9. чӣваравиппава̄савиниччхайакатха̄
51. чӣваренавина̄ва̄соти тичӣвара̄дхит̣т̣ха̄нена адхит̣т̣хита̄нам̣ тин̣н̣ам̣ чӣвара̄нам̣ ан̃н̃атарена виппава̄со. евам̣ адхит̣т̣хитесу хи тӣсу чӣваресу екенапи вина̄ васитум̣ на ват̣т̣ати, васантасса саха арун̣уггамана̄ чӣварам̣ ниссаггийам̣ хоти, тасма̄ арун̣уггаманасамайе чӣварам̣ ад̣д̣хатеййаратанаппама̄н̣е хаттхапа̄се катва̄ васитаббам̣. га̄манивесанаудоситаад̣д̣ама̄л̣апа̄са̄дахаммийана̄ва̄саттхакхеттадхан̃н̃акаран̣аа̄ра̄мавиха̄раруккхамӯлааджджхока̄сесу пана айам̣ висесо (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.477-8) – саче екасса ран̃н̃о га̄мабходжакасса ва̄ сантако га̄мо хоти, йена кеначи па̄ка̄рена ва̄ ватийа̄ ва̄ парикха̄йа ва̄ париккхитто ча, еварӯпе га̄ме чӣварам̣ никкхипитва̄ га̄маббхантаре йаттха каттхачи йатха̄ручитат̣т̣ха̄не арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄петум̣ ват̣т̣ати. саче пана апариккхитто хоти, еварӯпе га̄ме йасмим̣ гхаре чӣварам̣ никкхиттам̣, тасмим̣ ваттхаббам̣, тасса ва̄ гхарасса хаттхапа̄се саманта̄ ад̣д̣хатеййаратанаббхантаре васитаббам̣. там̣ пама̄н̣ам̣ атиккамитва̄ сачепи иддхима̄ бхиккху а̄ка̄се арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄пети, чӣварам̣ ниссаггийамева хоти.
саче на̄на̄ра̄джӯнам̣ ва̄ бходжака̄нам̣ ва̄ га̄мо хоти веса̄лӣкусина̄ра̄дисадисо париккхитто ча, еварӯпе га̄ме йасмим̣ гхаре чӣварам̣ никкхиттам̣, таттха ва̄ ваттхаббам̣, таттха саддасан̇гхат̣т̣анена ва̄ джанасамба̄дхена ва̄ васитум̣ асакконтена сабха̄йе ва̄ ваттхаббам̣ нагарадва̄рамӯле ва̄. татра̄пи васитум̣ асакконтена йаттха каттхачи пха̄сукат̣т̣ха̄не васитва̄ антоарун̣е а̄гамма тесам̣йева сабха̄йанагарадва̄рамӯла̄нам̣ хаттхапа̄се васитаббам̣. гхарасса пана чӣварасса ва̄ хаттхапа̄се ваттаббамева наттхи.
саче гхаре ат̣т̣хапетва̄ ‘‘сабха̄йе т̣хапесса̄мӣ’’ти сабха̄йам̣ гаччханто хаттхам̣ паса̄ретва̄ ‘‘хандимам̣ чӣварам̣ т̣хапехӣ’’ти евам̣ никкхепасукхе хаттхапа̄сагате кисмин̃чи а̄пан̣е чӣварам̣ никкхипати, тена пуриманайенева сабха̄йе ва̄ ваттхаббам̣, два̄рамӯле ва̄ тесам̣ хаттхапа̄се ва̄ васитаббам̣.
саче нагарасса бахӯнипи два̄ра̄ни хонти бахӯни ча сабха̄йа̄ни, саббаттха васитум̣ на ват̣т̣ати. йасса̄ пана вӣтхийа̄ чӣварам̣ т̣хапитам̣, йам̣ тасса̄ саммукхат̣т̣ха̄не сабха̄йан̃ча два̄ран̃ча, тасса сабха̄йасса ча два̄расса ча хаттхапа̄се васитаббам̣. еван̃хи сати сакка̄ чӣварасса паваттим̣ джа̄нитум̣. сабха̄йам̣ пана гаччхантена йасса а̄пан̣икасса хаттхе никкхиттам̣, саче со там̣ чӣварам̣ атихаритва̄ гхаре никкхипати, вӣтхихаттхапа̄со на раккхати, гхарасса хаттхапа̄се ваттхаббам̣. саче махантам̣ гхарам̣ хоти две вӣтхийо пхаритва̄ т̣хитам̣, пурато ва̄ паччхато ва̄ хаттхапа̄сейева арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄петаббам̣. сабха̄йе никкхипитва̄ пана сабха̄йе ва̄ тасса саммукхе нагарадва̄рамӯле ва̄ тесам̣йева хаттхапа̄се ва̄ арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄петаббам̣. саче пана га̄мо апариккхитто хоти, йасмим̣ гхаре чӣварам̣ никкхиттам̣, тасмим̣ гхаре тасса гхарасса ва̄ хаттхапа̄се ваттхаббам̣.
саче (па̄ра̄. 480) екакуласса сантакам̣ нивесанам̣ хоти париккхиттан̃ча на̄на̄габбхам̣ на̄на̄оваракам̣, антонивесане чӣварам̣ никкхипитва̄ антонивесане ваттхаббам̣. саче апариккхиттам̣, йасмим̣ габбхе чӣварам̣ никкхиттам̣ хоти, тасмим̣ габбхе ваттхаббам̣ габбхасса хаттхапа̄се ва̄. саче на̄на̄куласса нивесанам̣ хоти париккхиттан̃ча на̄на̄габбхам̣ на̄на̄оваракам̣, йасмим̣ габбхе чӣварам̣ никкхиттам̣ хоти, тасмим̣ габбхе ваттхаббам̣, саббесам̣ са̄дха̄ран̣е гхарадва̄рамӯле ва̄ габбхасса ва̄ гхарадва̄рамӯласса ва̄ хаттхапа̄се. саче апариккхиттам̣ хоти, йасмим̣ габбхе чӣварам̣ никкхиттам̣, тасмим̣ габбхе ваттхаббам̣ габбхасса ва̄ хаттхапа̄се. удоситаад̣д̣ама̄л̣апа̄са̄дахаммийесупи нивесане вуттанайенева виниччхайо ведитаббо.
саче екакуласса на̄ва̄ хоти, антона̄ва̄йам̣ чӣварам̣ никкхипитва̄ антона̄ва̄йам̣ ваттхаббам̣. саче на̄на̄куласса на̄ва̄ хоти на̄на̄габбха̄ на̄на̄оварака̄, йасмим̣ овараке чӣварам̣ никкхиттам̣ хоти, тасмим̣ овараке ваттхаббам̣ оваракасса хаттхапа̄се ва̄.
саче екакуласса саттхо хоти, тасмим̣ саттхе чӣварам̣ никкхипитва̄ пурато ва̄ паччхато ва̄ саттаббхантара̄ на виджахитабба̄, пассато аббхантарам̣ на виджахитаббам̣. екам̣ аббхантарам̣ ат̣т̣хавӣсатихаттхам̣ хоти. саче на̄на̄куласса саттхо хоти, саттхе чӣварам̣ никкхипитва̄ чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣. саче саттхо гаччханто га̄мам̣ ва̄ надим̣ ва̄ парийа̄дийитва̄ тит̣т̣хати, антопавит̣т̣хена саддхим̣ ека̄баддхо хутва̄ оран̃ча па̄ран̃ча пхаритва̄ т̣хито хоти, саттхапариха̄ро лаббхати. атха га̄ме ва̄ надийа̄ ва̄ парийа̄панно хоти, га̄мапариха̄ро чева надӣпариха̄ро ча лаббхати. саче виха̄расӣмам̣ атиккамитва̄ тит̣т̣хати, антосӣма̄йа ча чӣварам̣ хоти, виха̄рам̣ гантва̄ васитаббам̣. саче бахисӣма̄йа чӣварам̣ хоти, саттхасамӣпейева васитаббам̣. саче гаччханто саттхо сакат̣е ва̄ бхагге гон̣е ва̄ нат̣т̣хе антара̄ чхиджджати, йасмим̣ кот̣т̣ха̄се чӣварам̣ никкхиттам̣, таттха васитаббам̣.
саче екакуласса кхеттам̣ хоти париккхиттан̃ча, антокхетте чӣварам̣ никкхипитва̄ антокхетте ваттхаббам̣. саче апариккхиттам̣ хоти, чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣. саче на̄на̄куласса кхеттам̣ хоти париккхиттан̃ча, антокхетте чӣварам̣ никкхипитва̄ два̄рамӯле ваттхаббам̣ два̄рамӯласса хаттхапа̄се ва̄. саче апариккхиттам̣ хоти, чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣.
саче екакуласса дхан̃н̃акаран̣ам̣ хоти париккхиттан̃ча, антодхан̃н̃акаран̣е чӣварам̣ никкхипитва̄ антодхан̃н̃акаран̣е ваттхаббам̣. саче апариккхиттам̣ хоти, чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣. саче на̄на̄куласса дхан̃н̃акаран̣ам̣ хоти париккхиттан̃ча, антодхан̃н̃акаран̣е чӣварам̣ никкхипитва̄ два̄рамӯле ва̄ ваттхаббам̣ два̄рамӯласса ва̄ хаттхапа̄се. саче апариккхиттам̣ хоти, чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣. пуппха̄ра̄мапхала̄ра̄месупи кхетте вуттанайенева виниччхайо ведитаббо.
саче екакуласса виха̄ро хоти париккхитто ча, антовиха̄ре чӣварам̣ никкхипитва̄ антовиха̄ре ваттхаббам̣. саче апариккхитто хоти, йасмим̣ виха̄ре чӣварам̣ никкхиттам̣, тасмим̣ ваттхаббам̣ тасса виха̄расса ва̄ хаттхапа̄се.
саче екакуласса руккхамӯлам̣ хоти, йам̣ маджджханхике ка̄ле саманта̄ чха̄йа̄ пхарати, анточха̄йа̄йа чӣварам̣ никкхипитва̄ анточха̄йа̄йа ваттхаббам̣. вирал̣аса̄кхасса пана руккхасса а̄тапена пхут̣т̣хока̄се т̣хапитам̣ ниссаггийамева хоти, тасма̄ та̄дисасса руккхасса са̄кхаччха̄йа̄йа ва̄ кхандхаччха̄йа̄йа ва̄ т̣хапетаббам̣. саче са̄кха̄йа ва̄ вит̣апе ва̄ т̣хапети, упари ан̃н̃аса̄кхаччха̄йа̄йа пхут̣т̣хока̄сейева т̣хапетаббам̣. кхуджджаруккхасса чха̄йа̄ дӯрам̣ гаччхати, чха̄йа̄йа гатат̣т̣ха̄не т̣хапетум̣ ват̣т̣атийева. саче на̄на̄куласса руккхамӯлам̣ хоти, чӣварасса хаттхапа̄се васитаббам̣.
аджджхока̄се пана ага̄маке аран̃н̃е чӣварам̣ т̣хапетва̄ тасса саманта̄ саттаббхантаре васитаббам̣. ага̄макам̣ на̄ма аран̃н̃ам̣ вин̃джха̄т̣авӣа̄дӣсу ва̄ самуддамаджджхе ва̄ маччхабандха̄нам̣ агаманапатхе дӣпакесу лаббхати. та̄дисе аран̃н̃е маджджхе т̣хитасса саманта̄ саттаббхантарапариччхедо, виниббедхена чуддаса хонти. маджджхе нисинно пураттхима̄йа ва̄ паччхима̄йа ва̄ диса̄йа парийанте т̣хапитачӣварам̣ раккхати. саче пана арун̣уггаманасамайе кесаггаматтампи пураттхимам̣ дисам̣ гаччхати, паччхима̄йа диса̄йа чӣварам̣ ниссаггийам̣ хоти. еса найо итарасмим̣. ниссаггийам̣ пана чӣварам̣ аниссаджджитва̄ парибхун̃джанто дуккат̣ам̣ а̄паджджати.
52. саче падха̄нико бхиккху саббараттим̣ падха̄намануйун̃джитва̄ паччӯсасамайе ‘‘наха̄йисса̄мӣ’’ти тӣн̣и чӣвара̄ни тӣре т̣хапетва̄ надим̣ отарати, наха̄йантассева часса арун̣ам̣ ут̣т̣хахати, ким̣ ка̄таббам̣? со хи йади уттаритва̄ чӣварам̣ нива̄сети, ниссаггийам̣ чӣварам̣, аниссаджджитва̄ парибхун̃джанапаччайа̄ дуккат̣ам̣ а̄паджджати. атха нагго гаччхати, евампи дуккат̣ам̣ а̄паджджатӣти? на̄паджджати. со хи йа̄ва ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ дисва̄ винайакаммам̣ на кароти, та̄ва тесам̣ чӣвара̄нам̣ апарибхога̄рахатта̄ нат̣т̣хачӣварат̣т̣ха̄не т̣хито хоти, нат̣т̣хачӣварасса ча акаппийам̣ на̄ма наттхи, тасма̄ екам̣ нива̄сетва̄ две хаттхена гахетва̄ виха̄рам̣ гантва̄ винайакаммам̣ ка̄таббам̣. саче дӯре виха̄ро хоти, антара̄магге манусса̄ сан̃чаранти, екам̣ нива̄сетва̄ екам̣ па̄рупитва̄ екам̣ ам̣сакӯт̣е т̣хапетва̄ гантаббам̣. саче виха̄ре сабха̄гам̣ бхиккхум̣ на пассати, бхиккха̄ча̄рам̣ гата̄ хонти, сан̇гха̄т̣им̣ бахига̄ме т̣хапетва̄ сантаруттарена а̄санаса̄лам̣ гантва̄ винайакаммам̣ ка̄таббам̣. саче бахига̄ме чорабхайам̣ хоти, па̄рупитва̄ гантаббам̣. саче а̄санаса̄ла̄ самба̄дха̄ хоти, джана̄кин̣н̣а̄ на сакка̄ екаманте чӣварам̣ апанетва̄ винайакаммам̣ ка̄тум̣, екам̣ бхиккхум̣ а̄да̄йа бахига̄мам̣ гантва̄ винайакаммам̣ катва̄ чӣвара̄ни парибхун̃джитабба̄ни.
саче тхера̄ бхиккхӯ дахара̄нам̣ хаттхе паттачӣварам̣ датва̄ маггам̣ гаччханта̄ паччхимайа̄ме сайитука̄ма̄ хонти, аттано аттано чӣварам̣ хаттхапа̄се катва̄ва сайитаббам̣. саче гаччханта̄нам̣йева асампаттесу дахаресу арун̣ам̣ уггаччхати, чӣварам̣ ниссаггийам̣ хоти, ниссайо пана на пат̣иппассамбхати. дахара̄нампи пурато гаччханта̄нам̣ тхересу асампаттесу есева найо. маггам̣ вираджджхитва̄ аран̃н̃е ан̃н̃аман̃н̃ам̣ апассантесупи есева найо. саче пана дахара̄ ‘‘майам̣, бханте, мухуттам̣ сайитва̄ асукасмим̣ на̄ма ока̄се тумхе сампа̄пун̣исса̄ма̄’’ти ватва̄ йа̄ва арун̣уггамана̄ сайанти, чӣваран̃ча ниссаггийам̣ хоти, ниссайо ча пат̣иппассамбхати. дахаре уййоджетва̄ тхересу сайантесупи есева найо. дведха̄патхам̣ дисва̄ тхера̄ ‘‘айам̣ магго’’, дахара̄ ‘‘айам̣ магго’’ти ватва̄ ан̃н̃аман̃н̃асса вачанам̣ аггахетва̄ гата̄, саха арун̣асса уггамана̄ чӣвара̄ни ча ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо ча пат̣иппассамбхати. саче дахара̄ маггато оккамма ‘‘антоарун̣ейева ниваттисса̄ма̄’’ти бхесаджджаттха̄йа га̄мам̣ пависитва̄ а̄гаччханти, асампатта̄нам̣йева ча несам̣ арун̣о уггаччхати, чӣвара̄ни ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо пана на пат̣иппассамбхати. саче пана дхенубхайена ва̄ сунакхабхайена ва̄ мухуттам̣ т̣хатва̄ ‘‘гамисса̄ма̄’’ти т̣хатва̄ ва̄ нисӣдитва̄ ва̄ гаччханти, антара̄ арун̣е уггате чӣвара̄ни ча ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо ча пат̣иппассамбхати.
саче ‘‘антоарун̣ейева а̄гамисса̄ма̄’’ти антосӣма̄йам̣ га̄мам̣ павит̣т̣ха̄нам̣ антара̄ арун̣о уггаччхати, нева чӣвара̄ни ниссаггийа̄ни хонти, на ниссайо пат̣иппассамбхати. саче пана ‘‘вибха̄йату та̄ва̄’’ти нисӣданти, арун̣е уггате на чӣвара̄ни ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо пана пат̣иппассамбхати. саче йепи ‘‘антоарун̣ейева а̄гамисса̄ма̄’’ти са̄мантавиха̄рам̣ дхаммассаванаттха̄йа саусса̄ха̄ гаччханти, антара̄маггейева ча несам̣ арун̣о уггаччхати, чӣвара̄ни ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо пана на пат̣иппассамбхати. саче дхаммага̄равена ‘‘йа̄вапарийоса̄нам̣ сутва̄ва гамисса̄ма̄’’ти нисӣданти, саха арун̣асса уггамана̄ чӣвара̄нипи ниссаггийа̄ни хонти, ниссайо ча пат̣иппассамбхати. тхерена дахарам̣ чӣварадхованаттха̄йа га̄макам̣ песентена аттано чӣварам̣ паччуддхаритва̄ва да̄таббам̣, дахарассапи чӣварам̣ паччуддхара̄петва̄ва т̣хапетаббам̣. саче асатийа̄ гаччхати, аттано чӣварам̣ паччуддхаритва̄ дахарасса чӣварам̣ висса̄сена гахетва̄ т̣хапетаббам̣. саче тхеро на сарати, дахарова сарати, дахарена аттано чӣварам̣ паччуддхаритва̄ тхерасса чӣварам̣ висса̄сена гахетва̄ гантва̄ ваттаббам̣ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ чӣварам̣ адхит̣т̣хахитва̄ парибхун̃джатха̄’’ти. аттанопи чӣварам̣ адхит̣т̣ха̄таббам̣. евам̣ екасса сатийа̄пи а̄паттимоккхо хоти.
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе
чӣваравиппава̄савиниччхайакатха̄ саматта̄.