27. упаджджха̄йа̄диваттавиниччхайакатха̄

183. ваттанти еттха пана ваттам̣ на̄метам̣ упаджджха̄йаваттам̣ а̄чарийаваттам̣ а̄гантукаваттам̣ а̄ва̄сикаваттам̣ гамикаваттам̣ бхаттаггаваттам̣ пин̣д̣ача̄рикаваттам̣ а̄ран̃н̃икаваттам̣ сена̄санаваттам̣ джанта̄гхараваттам̣ ваччакут̣иваттанти бахувидхам̣. таттха упаджджха̄йаваттам̣ та̄ва евам̣ ведитаббам̣ – саддхивиха̄рикена ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа упа̄хана̄ омун̃читва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ упаджджха̄йасса дантакат̣т̣хам̣ да̄таббам̣, мукходакам̣ да̄таббам̣. таттха дантакат̣т̣хам̣ дентена махантам̣ маджджхимам̣ кхуддаканти тӣн̣и дантакат̣т̣ха̄ни упанетва̄ ито йам̣ тӣн̣и диваса̄ни ган̣ха̄ти, чатуттхадивасато пат̣т̣ха̄йа та̄дисамева да̄таббам̣. саче анийамам̣ катва̄ йам̣ ва̄ там̣ ва̄ ган̣ха̄ти, атха йа̄дисам̣ лабхати, та̄дисам̣ да̄таббам̣. мукходакам̣ дентенапи сӣтан̃ча ун̣хан̃ча удакам̣ упанетва̄ тато йам̣ тӣн̣и диваса̄ни вал̣ан̃джети. чатуттхадивасато пат̣т̣ха̄йа та̄дисамева мукхадхованодакам̣ да̄таббам̣. саче дувидхампи вал̣ан̃джети, дувидхампи упанетаббам̣. удакам̣ мукхадхованат̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ ваччакут̣ито пат̣т̣ха̄йа саммаджджитаббам̣. тхере ваччакут̣игате паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, евам̣ паривен̣ам̣ асун̃н̃ам̣ хоти. тхере ваччакут̣ито аниккхантейева а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣. сарӣракиччам̣ катва̄ а̄гантва̄ тасмим̣ нисиннасса саче йа̄гу хоти, бха̄джанам̣ дховитва̄ йа̄гу упана̄метабба̄, йа̄гум̣ пивитасса удакам̣ датва̄ бха̄джанам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ пат̣иса̄метаббам̣. упаджджха̄йамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣. саче со десо укла̄по хоти кеначи качаварена сам̣кин̣н̣о, со десо саммаджджитаббо. саче пана ан̃н̃о качаваро наттхи, удакапхусита̄нева хонти, хаттхена памаджджитаббо.

саче упаджджха̄йо га̄мам̣ пависитука̄мо хоти, нива̄санам̣ да̄таббам̣, пат̣инива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣, ка̄йабандханам̣ да̄таббам̣, сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, дховитва̄ патто саудако да̄таббо. саче упаджджха̄йо паччха̄саман̣ам̣ а̄кан̇кхати, тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ упаджджха̄йасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣, на̄тидӯре гантаббам̣, на̄чча̄санне гантаббам̣. еттха пана саче упаджджха̄йам̣ ниваттитва̄ олокентам̣ екена ва̄ двӣхи ва̄ падавӣтиха̄рехи сампа̄пун̣а̄ти, етта̄вата̄ на̄тидӯре на̄чча̄санне гато хотӣти ведитаббам̣. саче упаджджха̄йена бхиккха̄ча̄ре йа̄гуйа̄ ва̄ бхатте ва̄ ладдхе патто ун̣хо ва̄ бха̄рико ва̄ хоти, аттано паттам̣ тасса датва̄ со патто гахетаббо, на упаджджха̄йасса бхан̣ама̄насса антарантара̄ катха̄ опа̄тетабба̄. ито пат̣т̣ха̄йа пана йаттха йаттха на-ка̄рена пат̣иседхо карӣйати, саббаттха дуккат̣а̄патти ведитабба̄. упаджджха̄йо а̄паттиса̄манта̄ бхан̣ама̄но нива̄ретаббо. нива̄рентена ча ‘‘бханте, ӣдисам̣ на̄ма ваттум̣ ват̣т̣ати, а̄патти на хотӣ’’ти евам̣ пуччхантена вийа ва̄ретаббо, ‘‘ва̄ресса̄мӣ’’ти пана катва̄ ‘‘махаллака, ма̄ евам̣ бхан̣а̄’’ти на ваттаббо.

саче а̄санне га̄мо хоти, виха̄ре ва̄ гила̄но бхиккху хоти, га̄мато пат̣хаматарам̣ а̄гантаббам̣. саче дӯре га̄мо хоти, упаджджха̄йена саддхим̣ а̄гаччхантопи наттхи, тенева саддхим̣ га̄мато никкхамитва̄ чӣварена паттам̣ вет̣хетва̄ антара̄маггато пат̣хаматарам̣ а̄гантаббам̣. евам̣ пат̣хаматарам̣ а̄гатена а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, пат̣инива̄санам̣ да̄таббам̣, нива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣. саче чӣварам̣ седаггахитам̣ хоти, мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббам̣, на ча ун̣хе чӣварам̣ нидахитаббам̣, чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхарантена ча чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. ким̣ка̄ран̣а̄? ма̄ маджджхе бхан̇го ахосӣти. самам̣ катва̄ сан̇гхаритасса хи маджджхе бхан̇го хоти, тато ниччам̣ бхиджджама̄нам̣ дуббалам̣ хоти, там̣ нива̄ран̣аттхаметам̣ вуттам̣. тасма̄ йатха̄ аджджа бхан̇гат̣т̣ха̄нейева све на бхиджджиссати, татха̄ дивасе дивасе чатуран̇гулам̣ усса̄ретва̄ сан̇гхаритаббам̣, обхоге ка̄йабандханам̣ ка̄таббам̣.

саче пин̣д̣апа̄то хоти, упаджджха̄йо ча бхун̃джитука̄мо хоти, удакам̣ датва̄ пин̣д̣апа̄то упана̄метаббо, упаджджха̄йо па̄нӣйена пуччхитаббо. пуччхантена ча тиккхаттум̣ ‘‘па̄нӣйам̣, бханте, а̄харӣйатӯ’’ти па̄нӣйена пуччхитаббо. саче ка̄ло аттхи, упаджджха̄йе бхутте сайам̣ бхун̃джитаббам̣. саче упакат̣т̣хо ка̄ло, па̄нӣйам̣ упаджджха̄йасса сантике т̣хапетва̄ сайампи бхун̃джитаббам̣. бхутта̄висса удакам̣ датва̄ паттам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ водакам̣ катва̄ мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббо, на ча ун̣хе патто нидахитаббо, паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо, на ча тат̣т̣икачаммакхан̣д̣а̄дӣхи анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. саче пана ка̄л̣аван̣н̣аката̄ ва̄ судха̄баддха̄ ва̄ бхӯми хоти нираджаматтика̄, татха̄рӯпа̄йа бхӯмийа̄ т̣хапетум̣ ват̣т̣ати, дхотава̄лика̄йапи т̣хапетум̣ ват̣т̣ати, пам̣сураджасаккхара̄дӣсу на ват̣т̣ати. татра пана пан̣н̣ам̣ ва̄ а̄дха̄ракам̣ ва̄ т̣хапетва̄ татра никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣. идан̃ча чӣваравам̣са̄дӣнам̣ хет̣т̣ха̄ хаттхам̣ павесетва̄ абхимукхена хаттхена сан̣икам̣ никкхипанаттхам̣ вуттам̣. анте пана гахетва̄ бхогена чӣваравам̣са̄дӣнам̣ упари кхипантасса бхиттийам̣ бхого пат̣ихан̃н̃ати, тасма̄ татха̄ на ка̄таббам̣. упаджджха̄йамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.

саче упаджджха̄йо наха̄йитука̄мо хоти, наха̄нам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче сӣтена аттхо хоти, сӣтам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче ун̣хена аттхо хоти, ун̣хам̣ пат̣ийа̄детаббам̣.

саче упаджджха̄йо джанта̄гхарам̣ пависитука̄мо хоти, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄. джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа упаджджха̄йасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ датва̄ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ екаманте ниддхӯмат̣т̣ха̄не т̣хапетаббам̣, чун̣н̣ам̣ да̄таббам̣, маттика̄ да̄табба̄. саче уссахати, джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣, пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣, на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄, джанта̄гхаре упаджджха̄йасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхаре парикаммам̣ на̄ма ан̇га̄раматтика̄ун̣ходакада̄на̄дикам̣ саббакиччам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣.

удакепи упаджджха̄йасса ан̇гапаччан̇гагхам̣сана̄дикам̣ парикаммам̣ ка̄таббам̣, наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄ аттано гаттам̣ водакам̣ катва̄ нива̄сетва̄ упаджджха̄йасса гаттато удакам̣ памаджджитаббам̣, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, упаджджха̄йо па̄нӣйена пуччхитаббо. джанта̄гхаре хи ун̣хасанта̄пена пипа̄са̄ хоти. саче уддиса̄петука̄мо хоти, уддиситаббо. саче парипуччхитука̄мо хоти, парипуччхитаббо.

йасмим̣ виха̄ре упаджджха̄йо вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, кеначи гелан̃н̃ена анабхибхӯто хоти, содхетаббо. агила̄нена хи саддхивиха̄рикена сат̣т̣хивассенапи саббам̣ упаджджха̄йаваттам̣ ка̄таббам̣, ана̄дарена акаронтасса ваттабхеде дуккат̣ам̣, на-ка̄рапат̣исам̣йуттесу пана падесу гила̄нассапи пат̣иккхиттакирийам̣ каронтасса дуккат̣амева. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, бхисибимбоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо, пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄, кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо, апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. бхӯматтхаран̣ам̣ йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ париппхоситва̄ саммаджджитабба̄ ‘‘ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣ’’ти, сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.

бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ абхихаритва̄ йатха̄ пат̣хамам̣ пан̃н̃аттам̣ ахоси, татхева пан̃н̃апетаббам̣. етадаттхамева хи ‘‘йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба’’нти вуттам̣. саче пана пат̣хамам̣ аджа̄нантена кеначи пан̃н̃аттам̣ ахоси, самантато бхиттим̣ дван̇гуламаттена ва̄ тиван̇гуламаттена ва̄ мочетва̄ пан̃н̃апетаббам̣. идан̃хеттха пан̃н̃а̄панаваттам̣ – саче кат̣аса̄рако хоти атимаханто ча, чхиндитва̄ кот̣им̣ ниваттетва̄ бандхитва̄ пан̃н̃апетаббо. саче кот̣им̣ ниваттетва̄ бандхитум̣ на джа̄на̄ти, на чхиндитаббо. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ ота̄петва̄ памаджджитва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетабба̄, ман̃чо ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббо, пӣт̣хам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, бхисибимбоханам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, кхел̣амаллако ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббо, апассенапхалакам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣, паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо, на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣, орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.

саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄, уттара̄, даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.

саче укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, кот̣т̣хако саммаджджитаббо, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄, ваччакут̣и саммаджджитабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣хапетаббам̣, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.

саче упаджджха̄йасса анабхирати уппанна̄ хоти, саддхивиха̄рикена ан̃н̃аттха нетаббо, ан̃н̃о ва̄ бхиккху ваттаббо ‘‘тхерам̣ гахетва̄ ан̃н̃аттха гаччха̄’’ти, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йасса куккуччам̣ уппаннам̣ хоти, саддхивиха̄рикена винодетаббам̣, ан̃н̃ена ва̄ винода̄петаббам̣ дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йасса дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти, саддхивиха̄рикена виссаджджетаббам̣, ан̃н̃о ва̄ ваттаббо ‘‘тхерам̣ дит̣т̣хигатам̣ виссаджджа̄пехӣ’’ти, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йо гарудхаммам̣ аджджха̄панно хоти парива̄са̄рахо, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣, парива̄сада̄наттхам̣ со со бхиккху упасан̇камитва̄ йа̄читаббо. саче аттана̄ пат̣ибало хоти, аттана̄ва да̄таббо. но че пат̣ибало хоти, ан̃н̃ена да̄петаббо. саче упаджджха̄йо мӯла̄йапат̣икассана̄рахо хоти ма̄натта̄рахо аббха̄на̄рахо ва̄, вуттанайенева уссуккам̣ ка̄таббам̣. саче сан̇гхо упаджджха̄йасса каммам̣ каттука̄мо хоти таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ ‘‘кена ну кхо упа̄йена сан̇гхо упаджджха̄йасса каммам̣ на кареййа, лахука̄йа ва̄ парин̣а̄меййа̄’’ти. саддхивиха̄рикена хи ‘‘упаджджха̄йасса уккхепанӣйакаммам̣ каттука̄мо сан̇гхо’’ти н̃атва̄ екамекам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ ‘‘ма̄, бханте, амха̄кам̣ упаджджха̄йасса каммам̣ кариттха̄’’ти йа̄читабба̄. саче каронтийева, ‘‘таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ лахукакаммам̣ каротха̄’’ти йа̄читабба̄. саче каронтийева, атха упаджджха̄йо ‘‘самма̄ ваттатха, бханте’’ти йа̄читаббо. ити там̣ самма̄ ватта̄петва̄ ‘‘пат̣иппассамбхетха, бханте, камма’’нти бхиккхӯ йа̄читабба̄.

саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ дховитаббам̣ хоти, саддхивиха̄рикена дховитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ ‘‘кинти ну кхо упаджджха̄йасса чӣварам̣ дховийетха̄’’ти. саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ ка̄таббам̣ хоти, раджанам̣ ва̄ пачитаббам̣, чӣварам̣ ва̄ раджетаббам̣ хоти, саддхивиха̄рикена саббам̣ ка̄таббам̣, уссаккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ ‘‘кинти ну кхо упаджджха̄йасса чӣварам̣ раджийетха̄’’ти. чӣварам̣ раджантена са̄дхукам̣ сам̣париваттетва̄ раджетаббам̣, на ча аччхинне тхеве паккамитаббам̣.

на упаджджха̄йам̣ ана̄пуччха̄ екаччасса патто да̄таббо, на екаччасса патто пат̣иггахетаббо, на екаччасса чӣварам̣ да̄таббам̣, на екаччасса чӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, на екаччасса париккха̄ро да̄таббо, на екаччасса париккха̄ро пат̣иггахетаббо, на екаччасса кеса̄ чхедетабба̄, на екаччена кеса̄ чхеда̄петабба̄, на екаччасса парикаммам̣ ка̄таббам̣, на екаччена парикаммам̣ ка̄ра̄петаббам̣, на екаччасса веййа̄ваччо ка̄таббо, на екаччена веййа̄ваччо ка̄ра̄петаббо, на екаччасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣, на екаччо паччха̄саман̣о а̄да̄таббо, на екаччасса пин̣д̣апа̄то нӣхаритаббо, на екаччена пин̣д̣апа̄то нӣхара̄петаббо, на упаджджха̄йам̣ ана̄пуччха̄ га̄мо пависитаббо, пин̣д̣а̄йа ва̄ ан̃н̃ена ва̄ каран̣ӣйена пависитука̄мена а̄пуччхитва̄ва пависитаббо. саче упаджджха̄йо ка̄лассева вут̣т̣ха̄йа дӯрам̣ бхиккха̄ча̄рам̣ гантука̄мо хоти, ‘‘дахара̄ пин̣д̣а̄йа пависантӯ’’ти ватва̄ гантаббам̣. аватва̄ гате паривен̣ам̣ гантва̄ упаджджха̄йам̣ апассантена га̄мам̣ пависитум̣ ват̣т̣ати. саче га̄мам̣ пависантопи пассати, дит̣т̣хат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа а̄пуччхитум̣йева ват̣т̣ати. на упаджджха̄йам̣ ана̄пуччха̄ ва̄саттха̄йа ва̄ асубхадассанаттха̄йа ва̄ суса̄нам̣ гантаббам̣, на диса̄ паккамитабба̄, паккамитука̄мена пана каммам̣ а̄чиккхитва̄ йа̄вататийам̣ йа̄читаббо. саче ануджа̄на̄ти, са̄дху, но че ануджа̄на̄ти, там̣ нисса̄йа васато часса уддесо ва̄ парипуччха̄ ва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ на сампаджджати, упаджджха̄йо ба̄ло хоти абйатто, кевалам̣ аттано сантике васа̄петука̄мата̄йа ева гантум̣ на дети, еварӯпе нива̄рентепи гантум̣ ват̣т̣ати. саче упаджджха̄йо гила̄но хоти, йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄петаббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣, на каттхачи гантаббам̣. саче ан̃н̃о бхиккху упат̣т̣ха̄ко аттхи, бхесаджджам̣ парийеситва̄ тасса хаттхе датва̄ ‘‘бханте, айам̣ упат̣т̣хахиссатӣ’’ти ватва̄ гантаббам̣. идам̣ та̄ва упаджджха̄йаваттам̣.

184. идамева ча антева̄сикена а̄чарийасса каттаббатта̄ а̄чарийаваттанти вуччати. на̄маматтамева хеттха на̄нам̣. таттха йа̄ва чӣварараджанам̣, та̄ва ватте акарийама̄не упаджджха̄йасса а̄чарийасса ча париха̄ни хоти, тасма̄ там̣ акаронтасса ниссайамуттакассапи амуттакассапи а̄паттийева, екаччасса паттада̄нато пат̣т̣ха̄йа амуттаниссайассева а̄патти. упаджджха̄йе а̄чарийе ва̄ ваттам̣ са̄дийанте саддхивиха̄рика̄ антева̄сика̄ ча бахука̄пи хонту, саббесам̣ а̄патти. саче упаджджха̄йо а̄чарийо ва̄ ‘‘майхам̣ упат̣т̣ха̄ко аттхи, тумхе аттано саджджха̄йаманасика̄ра̄дӣсу йогам̣ каротха̄’’ти вадати, саддхивиха̄рика̄дӣнам̣ ана̄патти. упаджджха̄йо ва̄ а̄чарийо ва̄ саче са̄дийанам̣ ва̄ аса̄дийанам̣ ва̄ на джа̄на̄ти, ба̄ло хоти, саддхивиха̄рика̄дайо бахӯ, тесу еко ваттасампанно бхиккху ‘‘упаджджха̄йасса ва̄ а̄чарийасса ва̄ киччам̣ ахам̣ карисса̄ми, тумхе аппоссукка̄ вихаратха̄’’ти еван̃че аттано бха̄рам̣ катва̄ итаре виссаджджети, тасса бха̄ракаран̣ато пат̣т̣ха̄йа тесам̣ ана̄патти. еттха антева̄сикесу пана ниссайантева̄сикена йа̄ва а̄чарийам̣ нисса̄йа васати, та̄ва саббам̣ а̄чарийаваттам̣ ка̄таббам̣. паббаджджаупасампададхаммантева̄сикехи пана ниссайамуттакехипи а̄дито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва чӣварараджанам̣, та̄ва ваттам̣ ка̄таббам̣. ана̄пуччхитва̄ паттада̄на̄димхи пана етесам̣ ана̄патти.

етесу паббаджджантева̄сико ча упасампадантева̄сико ча а̄чарийасса йа̄ваджӣвам̣ бха̄ра̄. ниссайантева̄сико ча дхаммантева̄сико ча йа̄ва самӣпе васанти, та̄ва а̄чарийупаджджха̄йехипи антева̄сикасаддхивиха̄рика̄ сан̇гахетабба̄ ануггахетабба̄ уддесена парипуччха̄йа ова̄дена ануса̄санийа̄. саче антева̄сикасаддхивиха̄рика̄нам̣ патто ва̄ чӣварам̣ ва̄ ан̃н̃о ва̄ кочи париккха̄ро наттхи, аттано атирекапаттачӣварам̣ атирекапариккха̄ро ва̄ аттхи, да̄таббам̣. но че, дхаммийена найена парийесанаттха̄йа уссуккам̣ ка̄таббам̣. саче антева̄сикасаддхивиха̄рика̄ гила̄на̄ хонти, упаджджха̄йаватте вуттанайена дантакат̣т̣хада̄нам̣ а̄дим̣ катва̄ а̄чаманакумбхийа̄ удакасин̃чанапарийоса̄нам̣ саббам̣ ваттам̣ ка̄таббамева, акаронта̄нам̣ а̄патти. тасма̄ а̄чарийупаджджха̄йехипи антева̄сикасаддхивиха̄рикесу самма̄ ваттитаббам̣. а̄чарийупаджджха̄йа̄дӣсу хи йо йо на самма̄ ваттати, тасса тасса а̄патти. упаджджха̄йа̄диваттакатха̄.

185. ида̄ни а̄гантукаватта̄дӣни ведитабба̄ни. а̄гантукена бхиккхуна̄ упача̄расӣма̄самӣпам̣ гантва̄ упа̄хана̄ омун̃читва̄ нӣчам̣ катва̄ паппхот̣етва̄ упа̄ханадан̣д̣акена гахетва̄ чхаттам̣ упана̄метва̄ сӣсам̣ виваритва̄ сӣсе чӣварам̣ кхандхе каритва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена а̄ра̄мо пависитаббо, а̄ра̄мам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ ‘‘каттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ саннипатантӣ’’ти. йаттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ саннипатанти упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа ва̄ ман̣д̣апе ва̄ руккхамӯле ва̄, таттха гантва̄ екамантам̣ патто никкхипитаббо, екамантам̣ чӣварам̣ никкхипитаббам̣, патирӯпам̣ а̄санам̣ гахетва̄ нисӣдитаббам̣, па̄нӣйам̣ пуччхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ пуччхитаббам̣ ‘‘катамам̣ па̄нӣйам̣, катамам̣ парибходжанӣйа’’нти. саче па̄нӣйена аттхо хоти, па̄нӣйам̣ гахетва̄ па̄таббам̣. саче парибходжанӣйена аттхо хоти, парибходжанӣйам̣ гахетва̄ па̄да̄ дховитабба̄. па̄де дховантена екена хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣, екена хаттхена па̄да̄ дховитабба̄, на тенева хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣, на тенева хаттхена па̄да̄ дховитабба̄, упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ пун̃чхитва̄ упа̄хана̄ пун̃чхитабба̄, упа̄хана̄ пун̃чхантена пат̣хамам̣ суккхена чол̣акена пун̃чхитабба̄, паччха̄ аллена, упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ дховитва̄ екамантам̣ паттхаритаббам̣.

саче а̄ва̄сико бхиккху вуд̣д̣хо хоти, абхива̄детаббо. саче навако хоти, абхива̄да̄петаббо. сена̄санам̣ пуччхитаббам̣ ‘‘катамам̣ ме сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти, аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ пуччхитаббам̣, ‘‘гочарага̄мо а̄санне, уда̄ху дӯре, ка̄лассева пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣, уда̄ху дива̄’’ти евам̣ бхиккха̄ча̄ро пуччхитаббо, агочаро пуччхитаббо, гочаро пуччхитаббо. агочаро на̄ма миччха̄дит̣т̣хика̄нам̣ га̄мо париччхиннабхиккхо ва̄ га̄мо, йаттха екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ бхиккха̄ дӣйати, секкхасаммаха̄ни кула̄ни пуччхитабба̄ни, ваччат̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, ‘‘ким̣ имисса̄ поккхаран̣ийа̄ па̄нӣйам̣йева пиванти, наха̄на̄дипарибхогампи каронтӣ’’ти евам̣ па̄нӣйан̃чева парибходжанӣйан̃ча пуччхитаббам̣, каттарадан̣д̣о пуччхитаббо, сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, кесучи т̣ха̄несу ва̄л̣амига̄ ва̄ аманусса̄ ва̄ хонти, тасма̄ ‘‘кам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, кам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’’нти пуччхитаббам̣. саче виха̄ро анаджджха̄вут̣т̣хо хоти, кава̄т̣ам̣ а̄кот̣етва̄ мухуттам̣ а̄гаметва̄ гхат̣икам̣ уггха̄т̣етва̄ кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метва̄ бахи т̣хитена ниллокетаббо.

саче со виха̄ро укла̄по хоти, ман̃че ва̄ ман̃чо а̄ропито хоти, пӣт̣хе ва̄ пӣт̣хам̣ а̄ропитам̣ хоти, сена̄санам̣ упари пун̃джӣкатам̣ хоти, саче саккоти, саббо виха̄ро содхетаббо, асакконтена аттано васанока̄со джаггитаббо. саббам̣ содхетум̣ сакконтена пана упаджджха̄йаватте вуттанайена бхӯматтхаран̣аман̃чапӣт̣ха̄дӣни бахи нӣхаритва̄ виха̄рам̣ содхетва̄ пуна атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не пан̃н̃апетабба̄ни.

саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄, уттара̄, даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.

саче укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, кот̣т̣хако саммаджджитаббо, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄, ваччакут̣и саммаджджитабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. идам̣ а̄гантукаваттам̣.

186. а̄ва̄сикаватте а̄ва̄сикена бхиккхуна̄ а̄гантукам̣ бхиккхум̣ вуд̣д̣хатарам̣ дисва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, па̄нӣйена пуччхитаббо, пуччхантена пана саким̣ а̄нӣтам̣ па̄нӣйам̣ саббам̣ пивати, ‘‘пуна а̄немӣ’’ти пуччхитаббойева. бӣджаненапи бӣджитаббо, бӣджантена саким̣ па̄дапит̣т̣хийам̣ бӣджитва̄ саким̣ маджджхе, саким̣ сӣсе бӣджитаббо, ‘‘алам̣ хотӯ’’ти вуттена мандатарам̣ бӣджитаббам̣, пуна ‘‘ала’’нти вуттена тато мандатарам̣ бӣджитаббам̣, татийава̄рам̣ вуттена бӣджанӣ т̣хапетабба̄, па̄да̄писса дховитабба̄. саче аттано телам̣ аттхи, телена маккхетабба̄. но че аттхи, тасса сантакена маккхетабба̄. саче уссахати, упа̄хана̄ пун̃чхитабба̄. упа̄хана̄ пун̃чхантена пат̣хамам̣ суккхена чол̣ена пун̃чхитабба̄, паччха̄ аллена, упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ дховитва̄ екамантам̣ виссаджджетаббам̣.

а̄гантуко бхиккху абхива̄детаббо, сена̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣ ‘‘етам̣ сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти. аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ а̄чиккхитаббам̣, гочаро а̄чиккхитаббо, агочаро а̄чиккхитаббо, секкхасаммата̄ни кула̄ни а̄чиккхитабба̄ни, ваччат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣, пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣, па̄нӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣, каттарадан̣д̣о а̄чиккхитаббо, сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣ ‘‘имам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, имам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’’нти.

саче а̄гантуко навако хоти, нисиннакенева а̄чиккхитаббам̣ ‘‘атра паттам̣ никкхипа̄хи, атра чӣварам̣ никкхипа̄хи, идам̣ а̄санам̣, нисӣда̄хӣ’’ти. па̄нӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣, упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ а̄чиккхитаббам̣, а̄гантуко бхиккху абхива̄да̄петаббо, сена̄сана̄дӣнипи нисинненева а̄чиккхитабба̄ни. вуд̣д̣хатаре пана а̄гате а̄санам̣ пан̃н̃апетаббанти евама̄ди саббам̣ чӣваракаммам̣ ва̄ навакаммам̣ ва̄ т̣хапетва̄пи ка̄таббам̣. четийан̇ган̣ам̣ саммаджджантена саммун̃джаним̣ никкхипитва̄ тасса ваттам̣ ка̄тум̣ а̄рабхитаббам̣. пан̣д̣ито хи а̄гантуко ‘‘саммаджджа̄хи та̄ва четийан̇ган̣а’’нти ваккхати. гила̄насса бхесаджджам̣ каронтена пана саче на̄тиа̄туро гила̄но хоти, бхесаджджам̣ акатва̄ ваттамева ка̄таббам̣, маха̄гила̄насса пана бхесаджджамева ка̄таббам̣. пан̣д̣ито хи а̄гантуко ‘‘карохи та̄ва бхесаджджа’’нти ваккхати. идам̣ а̄ва̄сикаваттам̣.

187. гамикаватте гамикена бхиккхуна̄ ман̃чапӣт̣ха̄дида̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ампи раджанабха̄джана̄ди саббам̣ аггиса̄ла̄йам̣ ва̄ ан̃н̃асмим̣ ва̄ гуттат̣т̣ха̄не пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ сена̄санам̣ а̄пуччхитва̄ паккамитаббам̣. саче бхиккху на хоти, са̄ман̣еро а̄пуччхитаббо. саче са̄ман̣еро на хоти, а̄ра̄мико а̄пуччхитаббо. саче на хоти бхиккху ва̄ са̄ман̣еро ва̄ а̄ра̄мико ва̄, чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. саче виха̄ро овассати, саче уссахати, саббо чха̄детаббо, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ ‘‘кинти ну кхо виха̄ро чха̄дийетха̄’’ти, еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, йо десо ановассако хоти, таттха чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. саче виха̄ро овассати, саче уссахати, сена̄санам̣ га̄мам̣ атихаритаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ ‘‘кинти ну кхо сена̄санам̣ га̄мам̣ атихарийетха̄’’ти, еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, аджджхока̄се чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ паккамитаббам̣ ‘‘аппева на̄ма ан̇га̄нипи сесеййу’’нти. идам̣ гамикаваттам̣.

188. бхаттаггаватте саче а̄ра̄ме ка̄ло а̄рочито хоти, тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо.

на оккамма тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато гантаббам̣. суппат̣иччханнена, сусам̣вутена, оккхиттачаккхуна̄, аппасаддена антарагхаре гантаббам̣, на уккхиттака̄йа, на уджджаггхика̄йа антарагхаре гантаббам̣, на ка̄йаппача̄лакам̣, на ба̄хуппача̄лакам̣, на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣, на кхамбхакатена, на огун̣т̣хитена, на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣.

суппат̣иччханнена, сусам̣вутена, оккхиттачаккхуна̄, аппасаддена антарагхаре нисӣдитаббам̣, на уккхиттака̄йа, на уджджаггхика̄йа антарагхаре нисӣдитаббам̣, на ка̄йаппача̄лакам̣, на ба̄хуппача̄лакам̣, на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре нисӣдитаббам̣, на кхамбхакатена, на огун̣т̣хитена, на паллаттхика̄йа антарагхаре нисӣдитаббам̣, на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. саче маха̄тхерасса нисинна̄санена самакам̣ а̄санам̣ хоти, бахӯсу а̄санесу сати екам̣ две а̄сана̄ни т̣хапетва̄ нисӣдитаббам̣. бхиккхӯ ган̣етва̄ пан̃н̃атта̄санесу анисӣдитва̄ маха̄тхерена ‘‘нисӣда̄’’ти вуттена нисӣдитаббам̣. но че маха̄тхеро вадати, ‘‘идам̣, бханте, а̄санам̣ учча’’нти ваттаббам̣. ‘‘нисӣда̄’’ти вуттена нисӣдитаббам̣. саче пана евам̣ а̄пуччхитепи на вадати, нисӣдантасса ана̄патти, маха̄тхерассева а̄патти. навако хи еварӯпе а̄сане ана̄пуччха̄ нисӣданто а̄паджджати, тхеро а̄пуччхите анануджа̄нанто. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄, на сан̇гха̄т̣икам̣ оттхаритва̄ антарагхаре нисӣдитаббам̣.

паттадхованодаке дӣйама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ удакам̣ пат̣иггахетаббам̣, даккхин̣одакам̣ пана пурато а̄дха̄раке паттам̣ т̣хапетва̄ гахетаббам̣, нӣчам̣ катва̄ удакасаддам̣ акаронтена апат̣игхам̣сантена патто дховитаббо. саче удакапат̣игга̄хако хоти, нӣчам̣ катва̄ удакапат̣игга̄хаке удакам̣ а̄син̃читаббам̣ ‘‘ма̄ удакапат̣игга̄хако удакена осин̃чи, ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣ’’ти. саче удакапат̣игга̄хако на хоти, нӣчам̣ катва̄ чхама̄йа удакам̣ а̄син̃читаббам̣ ‘‘ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣ’’ти.

одане дӣйама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ одано пат̣иггахетаббо. йатха̄ сӯпасса ока̄со хоти, евам̣ матта̄йа одано ган̣хитаббо. саче хоти саппи ва̄ телам̣ ва̄ уттарибхан̇гам̣ ва̄, тхерена ваттаббо ‘‘саббесам̣ самакам̣ сампа̄дехӣ’’ти. идан̃ча на кевалам̣ саппиа̄дӣсу, оданепи ваттаббам̣. саппиа̄дӣсу пана йам̣ аппам̣ хоти екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ анурӯпам̣, там̣ саббесам̣ самакам̣ сампа̄дехӣти вутте манусса̄нам̣ вихеса̄ хоти, тасма̄ та̄дисам̣ саким̣ ва̄ двиккхаттум̣ ва̄ гахетва̄ сесам̣ на гахетаббам̣. саккаччам̣ пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо, паттасан̃н̃ина̄ пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо, самасӯпако саматиттхико пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо, на та̄ва тхерена бхун̃джитаббам̣, йа̄ва на саббесам̣ одано сампатто хоти. идан̃ча йам̣ париччхиннабхиккхукам̣ бхаттаггам̣, йаттха манусса̄ саббесам̣ па̄петва̄ вандитука̄ма̄ хонти, там̣ сандха̄йа вуттам̣. йам̣ пана маха̄бхаттаггам̣ хоти, йаттха екасмим̣ падесе бхун̃джанти, екасмим̣ падесе удакам̣ дӣйати, таттха йатха̄сукхам̣ бхун̃джитаббам̣.

саккаччам̣ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо, паттасан̃н̃ина̄ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо, сапада̄но пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо, самасӯпако пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо, на тхӯпакато омаддитва̄ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо, на сӯпам̣ ва̄ бйан̃джанам̣ ва̄ оданена пат̣иччха̄детаббам̣ бхиййокамйатам̣ упа̄да̄йа, на сӯпам̣ ва̄ оданам̣ ва̄ агила̄нена аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джитаббам̣, на уджджха̄насан̃н̃ина̄ паресам̣ патто олокетаббо, на̄тимаханто кабал̣о ка̄таббо, париман̣д̣алам̣ а̄лопо ка̄таббо, на ана̄хат̣е кабал̣е мукхадва̄рам̣ виваритаббам̣, на бхун̃джама̄нена саббо хаттхо мукхе паккхипитаббо, на сакабал̣ена мукхена бйа̄харитаббам̣, на пин̣д̣уккхепакам̣ бхун̃джитаббам̣, на кабал̣а̄ваччхекам̣, на аваган̣д̣ака̄ракам̣, на хаттханиддхунакам̣, на ситтха̄вака̄ракам̣, на дживха̄ниччха̄ракам̣, на чапучапука̄ракам̣, на сурусурука̄ракам̣, на хаттханиллехакам̣, на паттаниллехакам̣, на от̣т̣ханиллехакам̣ бхун̃джитаббам̣.

на са̄мисена хаттхена па̄нӣйатха̄лако пат̣иггахетаббо, на та̄ва тхерена хаттхадхованаудакам̣ пат̣иггахетаббам̣, йа̄ва на саббе бхутта̄вино хонти. саче манусса̄ ‘‘дховатха, бханте, паттан̃ча хаттхе ча̄’’ти ваданти, бхиккхӯ ва̄ ‘‘тумхе удакам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, ват̣т̣ати. удаке дӣйама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ удакам̣ пат̣иггахетаббам̣, нӣчам̣ катва̄ удакасаддам̣ акаронтена апат̣игхам̣сантена патто дховитаббо. саче удакапат̣игга̄хако хоти, нӣчам̣ катва̄ удакапат̣игга̄хаке удакам̣ а̄син̃читаббам̣ ‘‘ма̄ удакапат̣игга̄хако удакена осин̃чи, ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣ’’ти. саче удакапат̣игга̄хако на хоти, нӣчам̣ катва̄ чхама̄йа удакам̣ а̄син̃читаббам̣ ‘‘ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣ’’ти, на саситтхакам̣ паттадхованам̣ антарагхаре чхад̣д̣етаббам̣.

бхаттаггато ут̣т̣ха̄йа ниваттантесу навакехи бхиккхӯхи пат̣хаматарам̣ ниваттитаббам̣, паччха̄ тхерехи. самба̄дхесу хи гхаресу маха̄тхера̄нам̣ никкхаманока̄со на хоти, тасма̄ евам̣ вуттам̣. евам̣ ниваттантехи пана навакехи гехадва̄ре т̣хатва̄ тхересу никкхамантесу пат̣ипа̄т̣ийа̄ гантаббам̣. саче пана маха̄тхера̄ дхуре нисинна̄ хонти, навака̄ антогехе, тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа пат̣ипа̄т̣ийа̄ ева никкхамитаббам̣, ка̄йена ка̄йам̣ асан̇гхат̣т̣ентена йатха̄ антарена манусса̄ гантум̣ сакконти, евам̣ вирал̣а̄йа па̄л̣ийа̄ гантаббам̣.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхерена бхиккхуна̄ бхаттагге анумодиту’’нти (чӯл̣ава. 362) вачанато сан̇гхаттхерена бхаттагге анумодитаббам̣. там̣ екамева оха̄йа сесехи на гантаббам̣.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттагге чатӯхи пан̃чахи тхера̄нутхерехи бхиккхӯхи а̄гамету’’нти (чӯл̣ава. 362) вачанато сан̇гхаттхерена анумоданаттха̄йа нисинне хет̣т̣ха̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ чатӯхи нисӣдитаббам̣, анутхере нисинне маха̄тхерена ча хет̣т̣ха̄ ча тӣхи нисӣдитаббам̣, пан̃чаме нисинне упари чатӯхи нисӣдитаббам̣, сан̇гхаттхерена хет̣т̣ха̄ дахарабхиккхусмим̣ аджджхит̣т̣хепи сан̇гхаттхерато пат̣т̣ха̄йа чатӯхи нисӣдитаббамева. саче пана анумодако бхиккху ‘‘гаччхатха, бханте, а̄гаметаббакиччам̣ наттхӣ’’ти вадати, гантум̣ ват̣т̣ати. маха̄тхерена ‘‘гаччха̄ма, а̄вусо’’ти вутте ‘‘гаччхатха̄’’ти вадати, евампи ват̣т̣ати, ‘‘бахига̄ме а̄гамисса̄ма̄’’ти а̄бхогам̣ катва̄пи бахига̄мам̣ гантва̄ аттано нисситаке ‘‘тумхе тасса а̄гаманам̣ а̄гаметха̄’’ти ватва̄пи гантум̣ ват̣т̣атийева. саче пана манусса̄ аттано ручитена екена анумоданам̣ ка̄ренти, нева тасса анумодато а̄патти, на маха̄тхерасса бха̄ро хоти. упанисиннакатха̄йамева хи мануссесу катха̄пентесу тхеро а̄пуччхитаббо. маха̄тхерена ча анумодана̄йа аджджхит̣т̣хова а̄гаметабботи идаметтха лаккхан̣ам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сати каран̣ӣйе а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ а̄пуччхитва̄ ганту’’нти (чӯл̣ава. 362) вачанато пана вачча̄дипӣл̣итена анантарам̣ бхиккхум̣ а̄пуччхитва̄ гантаббанти. идам̣ бхаттаггаваттам̣.

189. пин̣д̣ача̄рикаватте пана пин̣д̣ача̄рикена бхиккхуна̄ ‘‘ида̄ни га̄мам̣ пависисса̄мӣ’’ти тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо. суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббантиа̄ди саббам̣ бхаттаггаватте вуттанайенева идха̄пи ведитаббам̣.

нивесанам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ ‘‘имина̄ пависисса̄ми, имина̄ никкхамисса̄мӣ’’ти, на̄тисахаса̄ пависитаббам̣, на̄тидӯре на̄чча̄санне т̣ха̄таббам̣, на̄тичирам̣ т̣ха̄таббам̣, на̄тилахукам̣ ниваттитаббам̣, т̣хитена саллаккхетаббам̣ ‘‘бхиккхам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’’ти. саче каммам̣ ва̄ никкхипати, а̄сана̄ ва̄ вут̣т̣ха̄ти, кат̣аччхум̣ ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети ва̄, ‘‘да̄тука̄масса̄’’ти т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа дӣйама̄на̄йа ва̄мена хаттхена сан̇гха̄т̣им̣ учча̄ретва̄ даккхин̣ена хаттхена паттам̣ пан̣а̄метва̄ убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ бхиккха̄ пат̣иггахетабба̄, иттхӣ ва̄ хоту пурисо ва̄, бхиккха̄да̄насамайе мукхам̣ на олокетаббам̣, саллаккхетаббам̣ ‘‘сӯпам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’’ти. саче кат̣аччхум̣ ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети ва̄, ‘‘да̄тука̄масса̄’’ти т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа динна̄йа сан̇гха̄т̣ийа̄ паттам̣ пат̣иччха̄детва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ниваттитаббам̣.

йо пат̣хамам̣ га̄мато пин̣д̣а̄йа пат̣иккамати, тена а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, авакка̄рапа̄ти дховитва̄ упат̣т̣ха̄петабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. йо паччха̄ га̄мато пин̣д̣а̄йа пат̣иккамати, саче хоти бхутта̄васесо, саче а̄кан̇кхати, бхун̃джитаббам̣. но че а̄кан̇кхати, аппахарите ва̄ чхад̣д̣етаббам̣, аппа̄н̣аке ва̄ удаке опила̄петаббам̣, тена а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣, авакка̄рапа̄ти дховитва̄ пат̣иса̄метабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ пат̣иса̄метаббам̣, бхаттаггам̣ саммаджджитаббам̣. йо пассати па̄нӣйагхат̣ам̣ ва̄ парибходжанӣйагхат̣ам̣ ва̄ ваччагхат̣ам̣ ва̄ риттам̣ туччхам̣, тена упат̣т̣ха̄петаббам̣. сачасса хоти ависайхам̣, хаттхавика̄рена дутийам̣ а̄мантетва̄ хаттхавилан̇гхакена упат̣т̣ха̄петаббам̣, на ча таппаччайа̄ ва̄ча̄ бхиндитабба̄ти. идам̣ пин̣д̣ача̄рикаваттам̣.

190. а̄ран̃н̃икаватте а̄ран̃н̃икена бхиккхуна̄ ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа паттам̣ тхавика̄йа паккхипитва̄ ам̣се лаггетва̄ чӣварам̣ кхандхе каритва̄ упа̄хана̄ а̄рохитва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ васанат̣т̣ха̄нато никкхамитаббам̣. ‘‘ида̄ни га̄мам̣ пависисса̄ма̄’’ти упа̄хана̄ омун̃читва̄ нӣчам̣ катва̄ паппхот̣етва̄ тхавика̄йа паккхипитва̄ ам̣се лаггетва̄ тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо. суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббантиа̄ди саббам̣ гаманавидха̄нам̣ идха̄пи бхаттаггаватте вуттанайенева ведитаббам̣.

нивесанам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ ‘‘имина̄ пависисса̄ми, имина̄ никкхамисса̄мӣ’’тиа̄ди саббам̣ бхиккха̄ча̄равидха̄нам̣ пин̣д̣ача̄рикаватте вуттанайенева ведитаббам̣. а̄ран̃н̃икена бхиккхуна̄ па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче бха̄джана̄ни наппахонти, па̄нӣйамева парибходжанӣйампи катва̄ упат̣т̣ха̄петаббам̣. бха̄джанам̣ алабхантена вел̣уна̄л̣ика̄йапи упат̣т̣ха̄петаббам̣. тампи алабхантасса йатха̄ самӣпе удакаа̄ва̄т̣о хоти, евам̣ ка̄таббам̣. агги упат̣т̣ха̄петаббо, аран̣исахитам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣, аран̣исахите сати аггим̣ ака̄тумпи ват̣т̣ати. йатха̄ ча а̄ран̃н̃икасса, евам̣ канта̄раппат̣ипаннассапи аран̣исахитам̣ иччхитаббам̣. ган̣ава̄сино пана тена вина̄пи ват̣т̣ати. каттарадан̣д̣о упат̣т̣ха̄петаббо, наккхаттапада̄ни уггахетабба̄ни сакала̄ни ва̄ екадеса̄ни ва̄, диса̄кусалена бхавитаббам̣. идам̣ а̄ран̃н̃икаваттам̣.

191. сена̄санаватте йасмим̣ виха̄ре вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, бхисибимбоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо, пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄, кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо, апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, бхӯматтхаран̣ам̣ йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ париппхоситва̄ саммаджджитабба̄ ‘‘ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣ’’ти, сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.

на бхиккхуса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣, на виха̄раса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣, на па̄нӣйаса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣, на парибходжанӣйаса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣, на пат̣ива̄те ан̇ган̣е сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣, адхова̄те сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣.

бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, ман̃чапат̣ипа̄дака̄ екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ абхихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетабба̄, ман̃чо екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббо, пӣт̣хам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апӣт̣хам̣ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, бхисибимбоханам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, кхел̣амаллако екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббо, апассенапхалакам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣, паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо, на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣, орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.

саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄, уттара̄, даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.

саче укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, кот̣т̣хако саммаджджитаббо, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.

саче вуд̣д̣хена саддхим̣ екавиха̄ре вихарати, на вуд̣д̣хам̣ ана̄пуччха̄ уддесо да̄таббо, на парипуччха̄ да̄табба̄, на саджджха̄йо ка̄таббо, на дхаммо бха̄ситаббо, на падӣпо ка̄таббо, на падӣпо виджджха̄петаббо, на ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, на ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. два̄рам̣ на̄ма йасма̄ маха̄вал̣ан̃джам̣, тасма̄ таттха а̄пуччханакиччам̣ наттхи, сеса̄ни пана уддесада̄на̄дӣни а̄пуччхитва̄ва ка̄табба̄ни, девасикампи а̄пуччхитум̣ ват̣т̣ати. атха̄пи ‘‘бханте, а̄пуччхитамева хотӯ’’ти вутте вуд̣д̣хатаро ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхати, сайамева ва̄ ‘‘твам̣ йатха̄сукхам̣ вихара̄хӣ’’ти вадати, евампи ват̣т̣ати. сабха̄гасса висса̄сенапи ват̣т̣атийева. саче вуд̣д̣хена саддхим̣ екачан̇каме чан̇камати, йена вуд̣д̣хо, тена париваттетаббам̣, на ча вуд̣д̣хо сан̇гха̄т̣икан̣н̣ена гхат̣т̣етаббо. идам̣ сена̄санаваттам̣.

192. джанта̄гхараватте йо пат̣хамам̣ джанта̄гхарам̣ гаччхати, саче чха̄рика̄ уссанна̄ хоти, чха̄рика̄ чхад̣д̣етабба̄. саче укла̄пам̣ хоти, джанта̄гхарам̣ саммаджджитаббам̣, парибхан̣д̣ам̣ саммаджджитаббам̣, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, кот̣т̣хако саммаджджитаббо, джанта̄гхараса̄ла̄ саммаджджитабба̄, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, удакадон̣ийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣, на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣, на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. саче уссахати, джанта̄гхаре тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣. саче уссахати, удакепи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ парикаммам̣ ка̄таббам̣, на тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато наха̄йитаббам̣, на упарито наха̄йитаббам̣, наха̄тена уттарантена отаранта̄нам̣ магго да̄таббо. йо паччха̄ джанта̄гхара̄ никкхамати, саче джанта̄гхарам̣ чиккхаллам̣ хоти, дховитаббам̣, маттика̄дон̣им̣ дховитва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ пат̣иса̄метва̄ аггим̣ виджджха̄петва̄ два̄рам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. идам̣ джанта̄гхараваттам̣.

193. ваччакут̣иватте йо ваччакут̣им̣ гаччхати, бахи т̣хитена укка̄ситаббам̣, анто нисинненапи укка̄ситаббам̣, чӣваравам̣се ва̄ чӣварараджджуйа̄ ва̄ чӣварам̣ никкхипитва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ваччакут̣и пависитабба̄, на̄тисахаса̄ пависитабба̄, на уббхаджитва̄ пависитабба̄, ваччапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣, на ниттхунантена ваччо ка̄таббо, на дантакат̣т̣хам̣ кха̄дантена ваччо ка̄таббо, на бахиддха̄ ваччадон̣ика̄йа ваччо ка̄таббо, на бахиддха̄ пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄во ка̄таббо, на пасса̄вадон̣ика̄йа кхел̣о ка̄таббо, пха̄литена ва̄ кхарена ва̄ ган̣т̣хикена ва̄ кан̣т̣акена ва̄ сусирена ва̄ пӯтина̄ ва̄ кат̣т̣хена на авалекхитаббам̣, авалекханакат̣т̣хам̣ пана аггахетва̄ павит̣т̣хасса а̄патти наттхи, на авалекханакат̣т̣хам̣ ваччакӯпамхи па̄тетаббам̣, ваччапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣, на̄тисахаса̄ никкхамитаббам̣, на уббхаджитва̄ никкхамитаббам̣, а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣, на чапучапука̄ракам̣ а̄чаметаббам̣, на а̄чаманасара̄ваке удакам̣ сесетаббам̣. идан̃ча саббаса̄дха̄ран̣ат̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. татра хи ан̃н̃е ан̃н̃е а̄гаччханти, тасма̄ удакам̣ на сесетаббам̣. йам̣ пана сан̇гхикепи виха̄ре екадесе нибаддхагаманаттха̄йа катам̣ т̣ха̄нам̣ хоти пуггаликат̣т̣ха̄нам̣ ва̄, тасмим̣ ват̣т̣ати. виречанам̣ пивитва̄ пунаппунам̣ пависантассапи ват̣т̣атийева. а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣.

саче ваччакут̣и ухата̄ хоти бахи ваччамаккхита̄, удакам̣ а̄харитва̄ дховитабба̄. удакам̣ аттхи, бха̄джанам̣ наттхи, асантам̣ на̄ма хоти. бха̄джанам̣ аттхи, удакам̣ наттхи, етампи асантам̣. убхайасмим̣ асати асантамева, кат̣т̣хена ва̄ кеначи ва̄ пун̃чхитва̄ гантаббам̣. саче авалекханапит̣ако пӯрито хоти, авалекханакат̣т̣хам̣ чхад̣д̣етаббам̣. саче качаварам̣ аттхи, ваччакут̣и саммаджджитабба̄, парибхан̣д̣ам̣ саммаджджитаббам̣, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.

‘‘на, бхиккхаве, ваччам̣ катва̄ сати удаке на̄чаметаббам̣, йо на̄чамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (чӯл̣ава. 373) вачанато удаке сати удакакиччам̣ акаронтасса а̄патти. саче удакам̣ аттхи, пат̣иччханнат̣т̣ха̄нам̣ пана наттхи, бха̄джанена нӣхаритва̄ а̄чамитаббам̣. бха̄джане асати паттена нӣхаритаббам̣, паттепи асати асантам̣ на̄ма хоти. ‘‘идам̣ атививат̣ам̣, пурато ан̃н̃ам̣ удакам̣ бхависсатӣ’’ти гатасса удакам̣ алабхантассева бхиккха̄ча̄равела̄ хоти, кат̣т̣хена ва̄ кеначи ва̄ пун̃чхитва̄ гантаббам̣, бхун̃джитумпи анумодитумпи ват̣т̣ати. ‘‘на, бхиккхаве, ваччакут̣ийа̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ваччо ка̄таббо, йо кареййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄гатапат̣ипа̄т̣ийа̄ ваччам̣ ка̄ту’’нти (чул̣ава. 373) вачанато ваччакут̣им̣ пависантена а̄гатапат̣ипа̄т̣ийа̄ пависитаббам̣. ваччакут̣ийам̣ пасса̄ват̣т̣ха̄не наха̄натиттхети тӣсупи а̄гатапат̣ипа̄т̣ийева пама̄н̣ам̣. идам̣ ваччакут̣иваттам̣.

ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе

упаджджха̄йа̄диваттавиниччхайакатха̄ саматта̄.