19. каппийабхӯмивиниччхайакатха̄
101. каппийа̄чатубхӯмийоти еттха ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чатассо каппийабхӯмийо усса̄ванантикам̣ гониса̄дикам̣ гахапатим̣ саммути’’нти (маха̄ва. 295) вачанато усса̄ванантика̄ гониса̄дика̄ гахапати саммутӣти има̄ чатассо каппийабхӯмийо ведитабба̄. таттха (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) усса̄ванантика̄ та̄ва евам̣ ка̄табба̄ – йо тхамбха̄нам̣ ва̄ упари бхиттипа̄де ва̄ никханитва̄ виха̄ро карӣйати, тасса хет̣т̣ха̄ тхамбхапат̣иччхака̄ па̄са̄н̣а̄ бхӯмигатика̄ ева. пат̣хаматтхамбхам̣ пана пат̣хамабхиттипа̄дам̣ ва̄ патит̣т̣ха̄пентехи бахӯхи сампарива̄ретва̄ ‘‘каппийакут̣им̣ карома, каппийакут̣им̣ карома̄’’ти ва̄чам̣ ниччха̄рентехи мануссесу уккхипитва̄ патит̣т̣ха̄пентесу а̄маситва̄ ва̄ сайам̣ уккхипитва̄ ва̄ тхамбхо ва̄ бхиттипа̄до ва̄ патит̣т̣ха̄петаббо. курундимаха̄паччарӣсу пана ‘‘каппийакут̣и каппийакут̣ӣти ватва̄ патит̣т̣ха̄петабба’’нти вуттам̣. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘сан̇гхасса каппийакут̣им̣ адхит̣т̣ха̄мӣ’’ти вуттам̣, там̣ пана аватва̄пи ат̣т̣хакатха̄су вуттанайена вутте досо наттхи. идам̣ панеттха са̄дха̄ран̣алаккхан̣ам̣ ‘‘тхамбхапатит̣т̣ха̄панан̃ча вачанапарийоса̄нан̃ча самака̄лам̣ ват̣т̣атӣ’’ти. саче хи анит̣т̣хите вачане тхамбхо патит̣т̣ха̄ти, аппатит̣т̣хите ва̄ тасмим̣ вачанам̣ нит̣т̣ха̄ти, аката̄ хоти каппийакут̣и. тенева маха̄паччарийам̣ вуттам̣ ‘‘бахӯхи сампарива̄ретва̄ ваттаббам̣, авассан̃хи еттха екассапи вачананит̣т̣ха̄нан̃ча тхамбхапатит̣т̣ха̄нан̃ча екато бхависсатӣ’’ти. ит̣т̣хака̄сила̄маттика̄кут̣т̣ака̄су пана кут̣ӣсу хет̣т̣ха̄ чайам̣ бандхитва̄ ва̄ абандхитва̄ ва̄ каронту, йато пат̣т̣ха̄йа бхиттим̣ ут̣т̣ха̄петука̄ма̄ хонти, там̣ саббапат̣хамам̣ ит̣т̣хакам̣ ва̄ силам̣ ва̄ маттика̄пин̣д̣ам̣ ва̄ гахетва̄ вуттанайенева каппийакут̣и ка̄табба̄, ит̣т̣хака̄дайо бхиттийам̣ пат̣хамит̣т̣хака̄дӣнам̣ хет̣т̣ха̄ на ват̣т̣анти, тхамбха̄ пана упари уггаччханти, тасма̄ ват̣т̣анти. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘тхамбхехи карийама̄не чатӯсу кон̣есу чатта̄ро тхамбха̄, ит̣т̣хака̄дикут̣т̣е чатӯсу кон̣есу две тиссо ит̣т̣хака̄ адхит̣т̣ха̄табба̄’’ти вуттам̣. татха̄ пана аката̄йапи досо наттхи, ат̣т̣хакатха̄су хи вуттамева пама̄н̣ам̣.
гониса̄дика̄ дувидха̄ а̄ра̄магониса̄дика̄ виха̄рагониса̄дика̄ти. та̄су йаттха нева а̄ра̄мо, на сена̄сана̄ни париккхитта̄ни хонти, айам̣ а̄ра̄магониса̄дика̄ на̄ма. йаттха сена̄сана̄ни сабба̄ни ва̄ екачча̄ни ва̄ париккхитта̄ни, а̄ра̄мо апариккхитто, айам̣ виха̄рагониса̄дика̄ на̄ма. ити убхайатра̄пи а̄ра̄масса апариккхиттабха̄войева пама̄н̣ам̣. ‘‘а̄ра̄мо пана упад̣д̣хапариккхиттопи бахутарам̣ париккхиттопи париккхиттойева на̄ма̄’’ти курундимаха̄паччарӣсу вуттам̣, еттха каппийакут̣им̣ ладдхум̣ ват̣т̣ати.
гахапатӣти манусса̄ а̄ва̄сам̣ катва̄ ‘‘каппийакут̣им̣ дема, парибхун̃джатха̄’’ти ваданти, еса̄ гахапати на̄ма, ‘‘каппийакут̣им̣ ка̄тум̣ дема̄’’ти вуттепи ват̣т̣атийева. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘йасма̄ бхиккхум̣ т̣хапетва̄ сесасахадхаммика̄нам̣ саббесан̃ча деваманусса̄нам̣ хаттхато пат̣иггахо ча саннидхи ча антовуттхан̃ча тесам̣ сантакам̣ бхиккхусса ват̣т̣ати, тасма̄ тесам̣ геха̄ни ва̄ техи диннакаппийакут̣и ва̄ гахапатӣти вуччатӣ’’ти вуттам̣, пунапи вуттам̣ ‘‘бхиккхусан̇гхасса виха̄рам̣ т̣хапетва̄ бхиккхунупассайо ва̄ а̄ра̄мика̄нам̣ ва̄ титтхийа̄нам̣ ва̄ девата̄нам̣ ва̄ на̄га̄нам̣ ва̄ апи брахма̄нам̣ вима̄нам̣ каппийакут̣и хотӣ’’ти, там̣ сувуттам̣. сан̇гхасантакамева хи бхиккхусантакам̣ ва̄ гехам̣ гахапатикут̣ика̄ на хоти.
саммути на̄ма н̃аттидутийакаммава̄ча̄йа са̄ветва̄ саммата̄. еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитабба̄, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣ сан̇гхо иттханна̄мам̣ виха̄рам̣ каппийабхӯмим̣ самманнеййа, еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ виха̄рам̣ каппийабхӯмим̣ самманнати. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса виха̄расса каппийабхӯмийа̄ саммути, со тун̣хасса. йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо виха̄ро каппийабхӯми кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти (маха̄ва. 295).
каммава̄чам̣ аватва̄ апалоканакаммавасена са̄ветва̄ ката̄пи саммата̄ ева.
102. йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) има̄су чатӯсу каппийабхӯмӣсу вуттам̣ а̄мисам̣, там̣ саббам̣ антовуттхасан̇кхйам̣ на гаччхати. бхиккхӯнан̃ча бхиккхунӣнан̃ча антовуттхаантопаккамочанаттхан̃хи каппийакут̣ийо анун̃н̃а̄та̄. йам̣ пана акаппийабхӯмийам̣ сахасеййаппахонаке гехе вуттам̣ сан̇гхикам̣ ва̄ пуггаликам̣ ва̄ бхиккхусса бхиккхунийа̄ ва̄ сантакам̣ екараттампи т̣хапитам̣, там̣ антовуттхам̣, таттха паккан̃ча антопаккам̣ на̄ма хоти, етам̣ на каппати. сатта̄хака̄ликам̣ пана йа̄ваджӣвикан̃ча ват̣т̣ати.
татра̄йам̣ виниччхайо – са̄ман̣еро бхиккхусса тан̣д̣ула̄дикам̣ а̄мисам̣ а̄харитва̄ каппийакут̣ийам̣ никкхипитва̄ пунадивасе пачитва̄ дети, антовуттхам̣ на хоти. таттха акаппийакут̣ийам̣ никкхиттасаппиа̄дӣсу кин̃чи паккхипитва̄ дети. мукхасаннидхи на̄ма хоти. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘антовуттхам̣ хотӣ’’ти вуттам̣. таттха на̄маматтамева на̄на̄каран̣ам̣, бхиккху акаппийакут̣ийам̣ т̣хапитасаппин̃ча йа̄ваджӣвикапан̣н̣ан̃ча екато пачитва̄ парибхун̃джати, сатта̄хам̣ нира̄мисам̣ ват̣т̣ати. саче а̄мисасам̣сат̣т̣хам̣ катва̄ парибхун̃джати, антовуттхан̃чева са̄мам̣паккан̃ча хоти. етенупа̄йена саббасам̣сагга̄ ведитабба̄. йам̣ кин̃чи а̄мисам̣ бхиккхуно пачитум̣ на ват̣т̣ати. сачеписса ун̣хайа̄гуйа̄ суласипан̣н̣а̄ни ва̄ син̇гиверам̣ ва̄ лон̣ам̣ ва̄ паккхипанти, тампи ча̄летум̣ на ват̣т̣ати, ‘‘йа̄гум̣ нибба̄пемӣ’’ти пана ча̄летум̣ ват̣т̣ати. уттан̣д̣улабхаттам̣ лабхитва̄ пидахитум̣ на ват̣т̣ати. саче пана манусса̄ пидахитва̄ денти, ват̣т̣ати. ‘‘бхаттам̣ ма̄ нибба̄йатӯ’’ти пидахитум̣ ват̣т̣ати, кхӣратакка̄дӣсу пана саким̣ кутхитесу аггим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати пунапа̄касса анун̃н̃а̄татта̄.
има̄ пана каппийакут̣ийо када̄ джахитаваттхука̄ хонти? усса̄ванантика̄ та̄ва йа̄ тхамбха̄нам̣ упари бхиттипа̄де ва̄ никханитва̄ ката̄, са̄ саббесу тхамбхесу ча бхиттипа̄десу ча апанӣтесу джахитаваттхука̄ хоти. саче пана тхамбхе ва̄ бхиттипа̄де ва̄ париваттенти, йо йо т̣хито, таттха таттха патит̣т̣ха̄ти, саббесупи париваттитесу аджахитаваттхука̄ва хоти. ит̣т̣хака̄дӣхи ката̄ чайасса упари бхиттиаттха̄йа т̣хапитам̣ ит̣т̣хакам̣ ва̄ силам̣ ва̄ маттика̄пин̣д̣ам̣ ва̄ а̄дим̣ катва̄ вина̄ситака̄ле джахитаваттхука̄ва хоти. йехи пана ит̣т̣хака̄дӣхи адхит̣т̣хита̄, тесу апанӣтесупи тадан̃н̃есу патит̣т̣ха̄тӣти аджахитаваттхука̄ва хоти. гониса̄дика̄ па̄ка̄ра̄дӣхи париккхепе кате джахитаваттхука̄ва хоти. пуна тасмим̣ а̄ра̄ме каппийакут̣им̣ ладдхум̣ ват̣т̣ати. саче пана пунапи па̄ка̄ра̄дайо таттха таттха кхан̣д̣а̄ хонти, тато тато га̄во пависанти, пуна каппийакут̣и хоти. итара̄ пана две гопа̄насӣматтам̣ т̣хапетва̄ саббасмим̣ чхадане винат̣т̣хе джахитаваттхука̄ва хонти. саче гопа̄насӣнам̣ упари екампи паккхапа̄сакаман̣д̣алам̣ аттхи, раккхати.
103. йатра панима̄ чатассопи каппийабхӯмийо наттхи, таттха ким̣ ка̄таббанти? анупасампаннасса датва̄ тасса сантакам̣ катва̄ парибхун̃джитаббам̣. татридам̣ ваттху – каравикатиссаттхеро кира винайадхарапа̄моккхо маха̄сӣваттхерасса сантикам̣ агама̄си. со дӣпа̄локена саппикумбхам̣ пасситва̄ ‘‘бханте, кимета’’нти пуччхи. тхеро ‘‘а̄вусо, га̄мато саппикумбхо а̄бхато лӯкхадивасе саппина̄ бхун̃джанаттха̄йа̄’’ти а̄ха. тато нам̣ тиссаттхеро ‘‘на ват̣т̣ати, бханте’’ти а̄ха. тхеро пунадивасе памукхе никкхипа̄песи. тиссаттхеро пуна екадивасам̣ а̄гато там̣ дисва̄ татхева пуччхитва̄ ‘‘бханте, сахасеййаппахонакат̣т̣ха̄не т̣хапетум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти а̄ха. тхеро пунадивасе бахи нӣхара̄петва̄ никкхипа̄песи, там̣ чора̄ харим̣су. со пуна екадивасам̣ а̄гатам̣ тиссаттхерама̄ха ‘‘а̄вусо, тайа̄ ‘на ват̣т̣атӣ’ти вутте со кумбхо бахи никкхитто чорехи хат̣о’’ти. тато нам̣ тиссаттхеро а̄ха ‘‘нану, бханте, анупасампаннасса да̄таббо асса, анупасампаннасса хи датва̄ тасса сантакам̣ катва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти.
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе
каппийабхӯмивиниччхайакатха̄ саматта̄.