28. чатупаччайабха̄джанӣйавиниччхайакатха̄
194. чатупаччайабха̄джананти чӣвара̄дӣнам̣ чатуннам̣ паччайа̄нам̣ бха̄джанам̣. таттха чӣварабха̄джане та̄ва чӣварапат̣игга̄хако ведитаббо, чӣваранидахако ведитаббо, бхан̣д̣а̄га̄рико ведитаббо, бхан̣д̣а̄га̄рам̣ ведитаббам̣, чӣварабха̄джако ведитаббо, чӣварабха̄джанам̣ ведитаббам̣.
таттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 340-342) ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ чӣварапат̣игга̄хакам̣ самманнитум̣, йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, гахита̄гахитан̃ча джа̄неййа̄’’ти (маха̄ва. 342) вачанато имехи пан̃чахан̇гехи саманна̄гато чӣварапат̣игга̄хако самманнитаббо. таттха паччха̄ а̄гата̄нампи аттано н̃а̄така̄дӣнам̣ пат̣хаматарам̣ пат̣игган̣ханто ва̄ екаччасмим̣ пемам̣ дассетва̄ ган̣ханто ва̄ лобхапакатита̄йа аттано парин̣а̄менто ва̄ чханда̄гатим̣ гаччхати на̄ма. пат̣хаматарам̣ а̄гатассапи кодхавасена паччха̄ ган̣ханто ва̄ дуггатамануссесу аваман̃н̃ам̣ катва̄ ган̣ханто ва̄ ‘‘ким̣ во гхаре т̣хапанока̄со наттхи, тумха̄кам̣ сантакам̣ гахетва̄ гаччхатха̄’’ти евам̣ сан̇гхасса ла̄бхантара̄йам̣ каронто ва̄ доса̄гатим̣ гаччхати на̄ма. йо пана мут̣т̣хассати асампаджа̄но, айам̣ моха̄гатим̣ гаччхати на̄ма. паччха̄ а̄гата̄нампи иссара̄нам̣ бхайена пат̣хаматарам̣ пат̣игган̣ханто ва̄ ‘‘чӣварапат̣игга̄хакат̣т̣ха̄нам̣ на̄метам̣ бха̄рийа’’нти сантасанто ва̄ бхайа̄гатим̣ гаччхати на̄ма. ‘‘майа̄ идан̃чидан̃ча гахитам̣, идан̃чидан̃ча на гахита’’нти евам̣ джа̄нанто гахита̄гахитам̣ джа̄на̄ти на̄ма. тасма̄ йо чханда̄гатиа̄дивасена на гаччхати, н̃а̄такаан̃н̃а̄такаад̣д̣хадуггатесу висесам̣ акатва̄ а̄гатапат̣ипа̄т̣ийа̄ ган̣ха̄ти, сӣла̄ча̄рапат̣ипаттийутто хоти сатима̄ медха̄вӣ бахуссуто, саккоти да̄йака̄нам̣ виссат̣т̣ха̄йа ва̄ча̄йа париман̣д̣алехи падабйан̃джанехи анумоданам̣ каронто паса̄дам̣ джанетум̣, еварӯпо самманнитаббо.
еван̃ча пана самманнитаббо. пат̣хамам̣ бхиккху йа̄читаббо, йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварапат̣игга̄хакам̣ самманнеййа, еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварапат̣игга̄хакам̣ самманнати, йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно чӣварапат̣игга̄хакасса саммути, со тун̣хасса. йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо бхиккху чӣварапат̣игга̄хако, кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти (маха̄ва. 342) –
ити има̄йа каммава̄ча̄йа ва̄ апалоканена ва̄ антовиха̄ре саббасан̇гхамаджджхепи кхан̣д̣асӣма̄йампи самманнитум̣ ват̣т̣атийева. евам̣ самматена ча виха̄рапаччанте ва̄ падха̄нагхаре ва̄ на аччхитаббам̣. йаттха пана а̄гата̄гата̄ манусса̄ сукхам̣ пассанти, та̄дисе дхуравиха̄рат̣т̣ха̄не бӣджаним̣ пассе т̣хапетва̄ суниваттхена супа̄рутена нисӣдитаббам̣.
195. чӣваранидахакопи ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ чӣваранидахакам̣ самманнитум̣, йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, нихита̄нихитан̃ча джа̄неййа̄’’ти вачанато пан̃чан̇гасаманна̄гато бхиккху –
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣваранидахакам̣ самманнеййа, еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме бханте сан̇гхо, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣваранидахакам̣ самманнати, йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно чӣваранидахакасса саммути, со тун̣хасса. йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо бхиккху чӣваранидахако, кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти (маха̄ва. 342) –
ити има̄йа каммава̄ча̄йа ва̄ апалоканена ва̄ вуттанайенева самманнитаббо.
196. бхан̣д̣а̄га̄рикопи ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ бхан̣д̣а̄га̄рикам̣ самманнитум̣, йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, гутта̄гуттан̃ча джа̄неййа̄’’ти (маха̄ва. 343) вачанато пан̃чан̇гасаманна̄гато бхиккху ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ бхан̣д̣а̄га̄рикам̣ самманнеййа̄’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 343) найена каммава̄ча̄йа ва̄ апалоканена ва̄ самманнитаббо.
еттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 343) ча йаттха чхадана̄дӣсу кочи досо наттхи, там̣ гуттам̣. йаттха пана чхаданатин̣ам̣ ва̄ чхаданит̣т̣хака̄ ва̄ йаттха каттхачи патита̄, йена овассати ва̄, мӯсика̄дӣнам̣ ва̄ павесо хоти, бхиттиа̄дӣсу ва̄ каттхачи чхиддам̣ хоти, упачика̄ ва̄ ут̣т̣хаханти, там̣ саббам̣ агуттам̣ на̄ма. там̣ саллаккхетва̄ бхан̣д̣а̄га̄рикена пат̣исан̇кхаритаббам̣. сӣтасамайе два̄ран̃ча ва̄тапа̄нан̃ча супихитам̣ ка̄таббам̣. сӣтена хи чӣвара̄ни кан̣н̣акита̄ни хонти. ун̣хасамайе антарантара̄ ва̄таппавесанаттхам̣ виваритаббам̣. евам̣ каронто хи гутта̄гуттам̣ джа̄на̄ти на̄ма.
197. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхан̣д̣а̄га̄рам̣ самманнитум̣, йам̣ сан̇гхо а̄кан̇кхати виха̄рам̣ ва̄ ад̣д̣хайогам̣ ва̄ па̄са̄дам̣ ва̄ хаммийам̣ ва̄ гухам̣ ва̄’’ти (маха̄ва. 343) вачанато бхан̣д̣а̄га̄рам̣ самманнитва̄ т̣хапетаббам̣. еттха ча йо а̄ра̄мамаджджхе а̄ра̄микаса̄ман̣ера̄дӣхи авивитто саббесам̣ самосаран̣ат̣т̣ха̄не виха̄ро ва̄ ад̣д̣хайого ва̄ хоти, со самманнитаббо. паччантасена̄санам̣ пана на самманнитаббам̣. имам̣ пана бхан̣д̣а̄га̄рам̣ кхан̣д̣асӣмам̣ гантва̄ кхан̣д̣асӣма̄йа нисиннехи самманнитум̣ на ват̣т̣ати. виха̄рамаджджхейева ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ виха̄рам̣ бхан̣д̣а̄га̄рам̣ самманнеййа̄’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 343) найена каммава̄ча̄йа ва̄ апалоканена ва̄ самманнитаббам̣.
чӣварапат̣игга̄хака̄дӣхи пана тӣхипи аттано ваттам̣ джа̄нитаббам̣. таттха чӣварапат̣игга̄хакена та̄ва йам̣ йам̣ манусса̄ ‘‘ка̄лачӣвара’’нти ва̄ ‘‘ака̄лачӣвара’’нти ва̄ ‘‘аччекачӣвара’’нти ва̄ ‘‘вассикаса̄т̣ика’’нти ва̄ ‘‘нисӣдана’’нти ва̄ ‘‘паччаттхаран̣а’’нти ва̄ ‘‘мукхапун̃чханачол̣а’’нти ва̄ денти, там̣ саббам̣ екара̄сим̣ катва̄ миссетва̄ на ган̣хитаббам̣, висум̣ висум̣ катва̄ва ган̣хитва̄ чӣваранидахакасса татхева а̄чиккхитва̄ да̄таббам̣. чӣваранидахакенапи бхан̣д̣а̄га̄рикасса дадама̄нена ‘‘идам̣ ка̄лачӣварам̣…пе… идам̣ мукхапун̃чханачол̣а’’нти а̄чиккхитва̄ва да̄таббам̣. бхан̣д̣а̄га̄рикенапи татхева висум̣ висум̣ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ т̣хапетаббам̣. тато сан̇гхена ‘‘ка̄лачӣварам̣ а̄хара̄’’ти вутте ка̄лачӣварамева да̄таббам̣…пе… ‘‘мукхапун̃чханачол̣ам̣ а̄хара̄’’ти вутте тадева да̄таббам̣. ити бхагавата̄ чӣварапат̣игга̄хако анун̃н̃а̄то, чӣваранидахако анун̃н̃а̄то, бхан̣д̣а̄га̄рико анун̃н̃а̄то, бхан̣д̣а̄га̄рам̣ анун̃н̃а̄там̣, на ба̄хуликата̄йа, на асантут̣т̣хита̄йа, апича кхо сан̇гха̄нуггаха̄йа. саче хи а̄хат̣а̄хат̣ам̣ гахетва̄ бхиккхӯ бха̄джеййум̣, нева а̄хат̣ам̣, на ана̄хат̣ам̣, на диннам̣, на адиннам̣, на ладдхам̣, на аладдхам̣ джа̄неййум̣, а̄хат̣а̄хат̣ам̣ тхера̄сане ва̄ дадеййум̣, кхан̣д̣а̄кхан̣д̣ам̣ ва̄ чхиндитва̄ ган̣хеййум̣, евам̣ сати айуттапарибхого ча хоти, на ча саббесам̣ сан̇гахо като хоти. бхан̣д̣а̄га̄ре пана чӣварам̣ т̣хапетва̄ уссаннака̄ле екекасса бхиккхуно тичӣварам̣ ва̄ две две ва̄ екекам̣ ва̄ чӣварам̣ дассанти, ладдха̄ладдхам̣ джа̄ниссанти, аладдхабха̄вам̣ н̃атва̄ сан̇гахам̣ ка̄тум̣ ман̃н̃иссантӣти.
198. чӣварабха̄джакови ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ чӣварабха̄джакам̣ самманнитум̣, йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, бха̄джита̄бха̄джитан̃ча джа̄неййа̄’’ти (маха̄ва. 343) вачанато пан̃чахан̇гехи саманна̄гатойева ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварабха̄джакам̣ самманнеййа̄’’ти(маха̄ва. 343) а̄дина̄ найена каммава̄ча̄йа ва̄ апалоканена ва̄ самманнитва̄ т̣хапетаббо.
еттха сабха̄га̄нам̣ бхиккхӯнам̣ апа̄пун̣антампи махаггхачӣварам̣ денто чханда̄гатим̣ гаччхати на̄ма. ан̃н̃есам̣ вуд̣д̣хатара̄нам̣ па̄пун̣антампи махаггхачӣварам̣ адатва̄ аппаггхам̣ денто доса̄гатим̣ гаччхати на̄ма. мохамӯл̣хо чӣварада̄наваттам̣ аджа̄нанто моха̄гатим̣ гаччхати на̄ма. мукхара̄нам̣ навака̄нампи бхайена апа̄пун̣антам̣ ева махаггхам̣ чӣварам̣ денто бхайа̄гатим̣ гаччхати на̄ма. йо евам̣ на гаччхати, саббесам̣ тула̄бхӯто пама̄н̣абхӯто маджджхатто, со самманнитаббо. тенапи чӣварам̣ бха̄джентена пат̣хамам̣ ‘‘идам̣ тхӯлам̣, идам̣ сан̣хам̣, идам̣ гханам̣, идам̣ танукам̣, идам̣ парибхуттам̣, идам̣ апарибхуттам̣, идам̣ дӣгхато еттакам̣, путхулато еттака’’нти евам̣ ваттха̄ни вичинитва̄ ‘‘идам̣ еттакам̣ аггхати, идам̣ еттака’’нти евам̣ аггхапариччхедам̣ катва̄ саче саббесам̣ екекамева дасадасааггханакам̣ па̄пун̣а̄ти, иччетам̣ кусалам̣. но че па̄пун̣а̄ти, йам̣ нава ва̄ ат̣т̣ха ва̄ аггхати, там̣ ан̃н̃ена екааггханакена ча двиаггханакена ча саддхим̣ бандхитва̄ етена упа̄йена саме пат̣ивӣсе т̣хапетва̄ кусо па̄тетаббо. саче екекасса дӣйама̄не чӣваре дивасо наппахоти, даса даса бхиккхӯ ган̣етва̄ даса даса чӣварапат̣ивӣсе екато бандхитва̄ бхан̣д̣икам̣ катва̄ еко чӣварапат̣ивӣсо т̣хапетаббо. евам̣ т̣хапитесу чӣварапат̣ивӣсесу кусо па̄тетаббо. техипи бхиккхӯхи пуна кусапа̄там̣ катва̄ бха̄джетаббам̣.
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, са̄ман̣ера̄нам̣ упад̣д̣хапат̣ивӣсам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 343) вачанато йе са̄ман̣ера̄ аттиссара̄ бхиккхусан̇гхасса каттаббакаммам̣ на каронти, уддесапарипуччха̄су йутта̄ а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣йева ваттапат̣иваттам̣ каронти, ан̃н̃есам̣ на каронти, етесам̣йева упад̣д̣хабха̄го да̄таббо. йе пана пуребхаттан̃ча паччха̄бхаттан̃ча бхиккхусан̇гхассева каттаббакиччам̣ каронти, тесам̣ самако да̄таббо. идан̃ча пит̣т̣хисамайе уппаннена бхан̣д̣а̄га̄ре т̣хапитена ака̄лачӣваренева катхитам̣, ка̄лачӣварам̣ пана самакам̣йева да̄таббам̣. татруппа̄давасса̄ва̄сикам̣ саммун̃джанӣбандхана̄ди сан̇гхасса пха̄тикаммам̣ катва̄ гахетаббам̣. етан̃хеттха саббесам̣ ваттам̣. бхан̣д̣а̄га̄рачӣварепи саче са̄ман̣ера̄ а̄гантва̄ ‘‘бханте, майам̣ йа̄гум̣ пача̄ма, бхаттам̣ пача̄ма, кхаджджакам̣ пача̄ма, аппахаритам̣ карома, дантакат̣т̣хам̣ а̄хара̄ма, ран̇гачхаллим̣ каппийам̣ катва̄ дема, ким̣ амхехи на катам̣ на̄ма̄’’ти уккут̣т̣хим̣ каронти, самабха̄гова да̄таббо. етам̣йева вираджджхитва̄ каронти, йесан̃ча каран̣абха̄во на пан̃н̃а̄йати, те сандха̄йа вуттам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, са̄ман̣ера̄нам̣ упад̣д̣хапат̣ивӣсам̣ да̄ту’’нти. курундийам̣ пана ‘‘саче са̄ман̣ера̄ ‘касма̄ майам̣, бханте, сан̇гхакаммам̣ на карома, карисса̄ма̄’ти йа̄чанти, самапат̣ивӣсо да̄таббо’’ти вуттам̣.
саче кочи бхиккху сакам̣ бха̄гам̣ гахетва̄ саттхам̣ лабхитва̄ надим̣ ва̄ канта̄рам̣ ва̄ уттаритва̄ диса̄паккамитука̄мо хоти, тасса ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уттарантасса сакам̣ бха̄гам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 343) вачанато чӣваресу бхан̣д̣а̄га̄рато бахи нӣхат̣есу гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ бхиккхусан̇гхе саннипатите чӣварабха̄джакена ‘‘имасса бхиккхуно кот̣т̣ха̄сена еттакена бхавитабба’’нти таккетва̄ найагга̄хена самабха̄гена чӣварам̣ да̄таббам̣. тула̄йа тулитамива хи самасамам̣ да̄тум̣ на сакка̄, тасма̄ ӯнам̣ ва̄ хоту адхикам̣ ва̄, евам̣ таккена найена диннам̣ судиннам̣. нева ӯнакам̣ пуна да̄таббам̣, на̄тириттам̣ пат̣игган̣хитаббам̣. саче даса бхиккхӯ хонти, са̄т̣ака̄пи дасева, тесу еко два̄даса аггхати, сеса̄ дасаггханака̄. саббесу дасаггханакавасена кусе па̄тите йасса бхиккхуно два̄дасаггханако кусо па̄тито, тена йаттакам̣ тасмим̣ пат̣ивӣсе адхикам̣, таттакам̣ аггханакам̣ йам̣ кин̃чи аттано сантакам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ датва̄ со атирекабха̄го гахетаббо. саче саббесам̣ пан̃ча пан̃ча ваттха̄ни патта̄ни, сеса̄нипи аттхи, екекам̣ пана на па̄пун̣а̄ти, чхиндитва̄ да̄табба̄ни.
чхиндантена ча ад̣д̣хаман̣д̣ала̄дӣнам̣ ва̄ упа̄ханаттхавика̄дӣнам̣ ва̄ пахонака̄ни кхан̣д̣а̄ни катва̄ да̄табба̄ни. хет̣т̣химапариччхедена чатуран̇гулавиттха̄рампи анува̄таппахонака̄йа̄мам̣ кхан̣д̣ам̣ катва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати, апарибхогам̣ пана на ка̄таббам̣. сачепи екасса бхиккхуно кот̣т̣ха̄се екам̣ ва̄ две ва̄ ваттха̄ни наппахонти, таттха ан̃н̃ам̣ са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ т̣хапетва̄ йо тена туссати, тасса там̣ бха̄гам̣ катва̄ паччха̄ кусапа̄то ка̄таббо. саче даса даса бхиккхӯ ган̣етва̄ ваггам̣ каронта̄нам̣ еко вагго на пӯрати, ат̣т̣ха ва̄ нава ва̄ хонти, тесам̣ ат̣т̣ха ва̄ нава ва̄ кот̣т̣ха̄са̄ ‘‘тумхе име гахетва̄ висум̣ бха̄джетха̄’’ти да̄табба̄. евам̣ датва̄ паччха̄ кусапа̄то ка̄таббо.
199. ида̄ни ‘‘ат̣т̣хима̄, бхиккхаве, ма̄тика̄ чӣварасса уппа̄да̄йа, сӣма̄йа дети, катика̄йа дети, бхиккха̄пан̃н̃аттийа̄ дети, сан̇гхасса дети, убхатосан̇гхасса дети, вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса дети, а̄дисса дети, пуггаласса детӣ’’ти (маха̄ва. 379) чӣвара̄нам̣ пат̣ила̄бхакхеттадассанаттхам̣ йа̄ та̄ ат̣т̣ха ма̄тика̄ вутта̄, та̄сам̣ васена виниччхайо ведитаббо.
таттха ‘‘сӣма̄йа даммӣ’’ти евам̣ сӣмам̣ пара̄маситва̄ денто сӣма̄йа дети на̄ма. евам̣ сӣма̄йа диннам̣ йа̄ватика̄ бхиккхӯ антосӣма̄гата̄, техи бха̄джетаббам̣. сӣма̄ ча на̄меса̄ кхан̣д̣асӣма̄ упача̄расӣма̄ сама̄насам̣ва̄сасӣма̄ авиппава̄сасӣма̄ ла̄бхасӣма̄ га̄масӣма̄ нигамасӣма̄ нагарасӣма̄ аббхантарасӣма̄ удакуккхепасӣма̄ джанападасӣма̄ рат̣т̣хасӣма̄ раджджасӣма̄ дӣпасӣма̄ чаккава̄л̣асӣма̄ти паннарасавидха̄ хоти. таттха кхан̣д̣асӣма̄ сӣма̄катха̄йам̣ вутта̄ва. упача̄расӣма̄ на̄ма париккхиттасса виха̄расса париккхепена, апариккхиттасса париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нена париччхинна̄ хоти. апича бхиккхӯнам̣ дхувасаннипа̄тат̣т̣ха̄нато парийанте т̣хитабходжанаса̄лато ва̄ нибаддхавасанаа̄ва̄сато ва̄ тха̄мамаджджхимасса пурисасса двиннам̣ лед̣д̣упа̄та̄нам̣ анто упача̄расӣма̄ти ведитабба̄. са̄ пана а̄ва̄сесу вад̣д̣хантесу вад̣д̣хати, париха̄йантесу париха̄йати. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘бхиккхӯсупи вад̣д̣хантесу вад̣д̣хатӣ’’ти вуттам̣. тасма̄ саче виха̄ре саннипатитабхиккхӯхи саддхим̣ ека̄баддха̄ хутва̄ йоджанасатампи пӯретва̄ нисӣданти, йоджанасатампи упача̄расӣма̄ва хоти, саббесам̣ ла̄бхо па̄пун̣а̄ти. сама̄насам̣ва̄саавиппава̄сасӣма̄двайампи вуттамева. ла̄бхасӣма̄ на̄ма нева самма̄самбуддхена анун̃н̃а̄та̄, на дхаммасан̇га̄хакаттхерехи т̣хапита̄, апича кхо ра̄джара̄джамаха̄матта̄ виха̄рам̣ ка̄ретва̄ га̄вутам̣ ва̄ ад̣д̣хайоджанам̣ ва̄ йоджанам̣ ва̄ самантато париччхиндитва̄ ‘‘айам̣ амха̄кам̣ виха̄расса ла̄бхасӣма̄’’ти на̄маликхитаке тхамбхе никхан̣итва̄ ‘‘йам̣ еттхантаре уппаджджати, саббам̣ амха̄кам̣ виха̄расса дема̄’’ти сӣма̄ т̣хапенти, айам̣ ла̄бхасӣма̄ на̄ма. га̄манигаманагарааббхантараудакуккхепасӣма̄пи вутта̄ ева.
джанападасӣма̄ на̄ма ка̄сикосаларат̣т̣ха̄дӣнам̣ анто бахӯ джанапада̄ хонти, таттха екеко джанападапариччхедо джанападасӣма̄. рат̣т̣хасӣма̄ на̄ма ка̄сикосала̄дират̣т̣хапариччхедо. раджджасӣма̄ на̄ма ‘‘чол̣абхого керал̣абхого’’ти евам̣ екекасса ран̃н̃о а̄н̣а̄паваттит̣т̣ха̄нам̣. дӣпасӣма̄ на̄ма самуддантена париччхиннамаха̄дӣпа̄ ча антарадӣпа̄ ча. чаккава̄л̣асӣма̄ чаккава̄л̣апаббатенева париччхинна̄. евамета̄су сӣма̄су кхан̣д̣асӣма̄йа кеначи каммена саннипатитам̣ сан̇гхам̣ дисва̄ ‘‘еттхева сӣма̄йа сан̇гхасса демӣ’’ти вутте йа̄ватика̄ бхиккхӯ антокхан̣д̣асӣма̄гата̄, техи бха̄джетаббам̣. тесам̣йева хи там̣ па̄пун̣а̄ти, ан̃н̃есам̣ сӣмантарика̄йа ва̄ упача̄расӣма̄йа ва̄ т̣хита̄нампи на па̄пун̣а̄ти. кхан̣д̣асӣма̄йа т̣хите пана руккхе ва̄ паббате ва̄ т̣хитасса хет̣т̣ха̄ ва̄ патхавӣвемаджджхагатасса па̄пун̣а̄тийева. ‘‘имисса̄ упача̄расӣма̄йа сан̇гхасса даммӣ’’ти диннам̣ пана кхан̣д̣асӣма̄сӣмантарика̄су т̣хита̄нампи па̄пун̣а̄ти. ‘‘сама̄насам̣ва̄сасӣма̄йа даммӣ’’ти диннам̣ пана кхан̣д̣асӣма̄сӣмантарика̄су т̣хита̄нам̣ на па̄пун̣а̄ти. авиппава̄сасӣма̄ла̄бхасӣма̄су диннам̣ та̄су сӣма̄су антогата̄нам̣ па̄пун̣а̄ти. га̄масӣма̄дӣсу диннам̣ та̄сам̣ сӣма̄нам̣ аббхантаре баддхасӣма̄йа т̣хита̄нампи па̄пун̣а̄ти. аббхантарасӣма̄удакуккхепасӣма̄су диннам̣ таттха антогата̄нам̣йева па̄пун̣а̄ти. джанападарат̣т̣хараджджадӣпачаккава̄л̣асӣма̄супи га̄масӣма̄дӣсу вуттасадисойева виниччхайо.
саче пана джамбудӣпе т̣хито ‘‘тамбаван̣н̣идӣпе сан̇гхасса даммӣ’’ти вадати, тамбапан̣н̣идӣпато екопи а̄гантва̄ саббесам̣ ган̣хитум̣ лабхати. сачепи татрева еко сабха̄габхиккху сабха̄га̄нам̣ бха̄гам̣ ган̣ха̄ти, на ва̄ретаббо. евам̣ та̄ва йо сӣмам̣ пара̄маситва̄ дети, тасса да̄не виниччхайо ведитаббо. йо пана ‘‘асукасӣма̄йа’’нти ваттум̣ на джа̄на̄ти, кевалам̣ ‘‘сӣма̄’’ти вачанаматтамева джа̄нанто виха̄рам̣ а̄гантва̄ ‘‘сӣма̄йа даммӣ’’ти ва̄ ‘‘сӣмат̣т̣хакасан̇гхасса даммӣ’’ти ва̄ бхан̣ати, со пуччхитаббо ‘‘сӣма̄ на̄ма бахувидха̄, катарасӣмам̣ сандха̄йа бхан̣асӣ’’ти. саче вадати ‘‘ахам̣ ‘асукасӣма̄’ти на джа̄на̄ми, сӣмат̣т̣хакасан̇гхо бха̄джетва̄ ган̣хатӯ’’ти, катарасӣма̄йа бха̄джетаббам̣? маха̄сӣваттхеро кира̄ха ‘‘авиппава̄сасӣма̄йа̄’’ти. тато нам̣ а̄хам̣су ‘‘авиппава̄сасӣма̄ на̄ма тийоджана̄пи хоти, евам̣ санте тийоджане т̣хита̄ ла̄бхам̣ ган̣хиссанти, тийоджане т̣хатва̄ а̄гантукаваттам̣ пӯретва̄ а̄ра̄мам̣ пависитаббам̣ бхависсати, гамико тийоджанам̣ гантва̄ сена̄санам̣ а̄пуччхиссати, ниссайаппат̣ипаннасса тийоджана̄тиккаме ниссайо пат̣иппассамбхиссати, па̄рива̄сикена тийоджанам̣ атиккамитва̄ арун̣ам̣ ут̣т̣хапетаббам̣ бхависсати, бхиккхунийа̄ тийоджане т̣хатва̄ а̄ра̄маппавесанам̣ а̄пуччхитаббам̣ бхависсати, саббампетам̣ упача̄расӣма̄париччхедавасенева ка̄тум̣ ват̣т̣ати, тасма̄ упача̄расӣма̄йа бха̄джетабба’’нти.
200. катика̄йа детӣти еттха пана катика̄ на̄ма сама̄нала̄бхакатика̄. татревам̣ катика̄ ка̄табба̄, екасмим̣ виха̄ре саннипатитехи бхиккхӯхи йам̣ виха̄рам̣ сан̇ган̣хитука̄ма̄ сама̄нала̄бхам̣ ка̄тум̣ иччханти, тасса на̄мам̣ гахетва̄ ‘‘асуко на̄ма виха̄ро пора̄н̣ако’’ти ва̄ ‘‘буддха̄дхивуттхо’’ти ва̄ ‘‘аппала̄бхо’’ти ва̄ йа кин̃чи ка̄ран̣ам̣ ватва̄ ‘‘там̣ виха̄рам̣ имина̄ виха̄рена саддхим̣ екала̄бхам̣ ка̄тум̣ сан̇гхасса руччатӣ’’ти тиккхаттум̣ са̄ветаббам̣. етта̄вата̄ тасмим̣ виха̄ре нисиннопи идха нисиннова хоти. тасмим̣ виха̄репи сан̇гхена евамева ка̄таббам̣. етта̄вата̄ идха нисиннопи тасмим̣ нисиннова хоти. екасмим̣ виха̄ре ла̄бхе бха̄джийама̄не итарасмим̣ т̣хитасса бха̄гам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати. евам̣ екена виха̄рена саддхим̣ бахӯпи а̄ва̄са̄ екала̄бха̄ ка̄табба̄. еван̃ча кате екасмим̣ а̄ва̄се динне саббаттха диннам̣ хоти.
201. бхиккха̄пан̃н̃атти на̄ма аттано паричча̄гапан̃н̃а̄панат̣т̣ха̄нам̣, йаттха сан̇гхасса дхувака̄ра̄ карӣйанти. еттха ча йасмим̣ виха̄ре имасса чӣварада̄йакасса сантакам̣ сан̇гхасса па̄кават̣т̣ам̣ ва̄ ваттати, йасмим̣ виха̄ре бхиккхӯ аттано бха̄рам̣ катва̄ сада̄ гехе бходжети, йаттха ва̄ тена а̄ва̄со ка̄рито, сала̄кабхатта̄дӣни ва̄ нибаддха̄ни, име дхувака̄ра̄ на̄ма. йена пана сакалопи виха̄ро патит̣т̣ха̄пито, таттха ваттаббамева наттхи, тасма̄ саче со ‘‘йаттха майхам̣ дхувака̄ра̄ карӣйанти, таттха даммӣ’’ти ва̄ ‘‘таттха детха̄’’ти ва̄ бхан̣ати, бахӯсу чепи т̣ха̄несу дхувака̄ра̄ хонти, саббаттха диннамева хоти. саче пана екасмим̣ виха̄ре бхиккхӯ бахутара̄ хонти, техи ваттаббам̣ ‘‘тумха̄кам̣ дхувака̄ре екаттха бхиккхӯ бахӯ, екаттха аппака̄’’ти. саче ‘‘бхиккхуган̣ана̄йа ган̣хатха̄’’ти бхан̣ати, татха̄ бха̄джетва̄ ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. еттха ча ваттхабхесаджджа̄ди аппакампи сукхена бха̄джӣйати. йади пана ман̃чо ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ екамева хоти, там̣ пуччхитва̄ йасса виха̄расса, екавиха̄репи ва̄ йасса сена̄санасса со вича̄рети, таттха да̄таббам̣. сачепи ‘‘асукабхиккху ган̣хатӯ’’ти вадати, ват̣т̣ати. атха ‘‘майхам̣ дхувака̄ре детха̄’’ти ватва̄ авича̄ретва̄ гаччхати, сан̇гхассапи вича̄ретум̣ ват̣т̣ати. евам̣ пана вича̄ретаббам̣, ‘‘сан̇гхаттхерасса васанат̣т̣ха̄не детха̄’’ти ваттаббам̣. саче таттха сена̄санам̣ парипун̣н̣ам̣ хоти, йаттха наппахоти, таттха да̄таббам̣. саче еко бхиккху ‘‘майхам̣ васанат̣т̣ха̄не сена̄санапарибхогабхан̣д̣ам̣ наттхӣ’’ти вадати, таттха да̄таббам̣.
202. сан̇гхасса детӣти еттха пана саче виха̄рам̣ пависитва̄ ‘‘има̄ни чӣвара̄ни сан̇гхасса даммӣ’’ти дети, упача̄расӣма̄йа т̣хитена сан̇гхена гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ ка̄лам̣ гхосетва̄ бха̄джетабба̄ни, сӣмат̣т̣хакасса асампаттассапи бха̄гам̣ ган̣ханто на ва̄ретаббо. виха̄ро маха̄ хоти, тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа ваттхесу дӣйама̄несу аласаджа̄тика̄ маха̄тхера̄ паччха̄ а̄гаччханти, ‘‘бханте, вӣсативасса̄нам̣ дӣйати, тумха̄кам̣ т̣хитика̄ атикканта̄’’ти на ваттабба̄, т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ тесам̣ датва̄ паччха̄ т̣хитибха̄йа да̄таббам̣. ‘‘асукавиха̄ре кира баху чӣварам̣ уппанна’’нти сутва̄ йоджанантарикавиха̄ратопи бхиккхӯ а̄гаччханти, сампаттасампатта̄нам̣ т̣хитат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа да̄таббам̣, асампатта̄нампи упача̄расӣмам̣ павит̣т̣ха̄нам̣ антева̄сика̄дӣсу ган̣хантесу да̄таббамева. ‘‘бахиупача̄расӣма̄йа т̣хита̄нам̣ детха̄’’ти ваданти, на да̄таббам̣. саче пана упача̄расӣмам̣ оккантехи ека̄баддха̄ хутва̄ аттано виха̄радва̄ре ва̄ антовиха̄рейева ва̄ хонти, парисавасена вад̣д̣хита̄ на̄ма сӣма̄ хоти, тасма̄ да̄таббам̣. сан̇гханавакасса диннепи паччха̄ а̄гата̄нам̣ да̄таббамева. дутийабха̄ге пана тхера̄санам̣ а̄рул̣хе а̄гата̄нам̣ пат̣хамабха̄го на па̄пун̣а̄ти, дутийабха̄гато вассаггена да̄таббам̣.
екасмим̣ виха̄ре даса бхиккхӯ хонти, даса ваттха̄ни ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти денти, па̄т̣еккам̣ бха̄джетабба̄ни. саче ‘‘сабба̄нева амха̄кам̣ па̄пун̣антӣ’’ти гахетва̄ гаччханти, дуппа̄пита̄ни чева дуггахита̄ни ча, гатагатат̣т̣ха̄не сан̇гхика̄нева хонти. екам̣ пана уддхаритва̄ ‘‘идам̣ тумха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти сан̇гхаттхерасса па̄петва̄ ‘‘сеса̄ни амха̄кам̣ па̄пун̣антӣ’’ти гахетум̣ ват̣т̣ати. екамева ваттхам̣ ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти а̄харанти, абха̄джетва̄ва ‘‘амха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ган̣ханти, дуппа̄питан̃чева дуггахитан̃ча. саттхакена ва̄ халиддиа̄дина̄ ва̄ лекхам̣ катва̄ екакот̣т̣ха̄сам̣ ‘‘идам̣ т̣ха̄нам̣ тумха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти сан̇гхаттхерасса па̄петва̄ ‘‘сесам̣ амха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти гахетум̣ ват̣т̣ати. йам̣ пана ваттхассева пуппхам̣ ва̄ вали ва̄, тена париччхедам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче екам̣ тантам̣ уддхаритва̄ ‘‘идам̣ т̣ха̄нам̣ тумха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти тхерасса датва̄ ‘‘сесам̣ амха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ган̣ханти, ват̣т̣ати. кхан̣д̣ам̣ кхан̣д̣ам̣ чхиндитва̄ бха̄джийама̄нам̣ ват̣т̣атийева.
екабхиккхуке виха̄ре сан̇гхасса чӣваресу уппаннесу саче пуббе вуттанайенева со бхиккху ‘‘сабба̄ни майхам̣ па̄пун̣антӣ’’ти ган̣ха̄ти, суггахита̄ни, т̣хитика̄ пана на тит̣т̣хати. саче екекам̣ уддхаритва̄ ‘‘идам̣ майхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ган̣ха̄ти, т̣хитика̄ тит̣т̣хати. таттха ат̣т̣хита̄йа т̣хитика̄йа пуна ан̃н̃асмим̣ чӣваре уппанне саче еко бхиккху а̄гаччхати, маджджхе чхиндитва̄ двӣхипи гахетаббам̣. т̣хита̄йа т̣хитика̄йа пуна ан̃н̃асмим̣ чӣваре уппанне саче навакатаро а̄гаччхати, т̣хитика̄ хет̣т̣ха̄ орохати. саче вуд̣д̣хатаро а̄гаччхати, т̣хитика̄ уддхам̣ а̄рохати. атха ан̃н̃о наттхи, пуна аттано па̄петва̄ гахетаббам̣. ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти ва̄ ‘‘бхиккхусан̇гхасса дема̄’’ти ва̄ йена кеначи а̄ка̄рена сан̇гхам̣ а̄маситва̄ диннам̣ пана пам̣сукӯлика̄нам̣ на ват̣т̣ати ‘‘гахапатичӣварам̣ пат̣иккхипа̄ми, пам̣сукӯликан̇гам̣ сама̄дийа̄мӣ’’ти вуттатта̄, на пана акаппийатта̄. бхиккхусан̇гхена апалокетва̄ диннампи на гахетаббам̣. йам̣ пана бхиккху аттано сантакам̣ дети, там̣ бхиккхудаттийам̣ на̄ма ват̣т̣ати, пам̣сукӯлам̣ пана на хоти. евам̣ сантепи дхутан̇гам̣ на бхиджджати. ‘‘бхиккхӯнам̣ дема, тхера̄нам̣ дема̄’’ти вутте пана пам̣сукӯлика̄нампи ват̣т̣ати, ‘‘идам̣ ваттхам̣ сан̇гхасса дема, имина̄ упа̄ханаттхавикапаттаттхавикаа̄йогаам̣сабаддхака̄дӣни каронтӯ’’ти диннампи ват̣т̣ати. паттаттхавика̄дӣнам̣ аттха̄йа динна̄ни бахӯнипи хонти, чӣвараттха̄йапи пахонти, тато чӣварам̣ катва̄ па̄рупитум̣ ват̣т̣ати. саче пана сан̇гхо бха̄джита̄тиритта̄ни ваттха̄ни чхиндитва̄ упа̄ханаттхавика̄дӣнам̣ аттха̄йа бха̄джети, тато гахетум̣ на ват̣т̣ати. са̄микехи вича̄ритамева хи ват̣т̣ати, на итарам̣. пам̣сукӯликам̣ ‘‘сан̇гхасса дхаммакаран̣апат̣а̄дӣнам̣ аттха̄йа дема̄’’ти вуттепи гахетум̣ ват̣т̣ати, париккха̄ро на̄ма пам̣сукӯлика̄нампи иччхитаббо. йам̣ таттха атирекам̣ хоти, там̣ чӣварепи упанетум̣ ват̣т̣ати. суттам̣ сан̇гхасса денти, пам̣сукӯликехипи гахетаббам̣. айам̣ та̄ва виха̄рам̣ пависитва̄ ‘‘има̄ни чӣвара̄ни сан̇гхасса даммӣ’’ти диннесу виниччхайо. саче пана бахиупача̄расӣма̄йа аддха̄намаггаппат̣ипанне бхиккхӯ дисва̄ ‘‘сан̇гхасса даммӣ’’ти сан̇гхаттхерасса ва̄ сан̇гханавакасса ва̄ а̄рочети, сачепи йоджанам̣ пхаритва̄ париса̄ т̣хита̄ хоти, ека̄баддха̄ че, саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. йе пана два̄дасахи хаттхехи парисам̣ асампатта̄, тесам̣ на па̄пун̣а̄ти.
203. убхатосан̇гхасса детӣти еттха ‘‘убхатосан̇гхасса даммӣ’’ти вуттепи ‘‘двидха̄ сан̇гхасса даммӣ’’ти, ‘‘двиннам̣ сан̇гха̄нам̣ даммӣ’’ти, ‘‘бхиккхусан̇гхасса ча бхиккхунӣсан̇гхасса ча даммӣ’’ти вуттепи убхатосан̇гхасса диннамева хоти. таттха саче бахука̄пи бхиккхӯ хонти, ека̄ бхиккхунӣ хоти, упад̣д̣хам̣ да̄таббам̣, две бха̄ге саме катва̄ еко бха̄го да̄табботи аттхо. саче бахука̄пи бхиккхунийо хонти, еко бхиккху хоти, упад̣д̣хам̣ да̄таббам̣. ‘‘убхатосан̇гхасса ча туйхан̃ча даммӣ’’ти вутте саче даса даса бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча хонти, екавӣсати пат̣ивӣсе катва̄ еко пуггаласса да̄таббо, даса бхиккхусан̇гхасса, даса бхиккхунӣсан̇гхасса. йена пуггалико ладдхо, со сан̇гхатопи аттано вассаггена гахетум̣ лабхати. касма̄? убхатосан̇гхаггахан̣ена гахитатта̄. ‘‘убхатосан̇гхасса ча четийасса ча даммӣ’’ти вуттепи есева найо. идха пана четийасса сан̇гхато па̄пун̣анакот̣т̣ха̄со на̄ма наттхи, екапуггаласса паттакот̣т̣ха̄сасамова кот̣т̣ха̄со хоти. ‘‘убхатосан̇гхасса ча туйхан̃ча четийасса ча̄’’ти вутте пана два̄вӣсати кот̣т̣ха̄се катва̄ даса бхиккхӯнам̣, даса бхиккхунӣнам̣, еко пуггаласса, еко четийасса да̄таббо. таттха пуггало сан̇гхатопи аттано вассаггена гахетум̣ лабхати, четийасса екойева.
‘‘бхиккхусан̇гхасса ча бхиккхунӣнан̃ча даммӣ’’ти вутте пана на маджджхе бхиндитва̄ да̄таббам̣, бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча ган̣етва̄ да̄таббам̣. ‘‘бхиккхусан̇гхасса ча бхиккхунӣнан̃ча туйхан̃ча̄’’ти вутте пана пуггало висум̣ на лабхати, па̄пун̣анат̣т̣ха̄нато екамева лабхати. касма̄? бхиккхусан̇гхаггахан̣ена гахитатта̄. ‘‘бхиккхусан̇гхасса ча бхиккхунӣнан̃ча туйхан̃ча четийасса ча̄’’ти вуттепи четийасса екапуггалапат̣ивӣсо лаббхати, пуггаласса висум̣ на лаббхати, тасма̄ екам̣ четийасса датва̄ авасесам̣ бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча ган̣етва̄ бха̄джетаббам̣.
‘‘бхиккхӯнан̃ча бхиккхунӣнан̃ча даммӣ’’ти вуттепи маджджхе бхиндитва̄ на да̄таббам̣, пуггалаган̣ана̄йа ева вибхаджитаббам̣. ‘‘бхиккхӯнан̃ча бхиккхунӣнан̃ча туйхан̃ча, бхиккхӯнан̃ча бхиккхунӣнан̃ча четийасса ча, бхиккхӯнан̃ча бхиккхунӣнан̃ча туйхан̃ча четийасса ча̄’’ти евам̣ вуттепи четийасса екапат̣ивӣсо лаббхати, пуггаласса висум̣ наттхи, бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча ган̣етва̄ ева бха̄джетаббам̣. йатха̄ ча бхиккхусан̇гхам̣ а̄дим̣ катва̄ найо нӣто, евам̣ бхиккхунӣсан̇гхам̣ а̄дим̣ катва̄пи нетаббо.
‘‘бхиккхусан̇гхасса ча туйхан̃ча̄’’ти вутте пуггаласса висум̣ на лаббхати, вассаггенева гахетаббам̣. ‘‘бхиккхусан̇гхасса ча четийасса ча̄’’ти вутте пана четийасса висум̣ пат̣ивӣсо лаббхати. ‘‘бхиккхусан̇гхасса ча туйхан̃ча четийасса ча̄’’ти вуттепи четийассева висум̣ лаббхати, на пуггаласса. ‘‘бхиккхӯнан̃ча туйхан̃ча̄’’ти вуттепи висум̣ на лаббхати, ‘‘бхиккхӯнан̃ча четийасса ча̄’’ти вутте пана четийасса лаббхати. ‘‘бхиккхӯнан̃ча туйхан̃ча четийасса ча̄’’ти вуттепи четийассева висум̣ лаббхати, на пуггаласса. бхиккхунӣсан̇гхам̣ а̄дим̣ катва̄пи евамева йоджетаббам̣.
пуббе буддхаппамукхасса убхатосан̇гхасса да̄нам̣ денти, бхагава̄ маджджхе нисӣдати, даккхин̣ато бхиккхӯ, ва̄мато бхиккхунийо нисӣданти, бхагава̄ убхиннам̣ сан̇гхаттхеро, тада̄ бхагава̄ аттана̄ ладдхапаччайе аттана̄пи парибхун̃джати, бхиккхӯнампи да̄пети. етарахи пана пан̣д̣итаманусса̄ садха̄тукам̣ пат̣имам̣ ва̄ четийам̣ ва̄ т̣хапетва̄ буддхаппамукхасса убхатосан̇гхасса да̄нам̣ денти, пат̣има̄йа ва̄ четийасса ва̄ пурато а̄дха̄раке паттам̣ т̣хапетва̄ даккхин̣одакам̣ датва̄ ‘‘буддха̄нам̣ дема̄’’ти, таттха пат̣хамам̣ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ денти, виха̄рам̣ ва̄ а̄харитва̄ ‘‘идам̣ четийасса дема̄’’ти пин̣д̣апа̄тан̃ча ма̄ла̄гандха̄дӣни ча денти, таттха катхам̣ пат̣ипаджджитаббанти? ма̄ла̄гандха̄дӣни та̄ва четийе а̄ропетабба̄ни, ваттхехи пат̣а̄ка̄, телена падӣпа̄ ка̄табба̄. пин̣д̣апа̄тамадхупха̄н̣ита̄дӣни пана йо нибаддхачетийаджаггако хоти паббаджито ва̄ гахат̣т̣хо ва̄, тасса да̄табба̄ни. нибаддхаджаггаке асати а̄хат̣абхаттам̣ т̣хапетва̄ ваттам̣ катва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, упакат̣т̣хе ка̄ле бхун̃джитва̄ паччха̄пи ваттам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атийева. ма̄ла̄гандха̄дӣсу ча йам̣ кин̃чи ‘‘идам̣ харитва̄ четийе пӯджам̣ каротха̄’’ти вутте дӯрампи харитва̄ пӯджетаббам̣, ‘‘бхиккхусан̇гхасса хара̄’’ти вуттепи харитаббам̣. саче пана ‘‘ахам̣ пин̣д̣а̄йа чара̄ми, а̄санаса̄ла̄йа бхиккхӯ аттхи, те хариссантӣ’’ти вутте ‘‘бханте, туйхамева даммӣ’’ти вадати, бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. атха пана ‘‘бхиккхусан̇гхасса дасса̄мӣ’’ти харантасса гаччхато антара̄ва ка̄ло упакат̣т̣хо хоти, аттано па̄петва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.
204. вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса детӣти еттха пана саче виха̄рам̣ пависитва̄ ‘‘има̄ни чӣвара̄ни вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса даммӣ’’ти дети, йаттака̄ бхиккхӯ тасмим̣ а̄ва̄се вассаччхедам̣ акатва̄ пуримавассам̣вут̣т̣ха̄, техи бха̄джетаббам̣, ан̃н̃есам̣ на па̄пун̣а̄ти. диса̄паккантассапи сати га̄хаке йа̄ва катхинассуббха̄ра̄ да̄таббам̣. ‘‘анаттхате пана катхине антохеманте еван̃ча ватва̄ диннам̣ паччхимавассам̣вут̣т̣ха̄нампи па̄пун̣а̄тӣ’’ти лаккхан̣ан̃н̃ӯ ваданти. ат̣т̣хакатха̄су панетам̣ на вича̄ритам̣. саче пана бахиупача̄расӣма̄йам̣ т̣хито ‘‘вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса даммӣ’’ти вадати, сампатта̄нам̣ саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. атха ‘‘асукавиха̄ре вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса̄’’ти вадати, татра вассам̣вут̣т̣ха̄намева йа̄ва катхинассуббха̄ра̄ па̄пун̣а̄ти. саче пана гимха̄нам̣ пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа евам̣ вадати, татра саммукхӣбхӯта̄нам̣ саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. касма̄? пит̣т̣хисамайе уппаннатта̄. антовассейева ‘‘вассам̣ васанта̄нам̣ даммӣ’’ти вутте чхиннавасса̄ на лабханти, вассам̣ васанта̄ва лабханти. чӣварама̄се пана ‘‘вассам̣ васанта̄нам̣ даммӣ’’ти вутте паччхимика̄йа вассӯпагата̄нам̣йева па̄пун̣а̄ти, пуримика̄йа вассӯпагата̄нан̃ча чхиннавасса̄нан̃ча на па̄пун̣а̄ти.
чӣварама̄сато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва хемантасса паччхимо дивасо, та̄ва ‘‘васса̄ва̄сикам̣ дема̄’’ти вутте катхинам̣ аттхатам̣ ва̄ хоту анаттхатам̣ ва̄, атӣтавассам̣вут̣т̣ха̄намева па̄пун̣а̄ти. гимха̄нам̣ пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа вутте пана ма̄тика̄ а̄ропетабба̄ ‘‘атӣтапасса̄ва̄сасса пан̃ча ма̄са̄ атикканта̄, ана̄гато ча̄тума̄саччайена бхависсати, катаравасса̄ва̄сасса десӣ’’ти. саче ‘‘атӣтавассам̣вут̣т̣ха̄нам̣ даммӣ’’ти вадати, там̣ антовассам̣вут̣т̣ха̄намева па̄пун̣а̄ти, диса̄пакканта̄нампи сабха̄га̄ ган̣хитум̣ лабханти. саче ‘‘ана̄гате васса̄ва̄сикам̣ даммӣ’’ти вадати, там̣ т̣хапетва̄ вассӯпана̄йикадивасе гахетаббам̣. атха ‘‘агутто виха̄ро, чорабхайам̣ аттхи, на сакка̄ т̣хапетум̣ ган̣хитва̄ ва̄ а̄хин̣д̣иту’’нти вутте ‘‘сампатта̄нам̣ даммӣ’’ти вадати, бха̄джетва̄ гахетаббам̣. саче вадати ‘‘ито ме, бханте, татийе вассе васса̄ва̄сикам̣ на диннам̣, там̣ даммӣ’’ти, тасмим̣ антовассе вут̣т̣хабхиккхӯнам̣ па̄пун̣а̄ти. саче те диса̄ пакканта̄, ан̃н̃о висса̄сико ган̣ха̄ти, да̄таббам̣. атхекойева авасит̣т̣хо, сеса̄ ка̄лаката̄, саббам̣ екассева па̄пун̣а̄ти. саче екопи наттхи, сан̇гхикам̣ хоти, саммукхӣбхӯтехи бха̄джетаббам̣.
205. а̄дисса детӣти еттха пана йа̄гуйа̄ ва̄ бхатте ва̄ кха̄данӣйе ва̄ чӣваре ва̄ сена̄сане ва̄ бхесадждже ва̄ а̄диситва̄ париччхиндитва̄ денто а̄дисса дети на̄ма. татра̄йам̣ виниччхайо – бхиккхӯ аджджатана̄йа ва̄ сва̄тана̄йа ва̄ йа̄гуйа̄ нимантетва̄ тесам̣ гхарам̣ павит̣т̣ха̄нам̣ йа̄гум̣ дети, йа̄гум̣ датва̄ пӣта̄йа йа̄гуйа̄ ‘‘има̄ни чӣвара̄ни йехи майхам̣ йа̄гу пӣта̄, тесам̣ даммӣ’’ти дети, йехи нимантитехи йа̄гу пӣта̄, тесам̣йева па̄пун̣а̄ти. йехи пана бхиккха̄ча̄раваттена гхарадва̄рена гаччхантехи ва̄ гхарам̣ павит̣т̣хехи ва̄ йа̄гу ладдха̄, йесам̣ ва̄ а̄санаса̄лато паттам̣ а̄харитва̄ мануссехи нӣта̄, йесам̣ ва̄ тхерехи песита̄, тесам̣ на па̄пун̣а̄ти. саче пана нимантихабхиккхӯхи саддхим̣ ан̃н̃епи бахӯ а̄гантва̄ антогехан̃ча бахигехан̃ча пӯретва̄ нисинна̄, да̄йако ча евам̣ вадати ‘‘нимантита̄ ва̄ хонту анимантита̄ ва̄, йесам̣ майа̄ йа̄гу динна̄, саббесам̣ има̄ни ваттха̄ни хонтӯ’’ти, саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. йехи пана тхера̄нам̣ хаттхато йа̄гу ладдха̄, тесам̣ на па̄пун̣а̄ти. атха со ‘‘йехи майхам̣ йа̄гу пӣта̄, саббесам̣ хотӯ’’ти вадати, саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. бхаттакха̄данӣйесупи есева найо. чӣваре пана пуббепи тена вассам̣ ва̄сетва̄ бхиккхӯнам̣ чӣварам̣ диннапуббам̣ хоти, со че бхиккхӯ бходжетва̄ вадати ‘‘йесам̣ майа̄ пуббе чӣварам̣ диннам̣, тесам̣йева имам̣ чӣварам̣ ва̄ суттам̣ ва̄ саппимадхупха̄н̣ита̄дӣни ва̄ хонтӯ’’ти, саббам̣ тесам̣йева па̄пун̣а̄ти. сена̄санепи ‘‘йо майа̄ ка̄рите виха̄ре ва̄ паривен̣е ва̄ васати, тассидам̣ хотӯ’’ти вутте тассева хоти. бхесаджджепи ‘‘майам̣ ка̄лена ка̄лам̣ тхера̄нам̣ саппиа̄дӣни бхесаджджа̄ни дема, йехи та̄ни ладдха̄ни, тесам̣йевидам̣ хотӯ’’ти вутте тесам̣йева хоти.
206. пуггаласса детӣти еттха пана ‘‘имам̣ чӣварам̣ иттханна̄масса даммӣ’’ти евам̣ параммукха̄ ва̄, па̄дамӯле т̣хапетва̄ ‘‘идам̣, бханте, тумха̄кам̣ даммӣ’’ти евам̣ саммукха̄ ва̄ дети, там̣ тассева хоти. саче пана ‘‘идам̣ тумха̄кан̃ча тумха̄кам̣ антева̄сика̄нан̃ча даммӣ’’ти евам̣ вадати, тхерасса ча антева̄сика̄нан̃ча па̄пун̣а̄ти. уддесам̣ гахетум̣ а̄гато гахетва̄ гаччханто ча аттхи, тассапи па̄пун̣а̄ти. ‘‘тумхехи саддхим̣ нибаддхача̄рикабхиккхӯнам̣ даммӣ’’ти вутте уддесантева̄сика̄нам̣ ваттам̣ катва̄ уддесапарипуччха̄дӣни гахетва̄ вичаранта̄нам̣ саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. айам̣ ‘‘пуггаласса детӣ’’ти имасмим̣ паде виниччхайо.
саче кочи бхиккху екова вассам̣ васати, таттха манусса̄ ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти чӣвара̄ни денти, таттха ким̣ ка̄таббанти? ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тассева та̄ни чӣвара̄ни йа̄ва катхинасса уббха̄ра̄’’ти (маха̄ва. 363) вачанато саче (маха̄ва. ат̣т̣ха. 363) ган̣апӯраке бхиккхӯ лабхитва̄ катхинам̣ аттхатам̣ хоти, пан̃ча ма̄се, но че аттхатам̣ хоти, екам̣ чӣварама̄сам̣ ан̃н̃аттха гахетва̄ нӣта̄нипи тассева та̄ни чӣвара̄ни, на тесам̣ ан̃н̃о кочи иссаро. йам̣ йан̃хи ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти ва̄ ‘‘сан̇гхам̣ уддисса дема̄’’ти ва̄ ‘‘вассам̣вут̣т̣хасан̇гхасса дема̄’’ти ва̄ ‘‘васса̄ва̄сикам̣ дема̄’’ти ва̄ денти, сачепи матакачӣварам̣ авибхаджитва̄ там̣ виха̄рам̣ пависати, там̣ саббам̣ тассева бхиккхуно хоти. йампи со васса̄ва̄саттха̄йа вад̣д̣хим̣ пайоджетва̄ т̣хапитаупаниккхепато ва̄ татруппа̄дато ва̄ васса̄ва̄сикам̣ ган̣ха̄ти, саббам̣ суггахитамева хоти. идан̃хеттха лаккхан̣ам̣ – йена тена̄ка̄рена сан̇гхасса уппаннаваттхам̣ аттхатакатхинасса пан̃ча ма̄се, анаттхатакатхинасса екам̣ чӣварама̄сам̣ па̄пун̣а̄ти. саче пана кочи бхиккху васса̄нато ан̃н̃асмим̣ утука̄ле екако васати, таттха манусса̄ ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти чӣвара̄ни денти, тена бхиккхуна̄ адхит̣т̣ха̄таббам̣ ‘‘майхима̄ни чӣвара̄нӣ’’ти. адхит̣т̣хахантена пана ваттам̣ джа̄нитаббам̣. тена хи бхиккхуна̄ гхан̣т̣им̣ ва̄ пахаритва̄ ка̄лам̣ ва̄ гхосетва̄ тхокам̣ а̄гаметва̄ саче гхан̣т̣исан̃н̃а̄йа ва̄ ка̄ласан̃н̃а̄йа ва̄ бхиккхӯ а̄гаччханти, техи саддхим̣ бха̄джетабба̄ни. техи че бхиккхӯхи тасмим̣ чӣваре бха̄джийама̄не апа̄тите кусе ан̃н̃о бхиккху а̄гаччхати, самако да̄таббо бха̄го, па̄тите кусе ан̃н̃о бхиккху а̄гаччхати, на ака̄ма̄ да̄таббо бха̄го. екакот̣т̣ха̄сепи хи кусадан̣д̣аке па̄титаматте сачепи бхиккхусахассам̣ хоти, гахитамева на̄ма чӣварам̣, тасма̄ на ака̄ма̄ бха̄го да̄таббо. саче пана аттано ручийа̄ да̄тука̄ма̄ хонти, денту. анубха̄гепи есева найо.
атха гхан̣т̣исан̃н̃а̄йа ва̄ ка̄ласан̃н̃а̄йа ва̄ ан̃н̃е бхиккхӯ на а̄гаччханти, ‘‘майхима̄ни чӣвара̄ни па̄пун̣антӣ’’ти адхит̣т̣ха̄табба̄ни. евам̣ адхит̣т̣хите сабба̄ни тассева хонти, т̣хитика̄ пана на тит̣т̣хати. саче екекам̣ уддхаритва̄ ‘‘айам̣ пат̣хамабха̄го майхам̣ па̄пун̣а̄ти, айам̣ дутийабха̄го’’ти евам̣ ган̣ха̄ти, гахита̄ни ча суггахита̄ни хонти, т̣хитика̄ ча тит̣т̣хати, евам̣ па̄петва̄ ган̣хантенапи адхит̣т̣хитамева хоти. саче пана гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ ва̄ аппахаритва̄ ва̄ ка̄лампи гхосетва̄ ва̄ агхосетва̄ ва̄ ‘‘ахамеветтха, майхамева има̄ни чӣвара̄нӣ’’ти ган̣ха̄ти, дуггахита̄ни хонти. атха ‘‘ан̃н̃о кочи идха наттхи, майхам̣ ета̄ни па̄пун̣антӣ’’ти ган̣ха̄ти, суггахита̄ни. атха анадхит̣т̣хахитва̄ва та̄ни чӣвара̄ни гахетва̄ ан̃н̃ам̣ виха̄рам̣ уддисса гаччхати ‘‘таттха бхиккхӯхи саддхим̣ бха̄джесса̄мӣ’’ти, та̄ни чӣвара̄ни гатагатат̣т̣ха̄не сан̇гхика̄нева хонти. бхиккхӯхи дит̣т̣хаматтамеветтха пама̄н̣ам̣. тасма̄ саче кечи пат̣ипатхам̣ а̄гаччханта̄ ‘‘кухим̣, а̄вусо, гаччхасӣ’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ ‘‘ким̣, а̄вусо, майам̣ сан̇гхо на хома̄’’ти таттхева бха̄джетва̄ ган̣ханти, суггахита̄ни. сачепи еса магга̄ оккамитва̄ кан̃чи виха̄рам̣ ва̄ а̄санаса̄лам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа чаранто екагехамева ва̄ пависати, татра ча нам̣ бхиккхӯ дисва̄ таматтхам̣ пуччхитва̄ бха̄джетва̄ ган̣ханти, суггахита̄нева.
‘‘на, бхиккхаве, ан̃н̃атра вассам̣вут̣т̣хена ан̃н̃атра чӣварабха̄го са̄дитаббо, йо са̄дийеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 364) вачанато ан̃н̃атра вассам̣вут̣т̣хо ан̃н̃атра бха̄гам̣ ган̣ха̄ти, дуккат̣ам̣. еттха пана кин̃ча̄пи лахука̄ а̄патти, атха кхо гахита̄ни чӣвара̄ни гахитат̣т̣ха̄не да̄табба̄ни. сачепи нат̣т̣ха̄ни ва̄ джин̣н̣а̄ни ва̄ хонти, тассева гӣва̄. ‘‘дехӣ’’ти вутте аденто дхураниккхепе бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо.
еко бхиккху двӣсу а̄ва̄сесу вассам̣ васати ‘‘евам̣ ме баху чӣварам̣ уппаджджиссатӣ’’ти, екам̣ пуггалапат̣ивӣсам̣йева лабхати. тасма̄ саче екекасмим̣ виха̄ре ека̄хамека̄хам̣ ва̄ сатта̄хам̣ ва̄ васати, екекасмим̣ виха̄ре йам̣ еко пуггало лабхати, тато тато упад̣д̣хам̣ упад̣д̣хам̣ да̄таббам̣. еван̃хи екапуггалапат̣ивӣсо динно хоти. саче пана екасмим̣ виха̄ре васанто итарасмим̣ сатта̄хава̄рена арун̣амева ут̣т̣ха̄пети, бахутарам̣ васитавиха̄рато тасса пат̣ивӣсо да̄таббо. евампи екапуггалапат̣ивӣсойева динно хоти. идан̃ча на̄на̄ла̄бхехи на̄нӯпача̄рехи екасӣма̄виха̄рехи катхитам̣, на̄на̄сӣма̄виха̄ре пана сена̄санагга̄хо пат̣иппассамбхати. тасма̄ таттха чӣварапат̣ивӣсо на па̄пун̣а̄ти, сесам̣ пана а̄мисабхесаджджа̄ди саббам̣ саббаттха антосӣма̄гатасса па̄пун̣а̄ти.
207. ‘‘бхиккхусса, бхиккхаве, ка̄лакате сан̇гхо са̄мӣ паттачӣваре, апича гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄ бахӯпака̄ра̄, ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сан̇гхена тичӣваран̃ча паттан̃ча гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ да̄тум̣, йам̣ таттха лахубхан̣д̣ам̣ лахупариккха̄рам̣, там̣ саммукхӣбхӯтена сан̇гхена бха̄джетум̣, йам̣ таттха гарубхан̣д̣ам̣ гарупариккха̄рам̣, там̣ а̄гата̄на̄гатача̄туддисасса сан̇гхасса ависсаджджикам̣ авебхан̇гика’’нти (маха̄ва. 369) вачанато бхиккхусмим̣ ка̄лакате апалокетва̄ ва̄ –
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, иттханна̄мо бхиккху ка̄лакато, идам̣ тасса тичӣваран̃ча патто ча, йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо имам̣ тичӣваран̃ча паттан̃ча гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ дадеййа, еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, иттханна̄мо бхиккху ка̄лакато, идам̣ тасса тичӣваран̃ча патто ча, сан̇гхо имам̣ тичӣваран̃ча паттан̃ча гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ дети, йасса̄йасмато кхамати имасса тичӣварасса ча паттасса ча гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ да̄нам̣, со тун̣хасса. йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘диннам̣ идам̣ сан̇гхена тичӣваран̃ча патто ча гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣, кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти (маха̄ва. 367) –
евам̣ каммава̄чам̣ ва̄ са̄ветва̄ гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ паттачӣварам̣ датва̄ сесам̣ лахупариккха̄рам̣ саммукхӣбхӯтена сан̇гхена бха̄джетва̄ гахетаббам̣.
208. гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ ла̄бхе пана айам̣ виниччхайо – саче сакале бхиккхусан̇гхе упат̣т̣хаханте ка̄лам̣ кароти, саббепи са̄мика̄. атха екаччехи ва̄ре кате екаччехи акатейева ка̄лам̣ кароти, татра екачче а̄чарийа̄ ваданти ‘‘саббепи аттано ва̄ре сампатте кареййум̣, тасма̄ саббепи са̄мино’’ти. екачче ваданти ‘‘йехи джаггито, те ева лабханти, итаре на лабхантӣ’’ти. са̄ман̣ерепи ка̄лакате саче чӣварам̣ аттхи, гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣ да̄таббам̣. но че аттхи, йам̣ аттхи, там̣ да̄таббам̣. ан̃н̃асмим̣ париккха̄ре сати чӣварабха̄гам̣ катва̄ да̄таббам̣. бхиккху ча са̄ман̣еро ча саче самам̣ упат̣т̣хахим̣су, самако бха̄го да̄таббо. атха са̄ман̣ерова упат̣т̣хахати, бхиккхусса сам̣видаханаматтамева хоти, са̄ман̣ерасса джет̣т̣хакот̣т̣ха̄со да̄таббо. саче са̄ман̣еро бхиккхуна̄ а̄нӣтаудакена йа̄гум̣ пачитва̄ пат̣иггаха̄панаматтамева кароти, бхиккху упат̣т̣хахати, бхиккхусса джет̣т̣хабха̄го да̄таббо. бахӯ бхиккхӯ саббе самагга̄ хутва̄ упат̣т̣хаханти, саббесам̣ самако бха̄го да̄таббо. йо панеттха висесена упат̣т̣хахати, тасса висесо ка̄таббо.
йена пана екадивасампи гила̄нупат̣т̣ха̄кавасена йа̄губхаттам̣ ва̄ пачитва̄ диннам̣, нха̄нам̣ ва̄ пат̣иса̄дитам̣, сопи гила̄нупат̣т̣ха̄кова. йо пана самӣпам̣ ана̄гантва̄ бхесаджджатан̣д̣ула̄дӣни песети, айам̣ гила̄нупат̣т̣ха̄ко на хоти. йо парийеситва̄ га̄хетва̄ а̄гаччхати, айам̣ гила̄нупат̣т̣ха̄кова. еко ваттасӣсена джаггати, еко пачча̄са̄йа, матака̄ле убхопи пачча̄сӣсанти, убхиннампи да̄таббам̣. еко упат̣т̣хахитва̄ гила̄насса ва̄ каммена аттано ва̄ каммена каттхачи гато ‘‘пуна а̄гантва̄ джаггисса̄мӣ’’ти, етассапи да̄таббам̣. еко чирам̣ упат̣т̣хахитва̄ ‘‘ида̄ни на саккомӣ’’ти дхурам̣ никкхипитва̄ гаччхати, сачепи там̣ дивасамева гила̄но ка̄лам̣ кароти, упат̣т̣ха̄кабха̄го на да̄таббо. гила̄нупат̣т̣ха̄ко на̄ма гихӣ ва̄ хоту паббаджито ва̄ антамасо ма̄туга̄мопи, саббе бха̄гам̣ лабханти. саче тасса бхиккхуно паттачӣвараматтамева хоти, ан̃н̃ам̣ наттхи, саббам̣ гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄нам̣йева да̄таббам̣. сачепи сахассам̣ аггхати, ан̃н̃ам̣ пана бахумпи париккха̄рам̣ те на лабханти, сан̇гхассева хоти. авасесам̣ бхан̣д̣ам̣ баху чева махаггхан̃ча, тичӣварам̣ аппаггхам̣, тато гахетва̄ тичӣварапариккха̄ро да̄таббо, саббан̃четам̣ сан̇гхикатова лаббхати. саче пана со джӣвама̄нойева саббам̣ аттано париккха̄рам̣ ниссаджджитва̄ кассачи ада̄си, кочи ва̄ висса̄сам̣ аггахеси, йасса диннам̣, йена ча гахитам̣, тассева хоти, тасса ручийа̄ ева гила̄нупат̣т̣ха̄ка̄ лабханти. ан̃н̃есам̣ адатва̄ дӯре т̣хапитапариккха̄ра̄пи таттха таттха сан̇гхассева хонти. двиннам̣ сантакам̣ хоти авибхаттам̣, екасмим̣ ка̄лакате итаро са̄мӣ. бахӯнампи сантаке есева найо. саббесу матесу сан̇гхикам̣ хоти. сачепи авибхаджитва̄ саддхивиха̄рика̄дӣнам̣ денти, адиннамева хоти, вибхаджитва̄ диннам̣ пана судиннам̣. там̣ тесу матесупи саддхивиха̄рика̄дӣнам̣йева хоти, на сан̇гхасса.
саче вассам̣вут̣т̣хо бхиккху ануппанне ва̄ уппанне ва̄ чӣваре абха̄джите ва̄ паккамати, умматтако кхиттачитто ведана̄т̣т̣о уккхиттако ва̄ хоти, санте патирӯпе га̄хаке бха̄го да̄таббо. саче пана виббхамати ва̄ ка̄лам̣ ва̄ кароти са̄ман̣еро ва̄ пат̣иджа̄на̄ти, сиккхам̣ паччаккха̄тако, антимаваттхум̣ аджджха̄паннако, пан̣д̣ако, тхеййасам̣ва̄сако, титтхийапаккантако, тираччха̄нагато, ма̄тугха̄тако, питугха̄тако, арахантагха̄тако, бхиккхунӣдӯсако, сан̇гхабхедако, лохитуппа̄дако, убхатобйан̃джанако ва̄ пат̣иджа̄на̄ти, сан̇гхо са̄мӣ, бха̄го на да̄таббо.
саче вассам̣вут̣т̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ануппанне чӣваре сан̇гхо бхиджджати, косамбакабхиккхӯ вийа две кот̣т̣ха̄са̄ хонти, таттха манусса̄ екасмим̣ паккхе даккхин̣одакан̃ча гандха̄дӣни ча денти, екасмим̣ чӣвара̄ни денти ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти, йаттха ва̄ удакам̣ диннам̣, йасмим̣йева паккхе чӣвара̄ни денти ‘‘сан̇гхасса дема̄’’ти, сан̇гхассева та̄ни чӣвара̄ни, двиннампи кот̣т̣ха̄са̄нам̣ па̄пун̣анти, гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ двӣхипи паккхехи екато бха̄джетабба̄ни. саче пана манусса̄ екасмим̣ паккхе даккхин̣одакам̣ гандха̄дӣни ча денти, екасмим̣ паккхе чӣвара̄ни денти ‘‘паккхасса дема̄’’ти, паккхассева та̄ни чӣвара̄ни. еван̃хи динне йасса кот̣т̣ха̄сасса удакам̣ диннам̣, тасса удакамева хоти. йасса чӣварам̣ диннам̣, тассева чӣварам̣. йасмим̣ падесе даккхин̣одакам̣ пама̄н̣ам̣ хоти, таттха еко паккхо даккхин̣одакасса ладдхатта̄ чӣвара̄ни лабхати, еко чӣвара̄намева ладдхатта̄ти убхохи екато хутва̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ бха̄джетаббам̣. ‘‘идам̣ кира парасамудде лаккхан̣а’’нти маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. саче йасмим̣ паккхе удакам̣ диннам̣, тасмим̣йева паккхе чӣвара̄ни денти ‘‘паккхасса дема̄’’ти, паккхассева та̄ни чӣвара̄ни, итаро паккхо аниссаройева. саче пана вассам̣вут̣т̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ уппанне чӣваре абха̄джите сан̇гхо бхиджджати, саббесам̣ самакам̣ бха̄джетаббам̣.
саче самбахулесу бхиккхӯсу аддха̄намаггаппат̣ипаннесу кечи бхиккхӯ пам̣сукӯлаттха̄йа суса̄нам̣ оккаманти, кечи ана̄гамента̄ паккаманти, ана̄гамента̄нам̣ на ака̄ма̄ бха̄го да̄таббо, а̄гамента̄нам̣ пана ака̄ма̄пи да̄таббо бха̄го. йади пана манусса̄ ‘‘идха̄гата̄ ева ган̣хантӯ’’ти денти, сан̃н̃а̄н̣ам̣ ва̄ катва̄ гаччханти ‘‘сампатта̄ ган̣хантӯ’’ти, сампатта̄нам̣ саббесампи па̄пун̣а̄ти. саче чхад̣д̣етва̄ гата̄, йена гахитам̣, со ева са̄мӣ. саче кечи бхиккхӯ пат̣хамам̣ суса̄нам̣ оккаманти, кечи паччха̄, таттха пат̣хамам̣ окканта̄ пам̣сукӯлам̣ лабханти, паччха̄ окканта̄ на лабханти. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паччха̄ окканта̄нам̣ на ака̄ма̄ бха̄гам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 341) вачанато паччха̄ окканта̄нам̣ ака̄ма̄ бха̄го на да̄таббо. саче пана саббепи самам̣ окканта̄, кечи лабханти, кечи на лабханти. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, садиса̄нам̣ окканта̄нам̣ ака̄ма̄пи бха̄гам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 341) вачанато самам̣ окканта̄нам̣ ака̄ма̄пи бха̄го да̄таббо. саче пана ‘‘ладдхам̣ пам̣сукӯлам̣ саббе бха̄джетва̄ ган̣хисса̄ма̄’’ти бахимева катикам̣ катва̄ суса̄нам̣ окканта̄ кечи лабханти, кечи на лабханти, ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, катикам̣ катва̄ окканта̄нам̣ ака̄ма̄ бха̄гам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 341) вачанато катикам̣ катва̄ окканта̄нампи ака̄ма̄ бха̄го да̄таббо. айам̣ та̄ва чӣварабха̄джанӣйакатха̄.
209. пин̣д̣апа̄табха̄джане пана ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сан̇гхабхаттам̣ уддесабхаттам̣ нимантанам̣ сала̄кабхаттам̣ паккхикам̣ упосатхикам̣ па̄т̣ипадика’’нти (чӯл̣ава. 325) евам̣ анун̃н̃а̄тесу сан̇гхабхатта̄дӣсу айам̣ виниччхайо (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 325) –
сан̇гхабхаттам̣ на̄ма сакаласса сан̇гхасса да̄таббам̣ бхаттам̣. тасма̄ сан̇гхабхатте т̣хитика̄ на̄ма наттхи, татойева ча ‘‘амха̄кам̣ аджджа даса два̄даса диваса̄ бхун̃джанта̄нам̣, ида̄ни ан̃н̃ато бхиккхӯ а̄нетха̄’’ти на евам̣ таттха ваттаббам̣, ‘‘пуримадивасесу амхехи на ладдхам̣, ида̄ни там̣ амха̄кам̣ га̄хетха̄’’ти евампи ваттум̣ на лабхати. тан̃хи а̄гата̄гата̄нам̣ па̄пун̣а̄тийева.
уддесабхатта̄дӣсу пана айам̣ найо – ран̃н̃а̄ ва̄ ра̄джамаха̄маттена ва̄ ‘‘сан̇гхато уддиситва̄ еттаке бхиккхӯ а̄нетха̄’’ти пахите ка̄лам̣ гхосетва̄ т̣хитика̄ пуччхитабба̄. саче аттхи, тато пат̣т̣ха̄йа га̄хетаббам̣. но че, тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа га̄хетаббам̣. уддесакена пин̣д̣апа̄тика̄нампи на атикка̄метаббам̣. те пана дхутан̇гам̣ раккханта̄ сайамева атиккамиссанти. евам̣ га̄хийама̄не аласаджа̄тика̄ маха̄тхера̄ паччха̄ а̄гаччханти, ‘‘бханте, вӣсативасса̄нам̣ га̄хӣйати, тумха̄кам̣ т̣хитика̄ атикканта̄’’ти на ваттабба̄, т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ тесам̣ га̄хетва̄ паччха̄ т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. ‘‘асукавиха̄ре баху уддесабхаттам̣ уппанна’’нти сутва̄ йоджанантарикавиха̄ратопи бхиккхӯ а̄гаччханти, сампаттасампатта̄нам̣ т̣хитат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа га̄хетаббам̣, асампатта̄нампи упача̄расӣмам̣ павит̣т̣ха̄нам̣ антева̄сика̄дӣсу ган̣хантесу га̄хетаббамева. ‘‘бахиупача̄расӣма̄йам̣ т̣хита̄нам̣ га̄хетха̄’’ти ваданти, на га̄хетаббам̣. саче упача̄расӣмам̣ оккантехи ека̄баддха̄ хутва̄ аттано виха̄радва̄ре ва̄ антовиха̄рейева ва̄ хонти, парисавасена вад̣д̣хита̄ на̄ма сӣма̄ хоти, тасма̄ га̄хетаббам̣. сан̇гханавакасса диннепи паччха̄ а̄гата̄нам̣ га̄хетаббамева. дутийабха̄ге пана тхера̄санам̣ а̄рул̣хе пуна а̄гата̄нам̣ пат̣хамабха̄го на па̄пун̣а̄ти, дутийабха̄гато вассаггена га̄хетаббам̣.
екасмим̣ виха̄ре екам̣ бхаттуддесат̣т̣ха̄нам̣ париччхиндитва̄ га̄вутаппама̄н̣а̄йапи упача̄расӣма̄йа йаттха каттхачи а̄рочитам̣ уддесабхаттам̣ тасмим̣йева бхаттуддесат̣т̣ха̄не га̄хетаббам̣. еко екасса бхиккхуно пахин̣ати ‘‘све сан̇гхато уддиситва̄ даса бхиккхӯ пахин̣атха̄’’ти, тена со аттхо бхаттуддесакасса а̄рочетаббо. саче там̣ дивасам̣ памуссати, дутийадивасе па̄това а̄рочетаббо, атха памусситва̄ва пин̣д̣а̄йа пависанто сарати, йа̄ва упача̄расӣмам̣ на̄тиккамати, та̄ва йа̄ бходжанаса̄ла̄йа пакатит̣хитика̄, тасса̄йева васена га̄хетаббам̣. сачепи упача̄расӣмам̣ атикканто, бхиккхӯ ча упача̄расӣмат̣т̣хакехи ека̄баддха̄ хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ два̄дасахаттхантарам̣ авиджахитва̄ гаччханти, пакатит̣хитика̄йа васена га̄хетаббам̣. бхиккхӯнам̣ пана та̄дисе ека̄баддхе асати бахиупача̄расӣма̄йа йасмим̣ т̣ха̄не сарати, таттха навам̣ т̣хитикам̣ катва̄ га̄хетаббам̣. антога̄ме а̄санаса̄ла̄йа сарантена а̄санаса̄ла̄йа т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. йаттха каттхачи саритва̄ га̄хетаббамева, ага̄хетум̣ на ват̣т̣ати. на хи етам̣ дутийадивасе лаббхатӣти.
саче сакавиха̄рато ан̃н̃ам̣ виха̄рам̣ гаччханте бхиккхӯ дисва̄ кочи уддесабхаттам̣ уддиса̄пети, йа̄ва антоупача̄ре ва̄ упача̄расӣмат̣т̣хакехи саддхим̣ вуттанайена ека̄баддха̄ ва̄ хонти, та̄ва сакавиха̄ре т̣хитика̄васена га̄хетаббам̣. бахиупача̄ре т̣хита̄нам̣ диннам̣ пана ‘‘сан̇гхато, бханте, еттаке на̄ма бхиккхӯ уддисатха̄’’ти вутте сампаттасампатта̄нам̣ га̄хетаббам̣. таттха два̄дасахаттхантарам̣ авиджахитва̄ ека̄баддханайена дӯре т̣хита̄пи сампатта̄йева̄ти ведитабба̄. саче йам̣ виха̄рам̣ гаччханти, таттха павит̣т̣ха̄нам̣ а̄роченти, тасса виха̄расса т̣хитика̄васена га̄хетаббам̣. сачепи га̄мадва̄ре ва̄ вӣтхийам̣ ва̄ чатукке ва̄ антарагхаре ва̄ бхиккхӯ дисва̄ кочи сан̇гхуддесам̣ а̄рочети, тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не антоупача̄рагата̄нам̣ га̄хетаббам̣.
гхарӯпача̄ро четтха екагхарам̣ екӯпача̄рам̣, екагхарам̣ на̄нӯпача̄рам̣, на̄на̄гхарам̣ екӯпача̄рам̣, на̄на̄гхарам̣ на̄нӯпача̄ранти имесам̣ васена ведитаббо. таттха йам̣ екакуласса гхарам̣ екавал̣ан̃джам̣ хоти, там̣ суппапа̄тапариччхедасса анто екӯпача̄рам̣ на̄ма, таттхуппанно уддесала̄бхо екасмим̣ упача̄ре бхиккха̄ча̄раваттенапи т̣хита̄нам̣ саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. етам̣ екагхарам̣ екӯпача̄рам̣ на̄ма. йам̣ пана екагхарам̣ двиннам̣ бхарийа̄нам̣ сукхавиха̄раттха̄йа маджджхе бхиттим̣ ут̣т̣хапетва̄ на̄на̄два̄равал̣ан̃джам̣ катам̣, таттхуппанно уддесала̄бхо бхиттиантарикасса на па̄пун̣а̄ти, тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не нисиннассева па̄пун̣а̄ти. етам̣ екагхарам̣ на̄нӯпача̄рам̣ на̄ма. йасмим̣ пана гхаре бахӯ бхиккхӯ нимантетва̄ антогехато пат̣т̣ха̄йа ека̄баддхе катва̄ пат̣ивиссакагхара̄нипи пӯретва̄ нисӣда̄пенти, таттха уппанно уддесала̄бхо саббесам̣ па̄пун̣а̄ти. йампи на̄на̄куласса нивесанам̣ маджджхе бхиттим̣ акатва̄ екадва̄ренева вал̣ан̃джанти, татра̄пи есева найо. етам̣ на̄на̄гхарам̣ екӯпача̄рам̣ на̄ма. йо пана на̄на̄нивесанесу нисинна̄нам̣ бхиккхӯнам̣ уддесала̄бхо уппаджджати, кин̃ча̄пи бхиттиччхиддена бхиккхӯ диссанти, тасмим̣ тасмим̣ нивесане нисинна̄нам̣йева па̄пун̣а̄ти. етам̣ на̄на̄гхарам̣ на̄нӯпача̄рам̣ на̄ма.
йо пана га̄мадва̄равӣтхичатуккесу ан̃н̃атарасмим̣ т̣ха̄не уддесабхаттам̣ лабхитва̄ ан̃н̃асмим̣ бхиккхусмим̣ асати аттанова па̄пун̣а̄петва̄ дутийадивасепи тасмим̣йева т̣ха̄не ан̃н̃ам̣ лабхати, тена йам̣ ан̃н̃ам̣ навакам̣ ва̄ вуд̣д̣хам̣ ва̄ бхиккхум̣ пассати, тасса га̄хетаббам̣. саче кочи наттхи, аттанова па̄петва̄ бхун̃джитаббам̣. саче а̄санаса̄ла̄йа нисӣдитва̄ ка̄лам̣ пат̣има̄нентесу бхиккхӯсу кочи а̄гантва̄ ‘‘сан̇гхуддесапаттам̣ детха, уддесапаттам̣ детха, сан̇гхато уддиситва̄ паттам̣ детха, сан̇гхикам̣ паттам̣ детха̄’’ти ва̄ вадати, уддесапаттам̣ т̣хитика̄йа га̄хетва̄ да̄таббам̣. ‘‘сан̇гхуддесабхиккхум̣ детха, сан̇гхато уддиситва̄ бхиккхум̣ детха, сан̇гхикам̣ бхиккхум̣ детха̄’’ти вуттепи есева найо.
уддесако панеттха песало ладжджӣ медха̄вӣ иччхитаббо, тена тиккхаттум̣ т̣хитикам̣ пуччхитва̄ саче кочи т̣хитикам̣ джа̄нанто наттхи, тхера̄санато га̄хетаббам̣. саче пана ‘‘ахам̣ джа̄на̄ми, дасавассена ладдха’’нти кочи бхан̣ати, ‘‘аттха̄вусо, дасавасса̄ бхиккхӯ’’ти пуччхитаббам̣. саче тасса сутва̄ва ‘‘дасавассамха дасавассамха̄’’ти бахӯ а̄гаччханти, ‘‘туйхам̣ па̄пун̣а̄ти, туйхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти агатва̄ ‘‘саббе аппасадда̄ хотха̄’’ти ватва̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣хапетабба̄, т̣хапетва̄ ‘‘кати бхиккхӯ иччхатха̄’’ти упа̄сако пуччхитаббо, ‘‘еттаке на̄ма, бханте’’ти вутте ‘‘туйхам̣ па̄пун̣а̄ти, туйхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти аватва̄ саббанавакасса вассагган̃ча уту ча дивасабха̄го ча чха̄йа̄ ча пуччхитабба̄. саче чха̄йа̄йапи пуччхийама̄на̄йа ан̃н̃о вуд̣д̣хатаро а̄гаччхати, тасса да̄таббам̣. атха чха̄йам̣ пуччхитва̄ ‘‘туйхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти вутте вуд̣д̣хатаро а̄гаччхати, на лабхати. катха̄папан̃чена хи нисиннассапи нидда̄йантассапи га̄хитам̣ сугга̄хитам̣, атиккантам̣ суатиккантам̣. бха̄джанӣйабхан̣д̣ан̃хи на̄метам̣ сампаттассева па̄пун̣а̄ти, таттха сампаттабха̄во упача̄рена париччхиндитаббо. а̄санаса̄ла̄йа ча антопариккхепо упача̄ро, тасмим̣ т̣хитасса ла̄бхо па̄пун̣а̄ти.
кочи а̄санаса̄лато ат̣т̣ха уддесапатте а̄хара̄петва̄ сатта патте пан̣ӣтабходжана̄нам̣, екам̣ удакасса пӯретва̄ а̄санаса̄лам̣ пахин̣ати, гахетва̄ а̄гата̄ кин̃чи аватва̄ бхиккхӯнам̣ хаттхесу патит̣т̣хапетва̄ паккаманти, йена йам̣ ладдхам̣, тассева там̣ хоти. йена пана удакам̣ ладдхам̣, тасса атиккантампи т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ уддесабхаттам̣ га̄хетаббам̣, тан̃ча лӯкхам̣ ва̄ лабхату пан̣ӣтам̣ ва̄ тичӣварапарива̄рам̣ ва̄, тассева там̣ хоти. ӣдисо хисса пун̃н̃ависесо, удакам̣ пана йасма̄ а̄мисам̣ на хоти, тасма̄ ан̃н̃ам̣ уддесабхаттам̣ лабхати. саче пана те гахетва̄ а̄гата̄ ‘‘идам̣ кира, бханте, саббам̣ бха̄джетва̄ бхун̃джатха̄’’ти ватва̄ гаччханти, саббехи бха̄джетва̄ бхун̃джитва̄ удакам̣ па̄таббам̣. ‘‘сан̇гхато уддиситва̄ ат̣т̣ха маха̄тхере детха, маджджхиме детха, наваке детха, парипун̣н̣авассе са̄ман̣ере детха, маджджхимабха̄н̣ака̄дайо детха, майхам̣ н̃а̄тибхиккхӯ детха̄’’ти вадантасса пана ‘‘упа̄сака, твам̣ евам̣ вадаси, т̣хитика̄йа пана тесам̣ на па̄пун̣а̄тӣ’’ти ватва̄ т̣хитика̄васенева да̄табба̄. дахараса̄ман̣ерехи пана уддесабхаттесу ладдхесу саче да̄йака̄нам̣ гхаре ман̇галам̣ хоти, ‘‘тумха̄кам̣ а̄чарийупаджджха̄йе песетха̄’’ти ваттаббам̣. йасмим̣ пана уддесабхатте пат̣хамабха̄го са̄ман̣ера̄нам̣ па̄пун̣а̄ти, анубха̄го маха̄тхера̄нам̣, на таттха са̄ман̣ера̄ ‘‘майам̣ пат̣хамабха̄гам̣ лабхимха̄’’ти пурато гантум̣ лабханти, йатха̄пат̣ипа̄т̣ийа̄ ева гантаббам̣. ‘‘сан̇гхато уддиситва̄ тумхе етха̄’’ти вутте ‘‘майхам̣ ан̃н̃ада̄пи джа̄ниссаси, т̣хитика̄ пана евам̣ гаччхатӣ’’ти т̣хитика̄васенева га̄хетаббам̣. атха ‘‘сан̇гхуддесапаттам̣ детха̄’’ти ватва̄ агга̄хитейева патте йасса кассачи паттам̣ гахетва̄ пӯретва̄ а̄харати, а̄хат̣ампи т̣хитика̄йа ева га̄хетаббам̣.
еко ‘‘сан̇гхуддесапаттам̣ а̄хара̄’’ти песито ‘‘бханте, екам̣ паттам̣ детха, нимантанабхаттам̣ а̄харисса̄мӣ’’ти вадати, со че ‘‘уддесабхаттагхарато айам̣ а̄гато’’ти н̃атва̄ бхиккхӯхи ‘‘нану твам̣ асукагхарато а̄гато’’ти вутто ‘‘а̄ма, бханте, на нимантанабхаттам̣, уддесабхатта’’нти бхан̣ати, т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. йо пана ‘‘екам̣ паттам̣ а̄хара̄’’ти вутте ‘‘кинти ватва̄ а̄хара̄мӣ’’ти ватва̄ ‘‘йатха̄ те руччатӣ’’ти вутто а̄гаччхати, айам̣ виссат̣т̣хадӯто на̄ма. уддесапаттам̣ ва̄ пат̣ипа̄т̣ипаттам̣ ва̄ пуггаликапаттам̣ ва̄ йам̣ иччхати, там̣ етасса да̄таббам̣. еко ба̄ло абйатто ‘‘уддесапаттам̣ а̄хара̄’’ти песито ваттум̣ на джа̄на̄ти, тун̣хӣбхӯто тит̣т̣хати, со ‘‘касса сантикам̣ а̄гатосӣ’’ти ва̄ ‘‘касса паттам̣ хариссасӣ’’ти ва̄ на ваттаббо. еван̃хи вутто пуччха̄сабха̄гена ‘‘тумха̄кам̣ сантикам̣ а̄гатомхӣ’’ти ва̄ ‘‘тумха̄кам̣ паттам̣ харисса̄мӣ’’ти ва̄ вадеййа. тато там̣ бхиккхум̣ ан̃н̃е бхиккхӯ джигуччханта̄ на олокеййум̣, ‘‘кухим̣ гаччхаси, ким̣ каронто а̄хин̣д̣асӣ’’ти пана ваттаббо. тасса ‘‘уддесапаттаттха̄йа а̄гатомхӣ’’ти вадантасса га̄хетва̄ патто да̄таббо.
ека̄ кӯт̣ат̣т̣хитика̄ на̄ма хоти. ран̃н̃о ва̄ ра̄джамаха̄маттасса ва̄ гехе атипан̣ӣта̄ни ат̣т̣ха уддесабхатта̄ни ниччам̣ дӣйанти, та̄ни екача̄рикабхатта̄ни катва̄ бхиккхӯ висум̣ т̣хитика̄йа парибхун̃джанти. екачче бхиккхӯ ‘‘све да̄ни амха̄кам̣ па̄пун̣иссантӣ’’ти аттано т̣хитикам̣ саллаккхетва̄ гата̄. тесу ана̄гатесуйева ан̃н̃е а̄гантука̄ бхиккхӯ а̄гантва̄ а̄санаса̄ла̄йа нисӣданти. тан̇кхан̣ан̃н̃ева ра̄джапуриса̄ а̄гантва̄ ‘‘пан̣ӣтабхаттапатте детха̄’’ти ваданти, а̄гантука̄ т̣хитикам̣ аджа̄нанта̄ га̄хенти, тан̇кхан̣ан̃н̃ева ча т̣хитикам̣ джа̄нанакабхиккхӯ а̄гантва̄ ‘‘ким̣ га̄хетха̄’’ти ваданти. ра̄джагехе пан̣ӣтабхаттанти. кативассато пат̣т̣ха̄йа̄ти. еттакавассато на̄ма̄ти. ‘‘ма̄ га̄хетха̄’’ти нива̄ретва̄ т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. га̄хите а̄гатехипи, паттада̄нака̄ле а̄гатехипи, диннака̄ле а̄гатехипи, ра̄джагехато патте пӯретва̄ а̄хат̣ака̄ле а̄гатехипи, ра̄джа̄ ‘‘аджджа бхиккхӯйева а̄гаччхантӯ’’ти песетва̄ бхиккхӯнам̣йева хаттхе пин̣д̣апа̄там̣ дети, евам̣ диннам̣ пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ а̄гатака̄ле а̄гатехипи т̣хитикам̣ джа̄нанакабхиккхӯхи ‘‘ма̄ бхун̃джиттха̄’’ти ва̄ретва̄ т̣хитика̄йамева га̄хетаббам̣.
атха не ра̄джа̄ бходжетва̄ паттепи несам̣ пӯретва̄ дети, йам̣ а̄хат̣ам̣, там̣ т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. саче пана ‘‘ма̄ туччхахаттха̄ гаччхантӯ’’ти тхокамева паттесу паккхиттам̣ хоти, там̣ на га̄хетаббам̣. ‘‘атха бхун̃джитва̄ туччхапатта̄ва а̄гаччханти, йам̣ техи бхуттам̣, там̣ несам̣ гӣва̄ хотӣ’’ти маха̄суматтхеро а̄ха. маха̄падуматтхеро пана̄ха ‘‘гӣва̄киччам̣ еттха наттхи, т̣хитикам̣ пана аджа̄нантехи йа̄ва джа̄нанака̄ а̄гаччханти, та̄ва нисӣдитаббам̣ сийа̄, евам̣ сантепи бхиккхӯхи бхуттам̣ субхуттам̣, ида̄ни паттат̣т̣ха̄нена га̄хетабба’’нти.
еко тичӣварапарива̄ро сатаггханако пин̣д̣апа̄то авассикасса бхиккхуно патто, виха̄ре ча ‘‘еварӯпо пин̣д̣апа̄то авассикасса патто’’ти ликхитва̄ т̣хапесум̣. атха сат̣т̣хивассаччайена ан̃н̃о татха̄рӯпо пин̣д̣апа̄то уппанно, айам̣ ким̣ авассикат̣хитика̄йа га̄хетаббо, уда̄ху сат̣т̣хивассат̣хитика̄йа̄ти? сат̣т̣хивассат̣хитика̄йа̄ти вуттам̣. айан̃хи бхиккхут̣хитикам̣ гахетва̄йева вад̣д̣хитоти. еко уддесабхаттам̣ бхун̃джитва̄ са̄ман̣еро джа̄то, пуна там̣ бхаттам̣ са̄ман̣ерат̣хитика̄йа паттам̣ ган̣хитум̣ лабхати. айам̣ кира антара̄бхат̣т̣хако на̄ма. йо пана парипун̣н̣авассо са̄ман̣еро ‘‘све уддесабхаттам̣ лабхиссатӣ’’ти аджджева упасампаджджати, атикканта̄ тасса т̣хитика̄. екасса бхиккхуно уддесабхаттам̣ паттам̣, патто часса на туччхо хоти, со ан̃н̃асса самӣпе нисиннасса паттам̣ да̄пети, там̣ че тхеййа̄йа харанти, гӣва̄ хоти. саче пана со бхиккху ‘‘майхам̣ паттам̣ даммӣ’’ти сайамева дети, асса гӣва̄ на хоти. атха̄пи тена бхаттена анаттхико хутва̄ ‘‘алам̣ майхам̣, таветам̣ бхаттам̣ дамми, паттам̣ песетва̄ а̄хара̄пехӣ’’ти ан̃н̃ам̣ вадати, йам̣ тато а̄харӣйати, саббам̣ паттаса̄микасса хоти. паттам̣ че тхеййа̄йа харанти, сухат̣о, бхаттасса диннатта̄ гӣва̄ на хоти.
виха̄ре даса бхиккхӯ хонти, тесу нава пин̣д̣апа̄тика̄, еко са̄дийанако, ‘‘даса уддесапатте детха̄’’ти вутте пин̣д̣апа̄тика̄ гахетум̣ на иччханти. итаро бхиккху ‘‘сабба̄ни майхам̣ па̄пун̣антӣ’’ти ган̣ха̄ти, т̣хитика̄ на хоти. екекам̣ че па̄петва̄ ган̣ха̄ти, т̣хитика̄ тит̣т̣хати. евам̣ га̄хетва̄ дасахипи паттехи а̄хара̄петва̄ ‘‘бханте, майхам̣ сан̇гахам̣ каротха̄’’ти нава патте пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ дети, бхиккхудаттийам̣ на̄метам̣, гахетум̣ ват̣т̣ати. саче со упа̄сако ‘‘бханте, гхарам̣ а̄гантабба’’нти вадати, со ча бхиккху те бхиккхӯ ‘‘етха, бханте, майхам̣ саха̄йа̄ хотха̄’’ти тасса гхарам̣ гаччхати, йам̣ таттха лабхати, саббам̣ тассева хоти, итаре тена диннам̣ лабханти. атха несам̣ гхарейева нисӣда̄петва̄ даккхин̣одакам̣ датва̄ йа̄гукхаджджака̄дӣни денти ‘‘бханте, йам̣ манусса̄ денти, там̣ ган̣хатха̄’’ти, тасса бхиккхуно вачаненева итаресам̣ ват̣т̣ати. бхутта̄вӣнам̣ патте пӯретва̄ ган̣хитва̄ гаманаттха̄йа денти, саббам̣ тассева бхиккхуно хоти, тена диннам̣ итаресам̣ ват̣т̣ати. йади пана те виха̄рейева тена бхиккхуна̄ ‘‘бханте, майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха, манусса̄нам̣ вачанам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вутта̄ гаччханти, таттха йам̣ бхун̃джанти чева нӣхаранти ча, саббам̣ там̣ тесам̣йева сантакам̣. атха̄пи ‘‘майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти авутта̄ ‘‘манусса̄нам̣ вачанам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти гаччханти, татра че екасса мадхурена сарена анумоданам̣ каронтасса сутва̄ тхера̄нан̃ча упасаме пасӣдитва̄ бахум̣ саман̣апариккха̄рам̣ денти, айам̣ тхересу паса̄дена уппанно акатабха̄го на̄ма, тасма̄ саббесам̣ па̄пун̣а̄ти.
еко сан̇гхато уддиса̄петва̄ т̣хитика̄йа га̄хитапаттам̣ харитва̄ пан̣ӣтасса кха̄данӣйабходжанӣйасса пӯретва̄ а̄харитва̄ ‘‘имам̣, бханте, саббо сан̇гхо парибхун̃джатӯ’’ти дети, саббехи бха̄джетва̄ парибхун̃джитаббам̣. паттаса̄микасса пана атиккантампи т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ уддесабхаттам̣ да̄таббам̣. атха пат̣хамам̣йева ‘‘саббам̣ сан̇гхикапаттам̣ детха̄’’ти вадати, екасса ладжджибхиккхуно сантако патто да̄таббо. а̄харитва̄ ча ‘‘саббо сан̇гхо парибхун̃джатӯ’’ти вутте бха̄джетва̄ парибхун̃джитаббам̣. еко па̄тийа̄ бхаттам̣ а̄харитва̄ ‘‘сан̇гхуддесам̣ даммӣ’’ти вадати, екекам̣ а̄лопам̣ адатва̄ т̣хитика̄йа екасса йа̄панаматтам̣ катва̄ да̄таббам̣. атха со бхаттам̣ а̄харитва̄ кин̃чи ваттум̣ аджа̄нанто тун̣хӣбхӯто аччхати, ‘‘касса те а̄нӣтам̣, касса да̄тука̄мосӣ’’ти на ваттаббам̣. пуччха̄сабха̄гена хи ‘‘тумха̄кам̣ а̄нӣтам̣, тумха̄кам̣ да̄тука̄момхӣ’’ти вадеййа, тато там̣ бхиккхум̣ ан̃н̃е бхиккхӯ джигуччханта̄ гӣвам̣ париваттетва̄ олокетаббампи на ман̃н̃еййум̣. саче пана ‘‘кухим̣ йа̄си, ким̣ каронто а̄хин̣д̣асӣ’’ти вутте ‘‘уддесабхаттам̣ гахетва̄ а̄гатомхӣ’’ти вадати, екена ладжджибхиккхуна̄ т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. саче а̄бхатам̣ баху хоти, саббесам̣ пахоти, т̣хитика̄киччам̣ наттхи. тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа паттам̣ пӯретва̄ да̄таббам̣.
‘‘сан̇гхуддесапаттам̣ детха̄’’ти вутте ‘‘ким̣ а̄хариссасӣ’’ти аватва̄ пакатит̣хитика̄йа ева га̄хетаббам̣. йо пана па̄йа̄со ва̄ расапин̣д̣апа̄то ва̄ ниччам̣ лаббхати, еварӯпа̄нам̣ пан̣ӣтабходжана̄нам̣ а̄вен̣ика̄ т̣хитика̄ ка̄табба̄, татха̄ сапарива̄ра̄йа йа̄гуйа̄ махаггха̄нам̣ пхала̄нам̣ пан̣ӣта̄нан̃ча кхаджджака̄нам̣. пакатибхаттайа̄гупхалакхаджджака̄нам̣ ека̄ва т̣хитика̄ ка̄табба̄. ‘‘саппим̣ а̄харисса̄мӣ’’ти вутте саббасаппӣнам̣ ека̄ва т̣хитика̄ ват̣т̣ати, татха̄ саббатела̄нам̣. ‘‘мадхум̣ а̄харисса̄мӣ’’ти вутте пана мадхуно ека̄ва т̣хитика̄ ват̣т̣ати, татха̄ пха̄н̣итасса лат̣т̣химадхука̄дӣнан̃ча бхесаджджа̄нам̣. саче пана гандхама̄лам̣ сан̇гхуддесам̣ денти, пин̣д̣апа̄тикасса ват̣т̣ати, на ват̣т̣атӣти? а̄мисассева пат̣иккхиттатта̄ ват̣т̣ати. ‘‘сан̇гхам̣ уддисса диннатта̄ пана на гахетабба’’нти ваданти.
уддесабхаттакатха̄ нит̣т̣хита̄.
210. нимантанам̣ пуггаликам̣ че, сайамева иссаро. сан̇гхикам̣ пана уддесабхатте вуттанайенева га̄хетаббам̣. саче панеттха дӯто бйатто хоти, ‘‘бханте, ра̄джагехе бхиккхусан̇гхасса бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти аватва̄ ‘‘бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. атха дӯто абйатто ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, бхаттуддесако бйатто ‘‘бхатта’’нти аватва̄ ‘‘бханте, тумхе йа̄тха, тумхе йа̄тха̄’’ти вадати, евампи пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати, ‘‘тумха̄кам̣, бханте, пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхаттам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти вутте пана на ват̣т̣ати. саче нимантитум̣ а̄гатамануссо а̄санаса̄лам̣ пависитва̄ ‘‘ат̣т̣ха бхиккхӯ детха̄’’ти ва̄ ‘‘ат̣т̣ха патте детха̄’’ти ва̄ вадати, евампи пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ ват̣т̣ати, ‘‘тумхе ча тумхе ча гаччхатха̄’’ти ваттаббам̣. саче ‘‘ат̣т̣ха бхиккхӯ детха, бхаттам̣ ган̣хатха, ат̣т̣ха патте детха, бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ва̄ вадати, пат̣ипа̄т̣ийа̄ га̄хетаббам̣. га̄хентена пана виччхиндитва̄ ‘‘бхатта’’нти авадантена ‘‘тумхе ча тумхе ча гаччхатха̄’’ти вутте пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ ват̣т̣ати. ‘‘бханте, тумха̄кам̣ паттам̣ детха, тумхе етха̄’’ти вутте пана ‘‘са̄дху упа̄сака̄’’ти гантаббам̣. ‘‘сан̇гхато уддиситва̄ тумхе етха̄’’ти вуттепи т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣.
нимантанабхаттагхарато пана паттаттха̄йа а̄гатасса уддесабхатте вуттанайенева т̣хитика̄йа патто да̄таббо. еко ‘‘сан̇гхато пат̣ипа̄т̣ийа̄ патта’’нти аватва̄ кевалам̣ ‘‘екам̣ паттам̣ детха̄’’ти ватва̄ агга̄хитейева патте йасса кассачи паттам̣ гахетва̄ пӯретва̄ а̄харати, там̣ паттаса̄микассева хоти. уддесабхатте вийа т̣хитика̄йа на га̄хетаббам̣. идха̄пи йо а̄гантва̄ тун̣хӣбхӯто тит̣т̣хати, со ‘‘касса сантикам̣ а̄гатосӣ’’ти ва̄ ‘‘касса паттам̣ хариссасӣ’’ти ва̄ на ваттаббо. пуччха̄сабха̄гена хи ‘‘тумха̄кам̣ сантикам̣ а̄гато, тумха̄кам̣ паттам̣ харисса̄мӣ’’ти вадеййа, тато со бхиккху бхиккхӯхи джигуччханӣйо асса. ‘‘кухим̣ гаччхаси, ким̣ каронто а̄хин̣д̣асӣ’’ти пана вутте ‘‘тасса паттаттха̄йа а̄гатомхӣ’’ти вадантасса пат̣ипа̄т̣ибхаттат̣т̣хитика̄йа гахетва̄ патто да̄таббо. ‘‘бхаттахаран̣апаттам̣ детха̄’’ти вуттепи пат̣ипа̄т̣ибхаттат̣т̣хитика̄йа ева да̄таббо. саче а̄харитва̄ ‘‘саббо сан̇гхо бхун̃джатӯ’’ти вадати, бха̄джетва̄ бхун̃джитаббам̣. паттаса̄микасса атиккантампи т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ипа̄т̣ибхаттам̣ га̄хетаббам̣.
еко па̄тийа̄ бхаттам̣ а̄харитва̄ ‘‘сан̇гхасса даммӣ’’ти вадати, а̄лопабхаттат̣т̣хитикато пат̣т̣ха̄йа а̄лопасан̇кхепена бха̄джетаббам̣. саче пана тун̣хӣбхӯто аччхати, ‘‘касса те а̄бхатам̣, касса да̄тука̄мосӣ’’ти на ваттаббо. саче пана ‘‘кухим̣ гаччхаси, ким̣ каронто а̄хин̣д̣асӣ’’ти вутте пана ‘‘сан̇гхасса ме бхаттам̣ а̄бхатам̣, тхера̄нам̣ ме бхаттам̣ а̄бхата’’нти вадати, гахетва̄ а̄лопабхаттат̣т̣хитика̄йа бха̄джетаббам̣. саче пана евам̣ а̄бхатам̣ бхаттам̣ баху хоти, сакаласан̇гхасса пахоти, абхихат̣абхиккха̄ на̄ма, пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати, т̣хитика̄пуччханакиччам̣ наттхи, тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа паттам̣ пӯретва̄ да̄таббам̣.
упа̄сако сан̇гхаттхерасса ва̄ гантхадхутан̇гавасена абхин̃н̃а̄тасса ва̄ бхаттуддесакасса ва̄ пахин̣ати ‘‘амха̄кам̣ бхаттагахан̣аттха̄йа ат̣т̣ха бхиккхӯ гахетва̄ а̄гаччхатха̄’’ти, сачепи н̃а̄тиупат̣т̣ха̄кехи песитам̣ хоти, име тайо джана̄ пуччхитум̣ на лабханти, а̄рул̣ха̄йева ма̄тикам̣. сан̇гхато ат̣т̣ха бхиккхӯ уддиса̄петва̄ аттанавамехи гантаббам̣. касма̄? бхиккхусан̇гхасса хи ете бхиккхӯ нисса̄йа ла̄бхо уппаджджатӣти. гантхадхутан̇га̄дӣхи пана анабхин̃н̃а̄то а̄ва̄сикабхиккху а̄пуччхитум̣ лабхати, тасма̄ тена ‘‘ким̣ сан̇гхато ган̣ха̄ми, уда̄ху йе джа̄на̄ми, техи саддхим̣ а̄гаччха̄мӣ’’ти ма̄тикам̣ а̄ропетва̄ йатха̄ да̄йака̄ ваданти, татха̄ пат̣ипаджджитаббам̣. ‘‘тумха̄кам̣ нисситаке ва̄ йе ва̄ джа̄на̄тха, те гахетва̄ етха̄’’ти вутте пана йе иччханти, техи саддхим̣ гантум̣ лабхати. саче ‘‘ат̣т̣ха бхиккхӯ пахин̣атха̄’’ти песенти, сан̇гхатова песетабба̄. аттана̄ саче ан̃н̃асмим̣ га̄ме сакка̄ хоти бхиккха̄ лабхитум̣, ан̃н̃о га̄мо гантаббо. на сакка̄ че хоти лабхитум̣, сойева га̄мо пин̣д̣а̄йа пависитаббо.
нимантитабхиккхӯ а̄санаса̄ла̄йа нисинна̄ хонти, татра че манусса̄ ‘‘патте детха̄’’ти а̄гаччханти, анимантитехи на да̄табба̄, ‘‘ете нимантита̄ бхиккхӯ’’ти ваттаббам̣, ‘‘тумхепи детха̄’’ти вутте пана да̄тум̣ ват̣т̣ати. уссава̄дӣсу манусса̄ сайамева паривен̣а̄ни ча падха̄нагхара̄ни ча гантва̄ типит̣аке ча дхаммакатхике ча бхиккхусатенапи саддхим̣ нимантенти, тада̄ техи йе джа̄нанти, те гахетва̄ гантум̣ ват̣т̣ати. касма̄? на хи маха̄бхиккхусан̇гхена аттхика̄ манусса̄ паривен̣ападха̄нагхара̄ни гаччханти, саннипа̄тат̣т̣ха̄натова йатха̄сатти йатха̄балам̣ бхиккхӯ ган̣хитва̄ гаччхантӣти.
саче пана сан̇гхаттхеро ва̄ гантхадхутан̇гавасена абхин̃н̃а̄то ва̄ бхаттуддесако ва̄ ан̃н̃атра ва̄ вассам̣ васитва̄ каттхачи ва̄ гантва̄ пуна сакат̣т̣ха̄нам̣ а̄гаччхати, манусса̄ ча а̄гантукасса сакка̄рам̣ каронти, екава̄рам̣ йе джа̄нанти, те гахетва̄ гантаббам̣. пат̣ибаддхака̄лато пат̣т̣ха̄йа дутийава̄ре а̄раддхе сан̇гхатойева гахетва̄ гантаббам̣. абхинаваа̄гантука̄ва хутва̄ ‘‘н̃а̄тӣ ва̄ упат̣т̣ха̄ке ва̄ пассисса̄мӣ’’ти гаччханти, татра че тесам̣ н̃а̄тӣ ча упат̣т̣ха̄ка̄ ча сакка̄рам̣ каронти, еттха пана йе джа̄нанти, те гахетва̄ гантумпи ват̣т̣ати. йо пана атила̄бхӣ хоти, сакат̣т̣ха̄нан̃ча а̄гантукат̣т̣ха̄нан̃ча екасадисам̣, саббаттха манусса̄ сан̇гхабхаттам̣ саджджетва̄ва нисӣданти, тена сан̇гхатова гахетва̄ гантаббанти айам̣ нимантане висесо. авасесо саббапан̃хо уддесабхатте вуттанайенева ведитаббо. курундийам̣ пана ‘‘ат̣т̣ха маха̄тхере детха̄ти вутте ат̣т̣ха маха̄тхера̄ва да̄табба̄’’ти вуттам̣. еса найо маджджхима̄дӣсу. саче пана ависесетва̄ ‘‘ат̣т̣ха бхиккхӯ детха̄’’ти вадати, сан̇гхато да̄табба̄ти.
нимантанабхаттакатха̄ нит̣т̣хита̄.
211. сала̄кабхаттам̣ пана ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сала̄ка̄йа ва̄ пат̣т̣ика̄йа ва̄ упанибандхитва̄ опун̃джитва̄ бхаттам̣ уддиситу’’нти (чӯл̣ава. 326) вачанато руккхаса̄рамайа̄йа сала̄ка̄йа ва̄ вел̣увилӣвата̄лапан̣н̣а̄димайа̄йа пат̣т̣ика̄йа ва̄ ‘‘асукасса на̄ма сала̄кабхатта’’нти евам̣ аккхара̄ни упанибандхитва̄ паччхийам̣ ва̄ чӣварабхоге ва̄ катва̄ саббасала̄ка̄йо опун̃джитва̄ пунаппунам̣ хет̣т̣хупарийавасена а̄лол̣етва̄ пан̃чан̇гасаманна̄гатена бхаттуддесакена саче т̣хитика̄ аттхи, т̣хитикато пат̣т̣ха̄йа, но че аттхи, тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа сала̄ка̄ да̄табба̄. паччха̄ а̄гата̄нампи ека̄баддхавасена дӯре т̣хита̄нампи уддесабхатте вуттанайенева да̄табба̄.
саче виха̄расса самантато бахӯ гочарага̄ма̄, бхиккхӯ пана на бахӯ, га̄мавасенапи сала̄ка̄ па̄пун̣анти. ‘‘тумха̄кам̣ асукага̄ме сала̄кабхаттам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти га̄мавасенева га̄хетаббам̣. евам̣ га̄хентена сачепи екамекасмим̣ га̄ме на̄наппака̄ра̄ни сат̣т̣хи сала̄кабхатта̄ни, сабба̄ни гахита̄нева хонти. тасса паттага̄масамӣпе ан̃н̃а̄нипи две тӣн̣и сала̄кабхатта̄ни хонти, та̄ни тассева да̄табба̄ни. на хи сакка̄ тесам̣ ка̄ран̣а̄ ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ пахин̣итунти.
саче екаччесу га̄месу бахӯни сала̄кабхатта̄ни саллаккхетва̄ саттаннампи ат̣т̣ханнампи бхиккхӯнам̣ да̄табба̄ни. дентена пана чатуннам̣ пан̃чаннам̣ бхатта̄нам̣ сала̄ка̄йо екато бандхитва̄ да̄табба̄. саче там̣ га̄мам̣ атиккамитва̄ ан̃н̃о га̄мо хоти, тасмин̃ча екамева сала̄кабхаттам̣, там̣ пана па̄това денти, тампи етесу бхиккхӯсу екасса ниггахена датва̄ ‘‘па̄това там̣ гахетва̄ паччха̄ оримага̄ме итара̄ни бхатта̄ни ган̣ха̄хӣ’’ти ваттаббо. саче оримага̄ме сала̄кабхаттесу аггахитесвева гахитасан̃н̃а̄йа гаччхати, парабха̄гага̄ме сала̄кабхаттам̣ гахетва̄ пуна виха̄рам̣ а̄гантва̄ итара̄ни гахетва̄ оримага̄мо гантаббо. на хи бахисӣма̄йа сан̇гхала̄бхо га̄хетум̣ лаббхатӣти айам̣ найо курундийам̣ вутто. саче пана бхиккхӯ бахӯ хонти, га̄мавасена сала̄ка̄ на па̄пун̣анти, вӣтхивасена ва̄ вӣтхийам̣ екагехавасена ва̄ екакулавасена ва̄ га̄хетаббам̣. вӣтхиа̄дӣсу ча йаттха бахӯни бхатта̄ни, таттха га̄ме вуттанайенева бахӯнам̣ бхиккхӯнам̣ га̄хетабба̄ни, сала̄ка̄су асати уддиситва̄пи га̄хетабба̄ни.
212. сала̄када̄йакена пана ваттам̣ джа̄нитаббам̣. тена хи ка̄лассева вут̣т̣ха̄йа паттачӣварам̣ гахетва̄ бходжанаса̄лам̣ гантва̄ асаммат̣т̣хат̣т̣ха̄нам̣ саммаджджитва̄ па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ ‘‘ида̄ни бхиккхӯхи ваттам̣ катам̣ бхависсатӣ’’ти ка̄лам̣ саллаккхетва̄ гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ бхиккхӯсу саннипатитесу пат̣хамамева ва̄рага̄ме сала̄кабхаттам̣ га̄хетаббам̣, ‘‘туйхам̣ асукасмим̣ на̄ма ва̄рага̄ме сала̄ка̄ па̄пун̣а̄ти, татра гаччха̄’’ти ваттаббам̣. саче абхирекага̄вуте га̄мо хоти, там̣ дивасам̣ гаччханта̄ киламанти, ‘‘све туйхам̣ ва̄рага̄ме па̄пун̣а̄тӣ’’ти аджджева га̄хетаббам̣. йо ва̄рага̄мам̣ песийама̄но на гаччхати, ан̃н̃ам̣ сала̄кам̣ маггати, на да̄табба̄. саддха̄нан̃хи манусса̄нам̣ пун̃н̃аха̄ни ча сан̇гхасса ча ла̄бхаччхедо хоти, тасма̄ тасса дутийепи татийепи дивасе ан̃н̃а̄ сала̄ка̄ на да̄табба̄, ‘‘аттано паттат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ бхун̃джа̄хӣ’’ти ваттаббо, тӣн̣и пана диваса̄ни агаччхантасса ва̄рага̄мато оримава̄рага̄ме сала̄ка̄ га̄хетабба̄. тан̃че на ган̣ха̄ти, тато пат̣т̣ха̄йа тасса ан̃н̃ам̣ сала̄кам̣ да̄тум̣ на ват̣т̣ати, дан̣д̣акаммам̣ дал̣хам̣ ка̄таббам̣. сат̣т̣хито ва̄ пан̣н̣а̄сато ва̄ на париха̄петаббам̣. ва̄рага̄ме га̄хетва̄ виха̄рава̄ро га̄хетаббо, ‘‘туйхам̣ виха̄рава̄ро па̄пун̣а̄тӣ’’ти ваттаббам̣. виха̄рава̄рикасса две тиссо йа̄гусала̄ка̄йо тиссо чатассо бхаттасала̄ка̄йо ча да̄табба̄, нибаддхам̣ катва̄ пана на да̄табба̄. йа̄губхаттада̄йака̄ хи ‘‘амха̄кам̣ йа̄губхаттам̣ виха̄рагопака̄вабхун̃джантӣ’’ти ан̃н̃атхаттам̣ а̄паджджеййум̣, тасма̄ ан̃н̃есу кулесу да̄табба̄.
саче виха̄рава̄рика̄нам̣ сабха̄га̄ а̄харитва̄ денти, иччетам̣ кусалам̣. но че, ва̄рам̣ гахетва̄ тесам̣ йа̄губхаттам̣ а̄хара̄петаббам̣, та̄ва несам̣ сала̄ка̄ пха̄тикаммамева бхаванти. вассаггена паттат̣т̣ха̄не пана ан̃н̃ампи пан̣ӣтабхаттасала̄кам̣ ган̣хитум̣ лабхантийева. атирекауттарибхан̇гасса екача̄рикабхаттасса висум̣ т̣хитикам̣ катва̄ сала̄ка̄ да̄табба̄. саче йена сала̄ка̄ ладдха̄, со там̣ дивасам̣ там̣ бхаттам̣ на лабхати, пуна дивасе га̄хетаббам̣. бхаттан̃н̃ева лабхати, на уттарибхан̇гам̣, евампи пуна га̄хетаббам̣. кхӣрабхаттасала̄ка̄йапи есева найо. саче пана кхӣрамева лабхати, на бхаттам̣, кхӣрала̄бхато пат̣т̣ха̄йа пуна на га̄хетаббам̣. две тӣн̣и екача̄рикабхатта̄ни екассева па̄пун̣анти, дуббхиккхасамайе сан̇гханавакена ладдхака̄ле виджат̣етва̄ висум̣ га̄хетабба̄ни. па̄катикасала̄кабхаттам̣ аладдхассапи пунадивасе га̄хетаббам̣.
саче кхуддако виха̄ро хоти, саббе бхиккхӯ екасамбхога̄, уччхусала̄кам̣ га̄хентена йасса кассачи саммукхӣбхӯтасса па̄петва̄ маха̄тхера̄дӣнам̣ дива̄ таччхетва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати. расасала̄кам̣ па̄петва̄ паччха̄бхаттампи парисса̄ветва̄ пха̄н̣итам̣ ва̄ ка̄ретва̄ пин̣д̣апа̄тика̄дӣнампи да̄таббам̣, а̄гантука̄нам̣ а̄гата̄на̄гатабха̄вам̣ н̃атва̄ га̄хетабба̄. маха̄а̄ва̄се т̣хитикам̣ катва̄ га̄хетабба̄. таккасала̄кампи сабха̄гат̣т̣ха̄не па̄петва̄ ва̄ дхӯма̄петва̄ пача̄петва̄ ва̄ тхера̄нам̣ да̄тум̣ ват̣т̣ати. маха̄а̄ва̄се вуттанайенева пат̣ипаджджитаббам̣. пхаласала̄капӯвасала̄кабхесаджджагандхама̄ла̄сала̄ка̄йопи висум̣ т̣хитика̄йа га̄хетабба̄. бхесаджджа̄дисала̄ка̄йо четтха кин̃ча̄пи пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣анти, сала̄кавасена пана га̄хитатта̄ на са̄дитабба̄. аггабхиккха̄маттам̣ сала̄кабхаттам̣ денти, т̣хитикам̣ пуччхитва̄ га̄хетаббам̣. асатийа̄ т̣хитика̄йа тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа га̄хетаббам̣. саче та̄диса̄ни бхатта̄ни бахӯни хонти, екекасса бхиккхуно две тӣн̣и да̄табба̄ни. но че, екекамева датва̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ гата̄йа пуна тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа да̄таббам̣. атха антара̄ва упаччхиджджати, т̣хитика̄ саллаккхетабба̄. йади пана та̄дисам̣ бхаттам̣ нибаддхамева хоти, йасса па̄пун̣а̄ти, со ваттаббо ‘‘ладдха̄ ва̄ аладдха̄ ва̄ свепи ган̣хеййа̄сӣ’’ти. екам̣ анибаддхам̣ хоти, лабханадивасе пана йа̄вадаттхам̣ лабхати. алабханадиваса̄ бахутара̄ хонти, там̣ йасса па̄пун̣а̄ти, со алабхитва̄ ‘‘све ган̣хеййа̄сӣ’’ти ваттаббо.
йо сала̄ка̄су гахита̄су паччха̄ а̄гаччхати, тасса атикканта̄ва сала̄ка̄ на упат̣т̣ха̄петва̄ да̄табба̄. сала̄кам̣ на̄ма гхан̣т̣им̣ пахаран̣ато пат̣т̣ха̄йа а̄гантва̄ хаттхам̣ паса̄рентова лабхати, ан̃н̃асса а̄гантва̄ самӣпе т̣хитассапи атикканта̄ атикканта̄ва хоти. саче панасса ан̃н̃о ган̣ханто аттхи, сайам̣ ана̄гатопи лабхати, сабха̄гат̣т̣ха̄не ‘‘асуко ана̄гато’’ти н̃атва̄ ‘‘айам̣ тасса сала̄ка̄’’ти т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. саче ‘‘ана̄гатасса на да̄табба̄’’ти катикам̣ каронти, адхаммика̄ хоти. антоупача̄ре т̣хитасса хи бха̄джанӣйабхан̣д̣ам̣ па̄пун̣а̄ти. саче пана ‘‘ана̄гатасса детха̄’’ти маха̄саддам̣ каронти, дан̣д̣акаммам̣ т̣хапетаббам̣, ‘‘а̄гантва̄ ган̣хантӯ’’ти ваттаббам̣. чха пан̃часала̄ка̄ нат̣т̣ха̄ хонти, бхаттуддесако да̄йака̄нам̣ на̄мам̣ на сарати, со че нат̣т̣хасала̄ка̄ маха̄тхерасса ва̄ аттано ва̄ па̄петва̄ бхиккхӯ вадеййа ‘‘майа̄ асукага̄ме сала̄кабхаттам̣ майхам̣ па̄питам̣, тумхе таттха ладдхасала̄кабхаттам̣ бхун̃джеййа̄тха̄’’ти, ват̣т̣ати, виха̄ре апа̄питам̣ пана а̄санаса̄ла̄йа там̣ бхаттам̣ лабхитва̄ таттхева па̄петва̄ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘аджджа пат̣т̣ха̄йа майхам̣ сала̄кабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вутте татра а̄санаса̄ла̄йа га̄хетум̣ на ват̣т̣ати, виха̄рам̣ а̄нетва̄ га̄хетаббам̣. ‘‘све пат̣т̣ха̄йа̄’’ти вутте пана бхаттуддесакасса а̄чиккхитаббам̣ ‘‘све пат̣т̣ха̄йа асукакулам̣ на̄ма сала̄кабхаттам̣ дети, сала̄кагга̄хан̣ака̄ле сареййа̄сӣ’’ти. дуббхиккхе сала̄кабхаттам̣ паччхиндитва̄ субхиккхе джа̄те кан̃чи бхиккхум̣ дисва̄ ‘‘аджджа пат̣т̣ха̄йа амха̄кам̣ сала̄кабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти пуна пат̣т̣хапенти, антога̄ме ага̄хетва̄ виха̄рам̣ а̄нетва̄ га̄хетаббам̣. идан̃хи сала̄кабхаттам̣ на̄ма уддесабхаттасадисам̣ на хоти, виха̄рамева сандха̄йа дӣйати, тасма̄ бахиупача̄ре га̄хетум̣ на ват̣т̣ати, ‘‘све пат̣т̣ха̄йа̄’’ти вутте пана виха̄ре га̄хетаббамева.
гамико бхиккху йам̣ диса̄бха̄гам̣ гантука̄мо, таттха ан̃н̃ена ва̄рага̄масала̄ка̄ ладдха̄ хоти, там̣ гахетва̄ итарам̣ бхиккхум̣ ‘‘майхам̣ паттасала̄кам̣ твам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти ватва̄ гантум̣ ват̣т̣ати. тена пана упача̄расӣмам̣ анатиккантейева тасмим̣ тасса сала̄ка̄ га̄хетабба̄. чхад̣д̣итавиха̄ре васитва̄ манусса̄ ‘‘бодхичетийа̄дӣни джаггитва̄ бхун̃джантӯ’’ти сала̄кабхаттам̣ пат̣т̣хапенти, бхиккхӯ сабха̄гат̣т̣ха̄несу васитва̄ ка̄лассева гантва̄ таттха ваттам̣ каритва̄ там̣ бхаттам̣ бхун̃джанти, ват̣т̣ати. саче тесу сва̄тана̄йа аттано па̄петва̄ гатесу а̄гантуко бхиккху чхад̣д̣итавиха̄ре васитва̄ ка̄лассева ваттам̣ катва̄ гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ сала̄кабхаттам̣ аттано па̄петва̄ а̄санаса̄лам̣ гаччхати, сова тасса бхаттасса иссаро. йо пана бхиккхӯсу ваттам̣ каронтесуйева бхӯмийам̣ две тайо саммун̃джанӣпаха̄ре датва̄ гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ ‘‘дхурага̄ме сала̄кабхаттам̣ майхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти гаччхати, тасса там̣ чорика̄йа гахитатта̄ на па̄пун̣а̄ти, ваттам̣ катва̄ па̄петва̄ паччха̄гатабхиккхӯнам̣йева хоти.
еко га̄мо атидӯре хоти, бхиккхӯ ниччам̣ гантум̣ на иччханти, манусса̄ ‘‘майам̣ пун̃н̃ена париба̄хира̄ хома̄’’ти ваданти, йе тасса га̄масса а̄саннавиха̄ре сабха̄габхиккхӯ, те ваттабба̄ ‘‘имесам̣ бхиккхӯнам̣ ана̄гатадивасе тумхе бхун̃джатха̄’’ти, сала̄ка̄ пана девасикам̣ па̄петабба̄. та̄ ча кхо пана гхан̣т̣ипахаран̣аматтена ва̄ паччхича̄ланаматтена ва̄ па̄пита̄ на хонти, паччхим̣ пана гахетва̄ сала̄ка̄ пӣт̣хаке а̄киритабба̄, паччхи пана мукхават̣т̣ийам̣ на гахетабба̄. саче хи таттха ахи ва̄ виччхико ва̄ бхавеййа, дуккхам̣ уппа̄деййа, тасма̄ хет̣т̣ха̄ гахетва̄ паччхим̣ параммукхам̣ катва̄ сала̄ка̄ а̄киритабба̄ ‘‘сачепи саппо бхависсати, еттова пала̄йиссатӣ’’ти. евам̣ сала̄ка̄ а̄киритва̄ га̄ма̄дивасена пуббе вуттанайенева га̄хетабба̄.
апича екам̣ маха̄тхерасса па̄петва̄ ‘‘авасеса̄ майхам̣ па̄пун̣антӣ’’ти аттано па̄петва̄ ваттам̣ катва̄ четийам̣ вандитва̄ витаккама̄л̣аке т̣хитехи бхиккхӯхи ‘‘па̄пита̄, а̄вусо, сала̄ка̄’’ти вутте ‘‘а̄ма, бханте, тумхе гатагатага̄ме сала̄кабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти ваттаббам̣. еван̃хи па̄пита̄пи супа̄пита̄ва хонти. бхиккхӯ саббараттим̣ дхаммассаванаттхам̣ ан̃н̃ам̣ виха̄рам̣ гаччханта̄ ‘‘майам̣ таттха да̄нам̣ аггахетва̄ва амха̄кам̣ гочарага̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ а̄гамисса̄ма̄’’ти сала̄ка̄ аггахетва̄ва гата̄ виха̄ре тхерасса паттам̣ сала̄кабхаттам̣ бхун̃джитум̣ а̄гаччханти, ват̣т̣ати. атха маха̄тхеропи ‘‘ахам̣ идха ким̣ каромӣ’’ти техийева саддхим̣ гаччхати, техи гатавиха̄ре абхун̃джитва̄ва гочарага̄мам̣ ануппаттехи ‘‘детха, бханте, патте, сала̄кайа̄гуа̄дӣни а̄харисса̄ма̄’’ти вутте патта̄ на да̄табба̄. касма̄, бханте, на детха̄ти. виха̄рат̣т̣хакам̣ бхаттам̣ виха̄ре вуттха̄нам̣ па̄пун̣а̄ти, майам̣ ан̃н̃авиха̄ре вуттха̄ти. ‘‘детха, бханте, на майам̣ виха̄ре па̄лика̄йа дема, тумха̄кам̣ дема, ган̣хатха амха̄кам̣ бхиккха’’нти вутте пана ват̣т̣ати.
сала̄кабхаттакатха̄ нит̣т̣хита̄.
213. паккхика̄дӣсу пана йам̣ абхилаккхитесу ча̄туддасӣ пан̃чадасӣ пан̃чамӣ ат̣т̣хамӣти имесу паккхесу каммаппасутехи упосатхам̣ ка̄тум̣ сатикаран̣аттха̄йа дӣйати, там̣ паккхикам̣ на̄ма. там̣ сала̄кабхаттагатикамева хоти, га̄хетва̄ бхун̃джитаббам̣. саче сала̄кабхаттампи паккхикабхаттампи бахум̣ саббесам̣ винивиджджхитва̄ гаччхати, двепи бхатта̄ни висум̣ висум̣ га̄хетабба̄ни. саче бхиккхусан̇гхо маха̄, паккхикам̣ га̄хетва̄ тасса т̣хитика̄йа сала̄кабхаттам̣ га̄хетаббам̣, сала̄кабхаттам̣ ва̄ га̄ха̄петва̄ тасса т̣хитика̄йа паккхикам̣ га̄хетаббам̣. йесам̣ на па̄пун̣а̄ти, те пин̣д̣а̄йа чариссанти. саче двепи бхатта̄ни бахӯни, бхиккхӯ манда̄, сала̄кабхаттам̣ на̄ма девасикам̣ лаббхати, тасма̄ там̣ т̣хапетва̄ ‘‘паккхикам̣, а̄вусо, бхун̃джатха̄’’ти паккхикамева да̄таббам̣. паккхикам̣ пан̣ӣтам̣ денти, висум̣ т̣хитика̄ ка̄табба̄, ‘‘све паккхо’’ти аджджа паккхикам̣ на га̄хетаббам̣. саче пана да̄йака̄ ваданти ‘‘свепи амха̄кам̣ гхаре лӯкхабхаттам̣ бхависсати, аджджева паккхикабхаттам̣ уддисатха̄’’ти, евам̣ ват̣т̣ати.
упосатхикам̣ на̄ма анвад̣д̣хама̄се упосатхадивасе упосатхан̇га̄ни сама̄дийитва̄ йам̣ аттана̄ бхун̃джати, тадева дӣйати. па̄т̣ипадикам̣ на̄ма ‘‘упосатхе бахӯ саддха̄ пасанна̄ бхиккхӯнам̣ сакка̄рам̣ каронти, па̄т̣ипаде пана бхиккхӯ киламанти, па̄т̣ипаде диннам̣ дуббхиккхада̄насадисам̣ махаппхалам̣ хоти, упосатхакаммена ва̄ парисуддхасӣла̄нам̣ дутийадивасе диннам̣ махаппхалам̣ хотӣ’’ти саллаккхетва̄ па̄т̣ипаде дӣйама̄накада̄нам̣. тампи убхайам̣ сала̄кабхаттагатикамева. ити има̄ни саттапи бхатта̄ни пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ на ват̣т̣анти, дхутан̇габхедам̣ каронтийева.
214. апара̄нипи чӣвараккхандхаке (маха̄ва. 350) виса̄кха̄йа варам̣ йа̄читва̄ динна̄ни а̄гантукабхаттам̣ гамикабхаттам̣ гила̄набхаттам̣ гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттанти чатта̄ри бхатта̄ни па̄л̣ийам̣ а̄гата̄нева. таттха а̄гантука̄нам̣ диннам̣ бхаттам̣ а̄гантукабхаттам̣. еса найо сесесу. саче панеттха а̄гантукабхатта̄нипи а̄гантука̄пи бахӯ хонти, саббесам̣ екекам̣ га̄хетаббам̣. бхаттесу аппахонтесу т̣хитика̄йа га̄хетаббам̣. еко а̄гантуко пат̣хамамева а̄гантва̄ саббам̣ а̄гантукабхаттам̣ аттано га̄хетва̄ нисӣдати, саббам̣ тассева хоти. паччха̄ а̄гатехи а̄гантукехи тена динна̄ни парибхун̃джитабба̄ни. тенапи екам̣ аттано гахетва̄ сеса̄ни да̄табба̄ни. айам̣ ул̣а̄рата̄. саче пана пат̣хамам̣ а̄гантва̄пи аттано аггахетва̄ тун̣хӣбхӯто нисӣдати, паччха̄ а̄гатехи саддхим̣ пат̣ипа̄т̣ийа̄ ган̣хитаббам̣. саче ниччам̣ а̄гантука̄ а̄гаччханти, а̄гатадивасейева бхун̃джитаббам̣. антарантара̄ че а̄гаччханти, две тӣн̣и диваса̄ни бхун̃джитаббам̣. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘сатта диваса̄ни бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. а̄ва̄сико каттхачи гантва̄ а̄гато, тенапи а̄гантукабхаттам̣ бхун̃джитаббам̣. саче пана там̣ виха̄ре нибандха̄питам̣ хоти, виха̄ре га̄хетаббам̣. атха виха̄ро дӯре хоти, а̄санаса̄ла̄йа нибандха̄питам̣, а̄санаса̄ла̄йа га̄хетаббам̣. саче пана да̄йака̄ ‘‘а̄гантукесу асати а̄ва̄сика̄пи бхун̃джантӯ’’ти ваданти, ват̣т̣ати, авутте пана на ват̣т̣ати.
гамикабхаттепи айамева катха̄магго. айам̣ пана висесо – а̄гантуко а̄гантукабхаттамева лабхати, гамико а̄гантукабхаттампи гамикабхаттампи. а̄ва̄сикопи паккамитука̄мо гамико хоти, гамикабхаттам̣ лабхати. йатха̄ пана а̄гантукабхаттам̣, евамидам̣ две тӣн̣и ва̄ сатта ва̄ диваса̄ни на лабхати. ‘‘гамисса̄мӣ’’ти бхуттопи там̣ дивасам̣ кеначи ка̄ран̣ена на гато, пунадивасепи бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати саусса̄хатта̄. ‘‘гамисса̄мӣ’’ти бхуттасса чора̄ ва̄ пантхам̣ рундханти, удакам̣ ва̄ дево ва̄ вассати, саттхо ва̄ на гаччхати, саусса̄хена бхун̃джитаббам̣. ‘‘ете упаддаве олокентена две тайо дивасе бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. ‘‘гамисса̄ми гамисса̄мӣ’’ти пана лесам̣ од̣д̣етва̄ бхун̃джитум̣ на лабхати.
гила̄набхаттампи саче саббесам̣ гила̄на̄нам̣ пахоти, там̣ саббесам̣ да̄таббам̣. но че, т̣хитикам̣ катва̄ га̄хетаббам̣. еко гила̄но арогарӯпо саккоти антога̄мам̣ гантум̣, еко на саккоти, айам̣ маха̄гила̄но на̄ма, етасса гила̄набхаттам̣ да̄таббам̣. две маха̄гила̄на̄, еко ла̄бхӣ абхин̃н̃а̄то бахум̣ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ лабхати, еко ана̄тхо аппала̄бхата̄йа антога̄мам̣ пависати, етасса гила̄набхаттам̣ да̄таббам̣. гила̄набхатте дивасапариччхедо наттхи, йа̄ва рого на вӯпасаммати, саппа̄йабходжанам̣ абхун̃джанто на йа̄пети, та̄ва бхун̃джитаббам̣. йада̄ пана миссакайа̄гум̣ ва̄ миссакабхаттам̣ ва̄ бхуттассапи рого на куппати, тато пат̣т̣ха̄йа на бхун̃джитаббам̣.
гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттампи йам̣ саббесам̣ пахоти, там̣ саббесам̣ да̄таббам̣. но че пахоти, т̣хитикам̣ катва̄ га̄хетаббам̣. идампи двӣсу гила̄несу маха̄гила̄нупат̣т̣ха̄касса га̄хетаббам̣, двӣсу маха̄гила̄несу ана̄тхагила̄нупат̣т̣ха̄касса. йам̣ кулам̣ гила̄набхаттампи дети гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттампи, таттха йасса гила̄насса гила̄набхаттам̣ па̄пун̣а̄ти, тадупат̣т̣ха̄кассапи таттхева га̄хетаббам̣. гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттепи дивасапариччхедо наттхи, йа̄ва гила̄но лабхати, та̄васса упат̣т̣ха̄копи лабхатӣти. има̄ни чатта̄ри бхатта̄ни саче евам̣ динна̄ни хонти ‘‘а̄гантукагамикагила̄нагила̄нупат̣т̣ха̄ка̄ мама бхиккхам̣ ган̣хантӯ’’ти, пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. саче пана ‘‘а̄гантука̄дӣнам̣ чатуннам̣ бхаттам̣ нибандха̄пеми, мама бхаттам̣ ган̣хантӯ’’ти евам̣ динна̄ни хонти, пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ на ват̣т̣ати.
215. апара̄нипи дхурабхаттам̣ кут̣ибхаттам̣ ва̄ракабхаттанти тӣн̣и бхатта̄ни. таттха дхурабхаттанти ниччабхаттам̣ вуччати, там̣ дувидхам̣ сан̇гхикан̃ча пуггаликан̃ча. таттха йам̣ ‘‘сан̇гхасса дхурабхаттам̣ дема̄’’ти нибандха̄питам̣, там̣ сала̄кабхаттагатикам̣. ‘‘мама нибаддхабхиккхам̣ ган̣хантӯ’’ти ватва̄ диннам̣ пана пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. пуггаликепи ‘‘тумха̄кам̣ дхурабхаттам̣ даммӣ’’ти вутте пин̣д̣апа̄тико че, на ват̣т̣ати, ‘‘мама нибаддхабхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти вутте пана ват̣т̣ати, са̄дитаббам̣. саче паччха̄ катипа̄хе вӣтиватте ‘‘дхурабхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, мӯле сут̣т̣ху сампат̣иччхитатта̄ ват̣т̣ати.
кут̣ибхаттам̣ на̄ма йам̣ сан̇гхасса а̄ва̄сам̣ ка̄ретва̄ ‘‘амха̄кам̣ сена̄санава̄сино амха̄кам̣йева бхаттам̣ ган̣хантӯ’’ти евам̣ нибандха̄питам̣, там̣ сала̄кабхаттагатикамева хоти, га̄хетва̄ бхун̃джитаббам̣. ‘‘амха̄кам̣ сена̄санава̄сино амха̄кам̣йева бхиккхам̣ ган̣хантӯ’’ти вутте пана пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. йам̣ пана пуггале пасӣдитва̄ тасса а̄ва̄сам̣ катва̄ ‘‘тумха̄кам̣ дема̄’’ти диннам̣, там̣ тассева хоти, тасмим̣ каттхачи гате нисситакехи бхун̃джитаббам̣.
ва̄ракабхаттам̣ на̄ма дуббхиккхасамайе ‘‘ва̄рена бхиккхӯ джаггисса̄ма̄’’ти дхурагехато пат̣т̣ха̄йа диннам̣, тампи бхиккха̄вачанена диннам̣ пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ ват̣т̣ати, ‘‘ва̄ракабхатта’’нти вутте пана сала̄кабхаттагатикам̣ хоти. саче тан̣д̣ула̄дӣни песенти ‘‘са̄ман̣ера̄ пачитва̄ дентӯ’’ти, пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ ват̣т̣ати. ити има̄ни ча тӣн̣и, а̄гантукабхатта̄дӣни ча чатта̄рӣти сатта, та̄ни сан̇гхабхатта̄дӣхи саха чуддаса бхатта̄ни хонти.
216. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана виха̄рабхаттам̣ ат̣т̣хакабхаттам̣ чатуккабхаттам̣ гул̣хакабхаттанти ан̃н̃а̄нипи чатта̄ри бхатта̄ни вутта̄ни. таттха виха̄рабхаттам̣ на̄ма виха̄ре татруппа̄дабхаттам̣, там̣ сан̇гхабхаттена сан̇гахитам̣. там̣ пана тиссамаха̄виха̄рачитталапаббата̄дӣсу пат̣исамбхида̄ппаттехи кхӣн̣а̄савехи йатха̄ пин̣д̣апа̄тика̄нампи сакка̄ хонти парибхун̃джитум̣, татха̄ пат̣иггахитатта̄ та̄дисесу т̣ха̄несу пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. ‘‘ат̣т̣ханнам̣ бхиккхӯнам̣ дема, чатуннам̣ дема̄’’ти евам̣ диннам̣ пана ат̣т̣хакабхаттан̃чева чатуккабхаттан̃ча, тампи бхиккха̄вачанена диннам̣ пин̣д̣апа̄тика̄нам̣ ват̣т̣ати. маха̄бхисан̇кха̄рена атирасакапӯвена паттам̣ тхакетва̄ диннам̣ гул̣хакабхаттам̣ на̄ма. има̄ни тӣн̣и сала̄кабхаттагатика̄нева. апарампи гул̣хакабхаттам̣ на̄ма аттхи, идхекачче манусса̄ маха̄дхаммассаванан̃ча виха̄рапӯджан̃ча ка̄ретва̄ ‘‘сакаласан̇гхасса да̄тум̣ на саккома, две тӣн̣и бхиккхусата̄ни амха̄кам̣ бхиккхам̣ ган̣хантӯ’’ти бхиккхупариччхедаджа̄нанаттхам̣ гул̣хаке денти, идам̣ пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати.
пин̣д̣апа̄табха̄джанӣйам̣ нит̣т̣хитам̣.
217. гила̄напаччайабха̄джанӣйам̣ пана евам̣ ведитаббам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 325 паккхикабхатта̄дикатха̄) – саппиа̄дӣсу бхесаджджесу ра̄джара̄джамаха̄матта̄ сапписса та̄ва кумбхасатампи кумбхасахассампи виха̄рам̣ песенти, гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа гахитабха̄джанам̣ пӯретва̄ да̄таббам̣, пин̣д̣апа̄тика̄нампи ват̣т̣ати. саче аласаджа̄тика̄ маха̄тхера̄ паччха̄ а̄гаччханти, ‘‘бханте, вӣсативасса̄нам̣ дӣйати, тумха̄кам̣ т̣хитика̄ атикканта̄’’ти на ваттабба̄, т̣хитикам̣ т̣хапетва̄ тесам̣ датва̄ паччха̄ т̣хитика̄йа да̄таббам̣. ‘‘асукавиха̄ре баху саппи уппанна’’нти сутва̄ йоджанантаравиха̄ратопи бхиккхӯ а̄гаччханти, сампаттасампатта̄нампи т̣хитат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа да̄таббам̣. асампатта̄нампи упача̄расӣмам̣ павит̣т̣ха̄нам̣ антева̄сика̄дӣсу ган̣хантесу да̄таббамева. ‘‘бахиупача̄расӣма̄йа т̣хита̄нам̣ детха̄’’ти ваданти, на да̄таббам̣. саче пана упача̄расӣмам̣ оккантехи ека̄баддха̄ хутва̄ аттано виха̄радва̄ре антовиха̄рейева ва̄ хонти, парисавасена вад̣д̣хита̄ на̄ма сӣма̄ хоти, тасма̄ да̄табба̄. сан̇гханавакасса диннепи паччха̄ а̄гата̄нам̣ да̄таббамева. дутийабха̄ге пана тхера̄санам̣ а̄рул̣хе а̄гата̄нам̣ пат̣хамабха̄го на па̄пун̣а̄ти, дутийабха̄гато вассаггена да̄таббам̣. антоупача̄расӣмам̣ пависитва̄ йаттха каттхачи диннам̣ хоти, саббам̣ саннипа̄тат̣т̣ха̄нейева бха̄джетаббам̣.
йасмим̣ виха̄ре даса бхиккхӯ, дасева ча саппикумбха̄ дӣйанти, екекакумбхавасена бха̄джетаббам̣. еко саппикумбхо хоти, дасабхиккхӯхи бха̄джетва̄ гахетаббам̣. саче ‘‘йатха̄т̣хитам̣йева амха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ган̣ханти, дуггахитам̣, там̣ гатагатат̣т̣ха̄не сан̇гхикамева хоти. кумбхам̣ пана а̄ваджджетва̄ тха̄лаке тхокам̣ саппим̣ катва̄ ‘‘идам̣ маха̄тхерасса па̄пун̣а̄ти, авасесам̣ амха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ватва̄ тампи кумбхейева а̄киритва̄ йатхиччхитам̣ гахетва̄ гантаббам̣. саче тхинам̣ саппи хоти, лекхам̣ катва̄ ‘‘лекхато парабха̄го маха̄тхерасса па̄пун̣а̄ти, авасесам̣ амха̄ка’’нти гахитампи суггахитам̣. вуттапариччхедато ӯна̄дхикесу бхиккхӯсу саппикумбхесу ча етенева упа̄йена бха̄джетаббам̣. саче панеко бхиккху, еко кумбхо хоти, гхан̣т̣им̣ пахаритва̄ ‘‘айам̣ майхам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’типи гахетум̣ ват̣т̣ати. ‘‘айам̣ пат̣хамабха̄го майхам̣ па̄пун̣а̄ти, айам̣ дутийабха̄го’’ти евам̣ тхокам̣ тхокампи па̄петум̣ ват̣т̣ати. еса найо наванӣта̄дӣсупи. йасмим̣ пана виппасаннатилатела̄димхи лекха̄ на сантит̣т̣хати, там̣ уддхаритва̄ бха̄джетаббам̣. син̇гиверамарича̄дибхесаджджампи авасесапаттатха̄лака̄дисаман̣апариккха̄ропи саббо вутта̄нурӯпенева найена сут̣т̣ху саллаккхетва̄ бха̄джетабботи. айам̣ гила̄напаччайабха̄джанӣйакатха̄.
218. ида̄ни сена̄санагга̄хе виниччхайо ведитаббо (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 318) – айам̣ сена̄санагга̄хо на̄ма дувидхо хоти утука̄ле ча васса̄ва̄се ча. таттха утука̄ле та̄ва кечи а̄гантука̄ бхиккхӯ пуребхаттам̣ а̄гаччханти, кечи паччха̄бхаттам̣ пат̣хамайа̄мам̣ маджджхимайа̄мам̣ паччхимайа̄мам̣ ва̄. йе йада̄ а̄гаччханти, тесам̣ тада̄ва бхиккхӯ ут̣т̣ха̄петва̄ сена̄санам̣ да̄таббам̣, ака̄ло на̄ма наттхи. сена̄санапан̃н̃а̄пакена пана пан̣д̣итена бхавитаббам̣, екам̣ ва̄ две ва̄ ман̃чат̣т̣ха̄на̄ни т̣хапетабба̄ни. саче вика̄ле еко ва̄ две ва̄ тхера̄ а̄гаччханти, те ваттабба̄ ‘‘бханте, а̄дито пат̣т̣ха̄йа вут̣т̣ха̄пийама̄не саббепи бхиккхӯ уббхан̣д̣ика̄ бхависсанти, тумхе амха̄кам̣ васанат̣т̣ха̄не васатха̄’’ти.
бахӯсу пана а̄гатесу вут̣т̣ха̄петва̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ да̄таббам̣. саче екекам̣ паривен̣ам̣ пахоти, екекам̣ паривен̣ам̣ да̄таббам̣. таттха аггиса̄ла̄дӣгхаса̄ла̄ман̣д̣алама̄л̣а̄дайо саббепи тассева па̄пун̣анти. евам̣ аппахонте па̄са̄даггена да̄таббам̣, па̄са̄десу аппахонтесу оваракаггена да̄таббам̣, оваракесу аппахонтесу сеййаггена да̄таббам̣, сеййаггесу аппахонтесу ман̃чат̣т̣ха̄нена да̄таббам̣, ман̃чат̣т̣ха̄не аппахонте екапӣт̣хакат̣т̣ха̄навасена да̄таббам̣, бхиккхуно пана т̣хитока̄саматтам̣ на га̄хетаббам̣. етан̃хи сена̄санам̣ на̄ма на хоти. пӣт̣хакат̣т̣ха̄не пана аппахонте екам̣ ман̃чат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ екам̣ пӣт̣хат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ ‘‘ва̄рена ва̄рена, бханте, виссаматха̄’’ти тин̣н̣ам̣ джана̄нам̣ да̄таббам̣. на хи сакка̄ сӣтасамайе саббараттим̣ аджджхока̄сева васитум̣. маха̄тхерена пат̣хамайа̄мам̣ виссамитва̄ никкхамитва̄ дутийаттхерасса ваттаббам̣ ‘‘а̄вусо идха пависа̄хӣ’’ти. саче маха̄тхеро нидда̄гаруко хоти, ка̄лам̣ на джа̄на̄ти, укка̄ситва̄ два̄рам̣ а̄кот̣етва̄ ‘‘бханте ка̄ло джа̄то, сӣтам̣ анудахатӣ’’ти ваттаббам̣. тена никкхамитва̄ ока̄со да̄таббо, ада̄тум̣ на лабхати. дутийаттхеренапи маджджхимайа̄мам̣ виссамитва̄ пуриманайенева итарасса да̄таббам̣. нидда̄гаруко вуттанайенева вут̣т̣ха̄петаббо. евам̣ екараттим̣ екаман̃чат̣т̣ха̄нам̣ тин̣н̣ам̣ да̄таббам̣. джамбудӣпе пана екачче бхиккхӯ ‘‘сена̄санам̣ на̄ма ман̃чат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ пӣт̣хат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ кин̃чидева кассачи саппа̄йам̣ хоти, кассачи асаппа̄йа’’нти а̄гантука̄ хонту ва̄ ма̄ ва̄, девасикам̣ сена̄санам̣ га̄хенти. айам̣ утука̄ле сена̄санагга̄хо на̄ма.
219. васса̄ва̄се пана аттхи а̄гантукаваттам̣, аттхи а̄ва̄сикаваттам̣. а̄гантукена та̄ва сакат̣т̣ха̄нам̣ мун̃читва̄ ан̃н̃аттха гантва̄ васитука̄мена вассӯпана̄йикадивасамева таттха на гантаббам̣. васанат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ хи татра самба̄дхам̣ бхавеййа, бхиккха̄ча̄ро ва̄ на сампаджджеййа, тена на пха̄сукам̣ вихареййа, тасма̄ ‘‘ида̄ни ма̄саматтена вассӯпана̄йика̄ бхависсатӣ’’ти там̣ виха̄рам̣ пависитаббам̣. таттха ма̄саматтам̣ васанто саче уддесаттхико, уддесасампаттим̣ саллаккхетва̄, саче каммат̣т̣ха̄нико, каммат̣т̣ха̄насаппа̄йатам̣ саллаккхетва̄, саче паччайаттхико, паччайала̄бхам̣ саллаккхетва̄ антовассе сукхам̣ васиссати. сакат̣т̣ха̄нато ча таттха гаччхантена на гочарага̄мо гхат̣т̣етаббо. на таттха манусса̄ ваттабба̄ ‘‘тумхе нисса̄йа сала̄кабхатта̄дӣни ва̄ йа̄гукхаджджака̄дӣни ва̄ васса̄ва̄сикам̣ ва̄ наттхи, айам̣ четийасса париккха̄ро, айам̣ упосатха̄га̄расса, идам̣ та̄л̣ан̃чева сӯчи ча, сампат̣иччхатха тумха̄кам̣ виха̄ра’’нти. сена̄санам̣ пана джаггитва̄ да̄рубхан̣д̣аматтика̄бхан̣д̣а̄ни пат̣иса̄метва̄ гамикаваттам̣ пӯретва̄ гантаббам̣.
евам̣ гаччхантенапи дахарехи паттачӣварабхан̣д̣ика̄йо уккхипа̄петва̄ телана̄л̣икаттарадан̣д̣а̄дӣни га̄хетва̄ чхаттам̣ паггайха атта̄нам̣ дассентена га̄мадва̄ренева на гантаббам̣, пат̣иччханнена ат̣авимаггена гантаббам̣. ат̣авимагге асати гумба̄дӣни маддантена на гантаббам̣, гамикаваттам̣ пана пӯретва̄ витаккам̣ чхиндитва̄ суддхачиттена гаманаваттенева гантаббам̣. саче пана га̄мадва̄рена магго хоти, гаччхантан̃ча нам̣ сапарива̄рам̣ дисва̄ манусса̄ ‘‘амха̄кам̣ тхеро вийа̄’’ти упадха̄витва̄ ‘‘кухим̣, бханте, саббапариккха̄ре гахетва̄ гаччхатха̄’’ти ваданти, тесу че еко евам̣ вадати ‘‘вассӯпана̄йикака̄ло на̄ма̄йам̣, йаттха антовассенибаддхабхиккха̄ча̄ро бхан̣д̣апат̣иччха̄данан̃ча лаббхати, таттха бхиккхӯ гаччхантӣ’’ти, тасса че сутва̄ те манусса̄ ‘‘бханте, имасмимпи га̄ме джано бхун̃джати чева нива̄сети ча, ма̄ ан̃н̃аттха гаччхатха̄’’ти ватва̄ митта̄мачче паккоситва̄ саббе саммантайитва̄ виха̄ре нибаддхаваттан̃ча сала̄кабхатта̄дӣни ча васса̄ва̄сикан̃ча т̣хапетва̄ ‘‘идхева, бханте, васатха̄’’ти йа̄чанти, саббесам̣ са̄дитум̣ ват̣т̣ати. саббан̃четам̣ каппийан̃чева анаваджджан̃ча. курундийам̣ пана ‘‘кухим̣ гаччхатха̄ти вутте ‘асукат̣т̣ха̄на’нти ватва̄ ‘касма̄ таттха гаччхатха̄’ти вутте ‘ка̄ран̣ам̣ а̄чиккхитабба’’’нти вуттам̣. убхайампи панетам̣ суддхачиттатта̄ва анаваджджам̣. идам̣ а̄гантукаваттам̣ на̄ма.
идам̣ пана а̄ва̄сикаваттам̣. пат̣икаччева хи а̄ва̄сикехи виха̄ро джаггитаббо, кхан̣д̣апхуллапат̣исан̇кхаран̣апарибхан̣д̣а̄ни ка̄табба̄ни, раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄наваччакут̣ипасса̄ват̣т̣ха̄на̄ни падха̄нагхаравиха̄рамагготи има̄ни сабба̄ни пат̣иджаггитабба̄ни. четийе судха̄каммам̣ мун̣д̣аведика̄йа теламаккханам̣ ман̃чапӣт̣хаджаггананти идампи саббам̣ ка̄таббам̣ ‘‘вассам̣ васитука̄ма̄ а̄гантва̄ уддесапарипуччха̄каммат̣т̣ха̄на̄нуйога̄дӣни каронта̄ сукхам̣ васиссантӣ’’ти. катапарикаммехи а̄са̄л̣хӣджун̣хапан̃чамито пат̣т̣ха̄йа васса̄ва̄сикам̣ пуччхитаббам̣. каттха пуччхитаббам̣? йато пакатийа̄ лаббхати. йехи пана на диннапуббам̣, те пуччхитум̣ на ват̣т̣ати. касма̄ пуччхитаббам̣? када̄чи хи манусса̄ денти, када̄чи дуббхиккха̄дӣхи упаддута̄ на денти, таттха йе на дассанти, те апуччхитва̄ васса̄ва̄сике га̄хите га̄хитабхиккхӯнам̣ ла̄бхантара̄йо хоти, тасма̄ пуччхитва̄ва га̄хетаббам̣.
пуччхантена ‘‘тумха̄кам̣ васса̄ва̄сикам̣ га̄хан̣ака̄ло упакат̣т̣хо’’ти ваттаббам̣. саче ваданти ‘‘бханте, имам̣ сам̣ваччхарам̣ чха̄така̄дӣхи упаддутамха, на саккома да̄ту’’нти ва̄ ‘‘йам̣ пуббе дема, тато ӯнатарам̣ дасса̄ма̄’’ти ва̄ ‘‘ида̄ни каппа̄со сулабхо, йам̣ пуббе дема, тато бахутарам̣ дасса̄ма̄’’ти ва̄, там̣ саллаккхетва̄ таданурӯпена найена тесам̣ сена̄сане бхиккхӯнам̣ васса̄ва̄сикам̣ га̄хетаббам̣. саче манусса̄ ваданти ‘‘йасса амха̄кам̣ васса̄ва̄сикам̣ па̄пун̣а̄ти, со тема̄сам̣ па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄пету, виха̄рамаггам̣ джаггату, четийан̇ган̣абодхийан̇ган̣а̄ни джаггату, бодхируккхе удакам̣ а̄син̃чатӯ’’ти, йасса там̣ па̄пун̣а̄ти, тасса а̄чиккхитаббам̣. йо пана га̄мо пат̣иккамма йоджанадвийоджанантаре хоти, татра че кула̄ни упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ паха̄ре васса̄ва̄сикам̣ дентийева, та̄ни кула̄ни а̄пуччхитва̄пи тесам̣ сена̄сане ваттам̣ катва̄ васантасса васса̄ва̄ситам̣ га̄хетаббам̣. саче пана тесам̣ сена̄сане пам̣сукӯлико васати, а̄гатан̃ча там̣ дисва̄ ‘‘тумха̄кам̣ васса̄ва̄сикам̣ дема̄’’ти ваданти, тена сан̇гхасса а̄чиккхитаббам̣. саче та̄ни кула̄ни сан̇гхасса да̄тум̣ на иччханти, ‘‘тумха̄кам̣йева дема̄’’ти ваданти, сабха̄го бхиккху ‘‘ваттам̣ катва̄ ган̣ха̄хӣ’’ти ваттаббо. пам̣сукӯликасса панетам̣ на ват̣т̣ати. ити саддха̄деййада̄йакаманусса̄ пуччхитабба̄.
татруппа̄де пана каппийака̄рака̄ пуччхитабба̄. катхам̣ пуччхитабба̄? ким̣, а̄вусо, сан̇гхасса бхан̣д̣апат̣иччха̄данам̣ бхависсатӣти? саче ваданти ‘‘бхависсати, бханте, екекасса навахаттхаса̄т̣акам̣ дасса̄ма, васса̄ва̄сикам̣ га̄хетха̄’’ти, га̄хетаббам̣. сачепи ваданти ‘‘са̄т̣ака̄ наттхи, ваттху пана аттхи, га̄хетха, бханте’’ти, ваттхумхи сантепи га̄хетум̣ ват̣т̣атийева. каппийака̄рака̄нан̃хи хаттхе ‘‘каппийабхан̣д̣ам̣ парибхун̃джатха̄’’ти диннаваттхуто йам̣ йам̣ каппийам̣, саббам̣ парибхун̃джитум̣ анун̃н̃а̄там̣. йам̣ панеттха пин̣д̣апа̄таттха̄йа гила̄напаччайаттха̄йа ча уддисса диннам̣, там̣ чӣваре упана̄ментехи сан̇гхасут̣т̣хута̄йа апалокетва̄ упана̄метаббам̣, сена̄санаттха̄йа пана уддисса диннам̣ гарубхан̣д̣ам̣ хоти. чӣваравасенева пана чатупаччайавасена ва̄ диннам̣ чӣваре упана̄мента̄нам̣ апалоканакаммакиччам̣ наттхи. апалоканакаммам̣ каронтехи ча пуггалавасенева ка̄таббам̣, сан̇гхавасена на ка̄таббам̣. джа̄тарӯпараджатавасенапи а̄макадхан̃н̃авасена ва̄ апалоканакаммам̣ на ват̣т̣ати, каппийабхан̣д̣авасена чӣваратан̣д̣ула̄дивасенева ча ват̣т̣ати. там̣ пана евам̣ каттаббам̣ ‘‘ида̄ни субхиккхам̣ сулабхапин̣д̣ам̣, бхиккхӯ чӣварена киламанти, еттакам̣ на̄ма тан̣д̣улабха̄гам̣ бхиккхӯнам̣ чӣварам̣ ка̄тум̣ руччатӣ’’ти, ‘‘гила̄напаччайо сулабхо, гила̄но ва̄ наттхи, еттакам̣ на̄ма тан̣д̣улабха̄гам̣ бхиккхӯнам̣ чӣварам̣ ка̄тум̣ руччатӣ’’ти.
евам̣ чӣварапаччайам̣ саллаккхетва̄ сена̄санасса ка̄ле гхосите саннипатите сан̇гхе сена̄санагга̄хако самманнитаббо. самманнантена ча две самманнитабба̄ти вуттам̣. еван̃хи навако вуд̣д̣хасса, вуд̣д̣хо ча навакасса га̄хессатӣти. маханте пана маха̄виха̄расадисе виха̄ре тайо чатта̄ро джана̄ самманнитабба̄. курундийам̣ пана ‘‘ат̣т̣хапи сол̣асапи джане самманнитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. тесам̣ саммути каммава̄ча̄йапи апалоканенапи ват̣т̣атийева. техи самматехи бхиккхӯхи сена̄санам̣ саллаккхетаббам̣. четийагхарам̣ бодхигхарам̣ а̄санагхарам̣ саммун̃джаниат̣т̣о да̄руат̣т̣о ваччакут̣и ит̣т̣хакаса̄ла̄ вад̣д̣хакиса̄ла̄ два̄ракот̣т̣хако па̄нӣйама̄л̣о магго поккхаран̣ӣти ета̄ни хи асена̄сана̄ни, виха̄ро ад̣д̣хайого па̄са̄до хаммийам̣ гуха̄ ман̣д̣апо руккхамӯлам̣ вел̣угумботи има̄ни сена̄сана̄ни, та̄ни га̄хетабба̄ни.
220. га̄хентена ча ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пат̣хамам̣ бхиккхӯ ган̣етум̣, бхиккхӯ ган̣етва̄ сеййа̄ ган̣етум̣, сеййа̄ ган̣етва̄ сеййаггена га̄хету’’нти(чӯл̣ава. 318) а̄дивачанато пат̣хамам̣ виха̄ре бхиккхӯ ган̣етва̄ ман̃чат̣т̣ха̄на̄ни ган̣етабба̄ни, тато екекам̣ ман̃чат̣т̣ха̄нам̣ екекасса бхиккхуно га̄хетаббам̣. саче ман̃чат̣т̣ха̄на̄ни атирека̄ни хонти, виха̄раггена га̄хетаббам̣. саче виха̄ра̄пи атирека̄ хонти, паривен̣аггена га̄хетаббам̣. паривен̣есупи атирекесу пуна апаропи бха̄го да̄таббо. атимандесу хи бхиккхӯсу екекасса бхиккхуно две тӣн̣и паривен̣а̄ни да̄табба̄ни. гахите пана дутийабха̄ге ан̃н̃о бхиккху а̄гаччхати, на аттано аручийа̄ со бха̄го тасса да̄таббо. саче пана йена гахито, со аттано ручийа̄ там̣ дутийабха̄гам̣ ва̄ пат̣хамабха̄гам̣ ва̄ дети, ват̣т̣ати.
‘‘на, бхиккхаве, ниссӣме т̣хитасса сена̄санам̣ га̄хетаббам̣, йо га̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 318) вачанато упача̄расӣдхато бахи т̣хитасса на га̄хетаббам̣, антоупача̄расӣма̄йа пана дӯре т̣хитассапи лаббхатийева.
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄насса патирӯпам̣ сеййам̣ да̄ту’’нти (чӯл̣ава. 316) вачанато йо (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 316) ка̄саса̄сабхагандара̄тиса̄ра̄дӣхи гила̄но хоти, кхел̣амаллакаваччакапа̄ла̄дӣни т̣хапетабба̄ни хонти, кут̣т̣хӣ ва̄ хоти, сена̄санам̣ дӯсети, еварӯпасса хет̣т̣ха̄па̄са̄дапан̣н̣аса̄ла̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ екамантам̣ сена̄санам̣ да̄таббам̣. йасмим̣ васанте сена̄санам̣ на дуссати, тасса варасеййа̄пи да̄табба̄ва. йопи синехапа̄навиречананаттхукамма̄дӣсу йам̣ кин̃чи бхесаджджам̣ кароти, саббо со гила̄нойева. тассапи саллаккхетва̄ патирӯпам̣ сена̄санам̣ да̄таббам̣.
‘‘на, бхиккхаве, екена две пат̣иба̄хетабба̄, йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 319) вачанато екена две сена̄сана̄ни на гахетабба̄ни. сачепи ган̣хеййа, паччхимена гахан̣ена пуримаггахан̣ам̣ пат̣иппассамбхати. гахан̣ена хи гахан̣ам̣ пат̣иппассамбхати, гахан̣ена а̄лайо пат̣иппассамбхати, а̄лайена гахан̣ам̣ пат̣иппассамбхати, а̄лайена а̄лайо пат̣иппассамбхати. катхам̣? идхекаччо (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 319) вассӯпана̄йикадивасе екасмим̣ виха̄ре сена̄санам̣ гахетва̄ са̄мантавиха̄рам̣ гантва̄ татра̄пи ган̣ха̄ти, тасса имина̄ гахан̣ена пуримаггахан̣ам̣ пат̣иппассамбхати. апаро ‘‘идха васисса̄мӣ’’ти а̄лайаматтам̣ катва̄ са̄мантавиха̄рам̣ гантва̄ таттха сена̄санам̣ ган̣ха̄ти, тасса имина̄ гахан̣енева пуримо а̄лайо пат̣иппассамбхати. еко ‘‘идха васисса̄мӣ’’ти сена̄санам̣ ва̄ гахетва̄ а̄лайам̣ ва̄ катва̄ са̄мантавиха̄рам̣ гантва̄ ‘‘идхева да̄ни васисса̄мӣ’’ти а̄лайам̣ кароти, иччасса а̄лайена ва̄ гахан̣ам̣, а̄лайена ва̄ а̄лайо пат̣иппассамбхати, саббаттха паччхиме гахан̣е ва̄ а̄лайе ва̄ тит̣т̣хати. йо пана екасмим̣ виха̄ре сена̄санам̣ гахетва̄ ‘‘ан̃н̃асмим̣ виха̄ре васисса̄мӣ’’ти гаччхати, тасса упача̄расӣма̄тиккаме сена̄санагга̄хо пат̣иппассамбхати. йади пана ‘‘таттха пха̄су бхависсати, васисса̄ми, но че, а̄гамисса̄мӣ’’ти гантва̄ апха̄сукабха̄вам̣ н̃атва̄ паччха̄ ва̄ гаччхати, ват̣т̣ати.
сена̄санагга̄хакена ча сена̄санам̣ га̄хетва̄ васса̄ва̄сикам̣ га̄хетаббам̣. га̄хентена саче сан̇гхико ча саддха̄деййо ча̄ти две чӣварапаччайа̄ хонти, тесу йам̣ бхиккхӯ пат̣хамам̣ гахитум̣ иччханти, там̣ гахетва̄ тасса т̣хитикато пат̣т̣ха̄йа итаро га̄хетаббо. ‘‘саче бхиккхӯнам̣ аппата̄йа паривен̣аггена сена̄сане га̄хийама̄не екам̣ паривен̣ам̣ маха̄ла̄бхам̣ хоти, даса ва̄ два̄даса ва̄ чӣвара̄ни лабханти, там̣ виджат̣етва̄ ан̃н̃есу ала̄бхакесу а̄ва̄сесу паккхипитва̄ ан̃н̃есампи бхиккхӯнам̣ га̄хетабба’’нти маха̄суматтхеро а̄ха. маха̄падуматтхеро пана̄ха ‘‘на евам̣ ка̄таббам̣. манусса̄ хи аттано а̄ва̄сапат̣иджагганаттха̄йа паччайам̣ денти, тасма̄ ан̃н̃ехи бхиккхӯхи таттха пависитабба’’нти.
221. саче панеттха маха̄тхеро пат̣иккосати ‘‘ма̄, а̄вусо, евам̣ га̄хетха, бхагавато анусит̣т̣хим̣ каротха. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паривен̣аггена га̄хету’’нти (чӯл̣ава. 318). тасса пат̣иккосана̄йа ат̣т̣хатва̄ ‘‘бханте, бхиккхӯ бахӯ, паччайо мандо, сан̇гахам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти сан̃н̃а̄петва̄ га̄хетаббамева. га̄хентена ча самматена бхиккхуна̄ маха̄тхерасса сантикам̣ гантва̄ евам̣ ваттаббам̣ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ сена̄санам̣ па̄пун̣а̄ти, паччайам̣ дха̄ретха̄’’ти. асукакуласса паччайо асукасена̄санан̃ча майхам̣ па̄пун̣а̄ти, а̄вусоти. па̄пун̣а̄ти бханте, ган̣хатха нанти. ган̣ха̄ми, а̄вусоти. гахитам̣ хоти. ‘‘саче пана ‘гахитам̣ во, бханте’ти вутте ‘гахитам̣ ме’ти ва̄, ‘ган̣хиссатха, бханте’ти вутте ‘ган̣хисса̄мӣ’ти ва̄ вадати, аггахитам̣ хотӣ’’ти маха̄суматтхеро а̄ха. маха̄падуматтхеро пана̄ха ‘‘атӣта̄на̄гатавачанам̣ ва̄ хоту ваттама̄навачанам̣ ва̄, сатуппа̄даматтам̣ а̄лайакаран̣аматтамева четтха пама̄н̣ам̣, тасма̄ гахитамева хотӣ’’ти.
йопи пам̣сукӯлико бхиккху сена̄санам̣ гахетва̄ паччайам̣ виссаджджети, айампи на ан̃н̃асмим̣ а̄ва̄се паккхипитаббо, тасмим̣йева паривен̣е аггиса̄ла̄йа ва̄ дӣгхаса̄ла̄йа ва̄ руккхамӯле ва̄ ан̃н̃асса га̄хетум̣ ват̣т̣ати. пам̣сукӯлико ‘‘васа̄мӣ’’ти сена̄санам̣ джаггиссати, итаро ‘‘паччайам̣ ган̣ха̄мӣ’’ти евам̣ двӣхи ка̄ран̣ехи сена̄санам̣ суджаггитатарам̣ бхависсати. маха̄паччарийам̣ пана вуттам̣ ‘‘пам̣сукӯлике ва̄саттха̄йа сена̄санам̣ ган̣ханте сена̄санагга̄хакена ваттаббам̣, ‘бханте идха паччайо аттхи, со ким̣ ка̄таббо’ти. тена ‘хет̣т̣ха̄ ан̃н̃ам̣ га̄ха̄пехӣ’ти ваттаббо. саче пана кин̃чи аватва̄ва васати, вут̣т̣хавассасса ча па̄дамӯле т̣хапетва̄ са̄т̣акам̣ денти, ват̣т̣ати. атха ‘васса̄ва̄сикам̣ дема̄’ти ваданти, тасмим̣ сена̄сане вассам̣вут̣т̣хабхиккхӯнам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти. йесам̣ пана сена̄санам̣ наттхи, кевалам̣ паччайамева денти, тесам̣ паччайам̣ авасса̄ва̄сикасена̄сане га̄хетум̣ ват̣т̣ати. манусса̄ тхӯпам̣ катва̄ васса̄ва̄сикам̣ га̄ха̄пенти. тхӯпо на̄ма асена̄санам̣, тасса самӣпе руккхе ва̄ ман̣д̣апе ва̄ упанибандхитва̄ га̄хетаббам̣. тена бхиккхуна̄ четийам̣ джаггитаббам̣. бодхируккхабодхигхараа̄санагхарасаммун̃джаниат̣т̣ада̄руат̣т̣аваччакут̣идва̄ракот̣т̣хакапа̄нӣйакут̣ипа̄нӣйама̄л̣акадантакат̣т̣хама̄л̣акесупи есева найо. бходжанаса̄ла̄ пана сена̄санамева, тасма̄ там̣ екасса ва̄ бахӯнам̣ ва̄ париччхиндитва̄ га̄хетум̣ ват̣т̣атӣти саббамидам̣ виттха̄рена маха̄паччарийам̣ вуттам̣.
сена̄санагга̄хакена пана па̄т̣ипадаарун̣ато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пуна арун̣ам̣ на бхиджджати, та̄ва га̄хетаббам̣. идан̃хи сена̄санагга̄хасса кхеттам̣. саче па̄това га̄бхите сена̄сане ан̃н̃о витаккача̄рико бхиккху а̄гантва̄ сена̄санам̣ йа̄чати, ‘‘гахитам̣, бханте, сена̄санам̣, вассӯпагато сан̇гхо, раман̣ӣйо виха̄ро, руккхамӯла̄дӣсу йаттха иччхатха, таттха васатха̄’’ти ваттаббо. паччхимавассӯпана̄йикадивасе пана саче ка̄лам̣ гхосетва̄ саннипатите сан̇гхе кочи дасахаттхам̣ ваттхам̣ а̄харитва̄ васса̄ва̄сикам̣ дети, а̄гантуко че бхиккху сан̇гхаттхеро хоти, тасса да̄таббам̣. навако че хоти, самматена бхиккхуна̄ сан̇гхаттхеро ваттаббо ‘‘саче, бханте, иччхатха, пат̣хамабха̄гам̣ мун̃читва̄ идам̣ ваттхам̣ ган̣хатха̄’’ти, амун̃чантасса на да̄таббам̣. саче пана пуббе га̄хитам̣ мун̃читва̄ ган̣ха̄ти, да̄таббам̣. етенева упа̄йена дутийаттхерато пат̣т̣ха̄йа париваттетва̄ паттат̣т̣ха̄нева а̄гантукасса да̄таббам̣. саче пана пат̣хамавассӯпагата̄ две тӣн̣и чатта̄ри пан̃ча ва̄ ваттха̄ни алаттхум̣, ладдхам̣ ладдхам̣ етенева упа̄йена виссаджджа̄петва̄ йа̄ва а̄гантукасса самакам̣ хоти, та̄ва да̄таббам̣. тена самаке ладдхе авасит̣т̣хо анубха̄го тхера̄сане да̄таббо. паччуппанне ла̄бхе сати т̣хитика̄йа га̄хетум̣ катикам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати.
саче дуббхиккхам̣ хоти, двӣсупи вассӯпана̄йика̄су вассӯпагата̄ бхиккхӯ бхиккха̄йа киламанта̄ ‘‘а̄вусо, идха васанта̄ саббева килама̄ма, са̄дху вата две бха̄га̄ хома, йесам̣ н̃а̄типава̄ритат̣т̣ха̄на̄ни аттхи, те таттха васитва̄ пава̄ран̣а̄йа а̄гантва̄ аттано паттам̣ васса̄ва̄сикам̣ ган̣хантӯ’’ти ваданти, тесу йе таттха васитва̄ пава̄ран̣а̄йа а̄гаччханти, тесам̣ апалокетва̄ васса̄ва̄сикам̣ да̄таббам̣. са̄дийанта̄пи хи тенева васса̄ва̄сикасса са̄мино, кхӣйанта̄пи ча а̄ва̄сика̄ нева ада̄тум̣ лабханти. курундийам̣ пана вуттам̣ ‘‘катикаваттам̣ ка̄таббам̣ ‘саббесам̣ но идха йа̄губхаттам̣ наппахоти, сабха̄гат̣т̣ха̄не васитва̄ а̄гаччхатха, тумха̄кам̣ паттам̣ васса̄ва̄сикам̣ лабхиссатха̄’ти. тан̃че еко пат̣иба̄хати, супат̣иба̄хитам̣. но че пат̣иба̄хати, катика̄ суката̄. паччха̄ тесам̣ таттха васитва̄ а̄гата̄нам̣ апалокетва̄ да̄таббам̣, апалоканака̄ле пат̣иба̄хитум̣ на лаббхатӣ’’ти. пунапи вуттам̣ ‘‘саче вассӯпагатесу екачча̄нам̣ васса̄ва̄сике апа̄пун̣анте бхиккхӯ катикам̣ каронти ‘чхиннавасса̄нам̣ васса̄ва̄сикан̃ча ида̄ни уппаджджанакавасса̄ва̄сикан̃ча имесам̣ да̄тум̣ руччатӣ’ти, евам̣ катика̄йа ката̄йа га̄хитасадисамева хоти, уппаннуппаннам̣ тесамева да̄табба’’нти. тема̄сам̣ па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ виха̄рамаггачетийан̇ган̣абодхийан̇ган̣а̄ни джаггитва̄ бодхируккхе удакам̣ син̃читва̄ паккантопи виббхантопи васса̄ва̄сикам̣ лабхатийева. бхатинивит̣т̣хан̃хи тена катам̣, сан̇гхикам̣ пана апалоканакаммам̣ катва̄ га̄хитам̣ антовассе виббхантопи лабхатева, паччайавасена га̄хитам̣ пана на лабхатӣти ваданти.
саче вут̣т̣хавассо дисам̣гамико бхиккху а̄ва̄сикасса хаттхато кин̃чидева каппийабхан̣д̣ам̣ гахетва̄ ‘‘асукакуле майхам̣ васса̄ва̄сикам̣ паттам̣, там̣ ган̣хатха̄’’ти ватва̄ гатат̣т̣ха̄не виббхамати, васса̄ва̄сикам̣ сан̇гхикам̣ хоти. саче пана мануссе саммукха̄ сампат̣иччха̄петва̄ гаччхати, лабхати. ‘‘идам̣ васса̄ва̄сикам̣ амха̄кам̣ сена̄сане вуттхабхиккхуно дема̄’’ти вутте йасса га̄хитам̣, тассева хоти. саче пана сена̄санаса̄микасса пийакамйата̄йа путтадхӣта̄дайо бахӯни ваттха̄ни а̄харитва̄ ‘‘амха̄кам̣ сена̄сане дема̄’’ти денти, таттха вассӯпагатасса екамева ваттхам̣ да̄таббам̣, сеса̄ни сан̇гхика̄ни хонти. васса̄ва̄сикат̣хитика̄йа га̄хетабба̄ни, т̣хитика̄йа асати тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа га̄хетабба̄ни. сена̄сане вассӯпагатам̣ бхиккхум̣ нисса̄йа уппаннена читтаппаса̄дена бахӯни ваттха̄ни а̄харитва̄ ‘‘сена̄санасса дема̄’’ти диннесупи есева найо. саче пана па̄дамӯле т̣хапетва̄ ‘‘етасса бхиккхуно дема̄’’ти ваданти, тассева хонти.
екасса гехе две васса̄ва̄сика̄ни, пат̣хамабха̄го са̄ман̣ерасса га̄хито хоти, дутийо тхера̄сане. со екам̣ дасахаттхам̣, екам̣ ат̣т̣хахаттхам̣ са̄т̣акам̣ песети ‘‘васса̄ва̄сикам̣ паттабхиккхӯнам̣ детха̄’’ти, вичинитва̄ варабха̄гам̣ са̄ман̣ерасса датва̄ анубха̄го тхера̄сане да̄таббо. саче пана убхопи гхарам̣ нетва̄ бходжетва̄ сайамева па̄дамӯле т̣хапети, йам̣ йасса диннам̣, тадева тасса хоти. ито парам̣ маха̄паччарийам̣ а̄гатанайо хоти – екасса гхаре дахараса̄ман̣ерасса васса̄ва̄сикам̣ па̄пун̣а̄ти, со че пуччхати ‘‘амха̄кам̣ васса̄ва̄сикам̣ касса патта’’нти, ‘‘са̄ман̣ерасса̄’’ти аватва̄ ‘‘да̄нака̄ле джа̄ниссасӣ’’ти ватва̄ да̄надивасе екам̣ маха̄тхерам̣ песетва̄ нӣхара̄петаббам̣. саче йасса васса̄ва̄сикам̣ паттам̣, со виббхамати ва̄ ка̄лам̣ ва̄ кароти, манусса̄ че пуччханти ‘‘касса амха̄кам̣ васса̄ва̄сикам̣ патта’’нти, тесам̣ йатха̄бхӯтам̣ а̄чиккхитаббам̣. саче те ваданти ‘‘тумха̄кам̣ дема̄’’ти, тасса бхиккхуно па̄пун̣а̄ти. атха сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ денти, сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ па̄пун̣а̄ти. саче вассӯпагата̄ суддхапам̣сукӯлика̄йева хонти, а̄нетва̄ диннам̣ васса̄ва̄сикам̣ сена̄санапариккха̄рам̣ ва̄ катва̄ т̣хапетаббам̣, бимбохана̄дӣни ва̄ ка̄табба̄нӣти.
айам̣ та̄ва антовассе вассӯпана̄йикадивасавасена
сена̄санагга̄хакатха̄.
222. айамапаропи утука̄ле антара̄муттако на̄ма сена̄санагга̄хо ведитаббо. дивасавасена хи тивидхо сена̄санагга̄хо пуримако паччхимако антара̄муттакоти. вуттан̃хетам̣ –
‘‘тайоме, бхиккхаве, сена̄санагга̄ха̄, пуримако паччхимако антара̄муттако. апараджджугата̄йа а̄са̄л̣хийа̄ пуримако га̄хетаббо, ма̄сагата̄йа а̄са̄л̣хийа̄ паччхимако га̄хетаббо, апараджджугата̄йа пава̄ран̣а̄йа а̄йатим̣ васса̄ва̄саттха̄йа антара̄муттако га̄хетаббо’’ти (маха̄ва. 318).
етесу (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 318) тӣсу сена̄санагга̄хесу пуримако паччхимако ча̄ти име две га̄ха̄ тха̄вара̄, антара̄муттако пана сена̄санапат̣иджагганаттхам̣ бхагавата̄ анун̃н̃а̄то. татха̄ хи екасмим̣ виха̄ре маха̄ла̄бхам̣ сена̄санам̣ хоти, сена̄санаса̄мика̄ вассӯпагатам̣ бхиккхум̣ саббапаччайехи саккаччам̣ упат̣т̣хахитва̄ пава̄ретва̄ гаманака̄ле бахум̣ саман̣апариккха̄рам̣ денти, маха̄тхера̄ дӯратова а̄гантва̄ вассӯпана̄йикадивасе там̣ гахетва̄ пха̄сум̣ васитва̄ вут̣т̣хавасса̄ ла̄бхам̣ ган̣хитва̄ паккаманти. а̄ва̄сика̄ ‘‘майам̣ еттхуппаннам̣ ла̄бхам̣ на лабха̄ма, ниччам̣ а̄гантукамаха̄тхера̄ва лабханти, тейева нам̣ а̄гантва̄ пат̣иджаггиссантӣ’’ти палуджджантампи на олокенти. бхагава̄ тасса пат̣иджагганаттхам̣ ‘‘апараджджугата̄йа пава̄ран̣а̄йа а̄йатим̣ васса̄ва̄саттха̄йа антара̄муттако га̄хетаббо’’ти а̄ха.
там̣ га̄хентена сан̇гхаттхеро ваттаббо ‘‘бханте, антара̄муттакасена̄санам̣ ган̣хатха̄’’ти. саче ган̣ха̄ти, да̄таббам̣. но че, етенева упа̄йена анутхерам̣ а̄дим̣ катва̄ йо ган̣ха̄ти, тасса антамасо са̄ман̣ерассапи да̄таббам̣. тена там̣ сена̄санам̣ ат̣т̣ха ма̄се пат̣иджаггитаббам̣, чхаданабхиттибхӯмӣсу йам̣ кин̃чи кхан̣д̣ам̣ ва̄ пхуллам̣ ва̄ хоти, там̣ саббам̣ пат̣исан̇кхаритаббам̣. уддесапарипуччха̄дӣхи дивасам̣ кхепетва̄ раттим̣ таттха васитум̣ ват̣т̣ати, раттим̣ паривен̣е васитва̄ таттха дивасам̣ кхепетумпи ват̣т̣ати, раттиндивам̣ таттхева васитумпи ват̣т̣ати, утука̄ле а̄гата̄нам̣ вуд̣д̣ха̄нам̣ на пат̣иба̄хитаббам̣. вассӯпана̄йикадивасе пана сампатте саче сан̇гхаттхеро ‘‘майхам̣ идам̣ пана сена̄санам̣ детха̄’’ти вадати, на лабхати. ‘‘бханте, идам̣ антара̄муттакам̣ гахетва̄ екена бхиккхуна̄ пат̣иджаггита’’нти ватва̄ на да̄таббам̣, ат̣т̣ха ма̄се пат̣иджаггитабхиккхуссева га̄хитам̣ хоти. йасмим̣ пана сена̄сане екасам̣ваччхаре двиккхаттум̣ паччайе денти чхама̄саччайена чхама̄саччайена, там̣ антара̄муттакам̣ на га̄хетаббам̣. йасмим̣ ва̄ тиккхаттум̣ денти чатума̄саччайена чатума̄саччайена, йасмим̣ ва̄ чатуккхаттум̣ денти тема̄саччайена тема̄саччайена, там̣ антара̄муттакам̣ на га̄хетаббам̣. паччайенева хи там̣ пат̣иджагганам̣ лабхиссати. йасмим̣ пана екасам̣ваччхаре сакидева бахӯ паччайе денти, етам̣ антара̄муттакам̣ га̄хетаббанти.
223. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, акатам̣ ва̄ виха̄рам̣ виппакатам̣ ва̄ навакаммам̣ да̄тум̣, кхуддаке виха̄ре каммам̣ олокетва̄ чхаппан̃чавассикам̣ навакаммам̣ да̄тум̣, ад̣д̣хайоге каммам̣ олокетва̄ саттат̣т̣хавассикам̣ навакаммам̣ да̄тум̣, махаллаке виха̄ре па̄са̄де ва̄ каммам̣ олокетва̄ дасадва̄дасавассикам̣ навакаммам̣ да̄ту’’нти (чӯл̣ава. 323) вачанато акатам̣ виппакатам̣ ва̄ сена̄санам̣ екасса бхиккхуно апалоканена ва̄ каммава̄ча̄йа ва̄ са̄ветва̄ навакаммам̣ катва̄ васитум̣ йатха̄вуттака̄лапариччхедавасена да̄таббам̣. навакаммико бхиккху антовассе там̣ а̄ва̄сам̣ лабхати, утука̄ле пат̣иба̄хитум̣ на лабхати. ладдханавакаммена пана бхиккхуна̄ ва̄сипхарасуникха̄дана̄дӣни гахетва̄ сайам̣ на ка̄таббам̣, ката̄катам̣ джа̄нитаббам̣. саче со а̄ва̄со джӣрати, а̄ва̄саса̄микасса ва̄ тасса вам̣се уппаннасса ва̄ кассачи катхетаббам̣ ‘‘а̄ва̄со те нассати, джаггатха етам̣ а̄ва̄са’’нти. саче со на саккоти, бхиккхӯхи н̃а̄тӣхи ва̄ упат̣т̣ха̄кехи ва̄ сама̄да̄петва̄ джаггитаббо. саче тепи на сакконти, сан̇гхикена паччайена джаггитаббо, тасмимпи асати екам̣ а̄ва̄сам̣ виссаджджетва̄ авасеса̄ джаггитабба̄, бахӯ виссаджджетва̄ екам̣ сан̣т̣хапетумпи ват̣т̣атийева.
дуббхиккхе бхиккхӯсу паккантесу саббе а̄ва̄са̄ нассанти, тасма̄ екам̣ ва̄ две ва̄ тайо ва̄ а̄ва̄се виссаджджетва̄ тато йа̄губхаттачӣвара̄дӣни парибхун̃джантехи сеса̄ва̄са̄ джаггитабба̄йева.
курундийам̣ пана вуттам̣ ‘‘сан̇гхике паччайе асати еко бхиккху ‘туйхам̣ екаман̃чат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ джагга̄хӣ’ти ваттаббо. саче бахутарам̣ иччхати, тибха̄гам̣ ва̄ упад̣д̣хабха̄гам̣ ва̄ датва̄пи джагга̄петаббам̣. атха тхамбхаматтамеветтха авасит̣т̣хам̣, бахукаммам̣ ка̄таббанти на иччхати, ‘туйхам̣ пуггаликамева катва̄ джагга̄хӣ’ти да̄таббам̣. евампи хи ‘сан̇гхасса бхан̣д̣акат̣хапанат̣т̣ха̄нан̃ча навака̄нан̃ча васанат̣т̣ха̄нам̣ лабхиссатӣ’ти джагга̄петаббо. евам̣ джаггито пана тасмим̣ джӣванте пуггалико хоти, мате сан̇гхикова. саче саддхивиха̄рика̄нам̣ да̄тука̄мо хоти, каммам̣ олокетва̄ тибха̄гам̣ ва̄ упад̣д̣хам̣ ва̄ пуггаликам̣ катва̄ джагга̄петаббо. еван̃хи саддхивиха̄рика̄нам̣ да̄тум̣ лабхати. евам̣ джагганаке пана асати екам̣ а̄ва̄сам̣ виссаджджетва̄тиа̄дина̄ найена джагга̄петаббо’’ти вуттам̣. идампи ча ан̃н̃ам̣ таттхева вуттам̣.
две бхиккхӯ сан̇гхикабхӯмим̣ гахетва̄ содхетва̄ сан̇гхикасена̄санам̣ каронти, йена са̄ бхӯми пат̣хамам̣ гахита̄, со са̄мӣ. убхопи пуггаликам̣ каронти, сойева са̄мӣ. со сан̇гхикам̣ кароти, итаро пуггаликам̣ кароти, ан̃н̃ам̣ че баху сена̄санат̣т̣ха̄нам̣ аттхи, пуггаликам̣ каронтопи на ва̄ретаббо. ан̃н̃асмим̣ пана та̄дисе патирӯпе т̣ха̄не асати там̣ пат̣иба̄хитва̄ сан̇гхикам̣ каронтенева ка̄таббам̣. йам̣ пана тасса таттха вайакаммам̣ катам̣, там̣ да̄таббам̣. саче пана ката̄ва̄се ва̄ а̄ва̄сакаран̣ат̣т̣ха̄не ва̄ чха̄йӯпагапхалӯпага̄ руккха̄ хонти, апалокетва̄ ха̄ретабба̄. пуггалика̄ че хонти, са̄мика̄ а̄пуччхитабба̄. но че денти, йа̄вататийакам̣ а̄пуччхитва̄ ‘‘руккхааггханакамӯлам̣ дасса̄ма̄’’ти ха̄ретабба̄.
224. йо пана сан̇гхикам̣ валлиматтампи аггахетва̄ а̄харимена упакаран̣ена сан̇гхика̄йа бхӯмийа̄ пуггаликавиха̄рам̣ ка̄рети, упад̣д̣хам̣ сан̇гхикам̣ хоти, упад̣д̣хам̣ пуггаликам̣. па̄са̄до че хоти, хет̣т̣ха̄па̄са̄до сан̇гхико, упари пуггалико. саче йо хет̣т̣ха̄па̄са̄дам̣ иччхати, хет̣т̣ха̄па̄са̄дам̣ тасса хоти. атха хет̣т̣ха̄ ча упари ча иччхати, убхайаттха упад̣д̣хам̣ лабхати. две сена̄сана̄ни ка̄рети, екам̣ сан̇гхикам̣, екам̣ пуггаликам̣. саче виха̄ре ут̣т̣хитена даббасамбха̄рена ка̄рети, тибха̄гам̣ лабхати. саче акатат̣т̣ха̄не чайам̣ ва̄ памукхам̣ ва̄ кароти бахикут̣т̣е, упад̣д̣хам̣ сан̇гхасса, упад̣д̣хам̣ тасса. атха махантам̣ висамам̣ пӯретва̄ ападе падам̣ дассетва̄ катам̣ хоти, аниссаро таттха сан̇гхо.
саче бхиккху сан̇гхикавиха̄рато гопа̄насиа̄дӣни гахетва̄ ан̃н̃асмим̣ сан̇гхика̄ва̄се йоджети, суйоджита̄ни. пуггалика̄ва̄се йоджентехи пана мӯлам̣ ва̄ да̄таббам̣, пат̣ипа̄катикам̣ ва̄ ка̄таббам̣. чхад̣д̣итавиха̄рато ман̃чапӣт̣ха̄дӣни тхеййачиттена ган̣ханто уддха̄рейева бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо. ‘‘пуна а̄ва̄сикака̄ле дасса̄мӣ’’ти гахетва̄ сан̇гхикапарибхогена парибхун̃джантасса нат̣т̣хам̣ сунат̣т̣хам̣, джин̣н̣ам̣ суджин̣н̣ам̣. арогам̣ че, па̄катикам̣ ка̄таббам̣, пуггаликапарибхогена парибхун̃джантасса нат̣т̣хам̣ ва̄ джин̣н̣ам̣ ва̄ гӣва̄ хоти. тато два̄рава̄тапа̄на̄дӣни сан̇гхика̄ва̄се ва̄ пуггалика̄ва̄се ва̄ йоджита̄ни, пат̣ида̄табба̄нийева. саче кочи сан̇гхико виха̄ро ундрийати, йам̣ таттха ман̃чапӣт̣ха̄дикам̣, там̣ гуттаттха̄йа ан̃н̃атра харитум̣ ват̣т̣ати. тасма̄ ан̃н̃атра харитва̄ сан̇гхикапарибхогена парибхун̃джантасса нат̣т̣хам̣ сунат̣т̣хам̣, джин̣н̣ам̣ суджин̣н̣ам̣. саче арогам̣, тасмим̣ виха̄ре пат̣исан̇кхате пуна па̄катикам̣ ка̄таббам̣. пуггаликапарибхогена парибхун̃джато нат̣т̣хам̣ ва̄ джин̣н̣ам̣ ва̄ гӣва̄ хоти, тасмим̣ пат̣исан̇кхате да̄таббамева. айам̣ сена̄санагга̄хакатха̄.
225. айам̣ панеттха чатупаччайаса̄дха̄ран̣акатха̄ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 325 паккхикабхатта̄дикатха̄) – самматена аппаматтакависсаджджакена бхиккхуна̄ чӣваракаммам̣ каронтасса ‘‘сӯчим̣ дехӣ’’ти вадато ека̄ дӣгха̄, ека̄ расса̄ти две сӯчийо да̄табба̄. ‘‘авибхаттам̣ сан̇гхикабхан̣д̣а’’нти пуччхитаббакиччам̣ наттхи. пиппхалаттхикасса еко пиппхалако, канта̄рам̣ пат̣ипаджджитука̄масса упа̄ханайугал̣ам̣, ка̄йабандханаттхикасса ка̄йабандханам̣, ‘‘ам̣сабаддхако ме джин̣н̣о’’ти а̄гатасса ам̣сабаддхако, парисса̄ванаттхикасса парисса̄ванам̣ да̄таббам̣, дхаммакаран̣аттхикасса дхаммакаран̣о. саче пат̣т̣ако на хоти, дхаммакаран̣о пат̣т̣акена саддхим̣ да̄таббо. ‘‘а̄гантукапаттам̣ а̄ропесса̄мӣ’’ти йа̄чантасса кусийа̄ ча ад̣д̣хакусийа̄ ча пахонакам̣ да̄таббам̣. ‘‘ман̣д̣алам̣ наппахотӣ’’ти а̄гатасса ман̣д̣алам̣ екам̣ да̄таббам̣, ад̣д̣хаман̣д̣ала̄ни две да̄табба̄ни, две ман̣д̣ала̄ни йа̄чантасса на да̄табба̄ни. анува̄тапарибхан̣д̣аттхикасса екасса чӣварасса пахонакам̣ да̄таббам̣, саппинаванӣта̄диаттхикасса гила̄насса екам̣ бхесаджджам̣ на̄л̣иматтам̣ катва̄ тато татийакот̣т̣ха̄со да̄таббо. евам̣ тӣн̣и диваса̄ни датва̄ на̄л̣ийа̄ парипун̣н̣а̄йа чатуттхадивасато пат̣т̣ха̄йа сан̇гхам̣ а̄пуччхитва̄ да̄таббам̣, гул̣апин̣д̣епи екадивасам̣ татийабха̄го да̄таббо. евам̣ тӣхи дивасехи нит̣т̣хите пин̣д̣е тато парам̣ сан̇гхам̣ а̄пуччхитва̄ да̄таббам̣. самманнитва̄ т̣хапитайа̄губха̄джака̄дӣхи ча бха̄джанӣйат̣т̣ха̄нам̣ а̄гатаманусса̄нам̣ ана̄пуччхитва̄ва упад̣д̣хабха̄го да̄таббо. асамматехи пана апалокетва̄ да̄табботи.
сан̇гхасса сантакам̣ самматена ва̄ а̄н̣аттехи ва̄ а̄ра̄мика̄дӣхи дӣйама̄нам̣, гихӣнан̃ча сантакам̣ са̄микена ва̄ а̄н̣аттена ва̄ дӣйама̄нам̣ ‘‘апарасса бха̄гам̣ дехӣ’’ти асантам̣ пуггалам̣ ватва̄ ган̣хато бхан̣д̣а̄деййам̣. ан̃н̃ена дӣйама̄нам̣ ган̣ханто бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо. асамматена ва̄ ана̄н̣аттена ва̄ дӣйама̄не ‘‘апарампи бха̄гам̣ дехӣ’’ти ватва̄ ва̄ кӯт̣авасса̄ни ган̣етва̄ ва̄ ган̣ханто уддха̄рейева бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо. итарехи дӣйама̄нам̣ евам̣ ган̣хато бхан̣д̣а̄деййам̣ са̄микена пана ‘‘имасса дехӣ’’ти да̄питам̣ ва̄ сайам̣ диннам̣ ва̄ судиннанти айам̣ саббат̣т̣хакатха̄виниччхайато са̄ро.
пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хассапи оданапат̣ивӣсо антоупача̄расӣма̄йам̣ т̣хитассева гахетум̣ ват̣т̣ати. йади пана да̄йака̄ ‘‘бахиупача̄расӣмат̣т̣ха̄нампи, бханте, ган̣хатха, а̄гантва̄ парибхун̃джиссантӣ’’ти ваданти, евам̣ антога̄мат̣т̣ха̄нампи гахетум̣ ват̣т̣ати.
па̄л̣им̣ ат̣т̣хакатхан̃чева, олокетва̄ вичаккхан̣о;
сан̇гхике паччайе евам̣, аппаматтова бха̄джайети.
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе сабба̄ка̄рато
чатупаччайабха̄джанӣйавиниччхайакатха̄ саматта̄.