пава̄ран̣аккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄

2633. ‘‘пава̄ран̣а̄’’ти идам̣ ‘‘ча̄туддасӣ’’тиа̄дӣхи паччекам̣ йоджетаббам̣. тасмим̣ тасмим̣ дине ка̄табба̄ пава̄ран̣а̄ абхедопача̄рена татха̄ вутта̄. са̄маггӣ упосатхаккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄йа вуттасарӯпа̄ва. са̄маггипава̄ран̣ам̣ каронтехи ча пат̣хамам̣ пава̄ран̣ам̣ т̣хапетва̄ па̄т̣ипадато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва каттикача̄тума̄сипун̣н̣ама̄ еттхантаре ка̄табба̄, тато паччха̄ ва̄ пуре ва̄ на ват̣т̣ати. тева̄чӣ двекава̄чӣти ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте…пе… тева̄чикам̣ пава̄реййа, двева̄чикам̣ пава̄реййа, екава̄чикам̣ пава̄реййа̄’’ти там̣ там̣ н̃аттим̣ т̣хапетва̄ ка̄табба̄ пава̄ран̣а̄ вуччати.

2634. тӣн̣и камма̄ни мун̃читва̄, антенева пава̄райети ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, пава̄ран̣акамма̄ни, адхаммена ваггам̣ пава̄ран̣акаммам̣…пе… дхаммена самаггам̣ пава̄ран̣акамма’’нти (маха̄ва. 212) ватва̄ ‘‘татра, бхиккхаве, йадидам̣ адхаммена ваггам̣ пава̄ран̣акаммам̣, на, бхиккхаве, еварӯпам̣ пава̄ран̣акаммам̣ ка̄таббам̣…пе… татра, бхиккхаве, йадидам̣ дхаммена самаггам̣ пава̄ран̣акаммам̣, еварӯпам̣, бхиккхаве, пава̄ран̣акаммам̣ ка̄табба’’нтиа̄дивачанато (маха̄ва. 212) тӣн̣и акаттабба̄ни пава̄ран̣акамма̄ни мун̃читва̄ ка̄тум̣ анун̃н̃а̄тена чатуттхена пава̄ран̣акаммена пава̄реййа̄ти аттхо. тасса вибха̄гекадесам̣ ‘‘пан̃ча йасмим̣ пана̄ва̄се’’тиа̄дина̄ ваккхати.

2635. пуббакиччам̣ сама̄петва̄ти –

‘‘саммаджджанӣ падӣпо ча, удакам̣ а̄санена ча;

пава̄ран̣а̄йа ета̄ни, ‘пуббакаран̣а’нти вуччати.

‘‘чхандапа̄рисуддхиутуккха̄нам̣, бхиккхуган̣ана̄ ча ова̄до;

пава̄ран̣а̄йа ета̄ни, ‘пуббакичча’нти вуччатӣ’’ти. –

вуттам̣ нававидхам̣ пуббакиччам̣ нит̣т̣ха̄петва̄.

паттакалле сама̄нитети –

‘‘пава̄ран̣а̄ йа̄ватика̄ ча бхиккхӯ каммаппатта̄,

сабха̄га̄паттийо ча на виджджанти;

ваджджанӣйа̄ ча пуггала̄ тасмим̣ на хонти,

‘паттакалла’нти вуччатӣ’’ти. –

вутте чатуббидхе паттакалле самодха̄ните парисама̄пите.

н̃аттим̣ т̣хапетва̄ти ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте сан̇гхо, аджджа пава̄ран̣а̄, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо пава̄реййа̄’’ти (маха̄ва. 210) евам̣ саббасан̇га̄хикавасена ча ‘‘тева̄чикам̣ пава̄реййа̄’’ти ча да̄на̄дикаран̣ена йебхуййена раттийа̄ кхепита̄йа ча ра̄джа̄диантара̄йе сати ча таданурӯпато ‘‘двева̄чикам̣, екава̄чикам̣, сама̄навассикам̣ пава̄реййа̄’’ти ча н̃аттим̣ т̣хапетва̄, та̄сам̣ висесо ат̣т̣хакатха̄йам̣ дасситойева. йатха̄ха –

‘‘еван̃хи вутте тева̄чикан̃ча двева̄чикан̃ча екава̄чикан̃ча пава̄ретум̣ ват̣т̣ати, сама̄навассикам̣ на ват̣т̣ати. ‘тева̄чикам̣ пава̄реййа̄’ти вутте пана тева̄чикамева ват̣т̣ати, ан̃н̃ам̣ на ват̣т̣ати, ‘двева̄чикам̣ пава̄реййа̄’ти вутте двева̄чикан̃ча тева̄чикан̃ча ват̣т̣ати, екава̄чикан̃ча сама̄навассикан̃ча на ват̣т̣ати. ‘екава̄чикам̣ пава̄реййа̄’ти вутте пана екава̄чикадвева̄чикатева̄чика̄ни ват̣т̣анти, сама̄навассикамева на ват̣т̣ати. ‘сама̄навассика’нти вутте саббам̣ ват̣т̣атӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 210).

ка̄табба̄ти тхерена бхиккхуна̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо ‘‘сан̇гхам̣, а̄вусо, пава̄реми дит̣т̣хена ва̄…пе… татийампи а̄вусо, сан̇гхам̣ пава̄реми дит̣т̣хена ва̄…пе… пассанто пат̣икарисса̄мӣ’’ти (маха̄ва. 210) вуттанайена ка̄табба̄. навакена бхиккхуна̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄…пе… татийампи, бханте, сан̇гхам̣ пава̄реми дит̣т̣хена ва̄…пе… пассанто пат̣икарисса̄мӣти (маха̄ва. 210) вуттанайена ка̄табба̄.

2636. тхересу пава̄рентесу йо пана наво, со сайам̣ йа̄ва пава̄рети, та̄ва уккут̣икам̣ нисӣдеййа̄ти йоджана̄.

2637. чатта̄ро ва̄ тайопи ва̄ ека̄ва̄се екасӣма̄йам̣ васанти че, н̃аттим̣ ватва̄ ‘‘сун̣анту ме, а̄йасманто, аджджа пава̄ран̣а̄, йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, майам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пава̄реййа̄ма̄’’ти (маха̄ва. 216) ган̣ан̃аттим̣ т̣хапетва̄ пава̄реййунти йоджана̄.

пава̄реййунти еттха тхерена бхиккхуна̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ катва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ те тайо ва̄ две ва̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ ‘‘ахам̣, а̄вусо, а̄йасманте пава̄реми дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄, ваданту мам̣ а̄йасманто анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄ми. дутийампи…пе… татийампи ахам̣, а̄вусо, а̄йасманте пава̄реми дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄, ваданту мам̣ а̄йасманто анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄мӣ’’ти (маха̄ва. 216) пава̄ретаббам̣. навенапи ‘‘ахам̣, бханте, а̄йасманте пава̄реми дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄, ваданту мам̣ а̄йасманто анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄ми. дутийампи…пе… татийампи ахам̣, бханте, а̄йасманте пава̄реми дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄, ваданту мам̣ а̄йасманто анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄мӣ’’ти пава̄ретаббам̣.

2638. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пава̄реййум̣, вина̄ н̃аттим̣ дуве джана̄. тесу тхерена ‘‘ахам̣, а̄вусо, а̄йасмантам̣ пава̄реми дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄, вадату мам̣ а̄йасма̄ анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄ми. дутийампи…пе… татийампи ахам̣, а̄вусо, а̄йасмантам̣ пава̄реми…пе… пат̣икарисса̄мӣ’’ти (маха̄ва. 217) пава̄ретаббам̣. навенапи ‘‘ахам̣, бханте, а̄йасмантам̣ пава̄реми…пе… вадату мам̣ а̄йасма̄ анукампам̣ упа̄да̄йа, пассанто пат̣икарисса̄ми. дутийампи…пе… татийампи ахам̣, бханте, а̄йасмантам̣ пава̄реми…пе… пат̣икарисса̄мӣ’’ти пава̄ретаббам̣.

адхит̣т̣хеййа̄ти пуббакиччам̣ сама̄петва̄ ‘‘аджджа ме пава̄ран̣а̄ ча̄туддасӣ’’ти ва̄ ‘‘паннарасӣ’’ти ва̄ ватва̄ ‘‘адхит̣т̣ха̄мӣ’’ти адхит̣т̣хеййа. йатха̄ха ‘‘аджджа ме пава̄ран̣а̄ти еттха саче ча̄туддасика̄ хоти, ‘аджджа ме пава̄ран̣а̄ ча̄туддасӣ’ти, саче паннарасика̄, ‘аджджа ме пава̄ран̣а̄ паннарасӣ’ти евам̣ адхит̣т̣ха̄табба’’нти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 218), имина̄ саббасан̇га̄ха̄дин̃аттӣсу ча тасмим̣ тасмим̣ дивасе со со воха̄ро ка̄табботи дӣпитамева.

сеса̄ сан̇гхапава̄ран̣а̄ти пан̃чахи, атирекехи ва̄ бхиккхӯхи каттабба̄ пава̄ран̣а̄ сан̇гхапава̄ран̣а̄.

2639. пава̄ритети пат̣хамапава̄ран̣а̄йа пава̄рите. ана̄гатоти кеначи антара̄йена пуримика̄йа ча паччхимика̄йа ча вассӯпана̄йика̄йа вассам̣ анупагато. авуттхоти паччхимика̄йа упагато. вуттан̃хи кхуддасиккха̄ван̣н̣ана̄йа ‘‘авуттхоти паччхимика̄йа упагато апаринит̣т̣хитатта̄ ‘авуттхо’ти вуччатӣ’’ти. па̄рисуддхиупосатхам̣ кареййа̄ти йоджана̄. еттха ‘‘тесам̣ сантике’’ти сесо.

2640-1. йасмим̣ пана̄ва̄се пан̃ча ва̄ чатта̄ро ва̄ тайо ва̄ саман̣а̄ васанти, те таттха екекасса пава̄ран̣ам̣ харитва̄на саче ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пава̄ренти, а̄патти дуккат̣анти йоджана̄.

сесанти ‘‘адхаммена самагга’’нтиа̄дикам̣ виниччхайам̣. идха̄ти имасмим̣ пава̄ран̣а̄дхика̄ре. будхоти винайадхаро. упосатхе вуттанайена̄ти упосатхавиниччхайе вуттаккамена. найети джа̄неййа.

2642. сампа̄детаттано сучинти аттано упосатхам̣ сампа̄дети. саббам̣ са̄дхетӣти упосатха̄дисаббам̣ каммам̣ ниппха̄дети. наттаноти аттано упосатхам̣ на ниппха̄дети.

2643. тасма̄ти йасма̄ аттано сучим̣ на са̄дхети, тасма̄. убхиннанти аттано ча сан̇гхасса ча. киччасиддхаттхамевидха̄ти упосатха̄дикамманиппаджджанаттхам̣ идха имасмим̣ упосатхакамма̄дипакаран̣е. па̄рисуддхипӣти еттха пи-саддена пава̄ран̣а̄ сан̇гахита̄. тенева ваккхати ‘‘чхандам̣ ва̄ па̄рисуддхим̣ ва̄, гахетва̄ ва̄ пава̄ран̣а’’нти.

чхандапа̄рисуддхипава̄ран̣ам̣ дентена саче са̄паттико хоти, а̄паттим̣ десетва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ катва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ чханда̄диха̄рако бхиккху ваттаббо ‘‘чхандам̣ дамми, чхандам̣ ме хара, чхандам̣ ме а̄рочехӣ’’ти (маха̄ва. 165), ‘‘па̄рисуддхим̣ дамми, па̄рисуддхим̣ ме хара, па̄рисуддхим̣ ме а̄рочехӣ’’ти (маха̄ва. 164), ‘‘пава̄ран̣ам̣ дамми, пава̄ран̣ам̣ ме хара, пава̄ран̣ам̣ ме а̄рочехи, маматтха̄йа пава̄рехӣ’’ти (маха̄ва. 213).

2644. ‘‘чхандо екена̄’’ти падаччхедо. екена бахӯнампи чхандо ха̄таббо, татха̄ па̄рисуддхи ха̄табба̄. пи-саддена пава̄ран̣а̄ ха̄табба̄ти йоджана̄. парампара̄хат̣о чхандоти бахӯнам̣ ва̄ екасса ва̄ чханда̄диха̄ракасса хаттхато антара̄ ан̃н̃ена гахита̄ чхандапа̄рисуддхипава̄ран̣а̄. висуддхийа̄ на гаччхати анаваджджабха̄ва̄йа на па̄пун̣а̄ти бил̣а̄ласан̇кхаликачханда̄дӣнам̣ сан̇гхамаджджхам̣ агаманена ваггабха̄вакаран̣ато.

еттха ча йатха̄ бил̣а̄ласан̇кхалика̄йа пат̣хамавалайам̣ дутийавалайам̣ па̄пун̣а̄ти, на татийам̣, евамимепи чханда̄дайо да̄йакена йасса динна̄, тато ан̃н̃аттха на гаччхатӣти бил̣а̄ласан̇кхалика̄садисатта̄ ‘‘бил̣а̄ласан̇кхалика̄’’ти вутта̄. бил̣а̄ласан̇кхалика̄ггахан̣ан̃четтха йа̄сам̣ ка̄сан̃чи сан̇кхалика̄нам̣ упалаккхан̣аматтанти дат̣т̣хаббам̣.

2645-6. чхандам̣ ва̄ па̄рисуддхим̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ гахетва̄ чханда̄диха̄рако сан̇гхамаппатва̄ саче са̄ман̣ера̄дибха̄вам̣ пат̣иджа̄неййа ва̄ виббхамеййа ва̄ мареййа ва̄, там̣ саббам̣ чханда̄дибха̄вам̣ на̄хат̣ам̣ хоти, сан̇гхам̣ патва̄ евам̣ сийа̄ са̄ман̣ера̄дибха̄вам̣ пат̣иджа̄нанто, виббханто, ка̄лакато ва̄ бхавеййа, там̣ саббам̣ хат̣ам̣ а̄нӣтам̣ хотӣти йоджана̄.

таттха са̄ман̣ера̄дибха̄вам̣ ва̄ пат̣иджа̄неййа̄ти ‘‘ахам̣ са̄ман̣еро’’тиа̄дина̄ бхӯтам̣ са̄ман̣ера̄дибха̄вам̣ катхеййа, паччха̄ са̄ман̣ерабхӯмийам̣ патит̣т̣хахеййа̄ти аттхо. а̄ди-саддена антимаваттхум̣ аджджха̄панно гахито.

2647. сан̇гхам̣ патва̄ти антамасо там̣там̣каммаппаттасса чатувагга̄дисан̇гхасса хаттхапа̄сам̣ патва̄ти аттхо. паматтоти пама̄дам̣ сатисаммосам̣ патто. суттоти ниддӯпагато. кхиттачиттакоти йаккха̄дӣхи виккхепама̄па̄дитачитто. на̄рочетӣти аттано чханда̄дӣнам̣ а̄хат̣абха̄вам̣ екасса̄пи бхиккхуно на катхети. сан̃чичча̄ти сан̃чететва̄ джа̄нантойева ана̄дарийо на̄рочети, дуккат̣ам̣ хоти.

2648. йе тети йе те бхиккхӯ тхера̄ ва̄ нава̄ ва̄ маджджхима̄ ва̄. випассана̄ти сахачарийена саматхопи гайхати. саматхавипассана̄ ча идха тарун̣а̄йева адхиппета̄, тасма̄ випассана̄йутта̄ти еттха тарун̣а̄хи саматхавипассана̄хи саманна̄гата̄ти аттхо. раттиндиванти аччантасам̣йоге упайогавачанам̣. атандита̄ти аналаса̄.

‘‘раттиндива’’нти еттха ратти-саддена раттийа̄йева гахан̣ам̣, уда̄ху екадесасса̄ти а̄ха ‘‘пуббаратта̄параратта’’нти. пубба̄ ча са̄ ратти ча̄ти пуббаратти, пат̣хамайа̄мо, апара̄ ча са̄ ратти ча̄ти апараратти, паччхимайа̄мо, пуббаратти ча апараратти ча̄ти сама̄ха̄радванде сама̄санте а-ка̄рапаччайам̣ катва̄ ‘‘пуббаратта̄параратта’’нти вуттам̣. идха̄пи аччантасам̣йоге упайогавачанам̣. маджджхимайа̄ме ка̄йадаратхавӯпасаманаттха̄йа супанам̣ анун̃н̃а̄танти там̣ ваджджетва̄ пуримапаччхимайа̄месу нирантарабха̄вана̄нуйого ка̄табботи дассанаттхамева вуттам̣. випассана̄ пара̄йана̄ саматхавипассана̄ва парам̣ айанам̣ патит̣т̣ха̄ етесанти випассана̄пара̄йана̄, саматхавипассана̄йа йуттапайутта̄ хонтӣти вуттам̣ хоти.

2649. ладдхо пха̄сувиха̄ро йехи те ладдхапха̄сувиха̄ра̄, тесам̣. пха̄сувиха̄роти ча сукхавиха̄расса мӯлака̄ран̣атта̄ тарун̣а̄ саматхавипассана̄ адхиппета̄, пат̣иладдхатарун̣асаматхавипассана̄нанти аттхо. сийа̄ на париха̄нити париха̄ни на̄ма евам̣ кате на бхавеййа.

каттикама̄сакети чӣварама̄сасан̇кха̄те каттикама̄се пава̄ран̣а̄йа сан̇гахо вуттоти йоджана̄. га̄тха̄бандхавасена ‘‘сан̇га̄хо’’ти дӣгхо като, пава̄ран̣а̄сан̇гахо вуттоти аттхо. йатха̄ха –

‘‘пава̄ран̣а̄сан̇гахо ча на̄ма̄йам̣ виссат̣т̣хакаммат̣т̣ха̄на̄нам̣ тха̄магатасаматхавипассана̄нам̣ сота̄панна̄дӣнан̃ча на да̄таббо. тарун̣асаматхавипассана̄ла̄бхино пана саббе ва̄ хонту, упад̣д̣ха̄ ва̄, екапуггало ва̄, екассапи васена да̄таббойева. динне пава̄ран̣а̄сан̇гахе антовассе париха̄рова хоти, а̄гантука̄ тесам̣ сена̄санам̣ гахетум̣ на лабханти. техипи чхиннавассехи на бхавитаббам̣, пава̄ретва̄ пана антара̄пи ча̄рикам̣ паккамитум̣ лабхантӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 241).

пава̄ран̣а̄сан̇гахасса да̄наппака̄ро пана па̄л̣ито гахетаббо.

пава̄ран̣аккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄.