23. ниссайавиниччхайакатха̄
151. ниссайоти еттха пана айам̣ ниссайо на̄ма кена да̄таббо, кена на да̄таббо, касса да̄таббо, касса на да̄таббо, катхам̣ гахито хоти, катхам̣ пат̣иппассамбхати, нисса̄йа кена васитаббам̣, кена ча на васитаббанти? таттха кена да̄таббо, кена на да̄табботи еттха та̄ва ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена дасавассена ва̄ атирекадасавассена ва̄ упасампа̄детум̣, ниссайам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 76, 82) ча вачанато йо бйатто хоти пат̣ибало упасампада̄йа дасавассо ва̄ атирекадасавассо ва̄, тена да̄таббо, итарена на да̄таббо. саче дети, дуккат̣ам̣ а̄паджджати.
еттха (па̄чи. ат̣т̣ха. 145-147) ча ‘‘бйатто’’ти имина̄ парисупат̣т̣ха̄пакабахуссуто ведитаббо. парисупат̣т̣ха̄пакена хи саббантимена париччхедена парисам̣ абхивинайе винетум̣ две вибхан̇га̄ пагун̣а̄ ва̄чуггата̄ ка̄табба̄, асакконтена тӣхи джанехи саддхим̣ париваттанаккхама̄ ка̄табба̄, камма̄камман̃ча кхандхакаваттан̃ча уггахетаббам̣, париса̄йа пана абхидхамме винайанаттхам̣ саче маджджхимабха̄н̣ако хоти, мӯлапан̣н̣а̄сако уггахетаббо, дӣгхабха̄н̣акена маха̄вагго, сам̣йуттабха̄н̣акена хет̣т̣хима̄ ва̄ тайо вагга̄ маха̄вагго ва̄, ан̇гуттарабха̄н̣акена хет̣т̣ха̄ ва̄ упари ва̄ упад̣д̣ханика̄йо уггахетаббо, асакконтена тиканипа̄тато пат̣т̣ха̄йа уггахетумпи ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘екам̣ ган̣хантена чатукканипа̄там̣ ва̄ пан̃чаканипа̄там̣ ва̄ уггахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. джа̄такабха̄н̣акена са̄т̣т̣хакатхам̣ джа̄такам̣ уггахетаббам̣, тато орам̣ на ват̣т̣ати. ‘‘дхаммападампи саха ваттхуна̄ уггахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. тато тато самуччайам̣ катва̄ мӯлапан̣н̣а̄сакаматтам̣ ват̣т̣ати, ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти курундат̣т̣хакатха̄йам̣ пат̣иккхиттам̣, итара̄су вича̄ран̣а̄йева наттхи. абхидхамме кин̃чи гахетаббанти на вуттам̣. йасса пана са̄т̣т̣хакатхампи винайапит̣акам̣ абхидхаммапит̣акан̃ча пагун̣ам̣, суттанте ча вуттаппака̄ро гантхо наттхи, парисам̣ упат̣т̣ха̄петум̣ на лабхати. йена пана суттантато ча винайато ча вуттаппама̄н̣о гантхо уггахито, айам̣ парисупат̣т̣ха̄ко бахуссутова хоти, диса̄па̄моккхо йенака̄мам̣гамо парисам̣ упат̣т̣ха̄петум̣ лабхати, айам̣ имасмим̣ аттхе ‘‘бйатто’’ти адхиппето.
йо пана антева̄сино ва̄ саддхивиха̄рикасса ва̄ гила̄насса саккоти упат̣т̣ха̄на̄дӣни ка̄тум̣, айам̣ идха ‘‘пат̣ибало’’ти адхиппето. йам̣ пана вуттам̣ –
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. на асеккхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хоти, на асеккхена сама̄дхиккхандхена саманна̄гато хоти, на асеккхена пан̃н̃а̄ккхандхена саманна̄гато хоти, на асеккхена вимуттиккхандхена саманна̄гато хоти, на асеккхена вимуттин̃а̄н̣адассанаккхандхена саманна̄гато хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. аттана̄ на асеккхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хоти, на парам̣ асеккхе сӣлаккхандхе сама̄дапета̄. аттана̄ на асеккхена сама̄дхиккхандхена саманна̄гато хоти, на парам̣ асеккхе сама̄дхиккхандхе сама̄дапета̄. аттана̄ на асеккхена пан̃н̃а̄ккхандхена саманна̄гато хоти, на парам̣ асеккхе пан̃н̃а̄ккхандхе сама̄дапета̄. аттана̄ на асеккхена вимуттиккхандхена саманна̄гато хоти, на парам̣ асеккхе вимуттиккхандхе сама̄дапета̄. аттана̄ на асеккхена вимуттин̃а̄н̣адассанаккхандхена саманна̄гато хоти, на парам̣ асеккхе вимуттин̃а̄н̣адассанаккхандхе сама̄дапета̄. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. ассаддхо хоти, ахирико хоти, аноттаппӣ хоти, кусӣто хоти, мут̣т̣хассати хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. адхисӣле сӣлавипанно хоти, аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно хоти, атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно хоти, аппассуто хоти, дуппан̃н̃о хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄, анабхиратам̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄, уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣, а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ а̄бхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа сиккха̄петум̣, а̄дибрахмачарийака̄йа сиккха̄йа винетум̣, абхидхамме винетум̣, абхивинайе винетум̣, уппаннам̣ дит̣т̣хигатам̣ дхаммато вивечетум̣. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ана̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, гарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена на сва̄гата̄ни хонти на сувибхатта̄ни на суппаваттӣни на сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ана̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, гарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ӯнадасавассо хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’тиа̄ди (маха̄ва. 84). тампи –
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена дасавассена ва̄ атирекадасавассена ва̄ упасампа̄детум̣, ниссайам̣ да̄ту’’нти (маха̄ва. 76, 82) ча евам̣ сан̇кхепато вуттассева упаджджха̄йа̄чарийалаккхан̣асса виттха̄радассанаттхам̣ вуттам̣.
таттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 84) кин̃чи айуттавасена пат̣иккхиттам̣, кин̃чи а̄паттиан̇гавасена. татха̄ хи ‘‘на асеккхена сӣлаккхандхена̄’’ти ча ‘‘аттана̄ на асеккхена̄’’ти ча ‘‘ассаддхо’’ти ча а̄дӣсу тӣсу пан̃чакесу айуттавасена пат̣иккхепо като, на а̄паттиан̇гавасена. йо хи асеккхехи сӣлаккхандха̄дӣхи асаманна̄гато паре ча таттха сама̄дапетум̣ асакконто ассаддхийа̄дидосайуттова хутва̄ парисам̣ парихарати, тасса париса̄ сӣла̄дӣхи парийа̄йатийева на вад̣д̣хати, тасма̄ ‘‘тена на упасампа̄детабба’’нтиа̄ди айуттавасена вуттам̣, на а̄паттиан̇гавасена. на хи кхӣн̣а̄савассева упаджджха̄чарийабха̄во бхагавата̄ анун̃н̃а̄то, йади тассева анун̃н̃а̄то абхависса, ‘‘саче упаджджха̄йасса анабхирати уппанна̄ хотӣ’’тиа̄дим̣ на вадеййа, йасма̄ пана кхӣн̣а̄савасса париса̄ сӣла̄дӣхи на париха̄йати, тасма̄ ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детабба’’нтиа̄ди вуттам̣.
адхисӣле сӣлавипаннотиа̄дӣсу па̄ра̄джикан̃ча сан̇гха̄дисесан̃ча а̄панно адхисӣле сӣлавипанно на̄ма. итаре пан̃ча̄паттиккхандхе а̄панно аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно на̄ма. самма̄дит̣т̣хим̣ паха̄йа антагга̄хика̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно на̄ма. йаттакам̣ сутам̣ парисам̣ парихарантасса иччхитаббам̣, тена вирахитатта̄ аппассуто. йам̣ тена джа̄нитаббам̣ а̄патта̄ди, тасса аджа̄нанато дуппан̃н̃о. имасмим̣ пан̃чаке пурима̄ни тӣн̣и пада̄ни айуттавасена вутта̄ни, паччхима̄ни две а̄паттиан̇гавасена.
а̄паттим̣ на джа̄на̄тӣти ‘‘идам̣ на̄ма майа̄ ката’’нти вутте ‘‘имам̣ на̄ма а̄паттим̣ айам̣ а̄панно’’ти на джа̄на̄ти. вут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄тӣти ‘‘вут̣т̣ха̄нага̄минито ва̄ десана̄га̄минито ва̄ а̄паттито евам̣ на̄ма вут̣т̣ха̄нам̣ хотӣ’’ти на джа̄на̄ти. имасмин̃хи пан̃чаке пурима̄ни две пада̄ни айуттавасена вутта̄ни, паччхима̄ни тӣн̣и а̄паттиан̇гавасена.
а̄бхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа̄ти кхандхакаватте винетум̣ на пат̣ибало хотӣти аттхо. а̄дибрахмачарийака̄йа̄ти секкхапан̣н̣аттийам̣ винетум̣ на пат̣ибалоти аттхо. абхидхаммети на̄марӯпапариччхеде винетум̣ на пат̣ибалоти аттхо. абхивинайети сакале винайапит̣аке винетум̣ на пат̣ибалоти аттхо. винетум̣ на пат̣ибалоти ча саббаттха сиккха̄петум̣ на саккотӣти аттхо. дхаммато вивечетунти дхаммена ка̄ран̣ена виссаджджа̄петум̣. имасмим̣ пан̃чаке саббападесу а̄патти.
‘‘а̄паттим̣ на джа̄на̄тӣ’’тиа̄дипан̃чакасмим̣ виттха̄рена̄ти убхатовибхан̇гена саддхим̣. на сва̄гата̄нӣти на сут̣т̣ху а̄гата̄ни. сувибхатта̄нӣти сут̣т̣ху вибхатта̄ни падапачча̄бхат̣т̣хасан̇карадосараата̄ни. суппаваттӣнӣти пагун̣а̄ни ва̄чуггата̄ни сувиниччхита̄ни. суттасоти кхандхакапарива̄рато а̄харитаббасуттавасена сут̣т̣ху виниччхита̄ни. анубйан̃джанасоти аккхарападапа̄рипӯрийа̄ ча сувиниччхита̄ни акхан̣д̣а̄ни авипарӣтаккхара̄ни. етена ат̣т̣хакатха̄ дӣпита̄. ат̣т̣хакатха̄то хи еса виниччхайо хотӣти. имасмим̣ пан̃чакепи саббападесу а̄патти. ӯнадасавассапарийоса̄напан̃чакепи есева найо. ити а̄дито тайо пан̃чака̄, чатуттхе тӣн̣и пада̄ни, пан̃чаме две пада̄нӣти саббепи чатта̄ро пан̃чака̄ айуттавасена вутта̄, чатуттхе пан̃чаке две пада̄ни, пан̃чаме тӣн̣и, чхат̣т̣хасаттамат̣т̣хама̄ тайо пан̃чака̄ти саббепи чатта̄ро пан̃чака̄ а̄паттиан̇гавасена вутта̄.
суккапаккхе пана вуттавипарийа̄йена ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. асеккхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хотӣ’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 84) ат̣т̣ха пан̃чака̄ а̄гата̄йева. таттха саббаттхева ана̄патти.
152. касса да̄таббо, касса на да̄табботи еттха пана йо ладжджӣ хоти, тасса да̄таббо. итарасса на да̄таббо ‘‘на, бхиккхаве, аладжджӣнам̣ ниссайо да̄таббо, йо дадеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 120) вачанато. нисса̄йа васантенапи аладжджӣ нисса̄йа на васитаббам̣. вуттан̃хетам̣ ‘‘на, бхиккхаве, аладжджӣнам̣ нисса̄йа ваттхаббам̣, йо васеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 120). еттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 120) ча аладжджӣнанти упайогаттхе са̄мивачанам̣, аладжджипуггале нисса̄йа на васитаббанти вуттам̣ хоти. тасма̄ навам̣ т̣ха̄нам̣ гатена ‘‘ехи, бхиккху, ниссайам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти вуччама̄ненапи чатӯхапан̃ча̄хам̣ ниссайада̄йакасса ладжджибха̄вам̣ упапариккхитва̄ ниссайо гахетаббо. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чатӯхапан̃ча̄хам̣ а̄гаметум̣ йа̄ва бхиккхусабха̄гатам̣ джа̄на̄мӣ’’ти (маха̄ва. 120) хи вуттам̣. саче ‘‘тхеро ладжджӣ’’ти бхиккхӯнам̣ сантике сутва̄ а̄гатадивасейева гахетука̄мо хоти, тхеро пана ‘‘а̄гамехи та̄ва, васанто джа̄ниссасӣ’’ти катипа̄хам̣ а̄ча̄рам̣ упапариккхитва̄ ниссайам̣ дети, ват̣т̣ати, пакатийа̄ ниссайагахан̣ат̣т̣ха̄нам̣ гатена пана тадахева гахетаббо, екадивасампи париха̄ро наттхи. саче пат̣хамайа̄ме а̄чарийасса ока̄со наттхи, ока̄сам̣ алабханто ‘‘паччӯсасамайе гахесса̄мӣ’’ти сайати, арун̣ам̣ уггатампи на джа̄на̄ти, ана̄патти. саче пана ‘‘ган̣хисса̄мӣ’’ти а̄бхогам̣ акатва̄ сайати, арун̣уггамане дуккат̣ам̣. агатапуббам̣ т̣ха̄нам̣ гатена две тӣн̣и диваса̄ни васитва̄ гантука̄мена анисситена васитаббам̣. ‘‘сатта̄хам̣ васисса̄мӣ’’ти а̄лайам̣ каронтена пана ниссайо гахетаббо. саче тхеро ‘‘ким̣ сатта̄хам̣ васантасса ниссайена̄’’ти вадати, пат̣иккхиттака̄лато пат̣т̣ха̄йа ладдхапариха̄ро хоти.
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аддха̄намаггаппат̣ипаннена бхиккхуна̄ ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена ваттху’’нти вачанато пана аддха̄намаггаппат̣ипанно саче аттана̄ саддхим̣ аддха̄намаггаппат̣ипаннам̣ ниссайада̄йакам̣ на лабхати, евам̣ ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена бахӯнипи диваса̄ни гантум̣ ват̣т̣ати. саче пуббе ниссайам̣ гахетва̄ вуттхапуббам̣ кин̃чи а̄ва̄сам̣ пависати, екараттам̣ васантенапи ниссайо гахетаббо. антара̄магге виссаманто ва̄ саттхам̣ ва̄ парийесанто катипа̄хам̣ васати, ана̄патти. антовассе пана нибаддхава̄сам̣ васитаббам̣, ниссайо ча гахетаббо. на̄ва̄йа гаччхантасса пана васса̄не а̄гатепи ниссайам̣ алабхантасса ана̄патти. саче антара̄магге гила̄но хоти, ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена васитум̣ ват̣т̣ати.
гила̄нупат̣т̣ха̄копи гила̄нена йа̄чийама̄но аниссито ева васитум̣ лабхати. вуттан̃хетам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄нена бхиккхуна̄ ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена ваттхум̣, ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄нупат̣т̣ха̄кена бхиккхуна̄ ниссайам̣ алабхама̄нена йа̄чийама̄нена анисситена ваттху’’нти (маха̄ва. 121). саче пана ‘‘йа̄ча̄хи ма’’нти вуччама̄нопи гила̄но ма̄нена на йа̄чати, гантаббам̣.
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ран̃н̃икена бхиккхуна̄ пха̄сувиха̄рам̣ саллаккхентена ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена ваттхум̣ ‘йада̄ патирӯпо ниссайада̄йако а̄гаччхиссати, тада̄ тасса нисса̄йа васисса̄мӣ’’’ти вачанато пана йаттха васантасса саматхавипассана̄нам̣ пат̣ила̄бхавасена пха̄су хоти, та̄дисам̣ пха̄сувиха̄рам̣ саллаккхентена ниссайам̣ алабхама̄нена анисситена ваттхаббам̣. иман̃ча пана париха̄рам̣ нева сота̄панно, на сакада̄га̄миана̄га̄миараханто лабханти, на тха̄магатасса сама̄дхино ва̄ випассана̄йа ва̄ ла̄бхӣ, виссат̣т̣хакаммат̣т̣ха̄не пана ба̄лапутхуджджане катха̄ва наттхи. йасса кхо пана саматхо ва̄ випассана̄ ва̄ тарун̣а̄ хоти, айам̣ имам̣ париха̄рам̣ лабхати, пава̄ран̣а̄сан̇гахопи етассева анун̃н̃а̄то. тасма̄ имина̄ пуггалена а̄чарийе пава̄ретва̄ гатепи ‘‘йада̄ патирӯпониссайада̄йако а̄гаччхиссати, там̣ нисса̄йа васисса̄мӣ’’ти а̄бхогам̣ катва̄ пуна йа̄ва а̄са̄л̣хӣпун̣н̣ама̄, та̄ва анисситена ваттхум̣ ват̣т̣ати. саче пана а̄са̄л̣хӣма̄се а̄чарийо на̄гаччхати, йаттха ниссайо лаббхати, таттха гантаббам̣.
153. катхам̣ гахито хотӣти еттха упаджджха̄йасса сантике та̄ва упаджджхам̣ ган̣хантена екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ ‘‘упаджджха̄йо ме, бханте, хохӣ’’ти тиккхаттум̣ ваттаббам̣. евам̣ саддхивиха̄рикена вутте саче упаджджха̄йо ‘‘са̄хӯ’’ти ва̄ ‘‘лахӯ’’ти ва̄ ‘‘опа̄йика’’нти ва̄ ‘‘патирӯпа’’нти ва̄ ‘‘па̄са̄дикена сампа̄дехӣ’’ти ва̄ ка̄йена вин̃н̃а̄пети, ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, ка̄йена ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, гахито хоти упаджджха̄йо. идамева хеттха упаджджха̄йаггахан̣ам̣, йадидам̣ упаджджха̄йасса имесу пан̃часу падесу йасса кассачи падасса ва̄ча̄йа са̄ванам̣ ка̄йена ва̄ аттхавин̃н̃а̄пананти. кечи пана ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччханам̣ сандха̄йа ваданти, на там̣ пама̄н̣ам̣. а̄йа̄чанада̄наматтена хи гахито хоти упаджджха̄йо, на еттха сампат̣иччханам̣ ан̇гам̣. саддхивиха̄рикенапи на кевалам̣ ‘‘имина̄ ме падена упаджджха̄йо гахито’’ти н̃а̄тум̣ ват̣т̣ати, ‘‘аджджатагге да̄ни тхеро майхам̣ бха̄ро, ахампи тхерасса бха̄ро’’ти идампи н̃а̄тум̣ ват̣т̣ати (маха̄ва. ат̣т̣ха. 64). вуттан̃хетам̣ –
‘‘упаджджха̄йо, бхиккхаве, саддхивиха̄рикамхи путтачиттам̣ упат̣т̣хапессати, саддхивиха̄рико упаджджха̄йамхи питучиттам̣ упат̣т̣хапессати, евам̣ те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сага̄рава̄ саппатисса̄ сабха̄гавуттино вихаранта̄ имасмим̣ дхаммавинайе вуд̣д̣хим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджиссантӣ’’ти (маха̄ва. 65).
а̄чарийасса сантике ниссайаггахан̣епи айамева виниччхайо. айам̣ панеттха висесо – а̄чарийасса сантике ниссайам̣ ган̣хантена уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ‘‘а̄чарийо ме, бханте, хохи, а̄йасмато нисса̄йа ваччха̄мӣ’’ти (маха̄ва. 77) тиккхаттум̣ ваттаббам̣, сесам̣ вуттанайамева.
154. катхам̣ пат̣иппассамбхатӣти еттха та̄ва упаджджха̄йамха̄ пан̃чаха̄ка̄рехи ниссайапат̣иппассаддхи ведитабба̄, а̄чарийамха̄ чхахи а̄ка̄рехи. вуттан̃хетам̣ –
‘‘пан̃чима̄, бхиккхаве, ниссайапат̣иппассаддхийо упаджджха̄йамха̄. упаджджха̄йо пакканто ва̄ хоти, виббханто ва̄, ка̄лакато ва̄, паккхасан̇канто ва̄, а̄н̣аттийева пан̃чамӣ. има̄ кхо, бхиккхаве, пан̃ча ниссайапат̣иппассаддхийо упаджджха̄йамха̄.
чхайима̄, бхиккхаве, ниссайапат̣иппассаддхийо а̄чарийамха̄. а̄чарийо пакканто ва̄ хоти, виббханто ва̄, ка̄лакато ва̄, паккхасан̇канто ва̄, а̄н̣аттийева пан̃чамӣ, упаджджха̄йена ва̄ самодха̄нагато хоти. има̄ кхо, бхиккхаве, чха ниссайапат̣иппассаддхийо а̄чарийамха̄’’ти (маха̄ва. 83).
татра̄йам̣ виниччхайо (маха̄ва. ат̣т̣ха. 83) – паккантоти дисам̣ гато. евам̣ гате ча пана тасмим̣ саче виха̄ре ниссайада̄йако аттхи, йасса сантике ан̃н̃ада̄пи ниссайо ва̄ гахитапуббо хоти, йо ва̄ екасамбхогапарибхого, тасса сантике ниссайо гахетаббо, екадивасампи париха̄ро наттхи. саче та̄дисо наттхи, ан̃н̃о ладжджӣ песало аттхи, тасса песалабха̄вам̣ джа̄нантена тадахева ниссайо йа̄читаббо. саче дети, иччетам̣ кусалам̣. атха пана ‘‘тумха̄кам̣ упаджджха̄йо лахум̣ а̄гамиссатӣ’’ти пуччхати, упаджджха̄йена че татха̄ вуттам̣, ‘‘а̄ма, бханте’’ти ваттаббам̣. саче вадати ‘‘тена хи упаджджха̄йасса а̄гаманам̣ а̄гаметха̄’’ти, ват̣т̣ати. атха панасса пакатийа̄ песалабха̄вам̣ на джа̄на̄ти, чатта̄ри пан̃ча диваса̄ни тасса бхиккхусса сабха̄гатам̣ олокетва̄ ока̄сам̣ ка̄ретва̄ ниссайо гахетаббо. саче пана виха̄ре ниссайада̄йако наттхи, упаджджха̄йо ча ‘‘ахам̣ катипа̄хена а̄гамисса̄ми, ма̄ уккан̣т̣хиттха̄’’ти ватва̄ гато, йа̄ва а̄гамана̄ париха̄ро лаббхати, атха̄пи нам̣ таттха манусса̄ париччхиннака̄лато уттарипи пан̃ча ва̄ даса ва̄ диваса̄ни ва̄сентийева, тена виха̄рам̣ паватти песетабба̄ ‘‘дахара̄ ма̄ уккан̣т̣ханту, ахам̣ асукадивасам̣ на̄ма а̄гамисса̄мӣ’’ти, евампи париха̄ро лаббхати. атха а̄гаччхато антара̄магге надӣпӯрена ва̄ чора̄дӣхи ва̄ упаддаво хоти, тхеро удакосакканам̣ ва̄ а̄гамети, саха̄йе ва̄ парийесати, там̣ че паваттим̣ дахара̄ сун̣анти, йа̄ва а̄гамана̄ париха̄ро лаббхати. саче пана со ‘‘идхева̄хам̣ васисса̄мӣ’’ти пахин̣ати, париха̄ро наттхи. йаттха ниссайо лаббхати, таттха гантаббам̣. виббханте пана ка̄лакате паккхасан̇канте ва̄ екадивасампи париха̄ро наттхи, йаттха ниссайо лаббхати, таттха гантаббам̣.
а̄н̣аттӣти пана ниссайапан̣а̄мана̄ вуччати, тасма̄ ‘‘пан̣а̄меми та’’нти ва̄ ‘‘ма̄ идха пат̣иккамӣ’’ти ва̄ ‘‘нӣхара те паттачӣвара’’нти ва̄ ‘‘на̄хам̣ тайа̄ упат̣т̣ха̄петаббо’’ти ва̄ти имина̄ па̄л̣инайена ‘‘ма̄ мам̣ га̄маппавесанам̣ а̄пуччхӣ’’тиа̄дина̄ па̄л̣имуттаканайена ва̄ йо ниссайапан̣а̄мана̄йа пан̣а̄мито хоти, тена упаджджха̄йо кхама̄петаббо. саче а̄дитова на кхамати, дан̣д̣акаммам̣ а̄харитва̄ тиккхаттум̣ та̄ва сайамева кхама̄петаббо. но че кхамати, тасмим̣ виха̄ре маха̄тхере гахетва̄ кхама̄петаббо. но че кхамати, са̄мантавиха̄ре бхиккхӯ гахетва̄ кхама̄петаббо. саче евампи на кхамати, ан̃н̃аттха гантва̄ упаджджха̄йасса сабха̄га̄нам̣ сантике васитаббам̣ ‘‘аппева на̄ма ‘сабха̄га̄нам̣ ме сантике васатӣ’ти н̃атва̄пи кхамеййа̄’’ти. саче евампи на кхамати, татрева васитаббам̣. татра че дуббхиккха̄дидосена на сакка̄ хоти васитум̣, там̣йева виха̄рам̣ а̄гантва̄ ан̃н̃асса сантике ниссайам̣ гахетва̄ васитум̣ ват̣т̣ати. айама̄н̣аттийам̣ виниччхайо.
а̄чарийамха̄ ниссайапат̣иппассаддхӣсу а̄чарийо пакканто ва̄ хотӣти еттха кочи а̄чарийо а̄пуччхитва̄ паккамати, кочи ана̄пуччхитва̄, антева̄сикопи евамева. татра саче антева̄сико а̄чарийам̣ а̄пуччхати ‘‘асукам̣ на̄ма, бханте, т̣ха̄нам̣ гантум̣ иччха̄ми кеначидева каран̣ӣйена̄’’ти, а̄чарийена ча ‘‘када̄ гамиссасӣ’’ти вутто ‘‘са̄йанхе ва̄ раттим̣ ва̄ ут̣т̣хахитва̄ гамисса̄мӣ’’ти вадати, а̄чарийопи ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхати, там̣ кхан̣ам̣йева ниссайо пат̣иппассамбхати. саче пана ‘‘бханте, асукам̣ на̄ма т̣ха̄нам̣ гантука̄момхӣ’’ти вутте а̄чарийо ‘‘асукасмим̣ на̄ма га̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄ джа̄ниссасӣ’’ти вадати, со ча ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхати, тато че гато сугато. саче пана на гаччхати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. атха̄пи ‘‘гаччха̄мӣ’’ти вутте а̄чарийена ‘‘ма̄ та̄ва гаччха, раттим̣ мантетва̄ джа̄нисса̄ма̄’’ти вутто мантетва̄ гаччхати, сугато. но че гаччхати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. а̄чарийам̣ ана̄пуччха̄ паккамантасса пана упача̄расӣма̄тиккаме ниссайо пат̣иппассамбхати, антоупача̄расӣмато пат̣иниваттантасса на пат̣иппассамбхати. саче пана а̄чарийо антева̄сикам̣ а̄пуччхати ‘‘а̄вусо, асукам̣ на̄ма т̣ха̄нам̣ гамисса̄мӣ’’ти, антева̄сикена ча ‘‘када̄’’ти вутте ‘‘са̄йанхе ва̄ раттибха̄ге ва̄’’ти вадати, антева̄сикопи ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхати, там̣ кхан̣ам̣йева ниссайо пат̣иппассамбхати, саче пана а̄чарийо ‘‘све пин̣д̣а̄йа чаритва̄ гамисса̄мӣ’’ти вадати, итаро ча ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхати, екадивасам̣ та̄ва ниссайо на пат̣иппассамбхати, пунадивасе пат̣иппассаддхо хоти. ‘‘асукасмим̣ на̄ма га̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ джа̄нисса̄ми мама гаманам̣ ва̄ агаманам̣ ва̄’’ти ватва̄ пана саче на гаччхати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. атха̄пи ‘‘гаччха̄мӣ’’ти вутте антева̄сикена ‘‘ма̄ та̄ва гаччхатха, раттим̣ мантетва̄ джа̄ниссатха̄’’ти вутто мантетва̄пи на гаччхати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. саче убхопи а̄чарийантева̄сика̄ кеначидева каран̣ӣйена бахисӣмам̣ гаччханти, тато че а̄чарийо гамийачитте уппанне ана̄пуччха̄ва гантва̄ двиннам̣ лед̣д̣упа̄та̄нам̣ антойева ниваттати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. саче две лед̣д̣упа̄те атиккамитва̄ ниваттати, пат̣иппассаддхо хоти. а̄чарийупаджджха̄йа̄ две лед̣д̣упа̄те атиккамма ан̃н̃асмим̣ виха̄ре васанти, ниссайо пат̣иппассамбхати. а̄чарийе виббханте ка̄лакате паккхасан̇канте ча там̣ кхан̣ам̣йева пат̣иппассамбхати.
а̄н̣аттийам̣ пана а̄чарийо мун̃читука̄мова хутва̄ ниссайапан̣а̄мана̄йа пан̣а̄мети, антева̄сико ча ‘‘кин̃ча̄пи мам̣ а̄чарийо пан̣а̄мети, атха кхо хадайена мудуко’’ти са̄лайо хоти, ниссайо на пат̣иппассамбхати. сачепи а̄рийо са̄лайо, антева̄сико нира̄лайо ‘‘на да̄ни имам̣ нисса̄йа васисса̄мӣ’’ти дхурам̣ никкхипати, евампи на пат̣иппассамбхати. убхиннам̣ са̄лайабха̄ве пана на пат̣иппассамбхатийева, убхиннам̣ дхураниккхепена пат̣иппассамбхати, пан̣а̄митена дан̣д̣акаммам̣ а̄харитва̄ тиккхаттум̣ кхама̄петаббо. но че кхамати, упаджджха̄йе вуттанайена пат̣ипаджджитаббам̣. йатха̄пан̃н̃аттам̣ пана а̄чарийупаджджха̄йаваттам̣ парипӯрентам̣ адхиматтапема̄дипан̃чан̇гасаманна̄гатам̣ антева̄сикам̣ саддхивиха̄рикам̣ ва̄ пан̣а̄ментасса дуккат̣ам̣, итарам̣ апан̣а̄ментассапи дуккат̣амева. вуттан̃хетам̣ –
‘‘на, бхиккхаве, самма̄ваттанто пан̣а̄метаббо, йо пан̣а̄меййа, а̄патти дуккат̣асса. на ча, бхиккхаве, асамма̄ваттанто на пан̣а̄метаббо, йо на пан̣а̄меййа, а̄патти дуккат̣асса (маха̄ва. 80).
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ антева̄сикам̣ апан̣а̄менто а̄чарийо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти. а̄чарийамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматто га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ антева̄сикам̣ апан̣а̄менто а̄чарийо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти (маха̄ва. 81).
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ апан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти. упаджджха̄йамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматто га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ апан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хотӣ’’тиа̄ди (маха̄ва. 68).
таттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 68) на̄дхиматтам̣ пемам̣ хотӣти упаджджха̄йамхи адхиматтам̣ гехасситапемам̣ на хоти. на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хотӣти адхиматта̄ метта̄бха̄вана̄ на хотӣти аттхо.
упаджджха̄йена ва̄ самодха̄нагатоти еттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 83) дассанасаванавасена самодха̄нам̣ ведитаббам̣. саче хи а̄чарийам̣ нисса̄йа васанто саддхивиха̄рико екавиха̄ре четийам̣ ва̄ вандантам̣, екага̄ме ва̄ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ упаджджха̄йам̣ пассати, ниссайо пат̣иппассамбхати. упаджджха̄йо пассати, саддхивиха̄рико на пассати, на пат̣иппассамбхати. маггаппат̣ипаннам̣ ва̄ а̄ка̄сена ва̄ гаччхантам̣ упаджджха̄йам̣ дисва̄ дӯратта̄ ‘‘бхиккхӯ’’ти джа̄на̄ти, ‘‘упаджджха̄йо’’ти на джа̄на̄ти, на пат̣иппассамбхати. саче джа̄на̄ти, пат̣иппассамбхати. упарипа̄са̄де упаджджха̄йо васати, хет̣т̣ха̄ саддхивиха̄рико, там̣ адисва̄ва йа̄гум̣ пивитва̄ пат̣иккамати, а̄санаса̄ла̄йа ва̄ нисиннам̣ адисва̄ва екаманте бхун̃джитва̄ паккамати, дхаммассаванаман̣д̣апе ва̄ нисиннампи там̣ адисва̄ва дхаммам̣ сутва̄ паккамати, ниссайо на пат̣иппассамбхати. евам̣ та̄ва дассанавасена самодха̄нам̣ ведитаббам̣. саванавасена пана саче упаджджха̄йасса виха̄ре ва̄ антарагхаре ва̄ дхаммам̣ ва̄ катхентасса анумоданам̣ ва̄ каронтасса саддам̣ сутва̄ ‘‘упаджджха̄йасса ме саддо’’ти сан̃джа̄на̄ти, ниссайо пат̣иппассамбхати, асан̃джа̄нантасса на пат̣иппассамбхати. айам̣ самодха̄не виниччхайо.
155. нисса̄йа кена васитаббам̣, кена на васитаббанти еттха пана ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена пан̃ча васса̄ни нисса̄йа ваттхум̣, абйаттена йа̄ваджӣва’’нти (маха̄ва. 103) вачанато йо абйатто хоти, тена йа̄ваджӣвам̣ нисса̄йева васитаббам̣. сача̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 103) вуд̣д̣хатарам̣ а̄чарийам̣ на лабхати, упасампада̄йа сат̣т̣хивассо ва̄ саттативассо ва̄ хоти, навакатарассапи бйаттасса сантике уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ ‘‘а̄чарийо ме, а̄вусо, хоти, а̄йасмато нисса̄йа ваччха̄мӣ’’ти евам̣ тиккхаттум̣ ватва̄ ниссайо гахетаббова. га̄маппавесанам̣ а̄пуччхантенапи уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ ‘‘га̄маппавесанам̣ а̄пуччха̄ми а̄чарийа̄’’ти ваттаббам̣. еса найо саббаа̄пуччханесу.
йо пана бйатто хоти упасампада̄йа пан̃чавассо, тена анисситена ваттхум̣ ват̣т̣ати. тасма̄ ниссайамуччанакена (па̄чи. ат̣т̣ха. 145-147) упасампада̄йа пан̃чавассена саббантимена париччхедена две ма̄тика̄ пагун̣а̄ ва̄чуггата̄ каттабба̄, паккхадивасесу дхаммассаванаттха̄йа суттантато чатта̄ро бха̄н̣ава̄ра̄, сампатта̄нам̣ париса̄нам̣ парикатханаттха̄йа андхакавинда(а. ни. 5.114) маха̄ра̄хулова̄да(ма. ни. 2.113 а̄дайо) амбат̣т̣ха(даӣ. ни. 1.254 а̄дайо) садисо еко катха̄магго, сан̇гхабхаттаман̇гала̄ман̇галесу анумоданаттха̄йа тиссо анумодана̄, упосатхапава̄ран̣а̄диджа̄нанаттхам̣ камма̄каммавиниччхайо, саман̣адхаммакаран̣аттхам̣ сама̄дхивасена ва̄ випассана̄васена ва̄ арахаттапарийоса̄намекам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣, еттакам̣ уггахетаббам̣. етта̄вата̄ хи айам̣ бахуссуто хоти ча̄туддисо, йаттха каттхачи аттано иссарийена васитум̣ лабхати. йам̣ пана вуттам̣ –
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣. на асеккхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хоти, на асеккхена сама̄дхиккхандхена… на асеккхена пан̃н̃а̄ккхандхена… на асеккхена вимуттиккхандхена… на асеккхена вимуттин̃а̄н̣адассанаккхандхена саманна̄гато хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣. ассаддхо хоти, ахирико хоти, аноттаппӣ хоти, кусӣто хоти, мут̣т̣хассати хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣. адхисӣле сӣлавипанно хоти, аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно хоти, атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно хоти, аппассуто хоти, дуппан̃н̃о хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣. а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ана̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, гарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена на сва̄гата̄ни хонти на сувибхатта̄ни на суппаваттӣни на сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣.
‘‘апарехипи, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхаббам̣. а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ана̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, гарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на анисситена ваттхабба’’нти (маха̄ва. 103). еттха̄пи пуриманайенева айуттавасена а̄паттиан̇гавасена ча пат̣иккхепо катоти дат̣т̣хаббам̣.
ба̄ла̄нам̣ пана абйатта̄нам̣ дисам̣гамика̄нам̣ антева̄сикасаддхивиха̄рика̄нам̣ анун̃н̃а̄ на да̄табба̄. саче денти, а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ дуккат̣ам̣. те че ананун̃н̃а̄та̄ гаччханти, тесампи дуккат̣ам̣. вуттан̃хетам̣ –
‘‘идха пана, бхиккхаве, самбахула̄ бхиккхӯ ба̄ла̄ абйатта̄ дисам̣гамика̄ а̄чарийупаджджха̄йе а̄пуччханти. те, бхиккхаве, а̄чарийупаджджха̄йехи пуччхитабба̄ ‘‘кахам̣ гамиссатха, кена саддхим̣ гамиссатха̄’’ти. те че, бхиккхаве, ба̄ла̄ абйатта̄ ан̃н̃е ба̄ле абйатте ападисеййум̣. на, бхиккхаве, а̄чарийупаджджха̄йехи ануджа̄нитабба̄, ануджа̄неййум̣ че, а̄патти дуккат̣асса. те че, бхиккхаве, ба̄ла̄ абйатта̄ ананун̃н̃а̄та̄ а̄чарийупаджджха̄йехи гаччхеййум̣ че, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 163).
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе
ниссайавиниччхайакатха̄ саматта̄.