4. вин̃н̃аттивиниччхайакатха̄

21. вин̃н̃аттӣти йа̄чана̄. татра̄йам̣ виниччхайо (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.342) – мӯлаччхеджджа̄йа пурисам̣ йа̄читум̣ на ват̣т̣ати, ‘‘саха̄йаттха̄йа каммакаран̣аттха̄йа пурисам̣ детха̄’’ти йа̄читум̣ ват̣т̣ати, пурисена каттаббам̣ хаттхакаммасан̇кха̄там̣ пурисаттакарам̣ йа̄читум̣ ват̣т̣атийева. хаттхакамман̃хи кин̃чи ваттху на хоти, тасма̄ там̣ т̣хапетва̄ мигалуддакамаччхабандханака̄дӣнам̣ сакакаммам̣ авасесам̣ саббам̣ каппийам̣. ‘‘ким̣, бханте, а̄гата̄ттха кена каммена̄’’ти пуччхите ва̄ апуччхите ва̄ йа̄читум̣ ват̣т̣ати, вин̃н̃аттипаччайа̄ досо наттхи. мигалуддака̄дайо пана сакакаммам̣ на йа̄читабба̄, ‘‘хаттхакаммам̣ детха̄’’ти анийаметва̄пи на йа̄читабба̄. евам̣ йа̄чита̄ хи те ‘‘са̄дху, бханте’’ти бхиккхӯ уййоджетва̄ мигепи ма̄ретва̄ а̄хареййум̣. нийаметва̄ пана ‘‘виха̄ре кин̃чи каттаббам̣ аттхи, таттха хаттхакаммам̣ детха̄’’ти йа̄читабба̄, пха̄ланан̇гала̄дӣни упакаран̣а̄ни гахетва̄ каситум̣ ва̄ вапитум̣ ва̄ ла̄йитум̣ ва̄ гаччхантам̣ сакакиччапасутампи кассакам̣ ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ кин̃чи хаттхакаммам̣ йа̄читум̣ ват̣т̣атева. йо пана вигха̄са̄до ва̄ ан̃н̃о ва̄ кочи никкаммо нираттхакакатхам̣ катхенто нидда̄йанто ва̄ вихарати, еварӯпам̣ айа̄читва̄пи ‘‘ехи ре идам̣ ва̄ идам̣ ва̄ карохӣ’’ти йадиччхакам̣ ка̄ра̄петум̣ ват̣т̣ати.

хаттхакаммасса пана саббакаппийабха̄вадӣпанаттхам̣ имам̣ найам̣ катхенти. саче хи бхиккху па̄са̄дам̣ ка̄ретука̄мо хоти, тхамбхаттха̄йа па̄са̄н̣акот̣т̣ака̄нам̣ гхарам̣ гантва̄ ваттаббам̣ ‘‘хаттхакаммам̣ ладдхум̣ ват̣т̣ати упа̄сака̄’’ти. ‘‘ким̣ ка̄таббам̣, бханте’’ти? ‘‘па̄са̄н̣аттхамбха̄ уддхаритва̄ да̄табба̄’’ти. саче те уддхаритва̄ ва̄ денти, уддхаритва̄ никкхитте аттано тхамбхе ва̄ денти, ват̣т̣ати. атха̄пи ваданти ‘‘амха̄кам̣, бханте, хаттхакаммам̣ ка̄тум̣ кхан̣о наттхи, ан̃н̃ам̣ уддхара̄петха, тасса мӯлам̣ дасса̄ма̄’’ти, уддхара̄петва̄ ‘‘па̄са̄н̣аттхамбхе уддхат̣аманусса̄нам̣ мӯлам̣ детха̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. етенева упа̄йена па̄са̄дада̄рӯнам̣ аттха̄йа вад̣д̣хакӣнам̣ сантикам̣, ит̣т̣хакаттха̄йа ит̣т̣хакавад̣д̣хакӣнам̣, чхаданаттха̄йа гехаччха̄дака̄нам̣, читтакамматтха̄йа читтака̄ра̄нанти йена йена аттхо хоти, тасса тасса аттха̄йа тесам̣ тесам̣ сиппака̄рака̄нам̣ сантикам̣ гантва̄ хаттхакаммам̣ йа̄читум̣ ват̣т̣ати, хаттхакаммайа̄чанавасена ча мӯлаччхеджджа̄йа ва̄ бхаттаветана̄нуппада̄нена ва̄ ладдхампи саббам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати. аран̃н̃ато а̄хара̄пентена ча саббам̣ анаджджха̄вуттхакам̣ а̄хара̄петаббам̣.

22. на кевалан̃ча па̄са̄дам̣ ка̄ретука̄мена, ман̃чапӣт̣хапаттапарисса̄ванадхамакаран̣ачӣвара̄дӣни ка̄ра̄петука̄менапи да̄рулохасутта̄дӣни лабхитва̄ те те сиппака̄раке упасан̇камитва̄ вуттанайенева хаттхакаммам̣ йа̄читаббам̣. хаттхакаммайа̄чанавасена ча мӯлаччхеджджа̄йа ва̄ бхаттаветана̄нуппада̄нена ва̄ ладдхампи саббам̣ гахетаббам̣. саче пана ка̄тум̣ на иччханти, бхаттаветанам̣ пачча̄сӣсанти, акаппийакаха̄пан̣а̄ди на да̄таббам̣, бхиккха̄ча̄раваттена тан̣д̣ула̄дӣни парийеситва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати. хаттхакаммавасена паттам̣ ка̄ретва̄ татхева па̄четва̄ навапаккасса паттасса пун̃чханателаттха̄йа антога̄мам̣ павит̣т̣хена ‘‘бхиккха̄йа а̄гато’’ти саллаккхетва̄ йа̄гуйа̄ ва̄ бхатте ва̄ а̄нӣте хаттхена патто пидха̄таббо. саче упа̄сика̄ ‘‘ким̣, бханте’’ти пуччхати, ‘‘навапакко патто, пун̃чханателена аттхо’’ти ваттаббам̣. саче са̄ ‘‘дехи, бханте’’ти паттам̣ гахетва̄ телена пун̃чхитва̄ йа̄гуйа̄ ва̄ бхаттасса ва̄ пӯретва̄ дети, вин̃н̃атти на̄ма на хоти, гахетум̣ ват̣т̣ати.

23. бхиккхӯ пагева пин̣д̣а̄йа чаритва̄ а̄санаса̄лам̣ гантва̄ а̄санам̣ апассанта̄ тит̣т̣ханти. татра че упа̄сака̄ бхиккхӯ т̣хите дисва̄ сайамева а̄сана̄ни а̄хара̄пенти, нисӣдитва̄ гаччхантехи а̄пуччхитва̄ гантаббам̣, ана̄пуччха̄ гата̄нампи нат̣т̣хам̣ гӣва̄ на хоти, а̄пуччхитва̄ гаманам̣ пана ваттам̣. саче бхиккхӯхи ‘‘а̄сана̄ни а̄харатха̄’’ти вуттехи а̄хат̣а̄ни хонти, а̄пуччхитва̄ва гантаббам̣, ана̄пуччха̄ гата̄нам̣ ваттабхедо ча нат̣т̣хан̃ча гӣва̄. аттхаран̣акоджавака̄дӣсупи есева найо.

маккхика̄ бахука̄ хонти, ‘‘маккхикабӣджаним̣ а̄харатха̄’’ти ваттаббам̣, пучимандаса̄кха̄дӣни а̄харанти, каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ пат̣иггахетабба̄ни. а̄санаса̄ла̄йам̣ удакабха̄джанам̣ риттам̣ хоти, ‘‘дхамакаран̣ам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти на ваттаббам̣. дхамакаран̣ан̃хи риттабха̄джане паккхипанто бхиндеййа, ‘‘надим̣ ва̄ тал̣а̄кам̣ ва̄ гантва̄ удакам̣ а̄хара̄’’ти пана ваттум̣ ват̣т̣ати, ‘‘гехато а̄хара̄’’ти нева ваттум̣ ват̣т̣ати, на а̄хат̣ам̣ парибхун̃джитум̣. а̄санаса̄ла̄йа ва̄ аран̃н̃е ва̄ бхаттакиччам̣ каронтехи таттха джа̄такам̣ анаджджха̄вуттхакам̣ йам̣ кин̃чи уттарибхан̇га̄рахам̣ паттам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ саче кин̃чи каммам̣ каронтам̣ а̄хара̄пети, хаттхакаммавасена а̄хара̄петва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, аладжджӣхи пана бхиккхӯхи ва̄ са̄ман̣ерехи ва̄ хаттхакаммам̣ на ка̄ретаббам̣. айам̣ та̄ва пурисаттакаре найо.

24. гон̣ам̣ пана ан̃н̃а̄такааппава̄ритат̣т̣ха̄нато а̄хара̄петум̣ на ват̣т̣ати, а̄хара̄пентасса дуккат̣ам̣. н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄натопи мӯлаччхеджджа̄йа йа̄читум̣ на ват̣т̣ати, та̄вака̄ликанайена саббаттха ват̣т̣ати. евам̣ а̄хара̄питан̃ча гон̣ам̣ раккхитва̄ джаггитва̄ са̄мика̄ пат̣иччха̄петабба̄. сачасса па̄до ва̄ син̇гам̣ ва̄ бхиджджати ва̄ нассати ва̄, са̄мика̄ че сампат̣иччханти, иччетам̣ кусалам̣. но че сампат̣иччханти, гӣва̄ хоти. саче ‘‘тумха̄кам̣йева дема̄’’ти ваданти, на сампат̣иччхитаббам̣. ‘‘виха̄расса дема̄’’ти вутте пана ‘‘а̄ра̄мика̄нам̣ а̄чиккхатха джагганаттха̄йа̄’’ти ваттабба̄.

25. ‘‘сакат̣ам̣ детха̄’’типи ан̃н̃а̄такааппава̄рите ваттум̣ на ват̣т̣ати, вин̃н̃атти ева хоти, дуккат̣ам̣ а̄паджджати. н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄не пана ват̣т̣ати, та̄вака̄ликам̣ ват̣т̣ати, каммам̣ пана катва̄ пуна да̄таббам̣. саче немиа̄дӣни бхиджджанти, па̄катика̄ни катва̄ да̄таббам̣, нат̣т̣хе гӣва̄ хоти. ‘‘тумха̄камева дема̄’’ти вутте да̄рубхан̣д̣ам̣ на̄ма сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣ати. еса найо ва̄сипхарасукут̣ха̄рӣкуда̄ланикха̄данесу валлиа̄дӣсу ча парапариггахитесу. гарубхан̣д̣аппахонакесуйева валлиа̄дӣсу вин̃н̃атти хоти, на тато орам̣.

26. анаджджха̄вуттхакам̣ пана йам̣ кин̃чи а̄хара̄петум̣ ват̣т̣ати. раккхитагопитат̣т̣ха̄нейева хи вин̃н̃атти на̄ма вуччати. са̄ двӣсу паччайесу саббена саббам̣ на ват̣т̣ати. сена̄санапаччайе пана ‘‘а̄хара дехӣ’’ти вин̃н̃аттиматтамева на ват̣т̣ати, парикатхобха̄санимиттакамма̄ни ват̣т̣анти. таттха упосатха̄га̄рам̣ ва̄ бходжанаса̄лам̣ ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ кин̃чи сена̄санам̣ иччхато ‘‘имасмим̣ вата ока̄се еварӯпам̣ сена̄санам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ва̄ ‘‘йутта’’нти ва̄ ‘‘анурӯпа’’нти ва̄тиа̄дина̄ найена вачанам̣ парикатха̄ на̄ма. упа̄сака̄ тумхе кухим̣ васатха̄ти. па̄са̄де, бхантети. ‘‘ким̣ бхиккхӯнам̣ пана упа̄сака̄ па̄са̄до на ват̣т̣атӣ’’ти евама̄дивачанам̣ обха̄со на̄ма. мануссе дисва̄ раджджум̣ паса̄рети, кхӣле а̄кот̣а̄пети, ‘‘ким̣ идам̣, бханте’’ти вутте ‘‘идха а̄ва̄сам̣ карисса̄ма̄’’ти евама̄дикаран̣ам̣ пана нимиттакаммам̣ на̄ма. гила̄напаччайе пана вин̃н̃аттипи ват̣т̣ати, пагева парикатха̄дӣни.

ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе

вин̃н̃аттивиниччхайакатха̄ саматта̄.