бхесаджджаккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄

2665. гахапатисса бхӯми, саммутибхӯми, усса̄ванантика̄бхӯми, гониса̄дибхӯмӣти каппийабхӯмийо чатассо хонтӣти вутта̄ бхагавата̄ти йоджана̄.

2666. катхам̣ каппийам̣ каттаббанти ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чатассо каппийабхӯмийо усса̄ванантикам̣ гониса̄дикам̣ гахапатим̣ саммути’’нти (маха̄ва. 295) евам̣ чатассо бхӯмийо уддхаритва̄ та̄сам̣ са̄ман̃н̃алаккхан̣ам̣ дассетума̄ха ‘‘сан̇гхасса̄’’тиа̄ди. сан̇гхасса сантакам̣ ва̄саттха̄йа катам̣ гехам̣ ва̄ бхиккхуно сантакам̣ ва̄саттха̄йа катам̣ гехам̣ ва̄ти йоджана̄. каппийам̣ каттаббанти каппийат̣т̣ха̄нам̣ каттаббам̣. сахасеййаппахонаканти саббаччханнапариччханна̄дилаккхан̣ена сахасеййа̄рахам̣.

2667. ида̄ни чатассопи бхӯмийо сарӯпато дассетума̄ха ‘‘т̣хапетва̄’’тиа̄ди. бхиккхум̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ехи каппийабхӯмийа̄ аттха̄йа диннам̣ ва̄ тесам̣ сантакам̣ ва̄ йам̣ гехам̣, идам̣ ева гахапатибхӯми на̄ма̄ти йоджана̄.

2668. йа̄ пана кут̣и сан̇гхена саммата̄ н̃аттидутийа̄йа каммава̄ча̄йа, са̄ саммутика̄ на̄ма. тасса̄ самманнанака̄ле каммава̄чам̣ аватва̄ апалоканам̣ ва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣атева̄ти йоджана̄.

2669-70. пат̣хамаит̣т̣хака̄йа ва̄ пат̣хамапа̄са̄н̣асса ва̄ пат̣хаматтхамбхасса ва̄ а̄ди-ггахан̣ена пат̣хамабхиттипа̄дасса ва̄ т̣хапане паресу мануссесу уккхипитва̄ т̣хапентесу самантато парива̄ретва̄ ‘‘каппийакут̣им̣ карома, каппийакут̣им̣ карома̄’’ти абхиккхан̣ам̣ вадантехи а̄маситва̄ ва̄ сайамева уккхипитва̄ ва̄ ит̣т̣хака̄ т̣хапеййа па̄са̄н̣о ва̄ тхамбхо ва̄ бхиттипа̄до ва̄ т̣хапеййа т̣хапетаббо, айам̣ усса̄ванантика̄ кут̣ӣти йоджана̄.

2671. ит̣т̣хака̄дипатит̣т̣ха̄нанти пат̣хамит̣т̣хака̄дӣнам̣ бхӯмийам̣ патит̣т̣ха̄нам̣. вадатанти ‘‘каппийакут̣им̣ карома, каппийакут̣им̣ карома̄’’ти ваданта̄нам̣. самака̄лам̣ ту ват̣т̣атӣти екака̄лам̣ ват̣т̣ати, имина̄ ‘‘саче хи анит̣т̣хите вачане тхамбхо патит̣т̣ха̄ти, аппатит̣т̣хите ва̄ тасмим̣ вачанам̣ нит̣т̣ха̄ти, аката̄ хоти каппийакут̣ӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) ат̣т̣хакатха̄виниччхайо сӯчито.

2672. а̄ра̄мо сакало апариккхитто ва̄ йебхуййато апариккхитто ва̄ти дувидхопи вин̃н̃ӯхи винайадхарехи ‘‘гониса̄дӣ’’ти вуччати. павесанива̄ран̣а̄бха̄вена павит̣т̣ха̄нам̣ гуннам̣ нисаджджа̄йогато татха̄ вуччатӣти йоджана̄.

2673. пайоджанам̣ дассетума̄ха ‘‘еттха паккан̃ча̄’’тиа̄ди. а̄мисанти пуримака̄ликадвайам̣. ‘‘а̄миса’’нти имина̄ нира̄мисам̣ итарака̄ликадвайам̣ акаппийакут̣ийам̣ вуттхампи паккампи каппатӣти дӣпети.

2674-5. има̄ каппийакут̣ийо када̄ джахитаваттхука̄ хонтӣти а̄ха ‘‘усса̄ванантика̄ йа̄ са̄’’тиа̄ди. йа̄ усса̄ванантика̄ йесу тхамбха̄дӣсу адхит̣т̣хита̄, са̄ тесу тхамбха̄дӣсу апанӣтесу тадан̃н̃есупи тхамбха̄дӣсу тит̣т̣хатӣти йоджана̄.

саббесу тхамбха̄дӣсу апанӣтесу са̄ джахитаваттхука̄ сийа̄ти йоджана̄. гониса̄дикут̣и париккхитта̄ ватиа̄дӣхи джахитаваттхука̄ сийа̄. париккхитта̄ти ча ‘‘а̄ра̄мо пана упад̣д̣хапариккхиттопи бахутарам̣ париккхиттопи париккхиттойева на̄ма̄’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) курундимаха̄паччарийа̄дӣсу вуттатта̄ на кевалам̣ саббапариккхитта̄ва, упад̣д̣хапариккхитта̄пи йебхуййапариккхитта̄пи гахетабба̄.

сеса̄ти гахапатисаммутикут̣ийо. чхаданана̄сато джахитаваттхука̄ сийунти йоджана̄. чхаданана̄сатоти еттха ‘‘гопа̄насиматтам̣ т̣хапетва̄’’ти сесо. саче гопа̄насӣнам̣ упари екампи паккхапа̄саман̣д̣алам̣ аттхи, раккхати. йатра панима̄ чатассопи каппийабхӯмийо наттхи, таттха ким̣ ка̄таббам̣? анупасампаннасса датва̄ тасса сантакам̣ катва̄ парибхун̃джитаббам̣.

2676. бхиккхум̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃есам̣ хаттхато пат̣иггахо ча тесам̣ саннидхи ча тесам̣ антовуттхан̃ча бхиккхусса ват̣т̣атӣти йоджана̄.

2677. бхиккхусса сантакам̣ сан̇гхикампи ва̄ акаппийабхӯмийам̣ сахасеййаппахонаке гехе антовуттхан̃ча антопаккан̃ча бхиккхусса на ват̣т̣ати. бхиккхунийа̄ сантакам̣ сан̇гхикампи ва̄ акаппийабхӯмийам̣ сахасеййаппахонаке гехе антовуттхан̃ча антопаккан̃ча бхиккхунийа̄ на ват̣т̣атӣти евам̣ убхиннам̣ бхиккхубхиккхунӣнам̣ на ват̣т̣атӣти йоджана̄.

2678. акаппакут̣ийа̄ти акаппийакут̣ийа̄, ‘‘акаппийабхӯмийам̣ сахасеййаппахонаке гехе’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вутта̄йа акаппийабхӯмийа̄ти аттхо. а̄ди-саддена наванӣтателамадхупха̄н̣ита̄нам̣ гахан̣ам̣.

2679. техева антовуттхехи саппиа̄дӣхи сатта̄хака̄ликехи саха бхиккхуна̄ паккам̣ там̣ йа̄ваджӣвикам̣ нира̄мисам̣ сатта̄хам̣ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атева̄ти йоджана̄.

2680. паккам̣ са̄мам̣паккам̣ там̣ йа̄ваджӣвикам̣ саче а̄мисасам̣сат̣т̣хам̣ парибхун̃джати, антовуттхан̃ча бхун̃джати, кин̃ча бхиййо са̄мам̣паккан̃ча бхун̃джатӣти йоджана̄. йа̄ваджӣвикасса а̄мисасам̣сат̣т̣хасса а̄мисагатикатта̄ ‘‘антовуттха’’нти вуттам̣.

2682. удакам̣ на хоти ка̄ликам̣ чатӯсу ка̄ликесу асан̇гахитатта̄.

2683. тика̄лика̄ йа̄вака̄лика̄ йа̄мака̄лика̄ сатта̄хака̄лика̄ти тайо ка̄лика̄ пат̣иггахавасенева аттано аттано ка̄лам̣ атиккамитва̄ бхутта̄ досакара̄ хонти, татийам̣ сатта̄ха̄тиккаме ниссаггийапа̄читтийаваттхутта̄ абхуттампи досакаранти йоджана̄.

‘‘бхутта̄ досакара̄’’ти имина̄ пуримака̄ликадвайам̣ пат̣иггахетва̄ ка̄ла̄тиккаманаматтена а̄паттийа̄ ка̄ран̣ам̣ на хоти, бхуттамева хоти. сатта̄хака̄ликам̣ ка̄ла̄тиккамена апарибхуттампи а̄паттийа̄ ка̄ран̣ам̣ хотӣти дӣпети. тесу сатта̄хака̄ликейева висесам̣ дассетума̄ха ‘‘абхуттам̣ татийампи ча̄’’ти. ча-саддо ту-саддаттхе. йа̄ваджӣвикам̣ пана пат̣иггахетва̄ йа̄ваджӣвам̣ парибхун̃джийама̄нам̣ итарака̄ликасам̣саггам̣ вина̄ досакарам̣ на хотӣти на гахитам̣.

2684. амба̄дайо садда̄ руккха̄нам̣ на̄мабхӯта̄ там̣там̣пхалепи ваттама̄на̄ идха упача̄равасена тадждже па̄наке вутта̄, тенева̄ха ‘‘па̄накам̣ мата’’нти. чочам̣ ат̣т̣хикакадалипа̄нам̣. мочам̣ итаракадалипа̄нам̣. мадхӯти муддикапхала̄нам̣ расам̣. муддика̄ти сӣтодаке маддита̄нам̣ муддикапхала̄нам̣ па̄нам̣. ‘‘са̄лӯкапа̄нанти раттуппаланӣлуппала̄дӣнам̣ са̄лӯке маддитва̄ катапа̄на’’нти па̄л̣ийам̣, ат̣т̣хакатха̄йа (маха̄ва. ат̣т̣ха. 300) ча са̄лӯка-саддасса дӣгхавасена сам̣йогадассанато ‘‘са̄лу пха̄русакан̃ча̄’’ти га̄тха̄бандхавасена рассо като.

са̄лӯкам̣ кумудуппала̄нам̣ пхаларасам̣. кхуддасиккха̄ван̣н̣ана̄йам̣ пана ‘‘са̄лӯкапа̄нам̣ на̄ма раттуппаланӣлуппала̄дӣнам̣ кин̃джаккхарен̣ӯхи катапа̄на’’нти вуттам̣. ‘‘пха̄русака’нтиа̄дӣсу еко руккхо’’ти ган̣т̣хипаде вуттам̣. тасса пхаларасо пха̄русакам̣ на̄ма. етесам̣ ат̣т̣ханнам̣ пхала̄нам̣ расо удакасамбхинно ват̣т̣ати, сӣтудаке маддито пасанно никкасат̣ова ват̣т̣ати, удакена пана асамбхинно расо йа̄вака̄лико.

2685. пхаланти амба̄дипхалам̣. саваттхукапат̣иггахоти па̄наваттхука̄нам̣ пхала̄нам̣ пат̣иггахо. васати еттха па̄нанти ваттху, пхалам̣, ваттхуна̄ саха ват̣т̣атӣти саваттхукам̣, па̄нам̣, саваттхукасса пат̣иггахо саваттхукапат̣иггахо. саваттхукасса пат̣иггахам̣ на̄ма ваттхупат̣иггахан̣амева̄ти катва̄ вуттам̣ ‘‘па̄наваттхука̄нам̣ пхала̄нам̣ пат̣иггахо’’ти.

2686. ‘‘сукот̣т̣етва̄’’ти вуччама̄натта̄ ‘‘амбапакка’’нти а̄макамева амбапхалам̣ вуччати. удакети сӣтодаке. париссавам̣ парисса̄витам̣. катва̄ти мадхуа̄дӣхи абхисан̇кхаритва̄. йатха̄ха – ‘‘тадахупат̣иггахитехи мадхусаккаракаппӯра̄дӣхи йоджетва̄ ка̄табба’’нти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 300). па̄тум̣ ват̣т̣атӣти еттха виниччхайо ‘‘евам̣ катам̣ пуребхаттамева каппати, анупасампаннехи катам̣ лабхитва̄ пана пуребхаттам̣ пат̣иггахитам̣ пуребхаттам̣ са̄мисапарибхогена̄пи ват̣т̣ати, паччха̄бхаттам̣ нира̄мисапарибхогена йа̄ва арун̣уггамана̄ ват̣т̣атийева. еса найо саббапа̄несӯ’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вутто.

2687. сесапа̄накесупӣти джамбупа̄нака̄дӣсупи.

2688. уччхурасо антогадхатта̄ идха вутто, на пана йа̄мака̄ликатта̄, со пана сатта̄хака̄ликойева.

2689. мадхукасса расанти мадхукапуппхасса расам̣. еттха мадхукапуппхарасо аггипа̄ко ва̄ хоту а̄диччапа̄ко ва̄, паччха̄бхаттам̣ на ват̣т̣ати. пуребхаттампи йам̣ па̄нам̣ гахетва̄ маджджам̣ каронти, со а̄дито пат̣т̣ха̄йа на ват̣т̣ати. мадхукапуппхам̣ пана аллам̣ ва̄ суккхам̣ ва̄ бхаджджитам̣ ва̄ тена катапха̄н̣итам̣ ва̄ йато пат̣т̣ха̄йа маджджам̣ на каронти, там̣ саббам̣ пуребхаттам̣ ват̣т̣ати.

паккад̣а̄карасанти паккасса йа̄вака̄ликасса расам̣. саббо паттарасо йа̄мака̄лико вуттоти йоджана̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘йа̄вака̄ликапатта̄нан̃хи пуребхаттам̣йева расо каппатӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 300) имамева сандха̄йа вуттам̣.

2690. са̄нулома̄нам̣ саттаннам̣ дхан̃н̃а̄нам̣ пхаладжам̣ расам̣ т̣хапетва̄ саббо пхаладжо расо вика̄ле йа̄масан̃н̃ите ануломато парибхун̃джитум̣ анун̃н̃а̄тоти йоджана̄.

2691. йа̄вака̄ликапатта̄нам̣ сӣтудаке маддитва̄ като расопи апакко, а̄диччапа̄копи вика̄ле пана ват̣т̣атӣти йоджана̄.

2692-3. саттадхан̃н̃а̄нулома̄ни сарӯпато дассетума̄ха ‘‘та̄лан̃чана̄л̣икеран̃ча̄’’тиа̄ди. апаран̣н̣ам̣ мугга̄ди. ‘‘саттадхан̃н̃а̄нуломика’’нти имина̄ етесам̣ расо йа̄вака̄лико йа̄мака̄ласан̇кха̄те вика̄ле парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣атӣти дассети.

2695. евама̄дӣнам̣ кхуддака̄нам̣ пхала̄нам̣ расо пана ат̣т̣хапа̄на̄нуломатта̄ ануломике йа̄мака̄лика̄нуломике ниддит̣т̣хо катхитоти йоджана̄.

2696. идха имасмим̣ локе са̄нуломасса дхан̃н̃асса пхаладжам̣ расам̣ т̣хапетва̄ айа̄мака̄лико ан̃н̃о пхаларасо наттхӣти йоджана̄, саббо йа̄мака̄ликойева̄ти дӣпети.

бхесаджджаккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄.