кхуддакаваттхуккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄

2783. кут̣т̣ети ит̣т̣хака̄сила̄да̄рукут̣т̣а̄нам̣ ан̃н̃атарасмим̣. ат̣т̣а̄нети еттха ат̣т̣а̄нам̣ на̄ма руккхе пхалакам̣ вийа таччхетва̄ ат̣т̣хапада̄ка̄рена ра̄джийо чхиндитва̄ наха̄натиттхе никхан̣анти, таттха чун̣н̣а̄ни а̄киритва̄ манусса̄ ка̄йам̣ гхам̣санти.

2784. гандхаббахаттхена̄ти наха̄натиттхе т̣хапитена да̄румайахаттхена. тена кира чун̣н̣а̄ни гахетва̄ манусса̄ сарӣрам̣ гхам̣санти. курувиндакасуттийа̄ти курувиндакапа̄са̄н̣ачун̣н̣а̄ни ла̄кха̄йа бандхитва̄ катагул̣икакала̄пако вуччати, там̣ убхосу антесу гахетва̄ сарӣрам̣ гхам̣санти. маллакена̄ти макарадантакам̣ чхиндитва̄ маллакамӯласан̣т̣ха̄нена катена маллакена, идам̣ гила̄насса̄пи на ват̣т̣ати. ан̃н̃аман̃н̃ан̃ча ка̄йатоти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сарӣрена гхам̣сеййа.

2785. акатам̣ маллакам̣ на̄ма макараданте аччхиндитва̄ катам̣, идам̣ агила̄насса на ват̣т̣ати.

2786. капа̄лит̣т̣хакакхан̣д̣а̄нӣти капа̄лакхан̣д̣аит̣т̣хакакхан̣д̣а̄ни. саббасса̄ти гила̄на̄гила̄насса сарӣре гхам̣ситва̄ уббат̣т̣етум̣ ват̣т̣ати. ‘‘путхупа̄н̣ика’’нти хаттхапарикаммам̣ вуччати, тасма̄ саббасса хаттхена пит̣т̣хипарикаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ваттхават̣т̣ӣ’’ти идам̣ па̄л̣ийам̣ вуттаукка̄сикасса парийа̄йам̣, тасма̄ наха̄йантасса йасса кассачи наха̄наса̄т̣акават̣т̣ийа̄пи гхам̣ситум̣ ват̣т̣ати.

2787. пхен̣акам̣ на̄ма самуддапхен̣ам̣. катхаланти капа̄лакхан̣д̣ам̣. па̄дагхам̣сане вутта̄ анун̃н̃а̄та̄. катакам̣ на̄ма падумакан̣н̣ика̄ка̄рам̣ па̄дагхам̣санаттхам̣ кан̣т̣аке ут̣т̣ха̄петва̄ катам̣, етам̣ нева пат̣иггахетум̣, на парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.

2788. йам̣ кин̃чипи алан̇ка̄ранти хаттхӯпага̄диалан̇ка̄ресу йам̣ кин̃чи алан̇ка̄рам̣.

2789. осан̣т̣хеййа̄ти алан̇ка̄раттхам̣ сан̇кхаронто намеййа. хаттхапхан̣акена̄ти хаттхенева пхан̣акиччам̣ каронта̄ ан̇гулӣхи осан̣т̣хенти. пхан̣акена̄ти дантамайа̄дӣсу йена кеначи. коччхена̄ти усирамайена ва̄ мун̃джапаббаджамайена ва̄ коччхена.

2790. ситтхателодателехӣти ситтхателан̃ча удакателан̃ча̄ти виггахо, техи. таттха ситтхателам̣ на̄ма мадхуситтхаканиййа̄са̄ди йам̣ кин̃чи чиккан̣ам̣. чиккан̣ам̣ на̄ма ниййа̄сам̣. удакателам̣ на̄ма удакамиссакам̣ телам̣. каттхачи поттхакесу ‘‘сит̣т̣ха̄’’ти па̄т̣хо, сойеваттхо. ануломанипа̄таттханти нала̄т̣а̄бхимукхам̣ ануломена па̄танаттхам̣. уддхаломена̄ти уддхаггам̣ хутва̄ т̣хиталомена.

2791. хаттхам̣ телена теметва̄ти караталам̣ телена маккхетва̄. сироруха̄ кеса̄. ун̣ха̄бхитаттасса̄ти ун̣ха̄бхитаттараджасирасса. аллахаттхена сирорухе пун̃чхитум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄.

2792. а̄да̄се удапатте ва̄ти еттха кам̣сапатта̄дӣнипи, йесу мукханимиттам̣ пан̃н̃а̄йати, сабба̄ни а̄да̄сасан̇кхамева гаччханти, кан̃джийа̄дӣнипи ча удапаттасан̇кхамева, тасма̄ йаттха каттхачи олокентасса дуккат̣ам̣.

2793. йена хетуна̄ мукхам̣ олокентасса ана̄патти, там̣ дассетума̄ха ‘‘сан̃чхави’’нтиа̄ди. а̄ба̄дхапаччайа̄ ‘‘ме мукхе ван̣о сан̃чхави ну кхо, уда̄ху на сан̃чхавӣ’’ти мукхам̣ дат̣т̣хун̃ча ‘‘ахам̣ джин̣н̣о ну кхо, уда̄ху но’’ти аттано а̄йусан̇кха̄раджа̄нанаттхан̃ча мукхам̣ дат̣т̣хум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄.

2794. наччам̣ ва̄ти йам̣ кин̃чи наччам̣ антамасо мораначчампи. гӣтанти йам̣ кин̃чи нат̣агӣтам̣ ва̄ са̄дхугӣтам̣ ва̄ антамасо дантагӣтампи, йам̣ ‘‘га̄йисса̄ма̄’’ти пуббабха̄ге окӯджанта̄ каронти, етампи на ват̣т̣ати. ва̄дитанти йам̣ кин̃чи ва̄дитам̣. дат̣т̣хум̣ ва̄ пана сотум̣ ва̄ти наччам̣ дат̣т̣хум̣ ва̄ гӣтам̣ ва̄дитам̣ сотум̣ ва̄.

2795. сайам̣ наччантасса ва̄ начча̄пентасса ва̄ га̄йантасса ва̄ га̄йа̄пентасса ва̄ ва̄дентасса ва̄ ва̄да̄пентасса ва̄ дуккат̣амева ат̣т̣хакатха̄йа (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 248) вуттанти тадекадесам̣ дассетума̄ха ‘‘дат̣т̣хумантамасо’’тиа̄ди.

2796. сун̣а̄тӣти гӣтам̣ ва̄ ва̄дитам̣ ва̄. пассатӣти наччам̣ пассати.

2797. пассисса̄мӣти еттха ‘‘сун̣исса̄мӣ’’ти сесо. ‘‘наччам̣ пассисса̄ми, гӣтам̣, ва̄дитам̣ ва̄ сун̣исса̄мӣ’’ти виха̄рато виха̄рам̣ гаччхато ва̄пи дуккат̣ам̣ хотӣти йоджана̄.

2798. ут̣т̣хахитва̄на гаччхатоти ‘‘наччам̣ пассисса̄мӣ’’ти, ‘‘гӣтам̣, ва̄дитам̣ ва̄ сун̣исса̄мӣ’’ти нисиннат̣т̣ха̄нато ут̣т̣хахитва̄ антовиха̄репи там̣ там̣ дисам̣ гаччхато а̄патти хотӣти йоджана̄. вӣтхийам̣ т̣хатва̄ гӣвам̣ паса̄ретва̄ пассатопи ча а̄паттӣти йоджана̄.

2799. дӣгха̄ти дван̇гулато дӣгха̄. на дха̄реййа̄ти на дха̄ретабба̄. дван̇гулам̣ ва̄ дума̄сам̣ ва̄ти еттха две ан̇гула̄ни парима̄н̣ам̣ етасса̄ти дван̇гуло, кесо. две ма̄са̄ уккат̣т̣хапариччхедо асса̄ти дума̄со. кесам̣ дха̄ренто дван̇гулам̣ ва̄ дха̄реййа дума̄сам̣ ва̄. тато уддхам̣ на ват̣т̣атӣти тато дван̇гулато ва̄ дума̄сато ва̄ кесато уддхам̣ кесам̣ дха̄ретум̣ на ват̣т̣ати.

атха ва̄ две ан̇гула̄ни сама̄хат̣а̄ни дван̇гулам̣, две ма̄са̄ сама̄хат̣а̄ дума̄сам̣, убхайаттха аччантасам̣йоге упайогавачанам̣. кесе дха̄ренто дван̇гуламаттам̣ ва̄ дха̄реййа дума̄саматтам̣ ва̄, тато ка̄лапарима̄н̣ато уддхам̣ кесе дха̄ретум̣ на ват̣т̣атӣти аттхо. саче кесе антодвема̄се дван̇гуле па̄пун̣анти, антодвема̄сейева чхиндитабба̄. дван̇гуле хи атиккаметум̣ на ват̣т̣ати. сачепи на дӣгха̄, двема̄сато екадивасампи атиккаметум̣ на лабхатийева. евамайам̣ убхайенапи уккат̣т̣хапариччхеденева вутто, тато орам̣ пана нават̣т̣анабха̄во на̄ма наттхи.

2800. дӣгхе накхе, дӣгха̄ни на̄сикалома̄ни ча на дха̄райети йоджана̄, на дха̄реййа, чхиндеййа̄ти аттхо. вӣсатимат̣т̣ханти вӣсатийа̄ накха̄нам̣ мат̣т̣хам̣ ликхитамат̣т̣хабха̄вам̣ ка̄тум̣ бхиккхуно на ват̣т̣атӣти йоджана̄. саттхакена таччхетва̄ чун̣н̣акена памаджджитва̄ пхаликаман̣ӣнам̣ вийа уджджалакаран̣ам̣ ликхитамат̣т̣хам̣ на̄ма. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маламаттам̣ апакад̣д̣хиту’’нти (чӯл̣ава. 274) анун̃н̃а̄татта̄ муггапхалатача̄дӣхи накхамалам̣ апанетум̣ ват̣т̣ати.

2801. каппа̄пеййа висум̣ массунти йо кесаччхинно висум̣ массум̣ каппа̄пеййа. да̄т̣хикам̣ т̣хапеййа̄ти кесе чхинда̄петва̄ массум̣ акаппа̄петва̄ висум̣ т̣хапеййа. самба̄дхети упакаччхакамуттакаран̣асан̇кха̄те самба̄дхат̣т̣ха̄не. ломам̣ сам̣хара̄пеййава̄ти саттхена ва̄ сан̣д̣а̄сена ва̄ ан̃н̃ена йена кеначи парена чхинда̄пеййа, сайам̣ ва̄ чхиндеййа. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ самба̄дхе ломам̣ сам̣хара̄пету’’нти (чӯл̣ава. 275) анун̃н̃а̄татта̄ йатха̄вуттасамба̄дхе ган̣д̣апил̣акаван̣а̄дике а̄ба̄дхе сати ломам̣ сам̣хара̄петум̣ ват̣т̣ати.

2802. агила̄насса чхиндато дуккат̣ам̣ вуттам̣. ан̃н̃ена ва̄ пуггалена татха̄ каттарийа̄ чхинда̄пентасса дуккат̣ам̣ вуттанти самбандхо.

2803. сесан̇гачхеданети ан̇гулийа̄диавасесасарӣра̄вайава̄нам̣ чхедане. аттавадхети аттупаккамена ва̄ а̄н̣аттийа̄ упаккамена ва̄ аттано джӣвитана̄се.

2804. ан̇ганти ан̇гаджа̄тато авасесам̣ сарӣра̄вайавам̣. ахикӣт̣а̄дидат̣т̣хасса таппат̣ика̄равасена ан̇гам̣ чхиндато на досо. та̄диса̄ба̄дхапаччайа̄ таппат̣ика̄равасена ан̇гам̣ чхиндато на досо. лохитам̣ мочентасса̄пи на досоти йоджана̄.

2805. апарисса̄вано бхиккху саче маггам̣ гаччхати, дуккат̣ам̣. магге аддха̄не там̣ парисса̄ванам̣ йа̄чама̄насса йо на дада̄ти, тасса ададато адентасса̄пи татхева дуккат̣амева̄ти йоджана̄. йо пана аттано хаттхе парисса̄ване виджджама̄непи йа̄чати, тасса на ака̄ма̄ да̄таббам̣.

2806. ‘‘нагго’’ти падам̣ ‘‘на бхун̃дже’’тиа̄ди кирийа̄падехи паччекам̣ йоджетаббам̣. на бхун̃джети бхатта̄дим̣ бхун̃джитаббам̣ на бхун̃джеййа. на пивети йа̄гуа̄дим̣ па̄таббам̣ на пивеййа. на ча кха̄дети мӯлакха̄данӣйа̄дикам̣ кха̄данӣйам̣ на кха̄деййа. на са̄йайети пха̄н̣ита̄дикам̣ са̄йитаббан̃ча на са̄йеййа на лихеййа. на дадети ан̃н̃асса бхатта̄дим̣ кин̃чи на дадеййа. на ган̣хеййа̄ти татха̄ сайам̣ нагго хутва̄ на пат̣игган̣хеййа. ан̃джасам̣ маггам̣.

2807. парикаммам̣ на ка̄таббанти пит̣т̣хипарикамма̄дипарикаммам̣ на ка̄таббам̣. ка̄райети сайам̣ нагго хутва̄ ан̃н̃ена пит̣т̣хипарикамма̄дипарикаммам̣ на ка̄ра̄пеййа̄ти аттхо.

2808. пит̣т̣хикамма̄дике парикамме джанта̄гхара̄дика̄ тиссо пат̣иччха̄дӣ вутта̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тиссо пат̣иччха̄дийо джанта̄гхарапат̣иччха̄дим̣ удакапат̣иччха̄дим̣ ваттхапат̣иччха̄ди’’нти (чӯл̣ава. 261) анун̃н̃а̄та̄ти йоджана̄. пат̣иччха̄дети хирикопинанти пат̣иччха̄ди, джанта̄гхарамева пат̣иччха̄ди джанта̄гхарапат̣иччха̄ди. удакамева пат̣иччха̄ди удакапат̣иччха̄ди. ваттхамева пат̣иччха̄ди ваттхапат̣иччха̄ди. ‘‘саббаттха пана ват̣т̣атӣ’’ти имина̄ итарапат̣иччха̄дидвайам̣ парикаммейева ват̣т̣атӣти дӣпети. саббаттха̄ти бходжана̄дисаббакиччесу.

2809. йаттха каттхачи пел̣а̄йанти тамбалохават̣т̣алохакам̣салохака̄л̣алохасуван̣н̣араджата̄дӣхи ката̄йа ва̄ да̄румайа̄йа ва̄ йа̄йа ка̄йачи пел̣а̄йа а̄ситтакӯпадха̄не. бхун̃джитум̣ на ча ват̣т̣атӣти бха̄джанам̣ т̣хапетва̄ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. йатха̄ха – ‘‘а̄ситтакӯпадха̄нам̣ на̄ма тамбалохена ва̄ раджатена ва̄ ката̄йа пел̣а̄йа етам̣ адхивачанам̣, ‘на бхиккхаве а̄ситтакӯпадха̄не бхун̃джитабба’нти са̄ман̃н̃ена пат̣иккхиттатта̄ пана да̄румайа̄пи на ват̣т̣атӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 264). ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве мал̣орика’’нти (чӯл̣ава. 264) анун̃н̃а̄татта̄ мал̣орика̄йа т̣хапетва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘мал̣орика̄’’ти ча дан̣д̣а̄дха̄рако вуччати, йам̣ тайо, чатта̄ро, бахӯ ва̄ дан̣д̣аке упари ча хет̣т̣ха̄ ча виттхатам̣ маджджхе сан̇кучитам̣ катва̄ бандхитва̄ а̄дха̄ракам̣ каронти. йат̣т̣хиа̄дха̄ракапан̣н̣а̄дха̄ракапаччхикапит̣т̣хагхат̣акакава̄т̣ака̄дибха̄джанамукхаудуккхала̄дӣнипи еттхева сан̇гахам̣ гаччханти. йат̣т̣хиа̄дха̄ракоти йат̣т̣хим̣йева уджукам̣ т̣хапетва̄ бандхӣкатаа̄дха̄рако.

екабха̄джане висум̣ висум̣ бходжанасса̄пи самбхавато ‘‘бхун̃джато екабха̄джане’’ти еттакейева вутте тасса̄пи пасан̇го сийа̄ти танниваттанаттхама̄ха ‘‘екато’’ти. ‘‘бхун̃джато’’ти идам̣ упалаккхан̣ам̣. екато екабха̄джане йа̄гуа̄дипа̄нампи на ват̣т̣ати. йатха̄ха – ‘‘на, бхиккхаве, екатха̄лаке па̄табба’’нти (чӯл̣ава. 264). атха ва̄ бхун̃джатоти аджджхоха̄раса̄ман̃н̃ена па̄нампи сан̇гахитанти ведитаббам̣. айаметтха виниччхайо – саче еко бхиккху бха̄джанато пхалам̣ ва̄ пӯвам̣ ва̄ гахетва̄ гаччхати, тасмим̣ апагате итарасса сесакам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. итарасса̄пи тасмим̣ кхан̣е пуна гахетум̣ ват̣т̣атӣти.

2810. йе две ва̄ тайо ва̄ бхиккхӯ екапа̄вуран̣а̄ ва̄ екаттхаран̣а̄ ва̄ екаттхаран̣апа̄вуран̣а̄ ва̄ нипаджджанти, тесан̃ча, йе екаман̃чепи екато нипаджджанти, тесан̃ча а̄патти дуккат̣ам̣ хотӣти йоджана̄.

2811. сан̇гха̄т̣ипаллаттхикамупа̄гатоти еттха сан̇гха̄т̣ӣти сан̇гха̄т̣ина̄мена адхит̣т̣хитачӣварама̄ха. сан̇гха̄т̣ипаллаттхикам̣ упагатена йутто хутва̄ти аттхо. на нисӣдеййа̄ти виха̄ре ва̄ антарагхаре ва̄ йаттха каттхачи на нисӣдеййа. ‘‘сан̇гха̄т̣ӣти на̄мена адхит̣т̣хитачӣваравоха̄раппаттамадхит̣т̣хитачӣварам̣ ‘сан̇гха̄т̣ӣ’ти вутта’’нти ниссандехе, кхуддасиккха̄ван̣н̣ана̄йампи ‘‘сан̇гха̄т̣ийа̄ на паллаттхети адхит̣т̣хитачӣварена виха̄ре ва̄ антарагхаре ва̄ паллаттхико на ка̄таббо’’ти вуттам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘антога̄ме ва̄саттха̄йа упагатена адхит̣т̣хитам̣ сан̇гха̄т̣им̣ вина̄ сесачӣварехи паллаттхика̄йа нисӣдитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.

кин̃чи кӣл̣ам̣ на кӣл̣еййа̄ти джутакӣл̣а̄дикам̣ йам̣ кин̃чи ка̄йикава̄часикакӣл̣икам̣ на кӣл̣еййа. на ча га̄хайети на ча га̄ха̄пеййа, на хара̄пеййа̄ти аттхо.

2812. да̄т̣хика̄йапӣти массумхи. уггатанти еттха ‘‘бӣбхаччха’’нти сесо. ан̃н̃анти апалитам̣. та̄дисанти бӣбхаччхам̣.

2813. ‘‘агила̄но’’ти имина̄ гила̄насса ана̄паттибха̄вам̣ дӣпети. ‘‘дха̄реййа̄’’ти имина̄ суддхакаттуниддесена агила̄нассапи парам̣ дха̄ра̄пане, парасса дха̄ран̣аса̄дийане ча ана̄паттӣти вин̃н̃а̄йатӣти. аттано гуттаттхам̣, чӣвара̄дӣнам̣ гуттаттхан̃ча ват̣т̣атӣти йоджана̄. татра̄йам̣ виниччхайо (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 270) – йасса ка̄йада̄хо ва̄ питтакопо ва̄ хоти, чаккху ва̄ дуббалам̣, ан̃н̃о ва̄ кочи а̄ба̄дхо вина̄ чхаттена уппаджджати, тасса га̄ме ва̄ аран̃н̃е ва̄ чхаттам̣ ват̣т̣ати. ва̄л̣амигачорабхайесу аттагуттаттхам̣, вассе пана чӣварагуттаттхампи ват̣т̣ати. екапан̣н̣аччхаттам̣ пана саббаттхева ват̣т̣ати. ‘‘екапан̣н̣аччхаттам̣ на̄ма та̄лапатта’’нти ган̣т̣хипадесу вуттанти.

2814. хаттхисон̣д̣а̄ка̄ро абхедопача̄рена ‘‘хаттхисон̣д̣а’’нти вутто. евамупарипи. чӣварасса на̄мадхеййам̣ ‘‘васана’’нти идам̣. ‘‘нива̄сентасса дуккат̣а’’нти пададвайан̃ча ‘‘хаттхисон̣д̣а’’нтиа̄дӣхи саббападехи паччекам̣ йоджетаббам̣. веллийанти еттха га̄тха̄бандхавасена сам̣-саддалопо, сам̣веллийанти аттхо.

еттха хаттхисон̣д̣ам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 280) на̄ма на̄бхимӯлато хаттхисон̣д̣асан̣т̣ха̄нам̣ оламбакам̣ катва̄ ниваттхам̣ чол̣икиттхӣнам̣ нива̄санам̣ вийа. чатуккан̣н̣ам̣ на̄ма упарито две, хет̣т̣хато двети евам̣ чатта̄ро кан̣н̣е дассетва̄ ниваттхам̣. маччхава̄л̣акам̣ на̄ма екато дасантам̣ екато па̄сантам̣ оламбетва̄ ниваттхам̣. сам̣веллийанти маллакаммака̄ра̄дайо вийа каччхам̣ бандхитва̄ нива̄санам̣. та̄лаван̣т̣акам̣ на̄ма та̄лаван̣т̣а̄ка̄рена са̄т̣акам̣ оламбетва̄ нива̄санам̣. ча-саддена сатаваликам̣ сан̇ган̣ха̄ти. сатаваликам̣ на̄ма дӣгхаса̄т̣акам̣ анекаккхаттум̣ обхан̃джитва̄ оват̣т̣икам̣ каронтена ниваттхам̣, ва̄мадаккхин̣апассесу ва̄ нирантарам̣ валийо дассетва̄ ниваттхам̣. саче пана джа̄н̣уто пат̣т̣ха̄йа ека̄ ва̄ две ва̄ валийо пан̃н̃а̄йанти, ват̣т̣ати. евам̣ нива̄сетум̣ гила̄нассапи маггапат̣ипаннассапи на ват̣т̣ати.

йампи маггам̣ гаччханта̄ екам̣ ва̄ две ва̄ кон̣е уккхипитва̄ антарава̄сакасса упари лаггенти, анто ва̄ екам̣ ка̄са̄вам̣ татха̄ нива̄сетва̄ бахи апарам̣ нива̄сенти, саббам̣ на ват̣т̣ати. гила̄но пана антока̄са̄васса оват̣т̣икам̣ дассетва̄ апарам̣ упари нива̄сетум̣ лабхати. агила̄нена две нива̄сентена сагун̣ам̣ катва̄ нива̄сетабба̄ни. ити йан̃ча идха пат̣иккхиттам̣, йан̃ча секхийаван̣н̣ана̄йам̣, там̣ саббам̣ ваджджетва̄ ниббика̄рам̣ тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетаббам̣. йам̣ кин̃чи вика̄рам̣ каронто дуккат̣а̄ на муччати.

2815. гихипа̄рупананти ‘‘сетапат̣апа̄рутам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 280) парибба̄джакапа̄рутам̣ екаса̄т̣акапа̄рутам̣ сон̣д̣апа̄рутам̣ антепурикапа̄рутам̣ маха̄джет̣т̣хакапа̄рутам̣ кут̣ипавесакапа̄рутам̣ бра̄хман̣апа̄рутам̣ па̄л̣ика̄ракапа̄рута’’нти евама̄дипариман̣д̣алалаккхан̣ато ан̃н̃атха̄ па̄рутам̣, саббаметам̣ гихипа̄рутам̣ на̄ма. тасма̄ йатха̄ сетапат̣а̄ ад̣д̣хапа̄лаканиган̣т̣ха̄ па̄рупанти, йатха̄ ча екачче парибба̄джака̄ урам̣ виваритва̄ двӣсу ам̣сакӯт̣есу па̄вуран̣ам̣ т̣хапенти, йатха̄ ча екаса̄т̣ака̄ манусса̄ ниваттхаса̄т̣акасса екенантена пит̣т̣хим̣ па̄рупитва̄ убхо кан̣н̣е убхосу ам̣сакӯт̣есу т̣хапенти, йатха̄ ча сура̄сон̣д̣а̄дайо са̄т̣акена гӣвам̣ париккхипанта̄ убхо анте ударе ва̄ оламбенти, пит̣т̣хийам̣ ва̄ кхипанти, йатха̄ ча антепурика̄йо аккхита̄ракаматтам̣ дассетва̄ огун̣т̣хикам̣ па̄рупанти, йатха̄ ча маха̄джет̣т̣ха̄ дӣгхаса̄т̣акам̣ нива̄сетва̄ тассева екенантена сакаласарӣрам̣ па̄рупанти, йатха̄ ча кассака̄ кхеттакут̣им̣ пависанта̄ са̄т̣акам̣ паливет̣хетва̄ упакаччхаке паккхипитва̄ тассева екенантена сарӣрам̣ па̄рупанти, йатха̄ ча бра̄хман̣а̄ убхиннам̣ упакаччхака̄нам̣ антарена са̄т̣акам̣ павесетва̄ ам̣сакӯт̣есу паккхипанти, йатха̄ ча па̄л̣ика̄рако бхиккху екам̣сапа̄рупанена па̄рутам̣ ва̄маба̄хам̣ виваритва̄ чӣварам̣ ам̣сакӯт̣ам̣ а̄ропети, евам̣ апа̄рупитва̄ саббепи ете, ан̃н̃е ча еварӯпе па̄рупанадосе ваджджетва̄ ниббика̄рам̣ париман̣д̣алам̣ па̄рупитаббам̣. татха̄ апа̄рупитва̄ а̄ра̄ме ва̄ антарагхаре ва̄ ана̄дарена йам̣ кин̃чи вика̄рам̣ каронтасса дуккат̣ам̣. париман̣д̣алато вимутталаккхан̣анива̄санапа̄рупанадосе ваджджетва̄ париман̣д̣алабха̄войева вутталаккхан̣о адхиппетоти аттхо.

2816. лока̄йатам̣ на ва̄чеййа̄ти ‘‘саббам̣ уччхит̣т̣хам̣, саббам̣ ануччхит̣т̣хам̣, сето ка̄ко, ка̄л̣о бако имина̄ ча имина̄ ча ка̄ран̣ена̄’’ти евама̄динираттхакака̄ран̣апат̣исам̣йуттам̣ титтхийасаттхам̣ ан̃н̃есам̣ на ва̄чеййа. на ча там̣ парийа̄пун̣ети там̣ лока̄йатам̣ на ча парийа̄пун̣еййа на угган̣хеййа. тираччха̄навиджджа̄ти хаттхисиппаассасиппадханусиппа̄дика̄ паропагха̄такара̄ виджджа̄ ча. бхиккхуна̄ на парийа̄пун̣итабба̄, на ва̄четабба̄ти йоджана̄.

2817. сабба̄ча̄марибӣджанӣти сета̄диван̣н̣ехи саббехи чамарава̄лехи ката̄ бӣджанӣ. на ча̄лимпеййа да̄йам̣ ва̄ти давад̣а̄ха̄диупаддаванива̄ран̣а̄йа анун̃н̃а̄там̣ пат̣аггида̄нака̄ран̣ам̣ вина̄ аран̃н̃ам̣ аггина̄ на а̄лимпеййа. давад̣а̄хе пана а̄гаччханте анупасампанне асати пат̣аггим̣ да̄тум̣, аппахаритакаран̣ена ва̄ парикха̄кхан̣анена ва̄ паритта̄н̣ам̣ ка̄тум̣, сена̄санам̣ паттам̣ ва̄ аппаттам̣ ва̄ аггим̣ алласа̄кхам̣ бхан̃джитва̄ нибба̄петун̃ча лабхати. удакена пана каппийенева лабхати, нетарена. анупасампанне пана сати тенева каппийавоха̄рена ка̄ра̄петаббам̣. мукхам̣ на ча лан̃джети маносила̄дина̄ мукхам̣ на лимпеййа, тилакена ан̇гам̣ на кареййа̄ти аттхо.

2818. убхатока̄джанти убхатокот̣ийа̄ бха̄раваханакот̣ика̄джам̣. антарака̄джаканти убхайакот̣ийа̄ т̣хитава̄хакехи вахитаббам̣ маджджхебха̄райуттака̄джам̣. сӣсаккхандхакат̣ибха̄ра̄дайо хет̣т̣ха̄ вутталаккхан̣а̄ва.

2819. йо бхиккху вад̣д̣хакиан̇гулена ат̣т̣хан̇гула̄дхикам̣ ва̄ тенева ан̇гулена чатуран̇гулапаччхимам̣ ва̄ дантакат̣т̣хам̣ кха̄дати, евам̣ кха̄дато тасса а̄патти дуккат̣ам̣ хотӣти йоджана̄.

2820. кичче сатипӣти суккхакат̣т̣ха̄диггахан̣акичче пана сати. порисанти пурисаппама̄н̣ам̣, бйа̄маматтанти вуттам̣ хоти. а̄пада̄сӯти ва̄л̣амига̄дайо ва̄ дисва̄ маггамӯл̣хо ва̄ диса̄ олокетука̄мо хутва̄ давад̣а̄хам̣ ва̄ удакогхам̣ ва̄ а̄гаччхантам̣ дисва̄ ва̄ еварӯпа̄су а̄пада̄су. ват̣т̣атева̄бхирӯхитунти атиуччампи руккхам̣ а̄рохитум̣ ват̣т̣ати ева.

2821. саче акаллако гила̄но на сийа̄, ласун̣ам̣ ма̄гадхам̣ а̄макам̣ бхан̣д̣икаласун̣ам̣ на ча кха̄деййа нева парибхун̃джеййа̄ти йоджана̄. бхан̣д̣икаласун̣ам̣ на̄ма чатумин̃джато пат̣т̣ха̄йа бахумин̃джам̣. палан̣д̣укабхан̃джанака̄диласун̣е магадхесу джа̄таттепи на досо. ласун̣авибха̄го хет̣т̣ха̄ дасситойева. гила̄насса пана ласун̣ам̣ кха̄дитум̣ ват̣т̣ати. йатха̄ха – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ ласун̣ам̣ кха̄диту’’нти (чӯл̣ава. 289). а̄ба̄дхапаччайа̄ти йасса а̄ба̄дхасса ласун̣ам̣ бхесаджджам̣ хоти, таппаччайа̄ти аттхо. буддхавачананти сан̇гӣтиттайа̄рул̣ха̄ пит̣акаттайапа̄л̣и. ан̃н̃атха̄ти саккат̣а̄дикхалитавачанамайам̣ ва̄чана̄маггам̣ на ропетаббам̣, татха̄ на т̣хапетаббанти вуттам̣ хоти.

2822. кхипитети йена кеначи кхипите. ‘‘джӣва̄’’ти на ваттаббанти йоджана̄. бхиккхуна̄ кхипите гихина̄ ‘‘джӣватха̄’’ти вуттена пуна ‘‘чирам̣ джӣва̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. ‘‘чира’’нти паде сатипи ват̣т̣ати.

2823. а̄кот̣ентасса̄ти ка̄йена ва̄ ка̄йапат̣ибаддха̄дӣхи ва̄ пахарантасса. пуппхасам̣кин̣н̣ети пуппхасантхате.

2824. нха̄пита̄ пуббака̄ етасса̄ти нха̄питапуббако, нха̄питаджа̄тикоти аттхо. кхурабхан̣д̣анти нха̄питапариккха̄рам̣. на ган̣хеййа̄ти на парихареййа. саче йо нха̄питаджа̄тико хоти, со кхурабхан̣д̣ам̣ гахетва̄ на хареййа̄ти аттхо. ан̃н̃асса хаттхато гахетва̄ кесаччхеда̄ди ка̄тум̣ ват̣т̣ати. ун̣н̣ӣти кесакамбалам̣ вина̄ ун̣н̣амайа̄ па̄вуран̣аджа̄ти. ‘‘гонакам̣ куттакам̣ читтака’’мичча̄дина̄ вуттабхедавантата̄йа а̄ха ‘‘сабба̄’’ти. ун̣н̣амайам̣ антокаритва̄ па̄рупитум̣ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘ба̄хираломика̄’’ти. йатха̄ха – ‘‘на, бхиккхаве, ба̄хираломӣ ун̣н̣ӣдха̄ретабба̄’’ти (чӯл̣ава. 249). сиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ун̣н̣алома̄ни бахи катва̄ ун̣н̣апа̄ва̄рам̣ па̄рупанти, татха̄ дха̄рентасса дуккат̣ам̣. лома̄ни анто катва̄ па̄рупитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 249).

2825. ан̇гара̄гам̣ на̄ма кун̇кума̄ди. каронтасса̄ти аббхан̃джантасса. ака̄йабандханасса га̄мам̣ пависатопи дуккат̣ам̣ самудӣританти йоджана̄. еттха ча асатийа̄ абандхитва̄ никкхантена йаттха сарати, таттха бандхитаббам̣. ‘‘а̄санаса̄ла̄йа бандхисса̄мӣ’’ти гантум̣ ват̣т̣ати. саритва̄ йа̄ва на бандхати, на та̄ва пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣.

2826. саббам̣ а̄йудхам̣ вина̄ саббам̣ лохаджам̣ лохамайабхан̣д̣ан̃ча паттам̣, сан̇каманӣйапа̄дукам̣, йатха̄вутталаккхан̣ам̣ паллан̇кам̣, а̄сандин̃ча вина̄ саббам̣ да̄руджам̣ да̄румайабхан̣д̣ан̃ча вутталаккхан̣амева катакам̣, кумбхака̄рикам̣ дханийассева саббаматтика̄майам̣ кут̣ин̃ча вина̄ саббам̣ маттика̄майам̣ бхан̣д̣ан̃ча каппийанти йоджана̄.

кхуддакаваттхуккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄.