3. татийакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄
497-499. татийе па̄л̣ийам̣ чӣварапачча̄са̄ никкхипитунти еттха чӣварапачча̄са̄йа сатийа̄ никкхипитунти еваматтхо гахетаббо. бхан̣д̣ика̄баддха̄ни бхан̣д̣икабаддха̄нӣтипи пат̣ханти, бхан̣д̣икам̣ катва̄ баддха̄нӣти аттхо. нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄ти еттха пуримасиккха̄паде вийа са̄мивасенева каран̣авачанасса аттхо ведитаббо.
500. анаттхате катхине чӣварама̄се бхиккхуно уппанначӣварам̣ анадхит̣т̣хитам̣ авикаппитам̣ тасмим̣ ма̄се т̣хапетум̣ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘екам̣ паччхимакаттикама̄сам̣ т̣хапетва̄’’ти. кечи пана ‘‘ка̄лепи а̄дисса диннам̣, етам̣ ака̄лачӣваранти вачанато анаттхате катхине паччхимакаттикама̄сасан̇кха̄те чӣварама̄се уппанначӣварассапи пачча̄са̄чӣваре асати даса̄хапариха̄ройева, тато парам̣ т̣хапетум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ ат̣т̣хакатха̄йа на самети. татха̄ хи аччекачӣварасиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.646-649 а̄дайо) ‘‘пава̄ран̣ама̄сасса джун̣хапаккхапан̃чамийам̣ уппаннасса аччекачӣварасса анаттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхико ма̄со, аттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхика̄ пан̃ча ма̄са̄ париха̄ро’’ти вуттам̣. тамева ча париха̄рам̣ сандха̄йа ‘‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа пана уппаннам̣ аначчекачӣварампи паччуддхаритва̄ т̣хапитачӣварампи етам̣ париха̄рам̣ лабхатийева̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.646-649) вуттам̣. тасма̄ чӣварама̄се даса̄хато парампи анадхит̣т̣хитам̣ авикаппитампи т̣хапетум̣ ват̣т̣ати.
йади евам̣ ‘‘ка̄лепи а̄дисса диннам̣, етам̣ ака̄лачӣвара’’нти идам̣ касма̄ вуттанти че? ака̄лачӣвараса̄ман̃н̃ато аттхуддха̄равасена вуттам̣ пат̣хама̄нийате сотасса рахо вийа. ека̄дасама̄се саттама̄се ча уппаннан̃хи чӣварам̣ вуттхавассехи сесехи ча саммукхӣбхӯтехи бха̄джетум̣ лаббхатӣти ака̄лачӣварам̣ на̄ма джа̄там̣. ка̄ле пана ‘‘сан̇гхасса идам̣ ака̄лачӣварам̣ даммӣ’’ти ануддиситва̄ ‘‘сан̇гхасса даммӣ’’ти диннам̣ вуттхавассехийева бха̄джетаббам̣, на ан̃н̃ехӣти ка̄лачӣваранти вуччати. а̄дисса диннам̣ пана саммукхӣбхӯтехи саббехийева бха̄джетаббанти ака̄лачӣварам̣, тасма̄ ка̄лепи а̄дисса диннасса вуттхавассехи сесехи ча сампаттехи бха̄джанӣйатта̄ ака̄лачӣвараса̄ман̃н̃ато ‘‘ка̄лепи а̄дисса диннам̣, етам̣ ака̄лачӣвара’’нти аттхуддха̄равасена вуттам̣. йади евам̣ ‘‘екапуггаласса ва̄ идам̣ туйхам̣ даммӣти динна’’нти касма̄ вуттам̣. на хи пуггаласса а̄дисса диннам̣ кеначи бха̄джанӣйам̣ хотӣти? на̄йам̣ виродхо а̄дисса вачанаса̄ман̃н̃ато лаббхама̄наматтхам̣ дассетум̣ татха̄ вуттатта̄.
евам̣ пана аватва̄ти ‘‘тато че уттари’’нти имасса ‘‘ма̄сапарамато уттари’’нти падабха̄джанам̣ аватва̄. та̄ва уппаннам̣ пачча̄са̄чӣваранти паччаттавачанам̣ ‘‘аттано гатикам̣ каротӣ’’ти каран̣акирийа̄йа каттубха̄вато. антара̄ уппаннан̃хи пачча̄са̄чӣварам̣ ма̄сапарамам̣ мӯлачӣварам̣ т̣хапетум̣ адатва̄ аттано даса̄хапарамата̄йа ева париччхиндатӣти аттано гатикам̣ кароти. тато уддхам̣ мӯлачӣваранти еттха пана мӯлачӣваранти паччаттавачанам̣. вӣсатимадивасато уддхан̃хи уппаннам̣ пачча̄са̄чӣварам̣ даса̄хапарамам̣ гантум̣ адатва̄ мӯлачӣварам̣ аттана̄ саддхим̣ каран̣асамбандхата̄маттена сакака̄лавасена париччхиндатӣти аттано гатикам̣ кароти. пачча̄са̄чӣваре пана лабхитва̄ висум̣ т̣хапентасса даса̄хам̣ анатикканте наттхи таппаччайа̄ а̄патти. па̄л̣ийам̣ даса̄ха̄ ка̄ретаббанти еттха даса̄ха̄ти каран̣аттхе ниссаккавачанам̣, даса̄хена̄ти аттхо. пан̃ча̄хуппаннетиа̄дим̣ рассам̣ катва̄пи пат̣ханти. екавӣсе уппанне…пе… нава̄ха̄ ка̄ретаббантиа̄ди пачча̄са̄чӣварасса уппаннадивасам̣ т̣хапетва̄ вуттам̣.
ан̃н̃ам̣ пачча̄са̄чӣварам̣…пе… ка̄ретаббанти идам̣ сатийа̄ ева пачча̄са̄йа вуттанти ведитаббам̣. саче пана ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа чӣварам̣ на лабхисса̄мӣ’’ти пачча̄са̄ упаччхинна̄, мӯлачӣварампи даса̄хам̣ че сампаттам̣, тадахева адхит̣т̣ха̄таббам̣. пачча̄са̄чӣварампи париккха̄рачол̣ам̣ адхит̣т̣ха̄таббанти пат̣хаматарам̣ уппаннам̣ висабха̄гапачча̄са̄чӣварам̣ сандха̄йа вадати. ан̃н̃аман̃н̃анти ан̃н̃ам̣ ан̃н̃ам̣, айамева ва̄ па̄т̣хо. ан̇гам̣ панеттха пат̣хамакатхине вуттасадисамева. кевалан̃хи таттха даса̄ха̄тиккамо, идха ма̄са̄тиккамоти айам̣ висесо.
татийакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.