2. ка̄йасам̣саггасиккха̄падаван̣н̣ана̄

269. дутийе йесу виват̣есу андхака̄ро хоти, та̄ни виварантоти бра̄хман̣ийа̄ саддхим̣ ка̄йасам̣саггам̣ сама̄паджджитука̄мо евамака̄си. тена катассапи виппака̄расса аттани кататта̄ ‘‘аттано виппака̄ра’’нти вуттам̣. ул̣а̄раттата̄ти ул̣а̄рачиттата̄, пан̣ӣта̄дхимуттата̄ти вуттам̣ хоти.

270. отин̣н̣оти идам̣ каммаса̄дханам̣ каттуса̄дханам̣ ва̄ хотӣти тадубхайавасена аттхам̣ дассенто ‘‘йаккха̄дӣхи вийа сатта̄’’тиа̄дима̄ха. асамапеккхитва̄ти йатха̄сабха̄вам̣ анупапариккхитва̄, йатха̄ те ратиджанака̄ рӯпа̄дайо висайа̄ аниччадуккха̄субха̄натта̄ка̄рена аваттхита̄, татха̄ апасситва̄ти вуттам̣ хоти.

271. сан̃н̃амавеланти сӣламарийа̄дам̣. а̄ча̄роти а̄чаран̣ам̣ хаттхагахан̣а̄дикирийа̄. асса̄ти ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ сама̄паджджеййа̄’’ти падасса.

273. етесам̣ пада̄нам̣ васена̄ти а̄масана̄дипада̄нам̣ васена. ито чито ча…пе… сан̃чопетӣти аттано хаттхам̣ ва̄ ка̄йам̣ ва̄ тирийам̣ ито чито ча сан̃ча̄рети. ‘‘ка̄йато амочетва̄ва̄ти вачанато маттхакато пат̣т̣ха̄йа хаттхам̣ ота̄рентасса ка̄йато мочетва̄ ниваттхаса̄т̣акӯпари омасантасса тхуллаччайам̣, са̄т̣акато ота̄ретва̄ джан̇гхато пат̣т̣ха̄йа ка̄йам̣ омасантасса пуна сан̇гха̄дисесо’’ти ваданти.

два̄дасасупи а̄масана̄диппайогесу екекасмим̣ пайоге ка̄йато амочите екека̄ва а̄патти хотӣти а̄ха ‘‘мӯлаггахан̣амева пама̄н̣а’’нти. идан̃ча екена хаттхена ка̄йам̣ гахетва̄ итарена хаттхена ка̄йапара̄масанам̣ сандха̄йа вуттам̣. екена пана хаттхена ка̄йапат̣ибаддхам̣ гахетва̄ итарена таттха таттха ка̄йам̣ пара̄масато пайогаган̣ана̄йа а̄патти. айам̣ пана сан̇гха̄дисесо на кевалам̣ ваттхувасенева, апича сан̃н̃а̄васенапӣти а̄ха ‘‘иттхийа̄ иттхисан̃н̃исса сан̇гха̄дисесо’’ти. па̄л̣ийам̣ тираччха̄нагато ча хотӣти еттха тираччха̄нагатиттхийа̄ тираччха̄нагатапурисасса ча гахан̣ам̣ ведитаббам̣.

самаса̄ра̄готи ка̄йасам̣саггара̄гена екасадисара̄го. пуриманайенева̄ти раджджуваттха̄дӣхи париккхипитва̄ гахан̣е вуттанайена. пуна пуриманайенева̄ти самаса̄ра̄го вутто. анантаранайенева̄ти ка̄йапат̣ибаддхаа̄масананайена. вен̣иггахан̣ена лома̄нампи сан̇гахитатта̄ лома̄нам̣ пхусанепи сан̇гха̄дисесо вутто. ида̄ни вуттамеваттхам̣ пака̄сетука̄мо ‘‘упа̄диннакена хӣ’’тиа̄дима̄ха.

йатха̄ниддит̣т̣ханиддесети йатха̄вуттака̄йасам̣сагганиддесе. тена̄ти тена йатха̄вуттака̄ран̣ена. сан̃н̃а̄йа вира̄гитамхӣти сан̃н̃а̄йа вираддха̄йа. лин̇габйаттайена ‘‘вира̄гитамхӣ’’ти вуттам̣. имам̣ на̄ма ваттхунти имасмим̣ сиккха̄паде а̄гатам̣ сандха̄йа вадати. ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи ваттхум̣ сандха̄йа вадатӣтипи кечи. са̄раттанти ка̄йасам̣саггара̄гена са̄раттам̣. вираттанти ка̄йасам̣саггара̄гарахитам̣ ма̄тубхагинӣа̄дим̣ сандха̄йа вадати. ‘‘вираттам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти вираттам̣ ган̣хи, дуккат̣анти ма̄тупема̄дивасена гахан̣е дуккат̣ам̣ вуттам̣.

има̄йа па̄л̣ийа̄ саметӣти самбандхо. катхам̣ саметӣти че? йади хи ‘‘иттхийа̄ ка̄йапат̣ибаддхам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти читте уппанне иттхисан̃н̃а̄ вира̄гита̄ бхавеййа, ка̄йапат̣ибаддхаггахан̣е тхуллаччайам̣ вадантена бхагавата̄ ‘‘иттхӣ ча хоти иттхисан̃н̃ӣ ча̄’’ти на ваттаббам̣ сийа̄, вуттан̃ча, тасма̄ ‘‘иттхийа̄ ка̄йапат̣ибаддхам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти ка̄йам̣ ган̣хантасса иттхисан̃н̃а̄ вира̄гита̄ на̄ма на хотӣти ‘‘ка̄йапат̣ибаддхам̣ ган̣хисса̄мӣти ка̄йам̣ ган̣ханто йатха̄ваттхукамева а̄паджджатӣ’’ти маха̄суматтхерена вуттава̄до има̄йа па̄л̣ийа̄ самети. йо панеттха ‘‘сатипи иттхисан̃н̃а̄йа ка̄йапат̣ибаддхам̣ ган̣хантасса гахан̣асамайе ‘ка̄йапат̣ибаддхам̣ ган̣хисса̄мӣ’ти сан̃н̃ам̣ т̣хапетва̄ ‘иттхим̣ ган̣ха̄мӣ’ти сан̃н̃а̄йа абха̄вато ваттхусан̃н̃а̄нам̣ бхиннатта̄ айутта’’нти вадеййа, со пуччхитаббо ‘‘ким̣ ка̄йапат̣ибаддхам̣ ваттха̄дим̣ ган̣ханто иттхийа̄ ра̄гена ган̣ха̄ти, уда̄ху ваттха̄дӣсу ра̄гена̄’’ти. йади ‘‘ваттха̄дӣсу ра̄гена ган̣ха̄тӣ’’ти вадеййа, иттхийа̄ ка̄йапат̣ибаддхам̣ ахутва̄ ан̃н̃аттха т̣хитам̣ ваттха̄дим̣ ган̣хантассапи тхуллаччайам̣ сийа̄, тасма̄ иттхӣ иттхисан̃н̃а̄ са̄раттабха̄во гахан̣ан̃ча̄ти ан̇гапа̄рипӯрисаббха̄вато маха̄суматтхерава̄дова йуттава̄до. ат̣т̣хакатха̄виниччхайехи ча саметӣти еттха̄пи айамадхиппа̄йо – йади сан̃н̃а̄вира̄гена вира̄гитам̣ на̄ма сийа̄, ‘‘самбахула̄ иттхийо ба̄ха̄хи париккхипитва̄ ган̣ха̄мӣ’’ти евам̣сан̃н̃исса ‘‘маджджхагатиттхийо ка̄йапат̣ибаддхена ган̣ха̄мӣ’’ти еварӯпа̄йа сан̃н̃а̄йа абха̄вато маджджхагата̄нам̣ васена тхуллаччайам̣ на сийа̄, евам̣ сантепи ат̣т̣хакатха̄йа тхуллаччайасса вуттатта̄ сан̃н̃а̄вира̄гена вира̄гитам̣ на̄ма на хотӣти айаматтхо сиддхойева̄ти. нӣлена дувин̃н̃еййасабха̄вато ка̄л̣иттхӣ вутта̄.

279. севана̄дхиппа̄йоти пхассасукхасевана̄дхиппа̄йо. иттхийа̄ ка̄йена бхиккхусса ка̄йапат̣ибаддха̄масанава̄репи пхассам̣ пат̣ивиджа̄на̄тӣти идам̣ аттано ка̄йапат̣ибаддха̄масанепи ка̄йасамбандхасабха̄вато вуттам̣. еттха̄ти ниссаггийена ниссаггийава̄ре. моккха̄дхиппа̄йоти еттха пат̣хамам̣ ка̄йасам̣саггара̄ге сатипи паччха̄ моккха̄дхиппа̄йасса ана̄патти.

281. па̄рипантхика̄ти вилумпаника̄, антара̄йика̄ти вуттам̣ хоти. надӣсотена вуйхама̄нам̣ ма̄таранти уккат̣т̣хапариччхедадассанаттхам̣ вуттам̣, ан̃н̃а̄супи пана иттхӣсу ка̄рун̃н̃а̄дхиппа̄йена ма̄тари вуттанайена пат̣ипаджджантасса неваттхи досоти ваданти. ‘‘ма̄тара’’нти вуттатта̄ ан̃н̃а̄сам̣ на ват̣т̣атӣти ваданта̄пи аттхи. тин̣ан̣д̣упаканти хирӣвера̄димӯлехи катачумбат̣акам̣. та̄лапан̣н̣амуддиканти та̄лапан̣н̣ехи катаан̇гулимуддикам̣. париваттетва̄ти аттано нива̄санапа̄рупанабха̄вато апанетва̄, чӣвараттха̄йа апана̄метва̄ти вуттам̣ хоти. чӣвараттха̄йа па̄дамӯле т̣хапети, ват̣т̣атӣти идам̣ нидассанаматтам̣, паччаттхаран̣авита̄на̄диаттхампи ват̣т̣атийева, пӯджа̄диаттхам̣ та̄вака̄ликампи гахетум̣ ват̣т̣ати.

иттхисан̣т̣ха̄нена катанти еттха хет̣т̣химапариччхедато па̄ра̄джикаваттхубхӯтатираччха̄нагатиттхӣнампи ана̄ма̄сабха̄вато та̄дисам̣ иттхисан̣т̣ха̄нена катам̣ тираччха̄нагатарӯпампи ана̄ма̄санти дат̣т̣хаббам̣. ‘‘бхиккхунӣхи пат̣има̄рӯпам̣ а̄маситум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти а̄чарийа̄. иттхирӯпа̄ни дассетва̄ катам̣ ваттхан̃ча паччаттхаран̣ан̃ча бхиттин̃ча иттхирӯпам̣ ана̄маситва̄ ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. бхиндитва̄ти еттха хаттхена аггахетва̄ва кеначидева дан̣д̣а̄дина̄ бхиндитаббам̣. еттха ча ‘‘ана̄ма̄сампи хаттхена апара̄маситва̄ дан̣д̣а̄дина̄ кеначи бхиндитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти идха вуттатта̄ ‘‘пам̣сукӯлам̣ ган̣хантена ма̄туга̄масарӣрепи саттха̄дӣхи ван̣ам̣ катва̄ гахетабба’’нти вуттатта̄ ча гахитаман̣д̣ӯкасаппиним̣ дан̣д̣а̄дӣхи ниппӣл̣етва̄ ман̣д̣ӯкам̣ виссаджджа̄петум̣ ват̣т̣ати.

маггам̣ адхит̣т̣ха̄йа̄ти магге гаччха̄мӣти евам̣ маггасан̃н̃ӣ хутва̄ти аттхо. кӣл̣антена̄ти идам̣ гихисантакам̣ сандха̄йа вуттам̣, бхиккхусантакам̣ пана йена кеначи адхиппа̄йена ана̄маситаббамева дурупачин̣н̣абха̄вато. та̄лапанаса̄дӣнӣти четтха а̄ди-саддена на̄л̣икералабуджатипусаала̄букумбхан̣д̣апуссапхалаел̣а̄лукапхала̄нам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо. ‘‘йатха̄вуттапхала̄нам̣йева четтха кӣл̣а̄дхиппа̄йена а̄масанам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти вуттатта̄ па̄са̄н̣асаккхара̄дӣни кӣл̣а̄дхиппа̄йенапи а̄маситум̣ ват̣т̣ати.

мутта̄ти хаттхикумбхаджа̄дика̄ ат̣т̣хавидха̄ мутта̄. татха̄ хи хаттхикумбхам̣, вара̄хада̄т̣хам̣, бхуджан̇гасӣсам̣, вала̄хакам̣, вел̣у, маччхасиро, сан̇кхо, сиппӣти ат̣т̣ха мутта̄йонийо. таттха хаттхикумбхаджа̄ пӣтаван̣н̣а̄ пабха̄вихӣна̄. вара̄хада̄т̣хаджа̄ вара̄хада̄т̣хаван̣н̣а̄ва. бхуджан̇гасӣсаджа̄ нӣла̄диван̣н̣а̄ сувисуддха̄ ват̣т̣ала̄. вала̄хакаджа̄ а̄бха̄сӯра̄ дуббибха̄гарӯпа̄ раттибха̄ге андхака̄рам̣ виддхамантийо тит̣т̣ханти, девӯпабхога̄ ева ча хонти. вел̣уджа̄ каракапхаласама̄наван̣н̣а̄ на а̄бха̄сӯра̄, те ча вел̣ӯ амануссагочаре ева падесе джа̄йанти. маччхасираджа̄ па̄т̣хӣнапит̣т̣хисамаа̄наван̣н̣а̄ ват̣т̣ала̄ лагхаво ча хонти пабха̄вихӣна̄ ча, те ча маччха̄ самуддамаджджхейева джа̄йанти. сан̇кхаджа̄ сан̇кхаудараччхавиван̣н̣а̄ колапхалаппама̄н̣а̄пи хонти пабха̄вихӣна̄ва. сиппиджа̄ пабха̄висесайутта̄ хонти на̄на̄сан̣т̣ха̄на̄. евам̣ джа̄тито ат̣т̣хавидха̄су мутта̄су йа̄ маччхасан̇кхасиппиджа̄, та̄ са̄муддика̄. бхуджан̇гаджа̄пи ка̄чи са̄муддика̄ хонти, итара̄ аса̄муддика̄. йасма̄ бахулам̣ са̄муддика̄ва мутта̄ локе диссанти, таттха̄пи саппиджа̄ва, итара̄ када̄чи ка̄чи, тасма̄ саммохавиноданийам̣ ‘‘мутта̄ти са̄муддика̄ мутта̄’’ти вуттам̣.

ман̣ӣти т̣хапетва̄ вел̣урийа̄дике сесо джотираса̄дибхедо саббопи ман̣и. вел̣урийоти вам̣саван̣н̣аман̣и. сан̇кхоти са̄муддикасан̇кхо. сила̄ти ка̄л̣асила̄пан̣д̣усила̄сетасила̄дибхеда̄ сабба̄пи сила̄. раджатанти каха̄пан̣а̄дикам̣ вутта̄васесам̣ ратанасамматам̣. джа̄тарӯпанти суван̣н̣ам̣. лохитан̇коти раттаман̣и. маса̄рагалланти кабараман̣и. бхан̣д̣амӯлаттха̄йа̄ти паттачӣвара̄дибхан̣д̣амӯлаттха̄йа. кут̣т̣харогасса̄ти нидассанаматтам̣, та̄йа вӯпасаметаббасса йасса кассачи рогассаттха̄йапи ват̣т̣атийева. ‘‘бхесаджджаттхан̃ча адхит̣т̣ха̄йева мутта̄ ват̣т̣атӣ’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. а̄карамуттоти а̄карато муттаматто. ‘‘бхан̣д̣амӯлаттха̄йа сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти имина̄ ча а̄маситумпи ват̣т̣атӣти дассети. пачитва̄ катоти ка̄чака̄рехи пачитва̄ като.

дхотавиддхо ча ратанамиссоти алан̇ка̄раттхам̣ кан̃чаналата̄дим̣ дассетва̄ като ратанакхачито дхотавиддхо ана̄ма̄со. дхотавиддхо ча ратанамиссо ча̄ти висум̣ ва̄ падам̣ самбандхитаббам̣. па̄нӣйасан̇кхоти имина̄ ча сан̇кхена катапа̄нӣйабха̄джанапидха̄на̄дисаман̣апариккха̄ропи а̄маситум̣ ват̣т̣атӣти сиддхам̣. сесанти ратанамиссам̣ т̣хапетва̄ авасесам̣. муггаван̣н̣ам̣йева ратанасаммиссам̣ каронти, на ан̃н̃анти а̄ха ‘‘муггаван̣н̣а̄ва̄’’ти, муггаван̣н̣а̄ ратанамисса̄ва на ват̣т̣атӣти вуттам̣ хоти. сеса̄ти ратанасаммиссам̣ т̣хапетва̄ авасеса̄ муггаван̣н̣а̄ нӣласила̄.

бӣджато пат̣т̣ха̄йа̄ти дха̄тупа̄са̄н̣ато пат̣т̣ха̄йа. суван̣н̣ачетийанти дха̄тукаран̣д̣акам̣. пат̣иккхипӣти ‘‘дха̄тут̣т̣хапанаттха̄йа ган̣хатха̄’’ти аватва̄ ‘‘тумха̄кам̣ ган̣хатха̄’’ти песитатта̄ пат̣иккхипи. суван̣н̣абуббул̣аканти суван̣н̣ата̄ракам̣. ‘‘кел̣а̄пайитунти ито чито ча сан̃ча̄рантехи а̄маситум̣ ват̣т̣атӣ’’ти маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. качаварамева харитум̣ ват̣т̣атӣти четийагопака̄ ва̄ бхиккхӯ хонту ан̃н̃е ва̄, хаттхенапи пун̃чхитва̄ качаварам̣ апанетум̣ ват̣т̣ати, малампи памаджджитум̣ ват̣т̣атийева.

а̄ракӯт̣алоханти киттималохам̣. тӣн̣и хи киттималоха̄ни кам̣салохам̣, ват̣т̣алохам̣, а̄ракӯт̣анти. таттха типутамбе миссетва̄ катам̣ кам̣салохам̣, сӣсатамбе миссетва̄ катам̣ ват̣т̣алохам̣, пакатирасатамбе миссетва̄ катам̣ а̄ракӯт̣ам̣. тенева там̣каран̣ена ниббаттатта̄ ‘‘киттималоха’’нти вуччати. ‘‘джа̄тарӯпагатикамева̄ти вуттатта̄ а̄ракӯт̣ам̣ суван̣н̣асадисамева а̄маситум̣ на ват̣т̣ати, ан̃н̃ам̣ пана ват̣т̣атӣ’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. кечи пана ‘‘а̄ракӯт̣ам̣ ана̄маситаббато джа̄тарӯпагатикамева̄ти вуттам̣, тасма̄ убхайампи джа̄тарӯпам̣ вийа а̄маситум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. пат̣хамам̣ вуттойева ча аттхо ган̣т̣хипадака̄рехи адхиппето. пат̣иджаггитум̣ ват̣т̣атӣти сена̄санапат̣ибаддхатта̄ вуттам̣.

са̄мика̄нам̣ песетаббанти са̄мика̄нам̣ са̄санам̣ песетаббам̣. бхиндитва̄ти хаттхена аггахетва̄ ан̃н̃ена йена кеначи бхиндитва̄. бхерисан̇гха̄т̣оти сан̇гхат̣итачаммабхерӣ. вӣн̣а̄сан̇гха̄т̣оти сан̇гхат̣итачаммавӣн̣а̄. чаммавинаддха̄нам̣ бхеривӣн̣а̄наметам̣ адхивачанам̣. туччхапоккхаранти авинаддхачаммам̣ бхерипоккхарам̣ вӣн̣а̄поккхаран̃ча. а̄ропитачамманти бхериа̄дӣнам̣ винаддханаттха̄йа мукхават̣т̣ийам̣ а̄ропитачаммам̣ тато уддхаритва̄ висум̣ т̣хапитачамман̃ча. онахитум̣ ва̄ти бхерипоккхара̄дӣни чаммам̣ а̄ропетва̄ винандхитум̣. онаха̄петум̣ ва̄ти татхева ан̃н̃ехи винандха̄петум̣. па̄ра̄джикаппахонакака̄лети акутхитака̄ле.

282. сан̇кама̄ди бхӯмигатикатта̄ на ка̄йапат̣ибаддхат̣т̣ха̄нийанти дуккат̣ам̣ вуттам̣. екападикасан̇камоти кхуддакасету. сакат̣амаггасан̇камоти сакат̣амаггабхӯто маха̄сету. т̣ха̄на̄ ча̄летунти раджджум̣ т̣ха̄на̄ ча̄летум̣. пат̣иччха̄детабба̄ти апанетабба̄. манусситтхӣ, иттхисан̃н̃ита̄, ка̄йасам̣саггара̄го, тена ра̄гена ва̄йа̄мо, хаттхагга̄ха̄дисама̄паджджананти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни.

ка̄йасам̣саггасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.