34. пакин̣н̣акавиниччхайакатха̄

1. ида̄ни пакин̣н̣акакатха̄ ча ведитабба̄. ‘‘ган̣абходжане ан̃н̃атра самайа̄ па̄читтийа’’нти (па̄чи. 217) вуттам̣ ган̣абходжанам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 217-218) двӣхи а̄ка̄рехи пасавати вин̃н̃аттито ва̄ нимантанато ва̄. катхам̣ вин̃н̃аттито пасавати? чатта̄ро бхиккхӯ екато т̣хита̄ ва̄ нисинна̄ ва̄ упа̄сакам̣ дисва̄ ‘‘амха̄кам̣ чатуннампи бхаттам̣ дехӣ’’ти ва̄ вин̃н̃а̄пеййум̣, па̄т̣еккам̣ ва̄ пасситва̄ ‘‘майхам̣ дехи, майхам̣ дехӣ’’ти евам̣ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ вин̃н̃а̄петва̄ екато ва̄ гаччханту на̄на̄то ва̄, бхаттам̣ гахетва̄пи екато ва̄ бхун̃джанту на̄на̄то ва̄. саче екато ган̣ханти, ган̣абходжанам̣ хоти, саббесам̣ а̄патти. пат̣иггахан̣амева хеттха пама̄н̣ам̣. евам̣ вин̃н̃аттито пасавати.

катхам̣ нимантанато пасавати? чатта̄ро бхиккхӯ упасан̇камитва̄ ‘‘тумхе, бханте, оданена нимантеми, оданам̣ ме ган̣хатха а̄кан̇кхатха олокетха адхива̄сетха пат̣има̄нетха̄’’ти евам̣ йена кеначи вевачанена ва̄ бха̄сантарена ва̄ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ на̄мам̣ гахетва̄ нимантети. евам̣ екато нимантита̄ париччхиннака̄лавасена аджджатана̄йа ва̄ сва̄тана̄йа ва̄ екато гаччханти, екато ган̣ханти, екато бхун̃джанти, ган̣абходжанам̣ хоти, саббесам̣ а̄патти. екато нимантита̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ гаччханти, екато ган̣ханти, екато ва̄ на̄на̄то ва̄ бхун̃джанти, а̄паттийева. екато нимантита̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ гаччханти, на̄на̄то ган̣ханти, екато ва̄ на̄на̄то ва̄ бхун̃джанти, ана̄патти. чатта̄ри паривен̣а̄ни ва̄ виха̄ре ва̄ гантва̄ на̄на̄то нимантита̄, екат̣т̣ха̄не т̣хитесуйева ва̄ еко путтена еко питара̄ти евампи на̄на̄то нимантита̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ гаччханту, екато ва̄ на̄на̄то ва̄ бхун̃джанту, саче екато ган̣ханти, ган̣абходжанам̣ хоти, саббесам̣ а̄патти. евам̣ та̄ва нимантанато пасавати.

тасма̄ саче кочи сан̇гхабхаттам̣ каттука̄мена нимантанаттха̄йа песито виха̄рам̣ а̄гамма ‘‘бханте, све амха̄кам̣ гхаре бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти аватва̄ ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ва̄ ‘‘сан̇гхабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ва̄ ‘‘сан̇гхо бхаттам̣ ган̣хатӯ’’ти ва̄ вадати, бхаттуддесакена пан̣д̣итена бхавитаббам̣. нимантаника̄ ган̣абходжанато, пин̣д̣апа̄тика̄ ча дхутан̇габхедато мочетабба̄. катхам̣? евам̣ та̄ва ваттаббам̣ ‘‘све на сакка̄ упа̄сака̄’’ти. пунадивасе, бхантети. пунадивасепи на сакка̄ти. евам̣ йа̄ва ад̣д̣хама̄сампи харитва̄ пуна ваттаббо ‘‘ким̣ твам̣ авача̄’’ти. саче пунапи ‘‘сан̇гхабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, тато ‘‘имам̣ та̄ва упа̄сака пуппхам̣ каппийам̣ карохи, имам̣ тин̣а’’нти евам̣ виккхепам̣ катва̄ пуна ‘‘твам̣ ким̣ катхайиттха̄’’ти пуччхитаббо. саче пунапи татхева вадати, ‘‘а̄вусо, твам̣ пин̣д̣апа̄тике ва̄ махаллакаттхере ва̄ на лаччхаси, са̄ман̣ере лаччхасӣ’’ти ваттаббо. ‘‘нану, бханте, асукасмим̣ асукасмин̃ча га̄ме бхаданте бходжесум̣, ахам̣ касма̄ на лабха̄мӣ’’ти ча вутте те нимантитум̣ джа̄нанти, твам̣ на джа̄на̄сӣти. те катхам̣ нимантесум̣, бхантети? те евама̄хам̣су ‘‘амха̄кам̣, бханте, бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти. саче сопи татхева вадати, ват̣т̣ати.

атха пунапи ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, ‘‘на да̄ни твам̣, а̄вусо, бахӯ бхиккхӯ лаччхаси, тайо ева, а̄вусо, лаччхасӣ’’ти ваттаббо. ‘‘нану, бханте, амукасмин̃ча амукасмин̃ча га̄ме сакалам̣ бхиккхусан̇гхам̣ бходжесум̣, ахам̣ касма̄ на лабха̄мӣ’’ти. ‘‘твам̣ нимантитум̣ на джа̄на̄сӣ’’ти. те катхам̣ нимантесум̣, бхантети? те евама̄хам̣су ‘‘амха̄кам̣, бханте, бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти. саче сопи татхева ‘‘бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, ват̣т̣ати. атха пунапи ‘‘бхаттамева̄’’ти вадати, тато ваттаббо – ‘‘гаччха твам̣, наттхамха̄кам̣ тава бхаттенаттхо, нибаддхагочаро еса амха̄кам̣, майаметтха пин̣д̣а̄йа чарисса̄ма̄’’ти. там̣ ‘‘чаратха, бханте’’ти ватва̄ а̄гатам̣ пуччханти ‘‘ким̣ бхо ладдха̄ бхиккхӯ’’ти? ким̣ етена, баху еттха ваттаббам̣, тхера̄ ‘‘све пин̣д̣а̄йа чарисса̄ма̄’’ти а̄хам̣су, ма̄ да̄ни тумхе памаджджиттха̄ти. дутийадивасе четийаваттам̣ катва̄ т̣хитабхиккхӯ сан̇гхаттхерена ваттабба̄ ‘‘а̄вусо, дхурага̄ме сан̇гхабхаттам̣, апан̣д̣итамануссо пана агама̄си, гаччха̄ма, дхурага̄ме пин̣д̣а̄йа чарисса̄ма̄’’ти. бхиккхӯхи тхерасса вачанам̣ ка̄таббам̣, на дуббачехи бхавитаббам̣, га̄мадва̄ре ат̣т̣хатва̄ва пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣, тесу патта̄ни гахетва̄ нисӣда̄петва̄ бходжентесу бхун̃джитаббам̣.

саче а̄санаса̄ла̄йа бхаттам̣ т̣хапетва̄ ратхика̄су а̄хин̣д̣анта̄ а̄роченти ‘‘а̄санаса̄ла̄йам̣, бханте, бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти, на ват̣т̣ати. атха пана ‘‘бхаттам̣ а̄да̄йа таттха таттха гантва̄ бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, пат̣икаччева ва̄ виха̄рам̣ атихаритва̄ патирӯпе т̣ха̄не т̣хапетва̄ а̄гата̄гата̄нам̣ денти, айам̣ абхихат̣абхиккха̄ на̄ма ват̣т̣ати. саче пана бхаттаса̄ла̄йа да̄нам̣ саджджетва̄ там̣ там̣ паривен̣ам̣ пахин̣анти ‘‘бхаттаса̄ла̄йа бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти, ват̣т̣ати. йе пана манусса̄ пин̣д̣ача̄рике бхиккхӯ дисва̄ а̄санаса̄лам̣ саммаджджитва̄ таттха нисӣда̄петва̄ бходженти, на те пат̣иккхипитабба̄. йе пана га̄ме бхиккхам̣ алабхитва̄ га̄мато никкхаманте бхиккхӯ дисва̄ ‘‘бханте, бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, те пат̣иккхипитабба̄, на ниваттитаббам̣. саче ‘‘ниваттатха, бханте, бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, ‘‘ниваттатха̄’’ти вуттападе ниваттитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ниваттатха, бханте, гхаре бхаттам̣ катам̣, га̄ме бхаттам̣ ката’’нти ваданти, гехе ча га̄ме ча бхаттам̣ на̄ма йасса кассачи хоти, ниваттитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ниваттатха бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти самбандхам̣ катва̄ ваданти, ниваттитум̣ на ват̣т̣ати. а̄санаса̄ла̄то пин̣д̣а̄йа чаритум̣ никкхаманте дисва̄ ‘‘нисӣдатха, бханте, бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вуттепи есева найо.

‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти вачанато гила̄насамайо чӣварада̄насамайо чӣварака̄расамайо аддха̄нагаманасамайо на̄ва̄бхируханасамайо маха̄самайо саман̣абхаттасамайоти етесу саттасу самайесу ан̃н̃атарасмим̣ ана̄патти. тасма̄ йатха̄ маха̄чаммасса парато мам̣сам̣ диссати, евам̣ антамасо па̄да̄пи пха̄лита̄ хонти, ва̄лика̄йа ва̄ саккхара̄йа ва̄ пахат̣аматте дуккхам̣ уппа̄денти, на сакка̄ ча хоти антога̄ме пин̣д̣а̄йа чаритум̣, ӣдисе гелан̃н̃е гила̄насамайоти бхун̃джитаббам̣, на лесакаппийам̣ ка̄таббам̣.

чӣварада̄насамайо на̄ма анаттхате катхине васса̄насса паччхимо ма̄со, аттхате катхине пан̃чама̄са̄. еттхантаре ‘‘чӣварада̄насамайо’’ти бхун̃джитаббам̣. чӣваре карийама̄не чӣварака̄расамайоти бхун̃джитаббам̣. йада̄ хи са̄т̣акан̃ча суттан̃ча лабхитва̄ чӣварам̣ каронти, айам̣ чӣварака̄расамайо на̄ма, висум̣ чӣварака̄расамайо на̄ма наттхи, тасма̄ йо таттха чӣваре каттаббам̣ йам̣ кин̃чи каммам̣ кароти, маха̄паччарийан̃хи ‘‘антамасо сӯчиведхако’’типи вуттам̣. тена ‘‘чӣварака̄расамайо’’ти бхун̃джитаббам̣. курундийам̣ пана виттха̄ренева вуттам̣ ‘‘йо чӣварам̣ вича̄рети чхиндати, могхасуттакам̣ т̣хапети, а̄гантукапаттам̣ т̣хапети, пачча̄гатам̣ сиббети, а̄гантукапаттам̣ бандхати, анува̄там̣ чхиндати гхат̣ети а̄ропети, таттха пачча̄гатам̣ сиббети, суттам̣ кароти валети, пиппхаликам̣ нисети, париваттанам̣ кароти, саббопи чӣварам̣ каротийева̄ти вуччати. йо пана самӣпе нисинно джа̄такам̣ ва̄ дхаммападам̣ ва̄ катхети, айам̣ на чӣварака̄рако, етам̣ т̣хапетва̄ сеса̄нам̣ ган̣абходжане ана̄паттӣ’’ти.

аддха̄нагаманасамайе антамасо ад̣д̣хайоджанам̣ гантука̄менапи ‘‘ад̣д̣хайоджанам̣ гаччхисса̄мӣ’’ти бхун̃джитаббам̣, гаччхантена бхун̃джитаббам̣, гатена екадивасам̣ бхун̃джитаббам̣.

на̄ва̄бхируханасамайе ‘‘на̄вам̣ абхирухисса̄мӣ’’ти бхун̃джитаббам̣, а̄рул̣хена иччхитат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄пи йа̄ва на орохати, та̄ва бхун̃джитаббам̣, орул̣хена екадивасам̣ бхун̃джитаббам̣.

маха̄самайо на̄ма йаттха две тайо бхиккхӯ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ йа̄пенти, антамасо чатуттхепи а̄гате на йа̄пенти, айам̣ маха̄самайо. йаттха пана сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄ саннипатанти, таттха ваттаббамева наттхи, тасма̄ та̄дисе ка̄ле ‘‘маха̄самайо’’ти адхит̣т̣хахитва̄ бхун̃джитаббам̣.

саман̣абхаттасамайо на̄ма йо кочи парибба̄джакасама̄панно бхаттам̣ кароти, айам̣ саман̣абхаттасамайова. тасма̄ сахадхаммикесу ва̄ титтхийесу ва̄ ан̃н̃атарена йена кеначи кате бхатте ‘‘саман̣абхаттасамайо’’ти бхун̃джитаббам̣. ‘‘ана̄патти самайе, две тайо екато бхун̃джанти, пин̣д̣а̄йа чаритва̄ екато саннипатитва̄ бхун̃джанти, ниччабхаттам̣, сала̄кабхаттам̣, паккхикам̣, упосатхикам̣, па̄т̣ипадикам̣, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха ана̄паттӣ’’ти (па̄чи. 220) вачанато йепи акаппийанимантанам̣ са̄дийитва̄ две ва̄ тайо ва̄ екато гахетва̄ бхун̃джанти, тесампи ана̄патти.

таттха анимантитачатуттхам̣ пин̣д̣апа̄тикачатуттхам̣ анупасампанначатуттхам̣ паттачатуттхам̣ гила̄начатуттханти пан̃чаннам̣ чатуттха̄нам̣ васена виниччхайо ведитаббо. катхам̣? идхекаччо чатта̄ро бхиккхӯ ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти нимантети. тесу тайо гата̄, еко на гато. упа̄сако ‘‘еко, бханте, тхеро кухи’’нти пуччхати. на̄гато упа̄сака̄ти. со ан̃н̃ам̣ там̣кхан̣аппаттам̣ кан̃чи ‘‘ехи, бханте’’ти гхарам̣ павесетва̄ чатуннампи бхаттам̣ дети, саббесам̣ ана̄патти. касма̄? ган̣апӯракасса анимантитатта̄. тайо ева хи таттха нимантита̄ ган̣хим̣су, техи ган̣о на пӯрати, ган̣апӯрако ча анимантито, тена ган̣о бхиджджатӣти. етам̣ анимантитачатуттхам̣.

пин̣д̣апа̄тикачатуттхе нимантанака̄ле еко пин̣д̣апа̄тико хоти, со на̄дхива̄сети, гаманавела̄йам̣ пана ‘‘ехи бханте’’ти вутте анадхива̄ситатта̄ ана̄гаччхантампи ‘‘етха бхиккхам̣ лаччхатха̄’’ти гахетва̄ гаччханти, со там̣ ган̣ам̣ бхиндати, тасма̄ саббесам̣ ана̄патти.

анупасампанначатуттхе са̄ман̣ерена саддхим̣ нимантита̄ хонти, сопи ган̣ам̣ бхиндати.

паттачатуттхе еко сайам̣ а̄гантва̄ паттам̣ песети, евампи ган̣о бхиджджати, тасма̄ саббесам̣ ана̄патти.

гила̄начатуттхе гила̄нена саддхим̣ нимантита̄ хонти, таттха гила̄нассева ана̄патти, итаресам̣ пана ган̣апӯрако хоти. на хи гила̄нена ган̣о бхиджджати, тасма̄ тесам̣ а̄патти. маха̄паччарийам̣ пана ависесена вуттам̣ ‘‘самайаладдхако сайамева муччати, сеса̄нам̣ ган̣апӯракатта̄ а̄паттикаро хотӣ’’ти. тасма̄ чӣварада̄насамайаладдхака̄дӣнампи васена чатукка̄ни ведитабба̄ни.

саче пана адхива̄сетва̄ гатесупи чатӯсу джанесу еко пан̣д̣ито бхиккху ‘‘ахам̣ тумха̄кам̣ ган̣ам̣ бхиндисса̄ми, нимантанам̣ са̄дийатха̄’’ти ватва̄ йа̄гукхаджджака̄васа̄не бхаттаттха̄йа паттам̣ ган̣ханта̄нам̣ адатва̄ ‘‘име та̄ва бхиккхӯ бходжетва̄ виссаджджетха, ахам̣ паччха̄ анумоданам̣ катва̄ гамисса̄мӣ’’ти нисинно, тесу бхутва̄ гатесу ‘‘детха, бханте, патта’’нти упа̄сакена паттам̣ гахетва̄ бхатте динне бхун̃джитва̄ анумоданам̣ катва̄ гаччхати, саббесам̣ ана̄патти. пан̃чаннан̃хи бходжана̄нам̣йева васена ган̣абходжане висан̇кетам̣ наттхи, оданена нимантетва̄ кумма̄сам̣ ган̣ханта̄пи а̄паджджанти, та̄ни ча техи екато на гахита̄ни, йа̄гуа̄дӣхи пана висан̇кетам̣ хоти, та̄ни техи екато гахита̄нӣти евам̣ еко пан̣д̣ито ан̃н̃есампи ана̄паттим̣ кароти. ниччабхаттанти дхувабхаттам̣ вуччати, ‘‘ниччабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, бахӯнам̣ екато гахетум̣ ват̣т̣ати. сала̄кабхатта̄дӣсупи есева найо.

2. ‘‘парампарабходжане ан̃н̃атра самайа̄ па̄читтийа’’нти (па̄чи. 222-223, 225) вуттам̣ парампарабходжанам̣ пана нимантанатойева пасавати. йо хи ‘‘пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарена бходжанена бхаттам̣ ган̣хатха̄’’тиа̄дина̄ нимантито там̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарабходжанам̣ бхун̃джати, тассетам̣ бходжанам̣ ‘‘парампарабходжана’’нти вуччати. евам̣ бхун̃джантасса т̣хапетва̄ гила̄насамайам̣ чӣварада̄насамайам̣ чӣварака̄расамайан̃ча ан̃н̃асмим̣ самайе па̄читтийам̣ вуттам̣, тасма̄ нимантанапат̣ипа̄т̣ийа̄ва бхун̃джитаббам̣, на уппат̣ипа̄т̣ийа̄.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, викаппетва̄ парампарабходжанам̣ бхун̃джиту’’нти (па̄чи. 226) вачанато пат̣хаманимантанам̣ ан̃н̃асса викаппетва̄пи парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. айам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 226 а̄дайо) викаппана̄ на̄ма саммукха̄пи параммукха̄пи ват̣т̣ати. саммукха̄ дисва̄ ‘‘майхам̣ бхаттапачча̄сам̣ туйхам̣ викаппемӣ’’ти ва̄ ‘‘даммӣ’’ти ва̄ ватва̄ бхун̃джитаббам̣, адисва̄ пан̃часу сахадхаммикесу йасса кассачи на̄мам̣ гахетва̄ ‘‘майхам̣ бхаттапачча̄сам̣ иттханна̄масса викаппемӣ’’ти ва̄ ‘‘даммӣ’’ти ва̄ ватва̄ бхун̃джитаббам̣. две тӣн̣и нимантана̄ни пана екасмим̣ патте паккхипитва̄ миссетва̄ екам̣ катва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ана̄патти две тайо нимантане екато бхун̃джатӣ’’ти (па̄чи. 229) хи вуттам̣. саче две тӣн̣и кула̄ни нимантетва̄ екасмим̣ т̣ха̄не нисӣда̄петва̄ ито чито ча а̄харитва̄ бхаттам̣ а̄киранти, сӯпабйан̃джанам̣ а̄киранти, екамиссакам̣ хоти, еттха̄пи ана̄патти.

саче пана мӯланимантанам̣ хет̣т̣ха̄ хоти, паччхимам̣ паччхимам̣ упари, там̣ упарито пат̣т̣ха̄йа бхун̃джантасса а̄патти, хаттхам̣ пана анто павесетва̄ пат̣хаманимантанато екампи кабал̣ам̣ уддхаритва̄ бхуттака̄лато пат̣т̣ха̄йа йатха̄ татха̄ ва̄ бхун̃джантасса ана̄патти. ‘‘сачепи таттха кхӣрам̣ ва̄ расам̣ ва̄ а̄киранти, йена аджджхоттхатам̣ бхаттам̣ екарасам̣ хоти, кот̣ито пат̣т̣ха̄йа бхун̃джантасса ана̄паттӣ’’ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана вуттам̣ ‘‘кхӣрабхаттам̣ ва̄ расабхаттам̣ ва̄ лабхитва̄ нисиннасса таттхева ан̃н̃епи кхӣрабхаттам̣ ва̄ расабхаттам̣ ва̄ а̄киранти, кхӣрам̣ ва̄ расам̣ ва̄ пивато ана̄патти, бхун̃джантена пат̣хамам̣ ладдхамам̣сакхан̣д̣ам̣ ва̄ бхаттапин̣д̣ам̣ ва̄ мукхе паккхипитва̄ кот̣ито пат̣т̣ха̄йа бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. саппипа̄йа̄сепи есева найо’’ти.

маха̄упа̄сако бхиккхум̣ нимантети, тасса кулам̣ упагатасса упа̄сакопи тасса путтада̄рабха̄тубхагиниа̄дайопи аттано аттано кот̣т̣ха̄сам̣ а̄харитва̄ патте паккхипанти, ‘‘упа̄сакена пат̣хамам̣ диннам̣ абхун̃джитва̄ паччха̄ ладдхам̣ бхун̃джантасса а̄паттӣ’’ти маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. курундат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. маха̄паччарийам̣ ‘‘саче па̄т̣еккам̣ пачанти, аттано аттано паккабхаттато а̄харитва̄ денти, таттха паччха̄ а̄хат̣ам̣ пат̣хамам̣ бхун̃джантасса па̄читтийам̣. йади пана саббесам̣ екова па̄ко хоти, парампарабходжанам̣ на хотӣ’’ти вуттам̣. маха̄упа̄сако нимантетва̄ нисӣда̄пети, ан̃н̃о мануссо паттам̣ ган̣ха̄ти, на да̄таббам̣. ким̣, бханте, на детха̄ти. нану упа̄сака тайа̄ нимантитамха̄ти. ‘‘хоту, бханте, ладдхам̣ ладдхам̣ бхун̃джатха̄’’ти вадати, бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ан̃н̃ена а̄харитва̄ бхатте динне а̄пуччхитва̄пи бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти курундийам̣ вуттам̣.

анумоданам̣ катва̄ гаччхантам̣ дхаммам̣ сотука̄ма̄ ‘‘свепи, бханте, а̄гаччхеййа̄тха̄’’ти саббе нимантенти, пунадивасе а̄гантва̄ ладдхам̣ ладдхам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. касма̄? саббехи нимантитатта̄. екопи бхиккху пин̣д̣а̄йа чаранто бхаттам̣ лабхати, таман̃н̃о упа̄сако нимантетва̄ гхаре нисӣда̄пети, на ча та̄ва бхаттам̣ сампаджджати, саче со бхиккху пин̣д̣а̄йа чаритва̄ ладдхабхаттам̣ бхун̃джати, а̄патти. абхун̃джитва̄ нисинне ‘‘ким̣, бханте, на бхун̃джасӣ’’ти вутте ‘‘тайа̄ нимантитатта̄’’ти ватва̄ ‘‘ладдхам̣ ладдхам̣ бхун̃джатха, бханте’’ти вутте бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. сакалена га̄мена екато хутва̄ нимантитасса йаттха каттхачи бхун̃джато ана̄патти. пӯгепи есева найо. ‘‘ана̄патти сакалена га̄мена нимантито тасмим̣ га̄ме йаттха каттхачи бхун̃джати, сакалена пӯгена нимантито тасмим̣ пӯге йаттха каттхачи бхун̃джати, нимантийама̄но ‘бхиккхам̣ гахесса̄мӣ’ти бхан̣ати, ниччабхатте сала̄кабхатте паккхике упосатхике па̄т̣ипадике пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха ана̄паттӣ’’ти (па̄чи. 229) вуттам̣.

таттха нимантийама̄но бхиккхам̣ гахесса̄мӣти бхан̣атӣти еттха ‘‘бхаттам̣ ган̣ха̄’’ти нимантийама̄но ‘‘на майхам̣ тава бхаттенаттхо, бхиккхам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти вадати, ана̄паттӣти аттхо. еттха пана маха̄падуматтхеро а̄ха ‘‘евам̣ ваданто имасмим̣ сиккха̄паде анимантанам̣ ка̄тум̣ саккоти, бхун̃джанаттха̄йа пана ока̄со като хотӣти нева ган̣абходжанато, на ча̄риттато муччатӣ’’ти. маха̄суматтхеро а̄ха ‘‘йадаггена анимантанам̣ ка̄тум̣ саккоти, тадаггена нева ган̣абходжанам̣, на ча̄риттам̣ хотӣ’’ти.

таттха ча̄риттанти –

‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа ан̃н̃атра самайа̄ па̄читтийам̣. таттха̄йам̣ самайо чӣварада̄насамайо чӣварака̄расамайо. айам̣ таттха самайо’’ти (па̄чи. 299) –

евама̄гатам̣ ча̄риттасиккха̄падам̣ вуттам̣. имина̄ хи сиккха̄падена йо пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарена ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’тиа̄дина̄ акаппийанимантанена нимантито, тенева нимантанабхаттена сабхатто сама̄но сантам̣ бхиккхум̣ ‘‘ахам̣ иттханна̄масса гхарам̣ гаччха̄мӣ’’ти ва̄ ‘‘ча̄риттам̣ а̄паджджа̄мӣ’’ти ва̄ ӣдисена вачанена ана̄пуччхитва̄ йена бхаттена нимантито, там̣ бхутва̄ ва̄ абхутва̄ ва̄ авӣтиваттейева маджджханхике йасмим̣ куле нимантито, тато ан̃н̃а̄ни кула̄ни пависеййа, тасса вутталаккхан̣ам̣ дувидхампи самайам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃аттха па̄читтийам̣ вуттам̣. тасма̄ акаппийанимантанена нимантийама̄но саче ‘‘бхиккхам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти вадати, имина̄пи сиккха̄падена ана̄патти.

3. сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ти еттха (па̄чи. ат̣т̣ха. 298) пана китта̄вата̄ санто хоти, китта̄вата̄ асанто? антовиха̄ре йаттха т̣хитасса кула̄ни пайирупа̄саначиттам̣ уппаннам̣, тато пат̣т̣ха̄йа йам̣ пассе ва̄ абхимукхе ва̄ пассати, йасса сакка̄ хоти пакативачанена а̄рочетум̣, айам̣ санто на̄ма, ито чито ча парийеситва̄ а̄рочанакиччам̣ пана наттхи. йо хи евам̣ парийеситаббо, со асантойева. апича антоупача̄расӣма̄йа бхиккхум̣ дисва̄ ‘‘а̄пуччхисса̄мӣ’’ти гаччхати. таттха йам̣ пассати, со а̄пуччхитаббо. но че пассати, асантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ павит̣т̣хо на̄ма хоти. вика̄лага̄маппавесанепи айамева найо.

саче (па̄чи. ат̣т̣ха. 512) пана самбахула̄ кеначи каммена га̄мам̣ пависанти, ‘‘вика̄ле га̄маппавесанам̣ а̄пуччха̄мӣ’’ти саббехи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄пуччхитаббам̣. тасмим̣ га̄ме там̣ каммам̣ на сампаджджатӣти ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ гаччханти, га̄масатампи хоту, пуна а̄пуччханакиччам̣ наттхи. саче пана усса̄хам̣ пат̣иппассамбхетва̄ виха̄рам̣ гаччханта̄ антара̄ ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ пависитука̄ма̄ хонти, пуна а̄пуччхитаббамева. кулагхаре ва̄ а̄санаса̄ла̄йа ва̄ бхаттакиччам̣ катва̄ телабхиккха̄йа ва̄ саппибхиккха̄йа ва̄ чаритука̄мо хоти, саче пассе бхиккху аттхи, а̄пуччхитва̄ гантаббам̣. асанте бхиккхумхи ‘‘наттхӣ’’ти гантаббам̣, вӣтхим̣ отаритва̄ бхиккхум̣ пассати, а̄пуччханакиччам̣ наттхи, ана̄пуччхитва̄пи чаритаббамева. га̄мамаджджхена магго хоти, тена гаччхантасса ‘‘тела̄дибхиккха̄йа чарисса̄мӣ’’ти читте уппанне саче пассе бхиккху аттхи, а̄пуччхитва̄ чаритаббам̣. магга̄ аноккамма бхиккха̄йа чарантасса пана а̄пуччханакиччам̣ наттхи. саче сӣхо ва̄ бйаггхо ва̄ а̄гаччхати, мегхо ва̄ ут̣т̣хети, ан̃н̃о ва̄ кочи упаддаво уппаджджати, еварӯпа̄су а̄пада̄су ана̄пуччха̄пи бахига̄мато антога̄мам̣ пависитум̣ ват̣т̣ати.

4. ‘‘на ча, бхиккхаве, абхинне сарӣре пам̣сукӯлам̣ гахетаббам̣, йо ган̣хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄ра̄. 137) вачанато аббхун̣хе алласарӣре пам̣сукӯлам̣ на гахетаббам̣, ган̣ханто дуккат̣ам̣ а̄паджджати. упаддава̄ ча тасса хонти, бхинне пана гахетум̣ ват̣т̣ати.

китта̄вата̄ пана бхиннам̣ хоти? ка̄какулаласон̣асин̇га̄ла̄дӣхи мукхатун̣д̣акена ва̄ да̄т̣ха̄йа ва̄ ӣсакам̣ пха̄литаматтенапи. йасса пана патато гхам̣санена чхавиматтам̣ чхиннам̣ хоти, чаммам̣ аччхиннам̣, етам̣ абхиннамева, чамме пана чхинне бхиннам̣. йассапи саджӣвака̄лейева пабхинна̄ ган̣д̣акут̣т̣хапӣл̣ака̄ ва̄ ван̣о ва̄ хоти, идампи бхиннам̣, татийадивасато пабхути уддхума̄така̄дибха̄вена кун̣апабха̄вам̣ упагатампи бхиннамева. саббена саббам̣ пана абхиннепи суса̄нагопакехи ва̄ ан̃н̃ехи ва̄ мануссехи га̄ха̄петум̣ ват̣т̣ати. но че ан̃н̃ам̣ лабхати, саттхакена ва̄ кеначи ва̄ ван̣ам̣ катва̄ гахетаббам̣. висабха̄гасарӣре пана сатим̣ упат̣т̣хапетва̄ саман̣асан̃н̃ам̣ уппа̄детва̄ сӣсе ва̄ хаттхапа̄дапит̣т̣хийам̣ ва̄ ван̣ам̣ катва̄ гахетум̣ ват̣т̣ати.

5. аччхинначӣваракена бхиккхуна̄ катхам̣ пат̣ипаджджитаббанти? ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аччхинначӣварасса ва̄ нат̣т̣хачӣварасса ва̄ ан̃н̃а̄такам̣ гахапатим̣ ва̄ гахапата̄ним̣ ва̄ чӣварам̣ вин̃н̃а̄петум̣. йам̣ а̄ва̄сам̣ пат̣хамам̣ упагаччхати, саче таттха хоти сан̇гхасса виха̄рачӣварам̣ ва̄ уттараттхаран̣ам̣ ва̄ бхӯматтхаран̣ам̣ ва̄ бхисиччхави ва̄, там̣ гахетва̄ па̄рупитум̣ ‘лабхитва̄ одахисса̄мӣ’ти. но че хоти сан̇гхасса виха̄рачӣварам̣ ва̄ уттараттхаран̣ам̣ ва̄ бхӯматтхаран̣ам̣ ва̄ бхисиччхави ва̄, тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ а̄гантаббам̣, на твева наггена а̄гантаббам̣, йо а̄гаччхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄ра̄. 517) вачанато идха вуттанайена пат̣ипаджджитаббам̣.

айам̣ панеттха анупуббакатха̄ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.517). саче хи чоре пасситва̄ дахара̄ паттачӣвара̄ни гахетва̄ пала̄та̄, чора̄ тхера̄нам̣ нива̄санапа̄рупанаматтам̣йева харитва̄ гаччханти, тхерехи нева та̄ва чӣварам̣ вин̃н̃а̄петаббам̣, на са̄кха̄пала̄сам̣ бхан̃джитаббам̣. атха дахара̄ саббам̣ бхан̣д̣акам̣ чхад̣д̣етва̄ пала̄та̄, чора̄ тхера̄нан̃ча нива̄санапа̄рупанам̣ тан̃ча бхан̣д̣акам̣ харитва̄ гаччханти, дахарехи а̄гантва̄ аттано нива̄санапа̄рупана̄ни на та̄ва тхера̄нам̣ да̄табба̄ни. на хи те аначчхинначӣвара̄ аттано аттха̄йа са̄кха̄пала̄сам̣ бхан̃джитум̣ лабханти, аччхинначӣвара̄нам̣ пана аттха̄йа лабханти. аччхинначӣвара̄ва аттанопи паресампи аттха̄йа лабханти, тасма̄ тхерехи ва̄ са̄кха̄пала̄сам̣ бхан̃джитва̄ ва̄ка̄дӣхи гантхетва̄ дахара̄нам̣ да̄таббам̣, дахарехи ва̄ тхера̄нам̣ аттха̄йа бхан̃джитва̄ гантхетва̄ тесам̣ хаттхе датва̄ ва̄ адатва̄ ва̄ аттана̄ нива̄сетва̄ аттано нива̄санапа̄рупана̄ни тхера̄нам̣ да̄табба̄ни, нева бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа па̄читтийам̣ хоти, на тесам̣ дха̄ран̣е дуккат̣ам̣.

саче антара̄магге раджакаттхаран̣ам̣ ва̄ хоти, ан̃н̃е ва̄ та̄дисе мануссе пассанти, чӣварам̣ вин̃н̃а̄петаббам̣. йа̄ни ча несам̣ те ва̄ вин̃н̃аттаманусса̄ ан̃н̃е ва̄ са̄кха̄пала̄санива̄сане бхиккхӯ дисва̄ усса̄хаджа̄та̄ ваттха̄ни денти, та̄ни садаса̄ни ва̄ хонту адаса̄ни ва̄ нӣла̄дина̄на̄ван̣н̣а̄ни ва̄, каппийа̄нипи акаппийа̄нипи сабба̄нипи аччхинначӣварат̣т̣ха̄не т̣хитатта̄ тесам̣ нива̄сетун̃ча па̄рупитун̃ча ват̣т̣анти.

вуттампихетам̣ парива̄ре –

‘‘акаппакатам̣ на̄пи раджана̄йа раттам̣,

тена ниваттхо йенака̄мам̣ ваджеййа;

на часса хоти а̄патти,

со ча дхаммо сугатена десито;

пан̃ха̄меса̄ кусалехи чинтита̄’’ти. (пари. 481);

айан̃хи пан̃хо аччхинначӣваракабхиккхум̣ сандха̄йа вутто. атха пана титтхийехи сама̄гаччханти, те ча несам̣ кусачӣрава̄качӣрапхалакачӣра̄ни денти, та̄нипи ладдхим̣ аггахетва̄ нива̄сетум̣ ват̣т̣анти, нива̄сетва̄пи ладдхи на гахетабба̄.

йам̣ а̄ва̄сам̣ пат̣хамам̣ упагаччханти, таттха виха̄рачӣвара̄дӣсу йам̣ аттхи, там̣ ана̄пуччха̄пи гахетва̄ нива̄сетум̣ ва̄ па̄рупитум̣ ва̄ лабхати. тан̃ча кхо ‘‘лабхитва̄ одахисса̄ми, пуна т̣хапесса̄мӣ’’ти адхиппа̄йена, на мӯлаччхеджджа̄йа. лабхитва̄ ча пана н̃а̄тито ва̄ упат̣т̣ха̄като ва̄ ан̃н̃ато ва̄ куточи па̄катикамева ка̄таббам̣. видесагатена пана екасмим̣ сан̇гхике а̄ва̄се сан̇гхикапарибхогена бхун̃джанаттха̄йа т̣хапетаббам̣. сачасса парибхогенева там̣ джӣрати ва̄ нассати ва̄, гӣва̄ на хоти. саче пана етесам̣ вуттаппака̄ра̄нам̣ гихиваттха̄дӣнам̣ бхисиччхавипарийанта̄нам̣ кин̃чи на лабхати, тена тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ а̄гантаббанти.

6. ‘‘на, бхиккхаве, пат̣ибха̄начиттам̣ ка̄ра̄петаббам̣ иттхирӯпакам̣ пурисарӯпакам̣, йо ка̄ра̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 299) вачанато иттхипурисарӯпам̣ ка̄тум̣ ва̄ ка̄ра̄петум̣ ва̄ бхиккхуно на ват̣т̣ати. на кевалам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 299) иттхипурисарӯпамева, тираччха̄нарӯпампи антамасо ган̣д̣уппа̄дарӯпам̣ бхиккхуно сайам̣ ка̄тум̣ ва̄ ‘‘карохӣ’’ти ваттум̣ ва̄ на ват̣т̣ати, ‘‘упа̄сака два̄рапа̄лам̣ карохӣ’’ти ваттумпи на лабхати. джа̄такапакаран̣аасадисада̄на̄дӣни пана паса̄данӣйа̄ни ниббида̄пат̣исам̣йутта̄ни ва̄ ваттхӯни парехи ка̄ра̄петум̣ лабхати, ма̄ла̄камма̄дӣни сайампи ка̄тум̣ лабхати.

7. ‘‘на, бхиккхаве, виппакатабходжано бхиккху вут̣т̣ха̄петаббо, йо вут̣т̣ха̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 316) вачанато антарагхаре (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 316) ва̄ виха̄ре ва̄ аран̃н̃е ва̄ йаттха каттхачи бхун̃джама̄но бхиккху анит̣т̣хите бходжане на вут̣т̣ха̄петаббо, антарагхаре паччха̄ а̄гатена бхиккхам̣ гахетва̄ гантаббам̣. саче манусса̄ ва̄ бхиккхӯ ва̄ ‘‘пависатха̄’’ти ваданти, ‘‘майи пависанте бхиккхӯ ут̣т̣хахиссантӣ’’ти ваттаббам̣. ‘‘етха, бханте, а̄санам̣ аттхӣ’’ти вутте пана пависитаббам̣. саче кочи кин̃чи на вадати, а̄санаса̄лам̣ гантва̄ атисамӣпам̣ агантва̄ сабха̄гат̣т̣ха̄не т̣ха̄таббам̣. ока̄се кате ‘‘пависатха̄’’ти вуттена пависитаббам̣. саче пана йам̣ а̄санам̣ тасса па̄пун̣а̄ти, таттха абхун̃джанто бхиккху нисинно хоти, там̣ ут̣т̣ха̄петум̣ ват̣т̣ати. йа̄гукхаджджака̄дӣсу пана йам̣ кин̃чи пивитва̄ кха̄дитва̄ ва̄ йа̄ва ан̃н̃о а̄гаччхати, та̄ва нисиннам̣ риттахаттхампи ут̣т̣ха̄петум̣ на ват̣т̣ати. виппакатабходжанойева хи со хоти.

саче пана а̄паттим̣ атиккамитва̄пи вут̣т̣ха̄петийева, йам̣ со вут̣т̣ха̄пети, айан̃ча бхиккху пава̄рито хоти, тена ваттаббо ‘‘гаччха удакам̣ а̄хара̄хӣ’’ти. вуд̣д̣хатарам̣ бхиккхум̣ а̄н̣а̄петум̣ идамева екат̣т̣ха̄нам̣. саче со удакампи на а̄харати, са̄дхукам̣ ситтха̄ни гилитва̄ вуд̣д̣хасса а̄санам̣ да̄таббам̣. вуттампи четам̣ –

‘‘саче вут̣т̣ха̄пети, пава̄рито ча хоти, ‘гаччха удакам̣ а̄хара̄’ти ваттаббо. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, са̄дхукам̣ ситтха̄ни гилитва̄ вуд̣д̣хасса а̄санам̣ да̄таббам̣. натвева̄хам̣, бхиккхаве, ‘кеначи парийа̄йена вуд̣д̣хатарасса бхиккхуно а̄санам̣ пат̣иба̄хитабба’нти вада̄ми, йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 316).

8. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, навакена бхиккхуна̄ уддисантена самаке ва̄ а̄сане нисӣдитум̣ уччатаре ва̄ дхаммага̄равена, тхерена бхиккхуна̄ уддиса̄пентена самаке ва̄ а̄сане нисӣдитум̣ нӣчатаре ва̄ дхаммага̄равена̄’’ти (чӯл̣ава. 320) вачанато навакатарена бхиккхуна̄ уддисантена уччатарепи а̄сане нисӣдитум̣, вуд̣д̣хатарена бхиккхуна̄ уддиса̄пентена нӣчатарепи а̄сане нисӣдитум̣ ват̣т̣ати.

9. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тивассантарена саха нисӣдиту’’нти (чӯл̣ава. 320) вачанато тивассантарена бхиккхуна̄ саддхим̣ ека̄сане нисӣдитум̣ ват̣т̣ати. тивассантаро (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 320) на̄ма йо двӣхи вассехи махантатаро ва̄ дахаратаро ва̄ хоти, йо пана екена вассена махантатаро ва̄ дахаратаро ва̄, йо ва̄ сама̄навассо, таттха ваттаббамева наттхи, име саббе екасмим̣ ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ две две хутва̄ нисӣдитум̣ лабханти. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, дуваггасса ман̃чам̣ дуваггасса пӣт̣ха’’нти (чӯл̣ава. 320) хи вуттам̣.

10. йам̣ пана тин̣н̣ам̣ пахоти, там̣ сам̣ха̄римам̣ ва̄ хоту асам̣ха̄римам̣ ва̄, татха̄рӯпе апи пхалакакхан̣д̣е анупасампанненапи саддхим̣ нисӣдитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йам̣ тин̣н̣ам̣ пахоти, еттакам̣ паччхимам̣ дӣгха̄сана’’нти (чӯл̣ава. 320) хи вуттам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, т̣хапетва̄ пан̣д̣акам̣ ма̄туга̄мам̣ убхатобйан̃джанакам̣ асама̄на̄саникехи саха дӣгха̄сане нисӣдиту’’нти (чӯл̣ава. 320) вачанато пана дӣгха̄санепи пан̣д̣ака̄дӣхи саха нисӣдитум̣ на ват̣т̣ати.

11. гила̄нам̣ упат̣т̣хахантена ‘‘наттхи во, бхиккхаве, ма̄та̄, наттхи пита̄, йе во упат̣т̣хахеййум̣, тумхе че, бхиккхаве, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ на упат̣т̣хахиссатха, атха ко чарахи упат̣т̣хахиссати. йо, бхиккхаве, мам̣ упат̣т̣хахеййа, со гила̄нам̣ упат̣т̣хахеййа̄’’ти (маха̄ва. 365) имам̣ бхагавато ануса̄саним̣ ануссарантена саккаччам̣ упат̣т̣ха̄таббо.

саче упаджджха̄йо хоти, упаджджха̄йена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче а̄чарийо хоти, а̄чарийена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче саддхивиха̄рико хоти, саддхивиха̄рикена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче антева̄сико хоти, антева̄сикена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче сама̄нупаджджха̄йако хоти, сама̄нупаджджха̄йакена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче сама̄на̄чарийако хоти, сама̄на̄чарийакена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. саче на хоти упаджджха̄йо ва̄ а̄чарийо ва̄ саддхивиха̄рико ва̄ антева̄сико ва̄ сама̄нупаджджха̄йако ва̄ сама̄на̄чарийако ва̄, сан̇гхена упат̣т̣ха̄таббо. но че упат̣т̣хахеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 365) –

вачанато йасса (маха̄ва. ат̣т̣ха. 365) те упаджджха̄йа̄дайо тасмим̣ виха̄ре наттхи, а̄гантуко хоти екача̄рикабхиккху, сан̇гхасса бха̄ро, тасма̄ сан̇гхена упат̣т̣ха̄таббо. но че упат̣т̣хахеййа, сакаласса сан̇гхасса а̄патти. ва̄рам̣ т̣хапетва̄ джаггантесу пана йо аттано ва̄ре на джаггати, тассева а̄патти, сан̇гхаттхеропи ва̄рато на муччати. саче сакало сан̇гхо екасса бха̄рам̣ кароти, еко ва̄ ваттасампанно бхиккху ‘‘ахамева джаггисса̄мӣ’’ти джаггати, сан̇гхо а̄паттито муччати.

гила̄нена пана –

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато гила̄но дӯпат̣т̣хо хоти. асаппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ на джа̄на̄ти, бхесаджджам̣ на пат̣исевита̄ хоти, аттхака̄масса гила̄нупат̣т̣ха̄касса йатха̄бхӯтам̣ а̄ба̄дхам̣ на̄викатта̄ хоти ‘абхиккамантам̣ ва̄ абхиккаматӣти, пат̣иккамантам̣ ва̄ пат̣иккаматӣти, т̣хитам̣ ва̄ т̣хито’ти, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ анадхива̄сакаджа̄тико хотӣ’’ти (маха̄ва. 366) –

евам̣ вутта̄ни пан̃ча айуттан̇га̄ни а̄рака̄ париваджджетва̄ –

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато гила̄но сӯпат̣т̣хо хоти. саппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ джа̄на̄ти, бхесаджджам̣ пат̣исевита̄ хоти, аттхака̄масса гила̄нупат̣т̣ха̄касса йатха̄бхӯтам̣ а̄ба̄дхам̣ а̄викатта̄ хоти ‘абхиккамантам̣ ва̄ абхиккаматӣти, пат̣иккамантам̣ ва̄ пат̣иккаматӣти, т̣хитам̣ ва̄ т̣хито’ти, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ адхива̄сакаджа̄тико хотӣ’’ти (маха̄ва. 366) –

евам̣ вуттапан̃чан̇гасаманна̄гатена бхавитаббам̣.

гила̄нупат̣т̣ха̄кена ча –

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко на̄лам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣. на пат̣ибало хоти бхесаджджам̣ сам̣видха̄тум̣, саппа̄йа̄саппа̄йам̣ на джа̄на̄ти, асаппа̄йам̣ упана̄мети, саппа̄йам̣ апана̄мети, а̄мисантаро гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ти, но меттачитто, джегуччхӣ хоти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ кхел̣ам̣ ва̄ вантам̣ ва̄ нӣха̄тум̣, на пат̣ибало хоти гила̄нам̣ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ самуттеджетум̣ сампахам̣сету’’нти (маха̄ва. 366) –

евам̣ вутта̄ни пан̃ча айуттан̇га̄ни а̄рака̄ париваджджетва̄ –

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко алам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣. пат̣ибало хоти бхесаджджам̣ сам̣видха̄тум̣, саппа̄йа̄саппа̄йам̣ джа̄на̄ти, асаппа̄йам̣ апана̄мети, саппа̄йам̣ упана̄мети, меттачитто гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ти, но а̄мисантаро, аджегуччхӣ хоти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ кхел̣ам̣ ва̄ вантам̣ ва̄ нӣха̄тум̣, пат̣ибало хоти гила̄нам̣ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ самуттеджетум̣ сампахам̣сету’’нти (маха̄ва. 366) –

евам̣ вуттапан̃чан̇гасаманна̄гатена бхавитаббам̣.

12. дхаммим̣ катхам̣ каронтена (маха̄ва. ат̣т̣ха. 2.180) ча ‘‘сӣлава̄ хи твам̣ катакусало, касма̄ мӣйама̄но бха̄йаси, нану сӣлавато сагго на̄ма маран̣аматтапат̣ибаддхойева̄’’ти евам̣ гила̄насса бхиккхуно маран̣аван̣н̣о на сам̣ван̣н̣етаббо. саче хи тасса сам̣ван̣н̣анам̣ сутва̄ а̄ха̄рупаччхеда̄дина̄ упаккамена екаджаванава̄ра̄васесепи а̄йусмим̣ антара̄ ка̄лам̣ кароти, имина̄ва ма̄рито хоти. пан̣д̣итена пана бхиккхуна̄ имина̄ найена анусит̣т̣хи да̄табба̄ ‘‘сӣлавато на̄ма аначчхарийа̄ маггапхалуппатти, тасма̄ виха̄ра̄дӣсу а̄саттим̣ акатва̄ буддхагатам̣ дхаммагатам̣ сан̇гхагатам̣ ка̄йагатан̃ча сатим̣ упат̣т̣хапетва̄ манасика̄ре аппама̄до ка̄таббо’’ти. маран̣аван̣н̣епи сам̣ван̣н̣ите со та̄йа сам̣ван̣н̣ана̄йа кан̃чи упаккамам̣ акатва̄ аттано дхаммата̄йа йатха̄йуна̄ йатха̄нусандхина̄ва марати, таппаччайа̄ сам̣ван̣н̣ако а̄паттийа̄ на ка̄ретаббо.

13. ‘‘на ча, бхиккхаве, атта̄нам̣ па̄тетаббам̣, йо па̄теййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄ра̄. 183) вачанато гила̄нена (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.182-183) бхиккхуна̄пи йена кеначи упаккамена антамасо а̄ха̄рупаччхеданенапи атта̄ на ма̄ретаббо. йопи гила̄но виджджама̄не бхесадждже ча упат̣т̣ха̄кесу ча маритука̄мо а̄ха̄рам̣ упаччхиндати, дуккат̣амева. йасса пана маха̄а̄ба̄дхо чира̄нубандхо, бхиккхӯ упат̣т̣хаханта̄ киламанти джигуччханти, ‘‘када̄ ну кхо гила̄нато муччисса̄ма̄’’ти ат̣т̣ӣйанти. саче со ‘‘айам̣ аттабха̄во пат̣иджаггийама̄нопи на тит̣т̣хати, бхиккхӯ ча киламантӣ’’ти а̄ха̄рам̣ упаччхиндати, бхесаджджам̣ на севати, ват̣т̣ати. йо пана ‘‘айам̣ рого кхаро, а̄йусан̇кха̄ра̄ на тит̣т̣ханти, айан̃ча ме висеса̄дхигамо хаттхаппатто вийа диссатӣ’’ти упаччхиндати, ват̣т̣атийева. агила̄нассапи уппаннасам̣вегасса ‘‘а̄ха̄рапарийесанам̣ на̄ма папан̃чо, каммат̣т̣ха̄намева ануйун̃джисса̄мӣ’’ти каммат̣т̣ха̄насӣсена упаччхиндантасса ват̣т̣ати. висеса̄дхигамам̣ бйа̄каритва̄ а̄ха̄рам̣ упаччхиндати, на ват̣т̣ати. сабха̄га̄нан̃хи ладжджӣбхиккхӯнам̣ катхетум̣ ват̣т̣ати.

14. ‘‘на ча, бхиккхаве, аппат̣ивеккхитва̄ а̄сане нисӣдитаббам̣, йо нисӣдеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄ра̄. 180) вачанато а̄санам̣ анупапариккхитва̄ на нисӣдитаббам̣. кӣдисам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.180) пана а̄санам̣ упапариккхитаббам̣, кӣдисам̣ на упапариккхитаббам̣? йам̣ суддхам̣ а̄санамева хоти апаччаттхаран̣акам̣, йан̃ча а̄гантва̄ т̣хита̄нам̣ пассатам̣йева аттхарӣйати, там̣ на паччавеккхитаббам̣, нисӣдитум̣ ват̣т̣ати. йампи манусса̄ сайам̣ хаттхена аккамитва̄ ‘‘идха бханте нисӣдатха̄’’ти денти, тасмимпи ват̣т̣ати. сачепи пат̣хамамева а̄гантва̄пи нисинна̄ паччха̄ уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ сан̇каманти, пат̣ивеккхан̣акиччам̣ наттхи. йампи танукена ваттхена йатха̄ талам̣ диссати, евам̣ пат̣иччханнам̣ хоти, тасмимпи пат̣ивеккхан̣акиччам̣ наттхи. йам̣ пана пат̣икаччева па̄ва̄ракоджава̄дӣхи аттхатам̣ хоти, там̣ хаттхена пара̄маситва̄ саллаккхетва̄ нисӣдитаббам̣. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘гханаса̄т̣акенапи аттхате йасмим̣ вали на пан̃н̃а̄йати, там̣ на пат̣ивеккхитабба’’нти вуттам̣.

15. ‘‘на, бхиккхаве, дава̄йа сила̄ пат̣ивиджджхитабба̄, йо пат̣ивиджджхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄ра̄. 183) вачанато хаса̄дхиппа̄йена па̄са̄н̣о на пават̣т̣етаббо. на кевалан̃ча (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.182-183) па̄са̄н̣о, ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи да̄рукхан̣д̣ам̣ ва̄ ит̣т̣хакакхан̣д̣ам̣ ва̄ хаттхена ва̄ йантена ва̄ пат̣ивиджджхитум̣ на ват̣т̣ати. четийа̄дӣнам̣ аттха̄йа па̄са̄н̣а̄дайо хасанта̄ хасанта̄ пават̣т̣ентипи кхипантипи уккхипантипи, ‘‘каммасамайо’’ти ват̣т̣ати, ан̃н̃ампи ӣдисам̣ навакаммам̣ ва̄ каронта̄ бхан̣д̣акам̣ ва̄ дхованта̄ руккхам̣ ва̄ дхованадан̣д̣акам̣ ва̄ уккхипитва̄ пат̣ивиджджханти, ват̣т̣ати, бхаттависсаггака̄ла̄дӣсу ка̄ке ва̄ сон̣е ва̄ кат̣т̣хам̣ ва̄ катхалам̣ ва̄ кхипитва̄ пала̄пенти, ват̣т̣ати.

16. ‘‘на, бхиккхаве, да̄йо а̄лимпитаббо, йо а̄лимпеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 283) вачанато ване агги на да̄таббо. саче (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.190) пана ‘‘еттхантаре йо кочи сатто маратӯ’’ти аггим̣ дети, па̄ра̄джика̄нантарийатхуллаччайапа̄читтийаваттхӯнам̣ анурӯпато па̄ра̄джика̄дӣни акусалара̄си ча хоти. ‘‘аллатин̣аванаппатайо д̣айхантӯ’’ти аггим̣ дентасса па̄читтийам̣, ‘‘даббӯпакаран̣а̄ни винассантӯ’’ти аггим̣ дентасса дуккат̣ам̣. ‘‘кхид̣д̣а̄дхиппа̄йенапи дуккат̣а’’нти сан̇кхепат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. ‘‘йам̣ кин̃чи алласуккхам̣ саиндрийа̄ниндрийам̣ д̣айхатӯ’’ти аггим̣ дентасса ваттхувасена па̄ра̄джикатхуллаччайапа̄читтийадуккат̣а̄ни ведитабба̄ни.

пат̣аггида̄нам̣ пана париттакаран̣ан̃ча бхагавата̄ анун̃н̃а̄там̣, тасма̄ аран̃н̃е ванакаммикехи ва̄ диннам̣ сайам̣ ва̄ ут̣т̣хитам̣ аггим̣ а̄гаччхантам̣ дисва̄ ‘‘тин̣акут̣ийо ма̄ винассантӯ’’ти тасса аггино пат̣иаггим̣ да̄тум̣ ват̣т̣ати, йена саддхим̣ а̄гаччханто агги екато хутва̄ нирупа̄да̄но нибба̄ти. ‘‘париттампи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти тин̣акут̣ика̄нам̣ саманта̄ бхӯмитаччханам̣ парикха̄кхан̣анам̣ ва̄, йатха̄ а̄гато агги упа̄да̄нам̣ алабхитва̄ нибба̄ти, етан̃ча саббам̣ ут̣т̣хитейева аггисмим̣ асати анупасампанне сайампи ка̄тум̣ ват̣т̣ати. анут̣т̣хите пана анупасампаннехи каппийавоха̄рена ка̄ретаббам̣, удакена пана нибба̄пентехи аппа̄н̣акамева удакам̣ а̄син̃читаббам̣.

17. ассаддхесу (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.181) миччха̄дит̣т̣хикулесу саккаччам̣ пан̣ӣтабходжанам̣ лабхитва̄ анупапариккхитва̄ нева аттана̄ парибхун̃джитаббам̣, на паресам̣ да̄таббам̣. висамиссампи хи та̄ни кула̄ни пин̣д̣апа̄там̣ денти. йампи а̄бхидосикам̣ бхаттам̣ ва̄ кхаджджакам̣ ва̄ тато лабхати, тампи на парибхун̃джитаббам̣. апихитаваттхумпи хи саппавиччхика̄дӣхи адхисайитам̣ чхад̣д̣анӣйадхаммам̣ та̄ни кула̄ни денти. гандхахалидда̄димаккхитопи тато пин̣д̣апа̄то на гахетаббо. сарӣре рогат̣т̣ха̄на̄ни пун̃чхитва̄ т̣хапитабхаттампи хи та̄ни да̄таббам̣ ман̃н̃антӣти.

18. ‘‘ана̄патти, бхиккхаве, гопакасса да̄не’’ти (па̄ра̄. 156) вуттам̣. таттха (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.156) катарам̣ гопакада̄нам̣ ват̣т̣ати, катарам̣ на ват̣т̣ати? маха̄суматтхеро та̄ва а̄ха ‘‘йам̣ гопакасса париччхиндитва̄ диннам̣ хоти ‘еттакам̣ дивасе дивасе ган̣ха̄’ти, тадева ват̣т̣ати, тато уттари на ват̣т̣атӣ’’ти. маха̄падуматтхеро пана̄ха ‘‘ким̣ гопака̄нам̣ пан̣н̣ам̣ а̄ропетва̄ нимиттасан̃н̃ам̣ ва̄ катва̄ диннам̣ аттхи, етесам̣ хаттхе виссат̣т̣хакасса ете иссара̄, тасма̄ йам̣ денти, там̣ бахукампи ват̣т̣атӣ’’ти. курундат̣т̣хакатха̄йам̣ пана вуттам̣ ‘‘манусса̄нам̣ а̄ра̄мам̣ ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ пхала̄пхалам̣ да̄рака̄ раккханти, техи диннам̣ ват̣т̣ати, а̄хара̄петва̄ пана на гахетаббам̣. сан̇гхике пана четийасса сантаке ча кен̣ийа̄ гахетва̄ раккхантассева да̄нам̣ ват̣т̣ати, ветанена раккхантасса аттано бха̄гаматтам̣ ват̣т̣атӣ’’ти. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘йам̣ гихӣнам̣ а̄ра̄мараккхака̄ бхиккхӯнам̣ денти, етампи ват̣т̣ати. бхиккхусан̇гхасса а̄ра̄магопака̄ йам̣ аттано бхатийа̄ кхан̣д̣итва̄ денти, етам̣ ват̣т̣ати. йопи упад̣д̣ха̄ра̄мам̣ ва̄ кечидева руккхе ва̄ бхатим̣ лабхитва̄ раккхати, тассапи аттано сампаттаруккхатойева да̄тум̣ ват̣т̣ати, кен̣ийа̄ гахетва̄ раккхантасса пана саббампи ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. етам̣ пана саббам̣ бйан̃джанато на̄нам̣, аттхато екамева, тасма̄ адхиппа̄йам̣ н̃атва̄ гахетаббам̣.

апичеттха айампи виниччхайо ведитаббо (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.156) – йаттха а̄ва̄сика̄ а̄гантука̄нам̣ на денти, пхалава̄ре ча сампатте ан̃н̃есам̣ абха̄вам̣ дисва̄ чорика̄йа аттана̄ва кха̄данти, таттха а̄гантукехи гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ бха̄джетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. йаттха пана а̄ва̄сика̄ руккхе раккхитва̄ пхалава̄ре сампатте бха̄джетва̄ кха̄данти, чатӯсу паччайесу самма̄ упаненти, аниссара̄ таттха а̄гантука̄. йепи руккха̄ чӣвараттха̄йа нийаметва̄ динна̄, тесупи а̄гантука̄ аниссара̄. еса найо сесапаччайаттха̄йа нийаметва̄ диннепи. йе пана татха̄ анийаметва̄ а̄ва̄сика̄ ча те раккхитва̄ гопетва̄ чорика̄йа парибхун̃джанти, на тесу а̄ва̄сика̄нам̣ катика̄йа т̣ха̄таббам̣. йе пхалапарибхогаттха̄йа динна̄, а̄ва̄сика̄ ча не раккхитва̄ гопетва̄ самма̄ упаненти, тесуйева тесам̣ катика̄йа т̣ха̄таббам̣. маха̄паччарийам̣ пана вуттам̣ ‘‘чатуннам̣ паччайа̄нам̣ нийаметва̄ диннам̣ тхеййачиттена парибхун̃джанто бхан̣д̣ам̣ аггха̄петва̄ ка̄ретаббо, парибхогавасена бха̄джетва̄ парибхун̃джантасса бхан̣д̣адеййам̣. йам̣ панеттха сена̄санаттха̄йа нийамитам̣, там̣ парибхогавасенева бха̄джетва̄ парибхун̃джантасса тхуллаччайан̃ча бхан̣д̣адеййан̃ча̄’’ти.

одисса чӣвараттха̄йа диннам̣ чӣварейева упанетаббам̣. саче дуббхиккхам̣ хоти, бхиккхӯ пин̣д̣апа̄тена киламанти, чӣварам̣ пана сулабхам̣, сан̇гхасут̣т̣хута̄йа апалоканакаммам̣ катва̄ пин̣д̣апа̄тепи упанетум̣ ват̣т̣ати. сена̄санена гила̄напаччайена ва̄ киламантесу сан̇гхасут̣т̣хута̄йа апалоканакаммам̣ катва̄ тадаттха̄йапи упанетум̣ ват̣т̣ати. одисса пин̣д̣апа̄таттха̄йа ча гила̄напаччайаттха̄йа ча диннепи есева найо. одисса сена̄санаттха̄йа диннам̣ пана гарубхан̣д̣ам̣ хоти, там̣ раккхитва̄ гопетва̄ тадаттхамева упанетаббам̣. саче пана дуббхиккхам̣ хоти, бхиккхӯ пин̣д̣апа̄тена на йа̄пенти, еттха ра̄джарогачорабхайа̄дӣхи ан̃н̃аттха гаччханта̄нам̣ виха̄ра̄ палуджджанти, та̄лана̄л̣икера̄дике вина̄сенти, сена̄санапаччайам̣ пана нисса̄йа йа̄петум̣ сакка̄ хоти, еварӯпе ка̄ле сена̄санам̣ виссаджджетва̄пи сена̄санаджагганаттха̄йа парибхого бхагавата̄ анун̃н̃а̄то. тасма̄ екам̣ ва̄ две ва̄ варасена̄сана̄ни т̣хапетва̄ итара̄ни ла̄макакот̣ийа̄ пин̣д̣апа̄таттха̄йа виссаджджетум̣ ват̣т̣анти, мӯлаваттхуччхедам̣ пана катва̄ на упанетаббам̣.

йо пана а̄ра̄мо чатупаччайаттха̄йа нийаметва̄ динно, таттха апалоканакаммам̣ на ка̄таббам̣. йена паччайена пана ӯнам̣, тадаттхам̣ упанетум̣ ват̣т̣ати, а̄ра̄мо пат̣иджаггитаббо, ветанам̣ датва̄пи джагга̄петум̣ ват̣т̣ати. йе пана ветанам̣ лабхитва̄ а̄ра̄мейева гехам̣ катва̄ васанта̄ раккханти, те че а̄гата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ на̄л̣икерам̣ ва̄ та̄лапаккам̣ ва̄ денти, йам̣ тесам̣ сан̇гхена анун̃н̃а̄там̣ хоти ‘‘дивасе дивасе еттакам̣ на̄ма кха̄датха̄’’ти, тадева те да̄тум̣ лабханти, тато уттари тесам̣ дента̄нампи гахетум̣ на ват̣т̣анти. йо пана а̄ра̄мам̣ кен̣ийа̄ гахетва̄ сан̇гхасса чатупаччайаттха̄йа каппийабхан̣д̣амева дети, айам̣ бахукампи да̄тум̣ лабхати. четийасса падӣпаттха̄йа ва̄ кхан̣д̣апхуллапат̣исан̇кхаран̣аттха̄йа ва̄ диннаа̄ра̄мопи джаггитаббо, ветанам̣ датва̄пи джагга̄петаббо. ветанан̃ча панеттха четийасантакампи сан̇гхасантакампи да̄тум̣ ват̣т̣ати. етампи а̄ра̄мам̣ ветанена таттхева васитва̄ раккханта̄нан̃ча кен̣ийа̄ гахетва̄ каппийабхан̣д̣ада̄йака̄нан̃ча таттхаджа̄такапхалада̄нам̣ вуттанайенева ведитаббам̣.

19. дхаммикараккхам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 679) йа̄чантена атӣтам̣ ана̄гатам̣ ва̄ а̄раббха одисса а̄чиккхитум̣ на ват̣т̣ати. атӣтан̃хи а̄раббха аттхи одисса а̄чиккхана̄, аттхи анодисса а̄чиккхана̄, ана̄гатам̣ а̄раббхапи аттхи одисса а̄чиккхана̄, аттхи анодисса а̄чиккхана̄. катхам̣ атӣтам̣ а̄раббха одисса а̄чиккхана̄ хоти? бхиккхӯнам̣ виха̄ре га̄мада̄рака̄ ва̄ дхутта̄дайо ва̄ йе кечи ана̄ча̄рам̣ а̄чаранти, руккхам̣ ва̄ чхинданти, пхала̄пхалам̣ ва̄ харанти, париккха̄ре ва̄ аччхинданти, бхиккху воха̄рике упасан̇камитва̄ ‘‘амха̄кам̣ виха̄ре идам̣ на̄ма ката’’нти вадати. ‘‘кена̄’’ти вутте ‘‘асукена ча асукена ча̄’’ти а̄чиккхати. евам̣ атӣтам̣ а̄раббха одисса а̄чиккхана̄ хоти, са̄ на ват̣т̣ати. тан̃че сутва̄ те воха̄рика̄ тесам̣ дан̣д̣ам̣ каронти, саббам̣ бхиккхусса гӣва̄ хоти, ‘‘дан̣д̣ам̣ ган̣хиссантӣ’’ти адхиппа̄йепи сати гӣва̄йева хоти. саче пана ‘‘тасса дан̣д̣ам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, пан̃чама̄сакаматте гахите па̄ра̄джикам̣ хоти. ‘‘кена̄’’ти вутте пана ‘‘асукена̄ти ваттум̣ амха̄кам̣ на ват̣т̣ати, тумхейева джа̄ниссатха. кевалан̃хи майам̣ раккхам̣ йа̄ча̄ма, там̣ но детха, авахат̣абхан̣д̣ан̃ча а̄хара̄петха̄’’ти ваттаббам̣. евам̣ анодисса а̄чиккхана̄ хоти, са̄ ват̣т̣ати. евам̣ вутте сачепи те воха̄рика̄ ка̄раке гавеситва̄ тесам̣ дан̣д̣ам̣ каронти, саббаса̄патеййепи гахите бхиккхуно нева гӣва̄, на а̄патти. париккха̄рам̣ харанте дисва̄ тесам̣ анаттхака̄мата̄йа ‘‘чоро чоро’’ти ваттумпи на ват̣т̣ати. евам̣ вуттепи хи йам̣ тесам̣ дан̣д̣ам̣ каронти, саббам̣ бхиккхуно гӣва̄ хоти. аттано вачанакарам̣ пана ‘‘имина̄ ме париккха̄ро гахито, там̣ а̄хара̄пехи, ма̄ часса дан̣д̣ам̣ карохӣ’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. да̄сада̄сӣва̄пиа̄дӣнампи аттха̄йа ад̣д̣ам̣ каронти айам̣ акаппийаад̣д̣о на̄ма, на ват̣т̣ати.

катхам̣ ана̄гатам̣ а̄раббха одисса а̄чиккхана̄ хоти? вуттанайенева парехи ана̄ча̄ра̄дӣсу катесу бхиккху воха̄рике евам̣ вадати ‘‘амха̄кам̣ виха̄ре идан̃чидан̃ча каронти, раккхам̣ но детха а̄йатим̣ акаран̣аттха̄йа̄’’ти. ‘‘кена евам̣ ката’’нти вутте ча ‘‘асукена ча асукена ча̄’’ти а̄чиккхати. евам̣ ана̄гатам̣ а̄раббха одисса а̄чиккхана̄ хоти, са̄пи на ват̣т̣ати. тесан̃хи дан̣д̣е кате пуриманайенева саббам̣ бхиккхусса гӣва̄, сесам̣ пуримасадисамева. саче воха̄рика̄ ‘‘бхиккхӯнам̣ виха̄ре еварӯпам̣ ана̄ча̄рам̣ каронта̄нам̣ имам̣ на̄ма дан̣д̣ам̣ карома̄’’ти бхерим̣ чара̄петва̄ а̄н̣а̄йа атит̣т̣хама̄не парийеситва̄ дан̣д̣ам̣ каронти, бхиккхуно нева гӣва̄, на а̄патти. виха̄расӣма̄йа руккха̄дӣни чхинданта̄нам̣ ва̄сипхарасуа̄дӣни гахетва̄ па̄са̄н̣ехи кот̣т̣енти, на ват̣т̣ати. саче дха̄ра̄ бхиджджати, ка̄ра̄петва̄ да̄табба̄. упадха̄витва̄ тесам̣ париккха̄ре ган̣ханти, тампи на ка̄таббам̣. лахупариваттан̃хи читтам̣, тхеййачетана̄йа уппанна̄йа мӯлаччхеджджампи гаччхеййа.

20. учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ сан̇ка̄рам̣ ва̄ вигха̄сам̣ ва̄ тирокут̣т̣е ва̄ тиропа̄ка̄ре ва̄ чхад̣д̣етум̣ ва̄ чхад̣д̣а̄петум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. чатта̄рипи (па̄чи. ат̣т̣ха. 826) ваттхӯни екапайогена чхад̣д̣ентасса екамева дуккат̣ам̣, па̄т̣еккам̣ чхад̣д̣ентасса ваттхуган̣ана̄йа дуккат̣а̄ни. а̄н̣аттийампи есева найо. дантакат̣т̣хачхад̣д̣анепи дуккат̣амева. олокетва̄ ва̄ авалан̃дже ва̄ учча̄ра̄дӣни чхад̣д̣ентасса ана̄патти. йампи манусса̄нам̣ упабхогапарибхогам̣ ропимам̣ кхеттам̣ хоту на̄л̣икера̄диа̄ра̄мо ва̄, таттха̄пи йаттха каттхачи ропимахаритат̣т̣ха̄не ета̄ни ваттхӯни чхад̣д̣етум̣ на ват̣т̣ати. чхад̣д̣ентасса пуриманайенева а̄паттибхедо ведитаббо. кхетте ва̄ а̄ра̄ме ва̄ нисӣдитва̄ бхун̃джама̄но уччхуа̄дӣни ва̄ кха̄дама̄но гаччханто уччхит̣т̣ходакачалака̄дӣни харитат̣т̣ха̄не чхад̣д̣ети, антамасо удакам̣ пивитва̄ маттхакаччхиннана̄л̣икерампи чхад̣д̣ети, дуккат̣ам̣. каситат̣т̣ха̄не никкхиттабӣдже ан̇куре ут̣т̣хитепи авут̣т̣хитепи дуккат̣амева. аниккхиттабӣджесу пана кхеттакон̣а̄дӣсу ва̄ асан̃джа̄таропимесу кхеттамарийа̄да̄дӣсу ва̄ чхад̣д̣етум̣ ват̣т̣ати, манусса̄нам̣ качаварачхад̣д̣анат̣т̣ха̄непи ват̣т̣ати. мануссесу сассам̣ уддхаритва̄ гатесу чхад̣д̣итакхеттам̣ на̄ма хоти, таттха ват̣т̣ати. йаттха пана ‘‘ла̄йитампи пуббан̣н̣а̄ди пуна ут̣т̣хахиссатӣ’’ти раккханти, таттха на ват̣т̣ати.

21. ‘‘на, бхиккхаве, наха̄йама̄нена бхиккхуна̄ руккхе ка̄йо уггхам̣сетаббо, йо уггхам̣сеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 243) вачанато наха̄йантена (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 243 а̄дайо) руккхе ва̄ наха̄натиттхе никханитва̄ т̣хапитаттхамбхе ва̄ ит̣т̣хакасила̄да̄рукут̣т̣а̄нам̣ ан̃н̃атарасмим̣ кут̣т̣е ва̄ ка̄йо на гхам̣сетаббо.

‘‘на, бхиккхаве, ат̣т̣а̄не наха̄йитаббам̣, йо наха̄йеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 243) вачанато ат̣т̣а̄непи наха̄йитум̣ на ват̣т̣ати. ат̣т̣а̄нам̣ на̄ма руккхам̣ пхалакам̣ вийа таччхетва̄ ат̣т̣хапада̄ка̄рена ра̄джийо чхиндитва̄ наха̄натиттхе никхананти, таттха чун̣н̣а̄ни а̄киритва̄ манусса̄ ка̄йам̣ гхам̣санти.

‘‘на, бхиккхаве, гандхаббахаттхакена наха̄йитаббам̣, йо наха̄йеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ва. 243) вачанато наха̄натиттхе т̣хапитена да̄румайахаттхена чун̣н̣а̄ни гахетва̄ манусса̄ сарӣрам̣ гхам̣санти, тена наха̄йитум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, курувиндакасуттийа̄ наха̄йитаббам̣, йо наха̄йеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 243) вачанато курувиндакасуттийа̄пи наха̄йитум̣ на ват̣т̣ати. курувиндакасутти на̄ма курувиндакапа̄са̄н̣ачун̣н̣а̄ни ла̄кха̄йа бандхитва̄ катагул̣икакала̄пако вуччати, йам̣ убхосу антесу гахетва̄ сарӣрам̣ гхам̣санти.

‘‘на, бхиккхаве, виггайха парикаммам̣ ка̄ра̄петаббам̣, йо ка̄ра̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 243) вачанато ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сарӣрена гхам̣ситум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, маллакена наха̄йитаббам̣, йо наха̄йеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄насса акатамаллака’’нти (чӯл̣ава. 243-244) вачанато макарадан̣д̣аке чхиндитва̄ маллакамӯласан̣т̣ха̄нена катам̣ ‘‘маллака’’нти вуччати, идам̣ гила̄нассапи на ват̣т̣ати. акатамаллакам̣ на̄ма данте аччхиндитва̄ катам̣, идам̣ агила̄насса на ват̣т̣ати, ит̣т̣хакакхан̣д̣ам̣ пана капа̄лакхан̣д̣ам̣ ва̄ ват̣т̣ати.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, укка̄сикам̣ путхупа̄н̣ика’’нти (чӯл̣ава. 244) вачанато укка̄сикам̣ путхупа̄н̣икан̃ча ват̣т̣ати. укка̄сикам̣ на̄ма ваттхават̣т̣и, тасма̄ наха̄йантасса йасса кассачи наха̄наса̄т̣акават̣т̣ийа̄ пит̣т̣хим̣ гхам̣ситум̣ ват̣т̣ати. путхупа̄н̣иканти хаттхапарикаммам̣ вуччати, тасма̄ саббесам̣ хаттхена пит̣т̣хипарикаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати.

идам̣ панеттха наха̄наваттам̣ – удакатиттхам̣ гантва̄ йаттха ва̄ таттха ва̄ чӣварам̣ никкхипитва̄ вегена т̣хитакенева на отаритаббам̣, саббадиса̄ пана олокетва̄ вивиттабха̄вам̣ н̃атва̄ кха̄н̣угумбалата̄дӣни ваваттхапетва̄ тиккхаттум̣ укка̄ситва̄ авакуджджа т̣хитена уттара̄сан̇гачӣварам̣ апанетва̄ паса̄ретаббам̣, ка̄йабандханам̣ мочетва̄ чӣварапит̣т̣хейева т̣хапетаббам̣. саче удакаса̄т̣ика̄ наттхи, удаканте уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ нива̄санам̣ мочетва̄ саче ниннат̣т̣ха̄нам̣ аттхи, а̄тапе паса̄ретаббам̣. но че аттхи, сам̣харитва̄ т̣хапетаббам̣. отарантена сан̣икам̣ на̄бхиппама̄н̣аматтам̣ отаритва̄ вӣчим̣ анут̣т̣хапентена саддам̣ акаронтена ниваттитва̄ а̄гатадиса̄бхимукхена нимуджджитаббам̣, евам̣ чӣварам̣ раккхитам̣ хоти. уммуджджантенапи саддам̣ акаронтена сан̣икам̣ уммуджджитва̄ наха̄напарийоса̄не удаканте уккут̣икена нисӣдитва̄ нива̄санам̣ париккхипитва̄ ут̣т̣ха̄йа супариман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ чӣварам̣ па̄рупитва̄ва т̣ха̄таббам̣.

22. ‘‘на, бхиккхаве, валлика̄ дха̄ретабба̄… на па̄ман̇го дха̄ретаббо… на кан̣т̣хасуттакам̣ дха̄ретаббам̣… на кат̣исуттакам̣ дха̄ретаббам̣… на оват̣т̣икам̣ дха̄ретаббам̣… на ка̄йӯрам̣ дха̄ретаббам̣… на хаттха̄бхаран̣ам̣ дха̄ретаббам̣… на ан̇гулимуддика̄ дха̄ретабба̄, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 245) вачанато кан̣н̣апил̣андхана̄ди йам̣ кин̃чи а̄бхаран̣ам̣ на ват̣т̣ати. таттха (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 245) валлика̄ти кан̣н̣ато никкхантамуттоламбака̄дӣнам̣ етам̣ адхивачанам̣. на кевалан̃ча валлика̄ ева, йам̣ кин̃чи кан̣н̣апил̣андханам̣ антамасо та̄лапан̣н̣ампи на ват̣т̣ати. па̄ман̇ганти йам̣ кин̃чи паламбакасуттам̣. кан̣т̣хасуттаканти йам̣ кин̃чи гӣвӯпагам̣ а̄бхаран̣ам̣. кат̣исуттаканти йам̣ кин̃чи кат̣ипил̣андханам̣, антамасо суттатантуматтампи. оват̣т̣иканти валайам̣. ка̄йӯра̄дӣни па̄кат̣а̄нева.

23. ‘‘на, бхиккхаве, дӣгха̄ кеса̄ дха̄ретабба̄, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, двема̄сикам̣ ва̄ дуван̇гулам̣ ва̄’’ти (чӯл̣ава. 246) вачанато саче кеса̄ антодвема̄се дван̇гулам̣ па̄пун̣анти, антодвема̄сейева чхиндитабба̄, дван̇гулехи атикка̄метум̣ на ват̣т̣ати. сачепи на дӣгха̄, двема̄сато екадивасампи атикка̄метум̣ на лабхатийева. убхайатха̄пи уккат̣т̣хапариччхедова вутто, тато орам̣ пана на ват̣т̣анабха̄во на̄ма наттхи.

‘‘на, бхиккхаве, каттарика̄йа кеса̄ чхеда̄петабба̄, йо чхеда̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ каттарика̄йа кесе чхеда̄пету’’нти (чӯл̣ава. 275) вачанато а̄ба̄дхам̣ вина̄ каттарика̄йа кесе чхеда̄петум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, коччхена кеса̄ осан̣т̣хетабба̄… на пхан̣акена кеса̄ осан̣т̣хетабба̄… на хаттхапхан̣акена кеса̄ осан̣т̣хетабба̄… на ситтхателакена кеса̄ осан̣т̣хетабба̄… на удакателакена кеса̄ осан̣т̣хетабба̄, йо осан̣т̣хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 246) вачанато ман̣д̣анаттха̄йа коччха̄дӣхи кеса̄ на осан̣т̣хетабба̄, уддхаломена пана ануломанипа̄танаттхам̣ хаттхам̣ теметва̄ сӣсам̣ пун̃чхитаббам̣, ун̣ха̄бхитаттараджасира̄нампи аллахаттхена пун̃чхитум̣ ват̣т̣ати.

24. ‘‘на, бхиккхаве, а̄да̄се ва̄ удакапатте ва̄ мукханимиттам̣ олокетаббам̣, йо олокеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ а̄да̄се ва̄ удакапатте ва̄ мукханимиттам̣ олокету’’нти (чӯл̣ава. 247) вачанато а̄ба̄дхам̣ вина̄ а̄да̄се ва̄ удакапатте ва̄ мукхам̣ на олокетаббам̣. еттха ча кам̣сапатта̄дӣнипи йесу мукханимиттам̣ пан̃н̃а̄йати, сабба̄ни а̄да̄сасан̇кхамева гаччханти, кан̃джийа̄дӣнипи ча удакапаттасан̇кхамева. тасма̄ йаттха каттхачи олокентасса дуккат̣ам̣. а̄ба̄дхапаччайа̄ пана ‘‘сан̃чхави ну кхо ме ван̣о, уда̄ху на та̄ва̄’’ти джа̄нанаттхам̣ ват̣т̣ати, ‘‘джин̣н̣о ну кхомхи, но’’ти евам̣ а̄йусан̇кха̄рам̣ олоканаттхампи ват̣т̣атӣти вуттам̣.

‘‘на, бхиккхаве, мукхам̣ а̄лимпитаббам̣… на мукхам̣ уммаддитаббам̣… на мукхам̣ чун̣н̣етаббам̣… на маносилика̄йа мукхам̣ лан̃чхетаббам̣… на ан̇гара̄го ка̄таббо… на мукхара̄го ка̄таббо… на ан̇гара̄гамукхара̄го ка̄таббо, йо кареййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ мукхам̣ а̄лимпиту’’нти (чӯл̣ава. 247) вачанато а̄ба̄дхам̣ вина̄ мукхавилимпана̄ди на ка̄таббам̣.

25. ‘‘на, бхиккхаве, наччам̣ ва̄ гӣтам̣ ва̄ ва̄дитам̣ ва̄ дассана̄йа гантаббам̣, йо гаччхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 248) вачанато начча̄дим̣ дассана̄йа на гантаббам̣. еттха (па̄чи. ат̣т̣ха. 835) ча наччанти нат̣а̄дайо ва̄ наччанту сон̣д̣а̄ ва̄ антамасо морасӯвамаккат̣а̄дайопи, саббаметам̣ наччамева, тасма̄ антамасо мораначчампи дассана̄йа гаччхантасса дуккат̣ам̣. сайампи наччантасса ва̄ начча̄пентасса ва̄ дуккат̣амева. гӣтанти нат̣а̄дӣнам̣ ва̄ гӣтам̣ хоту арийа̄нам̣ паринибба̄нака̄ле ратанаттайагун̣ӯпасан̃хитам̣ са̄дхукӣл̣итагӣтам̣ ва̄ асан̃н̃атабхиккхӯнам̣ дхаммабха̄н̣акагӣтам̣ ва̄ антамасо дантагӣтампи, ‘‘йам̣ га̄йисса̄ма̄’’ти пуббабха̄ге окӯджанта̄ каронти, саббаметам̣ гӣтамева, сайам̣ га̄йантассапи га̄йа̄пентассапи дуккат̣амева.

‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄дӣнава̄ а̄йатакена гӣтассарена дхаммам̣ га̄йантасса. аттана̄пи тасмим̣ саре са̄раджджати, парепи тасмим̣ саре са̄раджджанти, гахапатика̄пи уджджха̄йанти, саракуттимпи ника̄майама̄насса сама̄дхисса бхан̇го хоти, паччхима̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄дӣнава̄ а̄йатакена гӣтассарена дхаммам̣ га̄йантасса. на, бхиккхаве, а̄йатакена гӣтассарена дхаммо га̄йитаббо, йо га̄йеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 249) –

вачанато а̄йатакена гӣтассарена дхаммопи на га̄йитаббо.

а̄йатако (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 249) на̄ма гӣтассаро там̣ там̣ ваттам̣ бхиндитва̄ аккхара̄ни вина̄сетва̄ паватто. дхамме пана суттантаваттам̣ на̄ма аттхи, джа̄такаваттам̣ на̄ма аттхи, га̄тха̄ваттам̣ на̄ма аттхи, там̣ вина̄сетва̄ атидӣгхам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, чатурассена ваттена париман̣д̣ала̄ни падабйан̃джана̄ни дассетабба̄ни. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сарабхан̃н̃а’’нти (чӯл̣ава. 249) вачанато пана сарена дхаммам̣ бхан̣итум̣ ват̣т̣ати. сарабхан̃н̃е кира таран̇гаваттадхотакаваттагалитаватта̄дӣни дваттим̣са ватта̄ни аттхи, тесу йам̣ иччхати, там̣ ка̄тум̣ лабхати. саббесам̣ падабйан̃джанам̣ авина̄сетва̄ вика̄рам̣ акатва̄ саман̣аса̄руппена чатурассена найена паваттанам̣йева лаккхан̣ам̣.

ва̄дитам̣ на̄ма тантибаддха̄дива̄данӣйабхан̣д̣ам̣ ва̄дитам̣ ва̄ хоту кут̣абхерива̄дитам̣ ва̄ антамасо удакабхерива̄дитампи, саббаметам̣ на ват̣т̣ати. йам̣ пана нит̣т̣хубханто ва̄ са̄сан̇ке ва̄ т̣хито аччхарикам̣ ва̄ пхот̣ети, па̄н̣им̣ ва̄ пахарати, таттха ана̄патти, саббам̣ антара̄ра̄ме т̣хитасса пассато ана̄патти, пассисса̄мӣти виха̄рато виха̄рам̣ гаччхантасса а̄паттийева. а̄санаса̄ла̄йам̣ нисинно пассати, ана̄патти. пассисса̄мӣти ут̣т̣хахитва̄ гаччхато а̄патти, вӣтхийам̣ т̣хатва̄ гӣвам̣ париваттетва̄ пассатопи а̄паттийева. сала̄кабхатта̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа ан̃н̃ена ва̄ кеначи каран̣ӣйена гантва̄ гатат̣т̣ха̄не пассати ва̄ сун̣а̄ти ва̄, ана̄патти. а̄пада̄су та̄дисена упаддавена упаддуто самаджджат̣т̣ха̄нам̣ пависати, евам̣ пависитва̄ пассантасса сун̣антасса ва̄ ана̄патти. ‘‘четийасса упаха̄рам̣ детха упа̄сака̄’’ти ваттумпи, ‘‘тумха̄кам̣ четийасса упаха̄рам̣ карома̄’’ти вутте сампат̣иччхитумпи на лабхати. ‘‘тумха̄кам̣ четийасса упат̣т̣ха̄нам̣ карома̄’’ти вутте пана ‘‘упат̣т̣ха̄накаран̣ам̣ на̄ма сундара’’нти ваттум̣ ват̣т̣ати.

26. ‘‘на, бхиккхаве, аттано ан̇гаджа̄там̣ чхетаббам̣, йо чхиндеййа, а̄патти тхуллаччайасса̄’’ти (чӯл̣ава. 251) вачанато ан̇гаджа̄там̣ (чӯл̣ава. 251) чхиндантасса тхуллаччайам̣, ан̃н̃ам̣ пана кан̣н̣ана̄са̄ан̇гулиа̄дим̣ йам̣ кин̃чи чхиндантасса та̄дисам̣ ва̄ дуккхам̣ уппа̄дентасса дуккат̣ам̣. ахикӣт̣адат̣т̣ха̄дӣсу пана ан̃н̃а̄ба̄дхапаччайа̄ ва̄ лохитам̣ ва̄ мочентасса чхиндантасса ва̄ ана̄патти.

27. ‘‘на, бхиккхаве, гихӣнам̣ уттаримануссадхаммам̣ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетаббам̣, йо дассеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 252) вачанато гихӣнам̣ викуббаниддхим̣ дассетум̣ на ват̣т̣ати, адхит̣т̣ха̄ниддхи пана аппат̣иккхитта̄.

28. ‘‘на, бхиккхаве, сован̣н̣амайо патто дха̄ретаббо…пе… на рӯпийамайо…пе… на ман̣имайо…пе… на вел̣урийамайо…пе… на пхаликамайо…пе… на кам̣самайо…пе… на ка̄чамайо…пе… на типумайо …пе… на сӣсамайо…пе… на тамбалохамайо патто дха̄ретаббо, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 252) вачанато суван̣н̣амайа̄дипатто на ват̣т̣ати. сачепи гихӣ бхаттагге суван̣н̣атат̣т̣ика̄дӣсу бйан̃джанам̣ катва̄ упана̄менти, а̄маситумпи на ват̣т̣ати. пхаликамайака̄чамайакам̣самайа̄ни пана тат̣т̣ика̄дӣни бха̄джана̄ни пуггаликапарибхогенева на ват̣т̣анти, сан̇гхикапарибхогена ва̄ гихивикат̣а̄ни ва̄ ват̣т̣анти. тамбалохамайопи паттойева на ват̣т̣ати, тха̄лакам̣ пана ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, две патте айопаттам̣ маттика̄патта’’нти (чӯл̣ава. 252) двейева ча патта̄ анун̃н̃а̄та̄.

‘‘на, бхиккхаве, тумбакат̣а̄хе пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣, йо чареййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 255) вачанато ла̄букат̣а̄хам̣ парихаритум̣ на ват̣т̣ати, там̣ лабхитва̄ пана та̄вака̄ликам̣ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. гхат̣икат̣а̄хепи есева найо.

‘‘на, бхиккхаве, чхавасӣсапатто дха̄ретаббо, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 255) вачанато чхавасӣсамайопи патто на ват̣т̣ати.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, патта̄дха̄рака’’нти (чӯл̣ава. 254) вачанато бхӯмида̄рудан̣д̣аваалаветта̄дӣхи кате бхӯмиа̄дха̄раке да̄рудан̣д̣аа̄дха̄раке ча паттам̣ т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. еттха ча ‘‘бхӯмиа̄дха̄раке тайо дан̣д̣а̄дха̄раке две патте упарӯпари т̣хапетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти курундийам̣ вуттам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана вуттам̣ ‘‘бхӯмиа̄дха̄раке тин̣н̣ам̣ патта̄нам̣ анока̄со, две т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. да̄руа̄дха̄ракадан̣д̣а̄дха̄ракесупи сусаджджитесу есева найо. бхамакот̣исадисо пана да̄руа̄дха̄рако тӣхи дан̣д̣акехи баддхо, дан̣д̣а̄дха̄рако ча екассапи паттасса анока̄со, таттха т̣хапетва̄пи хаттхена гахетва̄ва нисӣдитаббам̣, бхӯмийам̣ пана никкуджджитва̄ екамева т̣хапетабба’’нти.

‘‘на, бхиккхаве, мид̣д̣ханте патто никкхипитаббо, йо никкхипеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 254) вачанато а̄линдакамид̣д̣хика̄дӣнам̣ анте т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати. саче пана париваттетва̄ таттхева патит̣т̣ха̄ти, еварӯпа̄йа виттхин̣н̣а̄йа мид̣д̣хика̄йа т̣хапетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, парибхан̣д̣анте патто никкхипитаббо, йо никкхипеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 254) вачанато ба̄хирапассе ката̄йа танукамид̣д̣хика̄йа антепи есева найо. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чол̣ака’’нти (чӯл̣ава. 254) вачанато чол̣акам̣ паттхаритва̄ таттха т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. тасмим̣ пана асати кат̣аса̄раке ва̄ тат̣т̣ика̄йа ва̄ маттика̄йа ва̄ парибхан̣д̣аката̄йа бхӯмийа̄ йаттха на дуссати, татха̄рӯпа̄йа ва̄лика̄йа ва̄ т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. пам̣сураджа̄дӣсу пана кхарабхӯмийам̣ ва̄ т̣хапентасса дуккат̣ам̣.

‘‘на, бхиккхаве, патто лаггетаббо, йо лаггеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 254) вачанато на̄гаданта̄дӣсу йаттха каттхачи лаггетум̣ на ват̣т̣ати, чӣваравам̣сепи бандхитва̄ т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, ман̃че патто никкхипитаббо, йо никкхипеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 254) вачанато бхан̣д̣акат̣т̣хапанаттхамева ва̄ катам̣ хоту нисӣданасайанаттхам̣ ва̄, йаттха каттхачи ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ т̣хапентасса дуккат̣ам̣, ан̃н̃ена пана бхан̣д̣акена саддхим̣ бандхитва̄ т̣хапетум̣, ат̣анийам̣ бандхитва̄ оламбитум̣ ва̄ ват̣т̣ати, бандхитва̄пи упари т̣хапетум̣ на ват̣т̣атийева. саче пана ман̃чо ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ уккхипитва̄ чӣваравам̣са̄дӣсу ат̣т̣акаччханнена т̣хапитам̣ хоти, таттха т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. ам̣сават̣т̣анакена ам̣сакӯт̣е лаггетва̄ ан̇ке т̣хапетум̣ ват̣т̣ати, чхатте бхаттапӯропи ам̣сакӯт̣е лаггитапаттопи т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати. бхан̣д̣акена пана саддхим̣ бандхитва̄ ат̣т̣акам̣ катва̄ ва̄ т̣хапите йо кочи т̣хапетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, паттахаттхена кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метаббам̣, йо пан̣а̄меййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 255) вачанато паттахаттхена кава̄т̣ам̣ на пан̣а̄метаббам̣. еттха ча на кевалам̣ йасса патто хаттхе, со ева паттахаттхо. на кевалан̃ча кава̄т̣амева пан̣а̄метум̣ на лабхати, апича кхо пана хаттхе ва̄ пит̣т̣хипа̄де ва̄ йаттха йаттхачи сарӣра̄вайаве паттасмим̣ сати хаттхена ва̄ па̄дена ва̄ сӣсена ва̄ йена кеначи сарӣра̄вайавена кава̄т̣ам̣ ва̄ пан̣а̄метум̣ гхат̣икам̣ ва̄ уккхипитум̣ сӯчим̣ ва̄ кун̃чика̄йа ава̄пуритум̣ на лабхати, ам̣сакӯт̣е пана паттам̣ лаггетва̄ йатха̄сукхам̣ ава̄пуритум̣ лабхати.

‘‘на, бхиккхаве, чалака̄ни ва̄ ат̣т̣хика̄ни ва̄ уччхит̣т̣ходакам̣ ва̄ паттена нӣхаритаббам̣, йо нӣхареййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 255) вачанато чалака̄дӣни паттена нӣхаритум̣ на ват̣т̣ати. еттха ча чалака̄нӣти чаббетва̄ апавиддха̄миса̄ни. ат̣т̣хика̄нӣти маччхамам̣сааака̄ни. уччхит̣т̣ходаканти мукхавиккха̄литодакам̣. етесу йам̣ кин̃чи паттена нӣхарантасса дуккат̣ам̣. паттам̣ пат̣иггахам̣ катва̄ хаттхам̣ дховитумпи на лабхати. хаттхадхотапа̄дадхотаудакампи патте а̄киритва̄ нӣхаритум̣ на ват̣т̣ати, ануччхит̣т̣хам̣ суддхапаттам̣ уччхит̣т̣хахаттхена ган̣хитум̣ на ват̣т̣ати, ва̄махаттхена панеттха удакам̣ а̄син̃читва̄ екам̣ удакаган̣д̣усам̣ гахетва̄ уччхит̣т̣хахаттхена ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. етта̄вата̄пи хи со уччхит̣т̣хапатто хоти, хаттхам̣ пана бахиудакена виккха̄летва̄ гахетум̣ ват̣т̣ати. маччхамам̣сапхала̄пхала̄дӣни ча кха̄данто йам̣ таттха ат̣т̣хим̣ ва̄ чалакам̣ ва̄ чхад̣д̣етука̄мо хоти, там̣ патте т̣хапетум̣ на лабхати. йам̣ пана пат̣икха̄дитука̄мо хоти, там̣ патте т̣хапетум̣ лабхати. ат̣т̣хикакан̣т̣ака̄дӣни таттхева катва̄ хаттхена лун̃читва̄ кха̄дитум̣ ват̣т̣ати. мукхато нӣхат̣ам̣ пана йам̣ кин̃чи пуна кха̄дитука̄мо патте т̣хапетум̣ на лабхати, син̇гиверана̄л̣икеракхан̣д̣а̄дӣни д̣ам̣ситва̄ пуна т̣хапетум̣ лабхати.

29. ‘‘на ча, бхиккхаве, саббапам̣сукӯликена бхавитаббам̣, йо бхавеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 255) вачанато саббапам̣сукӯликена на бхавитаббам̣. еттха пана чӣваран̃ча ман̃чапӣт̣хан̃ча пам̣сукӯлам̣ ват̣т̣ати, аджджхохаран̣ӣйам̣ пана диннамева гахетаббам̣.

30. ‘‘на, бхиккхаве, аддха̄намаггаппат̣ипаннена бхиккхуна̄ парисса̄ванам̣ йа̄чийама̄нена на да̄таббам̣, йо на дадеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 259) вачанато апарисса̄ванакасса (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 259) йа̄чама̄насса парисса̄ванам̣ ада̄тум̣ на ват̣т̣ати. йо пана аттано хаттхе парисса̄ване виджджама̄непи йа̄чати, тасса на ака̄ма̄ да̄таббам̣.

‘‘на ча, бхиккхаве, апарисса̄ванакена бхиккхуна̄ аддха̄намагго пат̣ипаджджитаббо, йо пат̣ипаджджеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 259) вачанато апарисса̄ванакена магго на гантаббо. сачепи на хоти парисса̄ванам̣ ва̄ дхаммакаран̣ам̣ ва̄, сан̇гха̄т̣икан̣н̣о адхит̣т̣ха̄таббо ‘‘имина̄ парисса̄ветва̄ пивисса̄мӣ’’ти.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, дан̣д̣апарисса̄вана’’нти (чӯл̣ава. 259) вачанато дан̣д̣апарисса̄ванампи ват̣т̣ати. дан̣д̣апарисса̄ванам̣ на̄ма йаттха раджака̄нам̣ кха̄рапарисса̄ванам̣ вийа чатӯсу па̄десу баддханиссен̣ика̄йа са̄т̣акам̣ бандхитва̄ маджджхе дан̣д̣аке удакам̣ а̄син̃чанти, там̣ убхопи кот̣т̣ха̄се пӯретва̄ парисса̄вати.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, оттхарака’’нти (чӯл̣ава. 259) вачанато оттхаракам̣ парисса̄ванампи ват̣т̣ати. оттхаракам̣ на̄ма йам̣ удаке оттхаритва̄ гхат̣акена удакам̣ ган̣ханти, тан̃хи чатӯсу дан̣д̣акесу ваттхам̣ бандхитва̄ удаке чатта̄ро кха̄н̣уке никханитва̄ тесу бандхитва̄ саббапарийанте удакато мочетва̄ маджджхе оттхаритва̄ гхат̣ена удакам̣ ган̣ханти.

31. ‘‘на, бхиккхаве, наггена нагго абхива̄детаббо, йо абхива̄деййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’тиа̄дивачанато (чӯл̣ава. 261) на наггена нагго абхива̄детаббо, на наггена абхива̄детаббам̣, на наггена нагго абхива̄да̄петаббо, на наггена абхива̄да̄петаббам̣, на наггена наггасса парикаммам̣ ка̄таббам̣, на наггена наггасса да̄таббам̣, на наггена пат̣иггахетаббам̣, на наггена кха̄дитаббам̣, на наггена бхун̃джитаббам̣, на наггена са̄йитаббам̣, на наггена па̄таббам̣.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тиссо пат̣иччха̄дийо джанта̄гхарапат̣иччха̄дим̣ удакапат̣иччха̄дим̣ ваттхапат̣иччха̄ди’’нти (чӯл̣ава. 261) вачанато тиссо пат̣иччха̄дийо ват̣т̣анти. еттха ча джанта̄гхарапат̣иччха̄ди удакапат̣иччха̄ди ча парикаммам̣ каронтассева ват̣т̣ати, сесесу абхива̄дана̄дӣсу на ват̣т̣ати. ваттхапат̣иччха̄ди пана саббакаммесу ват̣т̣ати.

32. ‘‘на, бхиккхаве, пуппха̄бхикин̣н̣есу сайанесу сайитаббам̣, йо сасеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 264) вачанато пуппхехи сантхатесу сайанесу на сайитаббам̣, гандхагандхам̣ пана гахетва̄ кава̄т̣е пан̃чан̇гулим̣ да̄тум̣ ват̣т̣ати пуппхам̣ гахетва̄ виха̄ре екамантам̣ никкхипитум̣.

33. ‘‘на, бхиккхаве, а̄ситтакӯпадха̄не бхун̃джитаббам̣, йо бхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 264) вачанато а̄ситтакӯпадха̄не т̣хапетва̄ на бхун̃джитаббам̣. а̄ситтакӯпадха̄нанти тамбалохена ва̄ раджатена ва̄ ката̄йа пел̣а̄йа етам̣ адхивачанам̣, пат̣иккхиттатта̄ пана да̄румайа̄пи на ват̣т̣ати.

34. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, мал̣орика’’нти (чӯл̣ава. 264) вачанато мал̣орика̄йа т̣хапетва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. мал̣орика̄ти дан̣д̣а̄дха̄рако вуччати. йат̣т̣хиа̄дха̄ракапан̣н̣а̄дха̄ракапаччхикапӣт̣ха̄дӣнипи еттхева павит̣т̣ха̄ни. а̄дха̄ракасан̇кхепагаманато хи пат̣т̣ха̄йа чхиддам̣ виддхампи авиддхампи ват̣т̣атийева.

35. ‘‘на, бхиккхаве, екабха̄джане бхун̃джитаббам̣, йо бхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти(чӯл̣ава. 264) а̄дивачанато на екабха̄джане бхун̃джитаббам̣, на екатха̄лаке па̄таббам̣. саче пана еко бхиккху бха̄джанато пхалам̣ ва̄ пӯпам̣ ва̄ гахетва̄ гаччхати, тасмим̣ апагате итарасса сесакам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, итарассапи тасмим̣ кхӣн̣е пуна гахетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, екаман̃че туват̣т̣итаббам̣, йо туват̣т̣еййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти(чӯл̣ава. 264) а̄дивачанато на екаман̃че нипаджджитаббам̣, на екаттхаран̣е нипаджджитаббам̣. ваваттха̄нам̣ пана дассетва̄ маджджхе ка̄са̄вам̣ ва̄ каттарайат̣т̣хим̣ ва̄ антамасо ка̄йабандханампи т̣хапетва̄ нипаджджанта̄нам̣ ана̄патти. екапа̄вуран̣ехи екаттхаран̣апа̄вуран̣ехи ча на нипаджджитаббам̣. екам̣ аттхаран̣ан̃чева па̄вуран̣ан̃ча етесанти екаттхаран̣апа̄вуран̣а̄. сам̣ха̄рима̄нам̣ па̄ва̄раттхаран̣акат̣аса̄рака̄дӣнам̣ екам̣ антам̣ аттхаритва̄ екам̣ па̄рупитва̄ нипаджджанта̄наметам̣ адхивачанам̣.

36. ‘‘на, бхиккхаве, челаппат̣ика̄ аккамитабба̄, йо аккамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 268) вачанато на челасантха̄ро аккамитаббо, ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гихӣнам̣ ман̇галаттха̄йа йа̄чийама̄нена челаппат̣икам̣ аккамиту’’нти (чӯл̣ава. 268) вачанато пана ка̄чи иттхӣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 268) апагатагаббха̄ ва̄ хоти гаругаббха̄ ва̄, еварӯпесу т̣ха̄несу ман̇галаттха̄йа йа̄чийама̄нена аккамитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, дхотапа̄дакам̣ аккамиту’’нти (чӯл̣ава. 268) вачанато па̄дадхованат̣т̣ха̄не дхотехи па̄дехи аккаманаттха̄йа аттхатапаччаттхаран̣ам̣ аккамитум̣ ват̣т̣ати.

37. ‘‘на, бхиккхаве, катакам̣ парибхун̃джитаббам̣, йо парибхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 269) вачанато катакам̣ на ват̣т̣ати. катакам̣ на̄ма падумакан̣н̣ика̄ка̄рам̣ па̄дагхам̣санаттхам̣ кан̣т̣аке ут̣т̣ха̄петва̄ катам̣. там̣ ват̣т̣ам̣ ва̄ хоту чатурасса̄дибхедам̣ ва̄, ба̄хулика̄нуйогатта̄ пат̣иккхиттамева, нева пат̣иггахетум̣, на парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тиссо па̄дагхам̣санийо саккхарам̣ катхалам̣ самуддапхен̣ака’’нти (чӯл̣ава. 269) вачанато саккхара̄дӣхи па̄дагхам̣санам̣ ват̣т̣ати. саккхара̄ти па̄са̄н̣о вуччати, па̄са̄н̣апхен̣акопи ват̣т̣атийева.

38. ‘‘на, бхиккхаве, ча̄марибӣджанӣ дха̄ретабба̄, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 269) вачанато ча̄марива̄лехи катабӣджанӣ на ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, макасабӣджаним̣. ануджа̄на̄ми бхиккхаве тиссо бӣджанийо ва̄камайам̣ усӣрамайам̣ морапин̃чхамайам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, видхӯпанан̃ча та̄лаван̣т̣ан̃ча̄’’ти (чӯл̣ава. 269) вачанато макасабӣджанӣа̄ди ват̣т̣ати. таттха видхӯпананти бӣджанӣ вуччати. та̄лаван̣т̣ам̣ пана та̄лапан̣н̣ехи ва̄ катам̣ хоту вел̣удантавилӣвехи ва̄ морапин̃чхехи ва̄ чаммавикатӣхи ва̄, саббам̣ ват̣т̣ати. макасабӣджанӣ дантамайависа̄н̣амайадан̣д̣ака̄пи ват̣т̣ати. ва̄камайабӣджанийа̄ кетакапа̄рохакунта̄лапан̣н̣а̄димайа̄пи сан̇гахита̄.

39. ‘‘на, бхиккхаве, чхаттам̣ дха̄ретаббам̣, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄насса чхатта’’нти (чӯл̣ава. 270) вачанато агила̄нена чхаттам̣ на дха̄ретаббам̣. йасса пана ка̄йад̣а̄хо ва̄ питтакопо ва̄ хоти чаккху ва̄ дуббалам̣, ан̃н̃о ва̄ кочи а̄ба̄дхо вина̄ чхаттена уппаджджати, тасса га̄ме ва̄ аран̃н̃е ва̄ чхаттам̣ ват̣т̣ати. вассе пана чӣварагуттаттхампи ва̄л̣амигачорабхайесу аттагуттаттхампи ват̣т̣ати, екапан̣н̣аччхаттам̣ пана саббаттхева ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, агила̄ненапи а̄ра̄ме а̄ра̄мӯпача̄ре чхаттам̣ дха̄рету’’нти (чӯл̣ава. 270) вачанато пана агила̄нассапи а̄ра̄маа̄ра̄мӯпача̄ресу чхаттам̣ дха̄ретум̣ ват̣т̣ати.

40. ‘‘на, бхиккхаве, дӣгха̄ накха̄ дха̄ретабба̄, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, мам̣саппама̄н̣ена накхам̣ чхиндиту’’нти (чӯл̣ава. 274) вачанато дӣгха̄ накха̄ чхиндитабба̄. ‘‘на, бхиккхаве, вӣсатимат̣т̣хам̣ ка̄ра̄петаббам̣, йо ка̄ра̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маламаттам̣ апакад̣д̣хиту’’нти (чӯл̣ава. 274) вачанато вӣсатипи накхе ликхитамат̣т̣хе ка̄ра̄петум̣ на ват̣т̣ати, накхато маламаттам̣ пана апакад̣д̣хитум̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, самба̄дхе ломам̣ сам̣хара̄петаббам̣, йо сам̣хара̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ самба̄дхе ломам̣ сам̣хара̄пету’’нти (чӯл̣ава. 275) вачанато ган̣д̣аван̣а̄диа̄ба̄дхам̣ вина̄ самба̄дхе ломам̣ сам̣хара̄петум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘на, бхиккхаве, дӣгхам̣ на̄сика̄ломам̣ дха̄ретаббам̣, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 275) вачанато сан̣д̣а̄сена на̄сика̄ломам̣ сам̣хара̄петум̣ ват̣т̣ати. саккхара̄дӣхи на̄сика̄ломам̣ га̄ха̄панепи а̄патти наттхи, анураккхан̣аттхам̣ пана ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сан̣д̣а̄са’’нти (чӯл̣ава. 275) сан̣д̣а̄со анун̃н̃а̄то. ‘‘на, бхиккхаве, палитам̣ га̄ха̄петаббам̣, йо га̄ха̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 275) вачанато палитам̣ га̄ха̄петум̣ на ват̣т̣ати. йам̣ пана бхамука̄йа ва̄ нала̄т̣е ва̄ да̄т̣хика̄йа ва̄ уггантва̄ бӣбхаччхам̣ хутва̄ т̣хитам̣, та̄дисам̣ ломам̣ палитам̣ ва̄ апалитам̣ ва̄ га̄ха̄петум̣ ват̣т̣ати.

41. ‘‘на, бхиккхаве, ака̄йабандханена га̄мо пависитаббо, йо пависеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 278) вачанато ака̄йабандханена га̄мо на пависитаббо, абандхитва̄ никкхамантена йаттха сарати, таттха бандхитаббам̣. ‘‘а̄санаса̄ла̄йа бандхисса̄мӣ’’ти гантум̣ ват̣т̣ати, саритва̄ йа̄ва на бандхати, на та̄ва пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣.

42. ‘‘на, бхиккхаве, гихиниваттхам̣ нива̄сетаббам̣, йо нива̄сеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти(чӯл̣ава. 280) а̄дивачанато хаттхисон̣д̣а̄дивасена гихиниваттхам̣ на нива̄сетаббам̣, сетапат̣апа̄рута̄дивасена на гихипа̄рутам̣ па̄рупитаббам̣, маллакаммакара̄дайо вийа каччхам̣ бандхитва̄ на нива̄сетаббам̣. евам̣ нива̄сетум̣ гила̄нассапи маггаппат̣ипаннассапи на ват̣т̣ати. йампи маггам̣ гаччханта̄ екам̣ ва̄ две ва̄ кон̣е уккхипитва̄ антарава̄сакасса упари лагганти, анто ва̄ екам̣ ка̄са̄вам̣ татха̄ нива̄сетва̄ бахи апарам̣ нива̄сенти, саббам̣ на ват̣т̣ати. гила̄но пана антока̄са̄васса оват̣т̣икам̣ дассетва̄ апарам̣ упари нива̄сетум̣ лабхати, агила̄нена две нива̄сентена сагун̣ам̣ катва̄ нива̄сетабба̄ни.

43. ‘‘на, бхиккхаве, убхатока̄джам̣ харитаббам̣, йо хареййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 281) вачанато убхатока̄джам̣ харитум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, екатока̄джам̣ антара̄ка̄джам̣ сӣсабха̄рам̣ кхандхабха̄рам̣ кат̣ибха̄рам̣ оламбака’’нти вачанато екатока̄джа̄дим̣ харитум̣ ват̣т̣ати.

44. ‘‘на, бхиккхаве, дӣгхам̣ дантакат̣т̣хам̣ кха̄дитаббам̣, йо кха̄деййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 282) вачанато на дӣгхам̣ дантакат̣т̣хам̣ кха̄дитаббам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ дантакат̣т̣хам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чатуран̇гулапаччхимам̣ дантакат̣т̣ха’’нти (чӯл̣ава. 282) вачанато манусса̄нам̣ пама̄н̣ан̇гулена ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ чатуран̇гулапаччхиман̃ча дантакат̣т̣хам̣ кха̄дитаббам̣.

45. ‘‘на, бхиккхаве, руккхо абхирухитаббо, йо абхирухеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сати каран̣ӣйе порисам̣ руккхам̣ абхирухитум̣ а̄пада̄су йа̄вадаттха’’нти (чӯл̣ава. 284) вачанато на руккхам̣ абхирухитаббам̣, суккхакат̣т̣хагахан̣а̄дикичче пана сати пурисаппама̄н̣ам̣ абхирухитум̣ ват̣т̣ати. а̄пада̄сӯти ва̄л̣амига̄дайо ва̄ дисва̄ маггамӯл̣хо ва̄ диса̄ олокетука̄мо хутва̄ давад̣а̄хам̣ ва̄ удакогхам̣ ва̄ а̄гаччхантам̣ дисва̄ атиуччампи руккхам̣ а̄рохитум̣ ват̣т̣ати.

46. ‘‘на, бхиккхаве, буддхавачанам̣ чхандасо а̄ропетаббам̣, йо а̄ропеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сака̄йа нируттийа̄ буддхавачанам̣ парийа̄пун̣иту’’нти (чӯл̣ава. 285) вачанато ведам̣ вийа буддхавачанам̣ саккат̣абха̄са̄йа ва̄чана̄маггам̣ а̄рочетум̣ на ват̣т̣ати, сака̄йа пана ма̄гадхика̄йа нируттийа̄ парийа̄пун̣итаббам̣.

47. ‘‘на, бхиккхаве, лока̄йатам̣ парийа̄пун̣итаббам̣, йо парийа̄пун̣еййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти(чаӯл̣ава. 286) а̄дивачанато лока̄йатасан̇кха̄там̣ ‘‘саббам̣ уччхит̣т̣хам̣, саббам̣ ануччхит̣т̣хам̣, сето ка̄ко, ка̄л̣о бако имина̄ ча имина̄ ча ка̄ран̣ена̄’’ти евама̄динираттхакака̄ран̣апат̣исам̣йуттам̣ титтхийасаттхам̣ нева парийа̄пун̣итаббам̣, на парасса ва̄четаббам̣. на ча тираччха̄навиджджа̄ парийа̄пун̣итабба̄, на парасса ва̄четабба̄.

48. ‘‘на, бхиккхаве, кхипите ‘джӣва̄’ти ваттаббо, йо вадеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гихӣнам̣ ‘джӣватха бханте’ти вуччама̄нена ‘чирам̣ джӣва̄’ти ватту’’нти (чӯл̣ава. 288) вачанато кхипите ‘‘джӣва̄’’ти на ваттаббам̣, гихина̄ пана ‘‘джӣватха̄’’ти вуччама̄нена ‘‘чирам̣ джӣва̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати.

49. ‘‘на, бхиккхаве, ласун̣ам̣ кха̄дитаббам̣, йо кха̄деййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ба̄дхапаччайа̄ ласун̣ам̣ кха̄диту’’нти (чӯл̣ава. 289) вачанато а̄ба̄дхам̣ вина̄ ласун̣ам̣ кха̄дитум̣ на ват̣т̣ати, сӯпасампа̄ка̄дӣсу (па̄чи. ат̣т̣ха. 797) паккхиттам̣ пана ват̣т̣ати. тан̃хи паччама̄несу муггасӯпа̄дӣсу ва̄ маччхамам̣савикатийа̄ ва̄ теле ва̄ бадараса̄л̣ава̄дӣсу ва̄ амбиласа̄ка̄дӣсу ва̄ уттарибхан̇гесу ва̄ йаттха каттхачи антамасо йа̄губхаттепи паккхиттам̣ ват̣т̣ати.

50. ‘‘на, бхиккхаве, адхотехи па̄дехи сена̄санам̣ аккамитаббам̣, йо аккамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 324) вачанато адхотехи па̄дехи ман̃чапӣт̣ха̄дисена̄санам̣ парикаммаката̄ ва̄ бхӯми на аккамитабба̄. ‘‘на, бхиккхаве, аллехи па̄дехи сена̄санам̣ аккамитаббам̣, йо аккамеййа а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 324) вачанато йехи (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 324) аккантат̣т̣ха̄не удакам̣ пан̃н̃а̄йати, еварӯпехи аллапа̄дехи парибхан̣д̣аката̄ бхӯми ва̄ сена̄санам̣ ва̄ на аккамитаббам̣. саче пана удакасинехаматтамева пан̃н̃а̄йати, на удакам̣, ват̣т̣ати. па̄дапун̃чханим̣ пана аллапа̄дехипи аккамитум̣ ват̣т̣атийева. ‘‘на, бхиккхаве, саупа̄ханена сена̄санам̣ аккамитаббам̣, йо аккамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 324) вачанато дхотапа̄дехи аккамитаббат̣т̣ха̄нам̣ саупа̄ханена аккамитум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, парикаммаката̄йа бхӯмийа̄ нит̣т̣хубхитаббам̣, йо нит̣т̣хубхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 324) вачанато парикаммаката̄йа бхӯмийа̄ на нит̣т̣хубхитаббам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кхел̣амаллака’’нти (чӯл̣ава. 324) евам̣ анун̃н̃а̄те кхел̣амаллаке нит̣т̣хубхитаббам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чол̣акена паливет̣хету’’нти (чӯл̣ава. 324) вачанато судха̄бхӯмийа̄ ва̄ парибхан̣д̣абхӯмийа̄ ва̄ ман̃чапӣт̣хам̣ никкхипантена саче тат̣т̣ика̄ ва̄ кат̣аса̄рако ва̄ наттхи, чол̣акена ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ па̄да̄ вет̣хетабба̄, тасмим̣ асати пан̣н̣ампи аттхаритум̣ ват̣т̣ати, кин̃чи анаттхаритва̄ т̣хапентасса пана дуккат̣ам̣. йади пана таттха нева̄сика̄ анаттхата̄йа бхӯмийа̄пи т̣хапенти, адхотапа̄дехипи вал̣ан̃дженти, татхева вал̣ан̃джетум̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, парикаммаката̄ бхитти апассетабба̄, йо апассеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 324) вачанато парикаммаката̄ бхитти сетабхитти ва̄ хоту читтакаммаката̄ ва̄, на апассетабба̄. на кевалан̃ча бхиттимева, два̄рампи ва̄тапа̄нампи апассенапхалакампи па̄са̄н̣аттхамбхампи руккхаттхамбхампи чӣварена ва̄ йена кеначи аппат̣иччха̄детва̄ апасситум̣ на лабхати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паччаттхаритва̄ нипаджджиту’’нти (чӯл̣ава. 325) вачанато пана дхотапа̄дехи аккамитаббам̣, парибхан̣д̣акатам̣ бхӯмим̣ ва̄ бхӯматтхаран̣ам̣ сена̄санам̣ ва̄ сан̇гхикаман̃чапӣт̣хам̣ ва̄ аттано сантакена паччаттхаран̣ена паччаттхаритва̄ва нипаджджитаббам̣. саче нидда̄йатопи паччаттхаран̣е сан̇кут̣ите кочи сарӣра̄вайаво ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ пхусати, а̄паттийева, ломесу пана пхусантесу ломаган̣ана̄йа а̄паттийо. парибхогасӣсена апассайантассапи есева найо. хаттхаталапа̄даталехи пана пхуситум̣ аккамитум̣ ва̄ ват̣т̣ати, ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ харантасса ка̄йе пат̣ихан̃н̃ати, ана̄патти.

51. ‘‘дасайиме, бхиккхаве, авандийа̄. пуреупасампаннена паччхупасампанно авандийо, анупасампанно авандийо, на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро адхаммава̄дӣ авандийо, ма̄туга̄мо авандийо, пан̣д̣ако авандийо, па̄рива̄сико авандийо, мӯла̄йапат̣икассана̄рахо авандийо, ма̄натта̄рахо авандийо, ма̄наттача̄рико авандийо, аббха̄на̄рахо авандийо’’ти (чӯл̣ава. 312) вачанато име даса авандийа̄ти ведитабба̄.

‘‘паччхупасампаннена пуреупасампанно вандийо, на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро дхаммава̄дӣ вандийо, татха̄гато арахам̣ самма̄самбуддхо вандийо’’ти (чӯл̣ава. 312) – вачанато име тайо вандитабба̄.

52. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тӣн̣и тӯла̄ни руккхатӯлам̣ лата̄тӯлам̣ пот̣акӣтӯла’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато има̄ни тӣн̣и тӯла̄ни каппийа̄ни. таттха (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 297) руккхатӯланти симбалируккха̄дӣнам̣ йесам̣ кесан̃чи руккха̄нам̣ тӯлам̣. лата̄тӯланти кхӣраваллиа̄дӣнам̣ йа̄сам̣ ка̄сан̃чи валлӣнам̣ тӯлам̣. пот̣акӣтӯланти пот̣акӣтин̣а̄дӣнам̣ йесам̣ кесан̃чи тин̣аджа̄тика̄нам̣ антамасо уччхунал̣а̄дӣнампи тӯлам̣. етехи тӣхи саббабхӯтага̄ма̄ сан̇гахита̄ хонти. руккхаваллитин̣аджа̄тийо хи мун̃читва̄ ан̃н̃о бхӯтага̄мо на̄ма наттхи, тасма̄ йасса кассачи бхӯтага̄масса тӯлам̣ бимбохане ват̣т̣ати. бхисим̣ пана па̄пун̣итва̄ саббаметам̣ акаппийатӯланти вуччати. на кевалан̃ча бимбохане етам̣ тӯламева, хам̣самора̄дӣнам̣ саббасакун̣а̄нам̣ сӣха̄дӣнам̣ саббачатуппада̄нан̃ча ломампи ват̣т̣ати, пийан̇гупуппхабакулапуппха̄дӣнам̣ пана йам̣ кин̃чи пуппхам̣ на ват̣т̣ати. тама̄лапаттам̣ суддхамева на ват̣т̣ати, миссакам̣ пана ват̣т̣ати, бхисӣнам̣ анун̃н̃а̄там̣ пан̃чавидхам̣ ун̣н̣а̄дитӯлампи ват̣т̣ати.

53. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча бхисийо ун̣н̣абхисим̣ чол̣абхисим̣ ва̄кабхисим̣ тин̣абхисим̣ пан̣н̣абхиси’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато пан̃чахи ун̣н̣а̄дӣхи пӯрита̄ пан̃ча бхисийо анун̃н̃а̄та̄. тӯлаган̣ана̄йа хи ета̄сам̣ ган̣ана̄ вутта̄. таттха ун̣н̣аггахан̣ена на кевалам̣ ел̣акаломамева гахитам̣, т̣хапетва̄ пана мануссаломам̣ йам̣ кин̃чи каппийа̄каппийамам̣саджа̄тӣнам̣ паккхичатуппада̄нам̣ ломам̣ саббам̣ идха ун̣н̣аггахан̣енева гахитам̣. тасма̄ чханнам̣ чӣвара̄нам̣ чханнам̣ ануломачӣвара̄нан̃ча ан̃н̃атарена бхисиччхавим̣ катва̄ там̣ саббам̣ паккхипитва̄ бхисим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. ел̣акалома̄ни пана апаккхипитва̄ камбаламева чатуггун̣ам̣ пан̃чагун̣ам̣ ва̄ паккхипитва̄ ката̄пи ун̣н̣абхисисан̇кхйамева гаччхати.

чол̣абхисиа̄дӣсу йам̣ кин̃чи навачол̣ам̣ ва̄ пура̄н̣ачол̣ам̣ ва̄ сам̣харитва̄ анто паккхипитва̄ ва̄ ката̄ чол̣абхиси. йам̣ кин̃чи ва̄кам̣ паккхипитва̄ ката̄ ва̄кабхиси. йам̣ кин̃чи тин̣ам̣ паккхипитва̄ ката̄ тин̣абхиси. ан̃н̃атра суддхатама̄лапатта̄ йам̣ кин̃чи пан̣н̣ам̣ паккхипитва̄ ката̄ пан̣н̣абхисӣти ведитабба̄. тама̄лапаттам̣ пана ан̃н̃ена миссамева ват̣т̣ати. суддхам̣ на ват̣т̣ати. йам̣ панетам̣ ун̣н̣а̄дипан̃чавидхам̣ тӯлам̣ бхисийам̣ ват̣т̣ати, там̣ масӯракепи ват̣т̣атӣти курундийам̣ вуттам̣. етена масӯракам̣ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти сиддхам̣ хоти. бхисийа̄ пама̄н̣анийамо наттхи, ман̃чабхиси пӣт̣хабхиси бхӯматтхаран̣абхиси чан̇каманабхиси па̄дапун̃чханабхисӣти ета̄сам̣ анурӯпато саллаккхетва̄ аттано ручивасена пама̄н̣ам̣ ка̄таббам̣. бимбоханам̣ пана пама̄н̣айуттамева ват̣т̣ати.

54. ‘‘на, бхиккхаве, ад̣д̣хака̄йика̄ни бимбохана̄ни дха̄ретабба̄ни, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 297) йесу кат̣ито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва сӣсам̣ упадаханти, та̄диса̄ни упад̣д̣хака̄йаппама̄н̣а̄ни бимбохана̄ни пат̣иккхипитва̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сӣсаппама̄н̣ам̣ бимбохана’’нти (чӯл̣ава. 297) сӣсаппама̄н̣ам̣ анун̃н̃а̄там̣. сӣсаппама̄н̣ам̣ на̄ма йасса виттха̄рато тӣсу кан̣н̣есу двиннам̣ кан̣н̣а̄нам̣ антарам̣ минийама̄нам̣ видаттхи чева чатуран̇гулан̃ча хоти, маджджхат̣т̣ха̄нам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хоти. ‘‘дӣгхато пана дийад̣д̣харатанам̣ ва̄ двиратанам̣ ва̄’’ти курундийам̣ вуттам̣. айам̣ сӣсаппама̄н̣асса уккат̣т̣хапариччхедо, ито уддхам̣ на ват̣т̣ати, хет̣т̣ха̄ ват̣т̣ати. агила̄насса сӣсӯпадха̄нан̃ча па̄дӯпадха̄нан̃ча̄ти двайамева ват̣т̣ати, гила̄насса бимбохана̄ни сантхаритва̄ упари паччаттхаран̣ам̣ датва̄ нипаджджитумпи ват̣т̣ати. ‘‘йа̄ни пана бхисӣнам̣ анун̃н̃а̄та̄ни пан̃ча каппийатӯла̄ни, техи бимбоханам̣ махантампи ват̣т̣атӣ’’ти пхуссадеваттхеро а̄ха. винайадхараупатиссаттхеро пана ‘‘бимбоханам̣ карисса̄мӣти каппийатӯлам̣ ва̄ акаппийатӯлам̣ ва̄ паккхипитва̄ каронтасса пама̄н̣амева ват̣т̣атӣ’’ти а̄ха.

55. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄сандика’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато чатурассапӣт̣хасан̇кха̄то а̄сандико ват̣т̣ати, со ча ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи а̄сандика’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато ат̣т̣хан̇гулато уччапа̄дакопи ват̣т̣ати. екатобха̄гена дӣгхапӣт̣хамева хи ат̣т̣хан̇гулато уччапа̄дакам̣ на ват̣т̣ати, тасма̄ чатурассапӣт̣хам̣ пама̄н̣а̄тиккантампи ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, саттан̇га’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато тӣсу диса̄су апассайам̣ катва̄ катаман̃чопи ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи саттан̇га’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато айампи пама̄н̣а̄тикканто ча ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаддапӣт̣ха’’нтиа̄дина̄ (чӯл̣ава. 297) па̄л̣ийам̣ анун̃н̃а̄там̣ веттамайапӣт̣хам̣ пилотика̄баддхапӣт̣хам̣ да̄рупат̣т̣ика̄йа упари па̄де т̣хапетва̄ бходжанапхалакам̣ вийа катам̣ ел̣акапа̄дапӣт̣хам̣ а̄малака̄ка̄рена йоджитам̣ бахупа̄дакам̣ а̄ман̣д̣акават̣т̣икапӣт̣хам̣ пала̄лапӣт̣хам̣ пхалакапӣт̣хан̃ча па̄л̣ийам̣ ана̄гатан̃ча ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи да̄румайапӣт̣хам̣ ват̣т̣ати.

‘‘на, бхиккхаве, учче ман̃че сайитаббам̣, йо сайеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 297) вачанато паман̣а̄тикканте ман̃че сайантасса дуккат̣ам̣, там̣ пана каронтасса ка̄ра̄пентасса ча чхеданакам̣ па̄читтийам̣. ан̃н̃ена катам̣ пат̣илабхитва̄ парибхун̃джантена чхиндитва̄ парибхун̃джитаббам̣. саче на чхиндитука̄мо хоти, бхӯмийам̣ никханитва̄ пама̄н̣ам̣ упари дассети, утта̄накам̣ ва̄ катва̄ парибхун̃джати, уккхипитва̄ тула̄сан̇гха̄т̣е т̣хапетва̄ ат̣т̣ам̣ катва̄ парибхун̃джати, ват̣т̣ати. ‘‘на, бхиккхаве, учча̄ ман̃чапат̣ипа̄дака̄ дха̄ретабба̄, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ ман̃чапат̣ипа̄дака’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато манусса̄нам̣ пама̄н̣ан̇гулена ат̣т̣хан̇гулапарамова ман̃чапат̣ипа̄дако ват̣т̣ати, тато уддхам̣ на ват̣т̣ати.

56. ‘‘на, бхиккхаве, учча̄сайанамаха̄сайана̄ни дха̄ретабба̄ни, сеййатхидам̣, а̄санди паллан̇ко гонако читтако пат̣ика̄ пат̣алика̄ тӯлика̄ викатика̄ уддаломи еканталоми кат̣т̣иссам̣ косеййам̣ куттакам̣ хаттхаттхарам̣ ассаттхарам̣ ратхаттхарам̣ аджинапавен̣ӣ кадалимигапаварапаччаттхаран̣ам̣ сауттараччхадам̣ убхатолохитакӯпадха̄нам̣, йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 254) вачанато учча̄сайанамаха̄сайана̄ни на ват̣т̣анти. таттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 254) учча̄сайанам̣ на̄ма пама̄н̣а̄тиккантам̣ ман̃чам̣. маха̄сайанам̣ на̄ма акаппийаттхаран̣ам̣. а̄сандиа̄дӣсу а̄сандӣти пама̄н̣а̄тикканта̄санам̣. паллан̇коти па̄десу ва̄л̣арӯпа̄ни т̣хапетва̄ като. гонакоти дӣгхаломако маха̄коджаво. чатуран̇гула̄дхика̄ни кира тасса лома̄ни. читтакоти ратаначитраун̣н̣а̄майаттхарако. пат̣ика̄ти ун̣н̣а̄майо сетаттхарако. пат̣алика̄ти гханапуппхако ун̣н̣а̄майаломаттхарако, йо ‘‘а̄малакапат̣о’’типи вуччати. тӯлика̄ти пакатитӯлика̄йева. викатика̄ти сӣхабйаггха̄дирӯпавичитро ун̣н̣а̄майаттхарако. уддаломӣти екато уггаталомам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. еканталомӣти убхато уггаталомам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. кат̣т̣иссанти ратанапарисиббитам̣ косеййакат̣т̣иссамайам̣ паччаттхаран̣ам̣. косеййанти ратанапарисиббитам̣ косийасуттамайам̣ паччаттхаран̣ам̣, суддхакосеййам̣ пана ват̣т̣ати.

куттаканти сол̣асаннам̣ на̄т̣акиттхӣнам̣ т̣хатва̄ наччанайоггам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. хаттхаттхараассаттхара̄ хаттхиассапит̣т̣хӣсу аттхаран̣акааттхаран̣а̄ ева. ратхаттхарепи есева найо. аджинапавен̣ӣти аджиначаммехи ман̃чаппама̄н̣ена сиббитва̄ ката̄ павен̣ӣ. кадалимигапаварапаччаттхаран̣анти кадалимигачаммам̣ на̄ма аттхи, тена катам̣ паварапаччаттхаран̣анти аттхо. там̣ кира сетаваттхасса упари кадалимигачаммам̣ паттхаритва̄ сиббитва̄ каронти. сауттараччхаданти саха уттараччхадена, упарибаддхена раттавита̄нена саддхинти аттхо. сетавита̄нампи хет̣т̣ха̄ акаппийапаччаттхаран̣е сати на ват̣т̣ати, асати пана ват̣т̣ати. убхатолохитакӯпадха̄нанти сӣсӯпадха̄нан̃ча па̄дӯпадха̄нан̃ча̄ти ман̃часса убхатолохитакӯпадха̄нам̣, етам̣ на каппати. йам̣ пана екамева упадха̄нам̣ убхосу пассесу раттам̣ ва̄ хоту падумаван̣н̣ам̣ ва̄ вичитрам̣ ва̄, саче пама̄н̣айуттам̣, ват̣т̣ати, маха̄упадха̄нам̣ пана пат̣иккхиттам̣. гонака̄дӣни (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 320) сан̇гхикавиха̄ре ва̄ пуггаликавиха̄ре ва̄ ман̃чапӣт̣хакесу аттхаритва̄ парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣анти, дхамма̄сане пана гихивикатанӣха̄рена лаббханти, татра̄пи нипаджджитум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, т̣хапетва̄ тӣн̣и а̄сандим̣ паллан̇кам̣ тӯликам̣ гихивикатам̣ абхинисӣдитум̣, на твева абхинипаджджиту’’нти (чӯл̣ава. 314) – вачанато а̄санда̄диттайам̣ т̣хапетва̄ авасесесу гонака̄дӣсу гихивикатесу дхамма̄сане ва̄ бхаттагге ва̄ антарагхаре ва̄ нисӣдитум̣ ват̣т̣ати, нипаджджитум̣ на ват̣т̣ати. тӯлонаддхам̣ пана ман̃чапӣт̣хам̣ бхаттагге антарагхарейева нисӣдитум̣ ват̣т̣ати, таттха̄пи нипаджджитум̣ ват̣т̣ати. тӯлонаддхам̣ пана ман̃чапӣт̣хам̣ ка̄ра̄пентассапи удда̄ланакам̣ па̄читтийам̣.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, онаддхаман̃чам̣ онаддхапӣт̣ха’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато пана чамма̄дӣхи онаддхам̣ ман̃чапӣт̣хам̣ ват̣т̣ати. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, па̄ва̄рам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, косеййапа̄ва̄рам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, коджавам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, камбала’’нти (маха̄ва. 337-338) – вачанато па̄ва̄ра̄дӣни сан̇гхика̄ни ва̄ хонту пуггалика̄ни ва̄, йатха̄сукхам̣ виха̄ре ва̄ антарагхаре ва̄ йаттха каттхачи парибхун̃джитум̣ ват̣т̣анти. коджавам̣ панеттха пакатикоджавамева ват̣т̣ати, маха̄пит̣т̣хийакоджавам̣ на ват̣т̣ати.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, саббам̣ па̄са̄дапарибхога’’нти (чӯл̣ава. 320) вачанато суван̣н̣араджата̄дивичитра̄ни (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 320) кава̄т̣а̄ни ман̃чапӣт̣ха̄ни та̄лаван̣т̣а̄ни суван̣н̣араджатайони па̄нӣйагхат̣апа̄нӣйасара̄ва̄ни, йам̣ кин̃чи читтакаммакатам̣, саббам̣ сена̄санапарибхоге ват̣т̣ати. ‘‘па̄са̄дасса да̄сида̄сам̣ кхеттаваттхум̣ гомахим̣сам̣ дема̄’’ти ваданти, па̄т̣еккам̣ гахан̣акиччам̣ наттхи, па̄са̄де пат̣иггахите пат̣иггахитамева хоти.