16. сахасеййавиниччхайакатха̄
79. дувидхам̣ сахасеййаканти ‘‘йо пана бхиккху анупасампаннена уттаридираттатираттам̣ сахасеййам̣ каппеййа, па̄читтийам̣ (па̄чи. 49). йо пана бхиккху ма̄туга̄мена сахасеййам̣ каппеййа, па̄читтийа’’нти (па̄чи. 56) евам̣ вуттам̣ сахасеййасиккха̄пададвайам̣ сандха̄йа вуттам̣. татра̄йам̣ виниччхайо (па̄чи. ат̣т̣ха. 50-51) – анупасампаннена саддхим̣ тин̣н̣ам̣ раттӣнам̣ упари чатуттхадивасе аттхан̇гате сӯрийе саббаччханнасаббапариччханне йебхуййаччханнайебхуййапариччханне ва̄ сена̄сане пубба̄парийена ва̄ екаккхан̣е ва̄ нипаджджантасса па̄читтийам̣. таттха чхаданам̣ ана̄хачча дийад̣д̣хахаттхуббедхена па̄ка̄ра̄дина̄ йена кеначи париччханнампи саббапариччханнамиччева ведитаббам̣. йам̣ сена̄санам̣ упари пан̃чахи чхаданехи ан̃н̃ена ва̄ кеначи саббамева париччханнам̣, идам̣ саббаччханнам̣ на̄ма сена̄санам̣. ат̣т̣хакатха̄су пана па̄кат̣авоха̄рам̣ гахетва̄ ва̄чуггатавасена ‘‘саббаччханнам̣ на̄ма пан̃чахи чхаданехи чханна’’нти вуттам̣. кин̃ча̄пи вуттам̣, атха кхо дуссакут̣ийам̣ сайантассапи на сакка̄ ана̄патти ка̄тум̣, тасма̄ йам̣ кин̃чи пат̣иччха̄данасаматтхам̣ идха чхаданан̃ча париччханнан̃ча ведитаббам̣. пан̃чавидхаччхаданейева хи гайхама̄не падараччханнепи сахасеййа̄ на бхавеййа, тасма̄ йам̣ сена̄санам̣ бхӯмито пат̣т̣ха̄йа йа̄вачхаданам̣ а̄хачча па̄ка̄рена ва̄ ан̃н̃ена ва̄ кеначи антамасо ваттхенапи париккхиттам̣, идам̣ саббапариччханнам̣ на̄ма сена̄санам̣. чхаданам̣ ана̄хачча саббантимена парийа̄йена дийад̣д̣хахаттхуббедхена па̄ка̄ра̄дина̄ париккхиттампи саббапариччханнамева. йасса пана упари бахутарам̣ т̣ха̄нам̣ чханнам̣, аппам̣ аччханнам̣, самантато ва̄ бахутарам̣ париккхиттам̣, аппам̣ апариккхиттам̣, идам̣ йебхуййеначханнам̣ йебхуййенапариччханнам̣ на̄ма.
имина̄ лаккхан̣ена саманна̄гато сачепи саттабхӯмико па̄са̄до екӯпача̄ро хоти, сатагаббхам̣ ва̄ чатуса̄лам̣, екам̣ сена̄санамиччева сан̇кхам̣ гаччхати. еварӯпе сена̄сане анупасампаннена саддхим̣ чатуттхадивасе аттхан̇гате сӯрийе нипаджджантасса па̄читтийам̣ вуттам̣. саче пана самбахула̄ са̄ман̣ера̄, еко бхиккху, са̄ман̣ераган̣ана̄йа па̄читтийа̄. те че ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа нипаджджанти, тесам̣ пайоге пайоге бхиккхусса а̄патти, бхиккхусса ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа нипаджджане пана бхиккхуссева пайогена бхиккхусса а̄патти. саче самбахула̄ бхиккхӯ, еко са̄ман̣еро, екопи саббесам̣ а̄паттим̣ кароти. тасса ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа нипаджджаненапи бхиккхӯнам̣ а̄паттийева. убхайесам̣ самбахулабха̄вепи есева найо.
80. апичеттха ека̄ва̄са̄дикампи чатуккам̣ ведитаббам̣. йо хи екасмим̣ а̄ва̄се екенева анупасампаннена саддхим̣ тираттам̣ сахасеййам̣ каппети, тасса чатуттхадивасато пат̣т̣ха̄йа девасика̄ а̄патти. йопи екасмим̣йева а̄ва̄се на̄на̄анупасампаннехи саддхим̣ тираттам̣ сахасеййам̣ каппети, тассапи. йопи на̄на̄а̄ва̄сесу екенева анупасампаннена саддхим̣ тираттам̣ сахасеййам̣ каппети, тассапи. йопи на̄на̄а̄ва̄сесу на̄на̄анупасампаннехи саддхим̣ йоджанасатампи гантва̄ сахасеййам̣ каппети, тассапи чатуттхадивасато пат̣т̣ха̄йа девасика̄ а̄патти.
айан̃ча сахасеййа̄патти на̄ма ‘‘бхиккхум̣ т̣хапетва̄ авасесо анупасампанно на̄ма̄’’ти вачанато антамасо па̄ра̄джикаваттхубхӯтена тираччха̄нагатенапи саддхим̣ хоти, тасма̄ сачепи годха̄бил̣а̄ламан̇гуса̄дӣсу кочи пависитва̄ бхиккхуно васанасена̄сане екӯпача̄рат̣т̣ха̄не сайати, сахасеййа̄ва хоти. йади пана тхамбха̄нам̣ упари катапа̄са̄дасса упариматалена саддхим̣ асамбаддхабхиттикасса бхиттийа̄ упарит̣хитасусиратула̄сӣсасса сусирена пависитва̄ тула̄йа аббхантаре сайитва̄ тенева сусирена никкхамитва̄ гаччхати, хет̣т̣ха̄па̄са̄де сайитабхиккхусса ана̄патти. саче чхадане чхиддам̣ хоти, тена пависитва̄ анточхадане васитва̄ тенева паккамати, на̄нӯпача̄ре упариматале чхаданаббхантаре сайитасса а̄патти, хет̣т̣химатале сайитасса ана̄патти. саче антопа̄са̄денева а̄рохитва̄ саббатала̄ни парибхун̃джанти, екӯпача̄ра̄ни хонти, тесу йаттха каттхачи сайитасса а̄патти, сабха̄сан̇кхепена кате ад̣д̣хакут̣т̣аке сена̄сане сайитасса тула̄ва̄л̣асагха̄т̣а̄дӣсу капота̄дайо сайанти, а̄паттийева. париккхепасса бахигате ниббакосаббхантаре сайанти, ана̄патти. париман̣д̣алам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄ екаччхадана̄йа габбхама̄ла̄йа сатагаббхам̣ чепи сена̄санам̣ хоти, татра че екена са̄дха̄ран̣адва̄рена пависитва̄ висум̣ па̄ка̄рена апариччхиннагаббхӯпача̄ре саббагаббхепи пависанти, екагаббхепи анупасампанне нипанне саббагаббхесу нипанна̄нам̣ а̄патти. саче сапамукха̄ габбха̄ хонти, памукхан̃ча упари аччханнам̣, памукхе сайито габбхе сайита̄нам̣ а̄паттим̣ на кароти. саче пана габбхаччхаданенева саддхим̣ самбандхачхаданам̣, татра сайито саббесам̣ а̄паттим̣ кароти. касма̄? саббаччханнатта̄ ча саббапариччханнатта̄ ча. габбхапариккхепойева хисса париккхепо.
81. йепи екаса̄ладвиса̄латиса̄лачатуса̄ласаннивеса̄ маха̄па̄са̄да̄ екасмим̣ ока̄се па̄де дховитва̄ павит̣т̣хена сакка̄ хонти саббаттха анупаригантум̣, тесупи сахасеййа̄паттийа̄ на муччати. саче тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не упача̄рам̣ париччхиндитва̄ ката̄ хонти, екӯпача̄рат̣т̣ха̄нейева а̄патти. двӣхи два̄рехи йуттасса судха̄чхаданаман̣д̣апасса маджджхе па̄ка̄рам̣ каронти, екена два̄рена пависитва̄ екасмим̣ париччхеде анупасампанно сайати, екасмим̣ бхиккху, ана̄патти. па̄ка̄ре годха̄дӣнам̣ пависанаматтам̣ чхиддам̣ хоти, екасмин̃ча париччхеде годха̄ сайанти, ана̄паттийева. на хи чхиддена гехам̣ екӯпача̄рам̣ на̄ма хоти. саче па̄ка̄рамаджджхе чхиндитва̄ два̄рам̣ йодженти, екӯпача̄рата̄йа а̄патти. там̣ два̄рам̣ кава̄т̣ена пидахитва̄ сайанти, а̄паттийева. на хи два̄рапидаханена гехам̣ на̄нӯпача̄рам̣ на̄ма хоти, два̄рам̣ ва̄ адва̄рам̣. кава̄т̣ан̃хи сам̣варан̣авиваран̣ехи йатха̄сукхам̣ вал̣ан̃джанаттха̄йа катам̣, на вал̣ан̃джупаччхеданаттха̄йа. саче там̣ два̄рам̣ пуна ит̣т̣хака̄хи пидаханти, адва̄рам̣ хоти, пуриме на̄нӯпача̄рабха̄вейева тит̣т̣хати. дӣгхапамукхам̣ четийагхарам̣ хоти, екам̣ кава̄т̣ам̣ анто, екам̣ бахи, двиннам̣ кава̄т̣а̄нам̣ антаре анупасампанно анточетийагхаре сайантасса а̄паттим̣ кароти екӯпача̄ратта̄.
айан̃хеттха сан̇кхепо – сена̄санам̣ кхуддакам̣ ва̄ хоту махантам̣ ва̄, ан̃н̃ена саддхим̣ самбандхам̣ ва̄ асамбандхам̣ ва̄, дӣгхам̣ ва̄ ват̣т̣ам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄, екабхӯмикам̣ ва̄ анекабхӯмикам̣ ва̄, йам̣ йам̣ екӯпача̄рам̣, саббаттха сахасеййа̄патти хотӣти. еттха ча йена кеначи пат̣иччхаданена саббаччханне саббапариччханне па̄читтийам̣, йебхуййеначханне йебхуййенапариччханне па̄читтийам̣, саббаччханне йебхуййенапариччханне па̄читтийам̣, саббаччханне упад̣д̣хапариччханне па̄читтийам̣, йебхуййеначханне упад̣д̣хапариччханне па̄читтийам̣, саббапариччханне йебхуййеначханне па̄читтийам̣, саббапариччханне упад̣д̣хаччханне па̄читтийам̣, йебхуййенапариччханне упад̣д̣хаччханне па̄читтийанти ат̣т̣ха па̄читтийа̄ни. упад̣д̣хаччханне упад̣д̣хапариччханне дуккат̣ам̣, саббаччханне чӯл̣акапариччханне дуккат̣ам̣, йебхуййеначханне чӯл̣акапариччханне дуккат̣ам̣, саббапариччханне чӯл̣акаччханне дуккат̣ам̣, йебхуййенапариччханне чӯл̣акаччханне дуккат̣анти пан̃ча дуккат̣а̄ни ведитабба̄ни. саббаччханне саббаапариччханне, саббапариччханне саббааччханне, йебхуййенааччханне йебхуййенаапариччханне, упад̣д̣хаччханне чӯл̣акапариччханне, упад̣д̣хапариччханне чӯл̣акаччханне чӯл̣акапариччханне ча ана̄патти. ма̄туга̄мена саха нипаджджантассапи айамева виниччхайо. айан̃хеттха висесо – анупасампаннена саддхим̣ нипаджджантасса чатуттхадивасе а̄патти, ма̄туга̄мена саддхим̣ пат̣хамадивасети. йаккхипетӣхи пана диссама̄накарӯпа̄хи тираччха̄нагатиттхийа̄ ча метхунадхаммаваттхубхӯта̄йа ева дуккат̣ам̣, сеса̄хи ана̄патти.
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе
сахасеййавиниччхайакатха̄ саматта̄.