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.