30. гарубхан̣д̣авиниччхайакатха̄

227. евам̣ катхинавиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни гарубхан̣д̣а̄дивиниччхайам̣ дассетум̣ ‘‘гарубхан̣д̣а̄нӣти еттха̄’’тиа̄дима̄ха. таттха гарӯти –

‘‘пуме а̄чарийа̄димхи, гару ма̄та̄питӯсупи;

гару тӣсу маханте ча, дуджджара̄лахукесу ча̄’’ти. –

вуттесу анекаттхесу алахукава̄чако. бхан̣д̣а-саддо ‘‘бха̄джана̄дипариккха̄ре, бхан̣д̣ам̣ мӯладханепи ча̄’’ти еттха бха̄джана̄дипариккха̄раттхо хоти. вачанаттхо пана гаранти уггаччханти уггата̄ па̄кат̣а̄ хонтӣти гарӯни, бхад̣итабба̄ни иччхитабба̄нӣти бхан̣д̣а̄ни, гарӯни ча та̄ни бхан̣д̣а̄ни ча̄ти гарубхан̣д̣а̄ни, а̄ра̄ма̄дӣни ваттхӯни. ити а̄дина̄ найена сена̄санаккхандхаке бхагавата̄ дассита̄ни има̄ни пан̃ча ваттхӯни гарубхан̣д̣а̄ни на̄ма̄ти йоджетаббам̣.

ман̃чесу маса̄ракоти ман̃чапа̄де виджджхитва̄ таттха ат̣анийо павесетва̄ като. бундика̄баддхоти ат̣анӣхи ман̃чапа̄де д̣ам̣са̄петва̄ паллан̇касан̇кхепена като. кул̣ӣрапа̄дакоти ассамен̣д̣ака̄дӣнам̣ па̄дасадисехи па̄дехи като. йо ва̄ пана кочи ван̇капа̄дако, айам̣ вуччати ‘‘кул̣ӣрапа̄дако’’ти. а̄хаччапа̄дакоти айам̣ пана ‘‘а̄хаччапа̄дако на̄ма ман̃чо ан̇ге виджджхитва̄ като хотӣ’’ти евам̣ парато па̄л̣ийам̣йева (па̄чи. 131) вутто, тасма̄ ат̣анийо виджджхитва̄ таттха па̄дасикхам̣ павесетва̄ упари а̄н̣им̣ датва̄ катаман̃чо а̄хаччапа̄дакоти ведитаббо. пӣт̣хепи есева найо.

ун̣н̣абхисиа̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ ан̃н̃атара̄ти ун̣н̣абхиси чол̣абхиси ва̄кабхиси тин̣абхиси пан̣н̣абхисӣти имесам̣ пан̃чаннам̣ бхисӣнам̣ ан̃н̃атара̄. пан̃ча бхисийоти пан̃чахи ун̣н̣а̄дӣхи пӯритабхисийо. тӯлаган̣ана̄йа хи ета̄сам̣ ган̣ана̄. таттха ун̣н̣аггахан̣ена на кевалам̣ ел̣акаломамева гахитам̣, т̣хапетва̄ пана мануссаломам̣ йам̣ кин̃чи каппийа̄каппийамам̣саджа̄тӣнам̣ паккхичатуппада̄нам̣ ломам̣, саббам̣ идха ун̣н̣аггахан̣енева гахитам̣, тасма̄ чханнам̣ чӣвара̄нам̣, чханнам̣ ануломачӣвара̄нан̃ча ан̃н̃атарена бхисиччхавим̣ катва̄ там̣ саббам̣ паккхипитва̄ бхисим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. ел̣акалома̄ни пана апаккхипитва̄ камбаламева чатуггун̣ам̣ ва̄ пан̃чагун̣ам̣ ва̄ паккхипитва̄ ката̄пи ун̣н̣абхисисан̇кхамева гаччхати. чол̣абхисиа̄дӣсу йам̣ кин̃чи навачол̣ам̣ ва̄ пура̄н̣ачол̣ам̣ ва̄ сам̣харитва̄ ва̄ анто паккхипитва̄ ва̄ ката̄ чол̣абхиси, йам̣ кин̃чи ва̄кам̣ паккхипитва̄ ката̄ ва̄кабхиси, йам̣ кин̃чи тин̣ам̣ паккхипитва̄ ката̄ тин̣абхиси, ан̃н̃атра суддхатама̄лапаттам̣ йам̣ кин̃чи пан̣н̣ам̣ паккхипитва̄ ката̄ пан̣н̣абхисӣти ведитабба̄. тама̄лапаттам̣ пана ан̃н̃ена миссамева ват̣т̣ати, суддхам̣ на ват̣т̣ати. бхисийа̄ пама̄н̣анийамо наттхи, ман̃чабхиси пӣт̣хабхиси бхӯматтхаран̣абхиси чан̇каманабхиси па̄дапун̃чханабхисӣти ета̄сам̣ анурӯпато саллаккхетва̄ аттано ручивасена пама̄н̣ам̣ ка̄таббам̣. йам̣ панетам̣ ун̣н̣а̄дипан̃чавидхатӯлампи бхисийам̣ ват̣т̣ати, там̣ масӯракепи ват̣т̣атӣти курундийам̣ вуттам̣. таттха масӯракети чаммамайабхисийам̣. етена масӯракам̣ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти сиддхам̣ хоти.

бимбохане тӣн̣и тӯла̄ни руккхатӯлам̣ лата̄тӯлам̣ пот̣акӣтӯланти. таттха руккхатӯланти симбалируккха̄дӣнам̣ йесам̣ кесан̃чи руккха̄нам̣ тӯлам̣. лата̄тӯланти кхӣраваллиа̄дӣнам̣ йа̄сам̣ ка̄сан̃чи лата̄нам̣ тӯлам̣. пот̣акӣтӯланти пот̣акӣтин̣а̄дӣнам̣ йесам̣ кесан̃чи тин̣аджа̄тика̄нам̣ антамасо уччхунал̣а̄дӣнампи тӯлам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.297) пана ‘‘пот̣акӣтӯланти еракатин̣атӯла’’нти вуттам̣, етехи тӣхи саббабхӯтага̄ма̄ сан̇гахита̄ хонти. руккхаваллитин̣аджа̄тийо хи мун̃читва̄ ан̃н̃о бхӯтага̄мо на̄ма наттхи, тасма̄ йасса кассачи бхӯтага̄масса тӯлам̣ бимбохане ват̣т̣ати, бхисим̣ пана па̄пун̣итва̄ саббампетам̣ ‘‘акаппийатӯла’’нти вуччати на кевалан̃ча бимбохане етам̣ тӯламева, хам̣самора̄дӣнам̣ саббасакун̣а̄нам̣, сӣха̄дӣнам̣ саббачатуппада̄нан̃ча ломампи ват̣т̣ати. пийан̇гупуппхабакул̣апуппха̄ди пана йам̣ кин̃чи пуппхам̣ на ват̣т̣ати. тама̄лапаттам̣ суддхамева на ват̣т̣ати, миссакам̣ пана ват̣т̣ати, бхисӣнам̣ анун̃н̃а̄там̣ пан̃чавидхам̣ ун̣н̣а̄дитӯлампи ват̣т̣ати. аддхака̄йика̄ни пана бимбохана̄ни на ват̣т̣анти. аддхака̄йика̄нӣти упад̣д̣хака̄йаппама̄н̣а̄ни, йесу кат̣ито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва сӣсам̣ упадаханти т̣хапенти. сӣсаппама̄н̣ам̣ пана ват̣т̣ати, сӣсаппама̄н̣ам̣ на̄ма йасса виттха̄рато тӣсу кан̣н̣есу двиннам̣ кан̣н̣а̄нам̣ антарам̣ минийама̄нам̣ видаттхи чева чатуран̇гулан̃ча хоти, маджджхат̣т̣ха̄нам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хоти, дӣгхато пана дийад̣д̣харатанам̣ ва̄ двиратанам̣ ва̄ти курундийам̣ вуттам̣, айам̣ сӣсаппама̄н̣асса уккат̣т̣хапариччхедо, ито уддхам̣ на ват̣т̣ати, хет̣т̣ха̄ пана ват̣т̣атӣти ат̣т̣хакатха̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 297) вуттам̣. таттха ‘‘тӣсу кан̣н̣есу двиннам̣ кан̣н̣а̄на’’нти па̄т̣хам̣ упанидха̄йа бимбоханасса убхосу антесу т̣хапетаббачол̣акам̣ тикон̣амева каронти екачче. ‘‘идан̃ча т̣ха̄нам̣ ган̣т̣хит̣т̣ха̄на’’нти ваданти.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.297) пана ‘‘сӣсаппама̄н̣ам̣ на̄ма йаттха гӣва̄йа саха сакалам̣ сӣсам̣ т̣хапетум̣ сакка̄, тасса ча мут̣т̣хиратанам̣ виттха̄раппама̄н̣анти дассенто ‘виттха̄рато’тиа̄дима̄ха. идан̃ча бимбоханасса убхосу антесу т̣хапетаббачол̣аппама̄н̣адассанам̣, тасса васена бимбоханасса виттха̄раппама̄н̣ам̣ париччхиджджати, там̣ ват̣т̣ам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄ катва̄ сиббитам̣ йатха̄ кот̣ито кот̣и виттха̄рато путхулат̣т̣ха̄нам̣ мут̣т̣хиратанаппама̄н̣ам̣ хоти, евам̣ сиббитаббам̣, ито адхикам̣ на ват̣т̣ати. там̣ пана антесу т̣хапитачол̣ам̣ кот̣ийа̄ кот̣им̣ а̄хачча дигун̣ам̣ катам̣ тикан̣н̣ам̣ хоти, тесу тӣсу кан̣н̣есу двиннам̣ кан̣н̣а̄нам̣ антарам̣ видаттхичатуран̇гулам̣ хоти, маджджхат̣т̣ха̄нам̣ кот̣ито кот̣им̣ а̄хачча мут̣т̣хиратанам̣ хоти, идамасса уккат̣т̣хаппама̄н̣а’’нти вуттатта̄ бимбоханасса убхосу антесу т̣хапетаббачол̣акам̣ пакатийа̄йева тикан̣н̣ам̣ на хоти, атха кхо кот̣ийа̄ кот̣им̣ а̄хачча дигун̣акатака̄лейева хоти, тасма̄ там̣ чол̣акам̣ ват̣т̣ам̣ ва̄ хоту чатурассам̣ ва̄, дигун̣ам̣ катва̄ минийама̄нам̣ тикан̣н̣амева хоти, двиннан̃ча кан̣н̣а̄нам̣ антарам̣ чатуран̇гула̄дхикавидаттхиматтам̣ хоти, тасса ча чол̣акасса маджджхат̣т̣ха̄нам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хоти, тассева чол̣акасса пама̄н̣ена бимбоханасса маджджхат̣т̣ха̄нампи мут̣т̣хиратанам̣ хотӣти вин̃н̃а̄йатӣти.

‘‘камбаламева…пе… ун̣н̣абхисисан̇кхамева гаччхатӣти са̄ман̃н̃ато вуттатта̄ гонака̄диакаппийампи ун̣н̣амайаттхаран̣ам̣ бхисийам̣ паккхипитва̄ сайитум̣ ват̣т̣атӣти дат̣т̣хаббам̣. масӯракети чаммамайабхисийам̣, чаммамайам̣ пана бимбоханам̣ тӯлапун̣н̣ампи на ват̣т̣атӣ’’ти ча вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.297) вуттам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.297) пана ‘‘сӣсаппама̄н̣анти йаттха галава̄т̣акато пат̣т̣ха̄йа саббасӣсам̣ упадаханти, там̣ сӣсаппама̄н̣ам̣ хоти, тан̃ча уккат̣т̣хапариччхедато тирийам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хотӣти дассетум̣ ‘йаттха виттха̄рато тӣсу кан̣н̣есӯ’тиа̄дима̄ха. маджджхат̣т̣ха̄нам̣ мут̣т̣хиратанам̣ хотӣти бимбоханасса маджджхат̣т̣ха̄нам̣ тирийато мут̣т̣хиратанаппама̄н̣ам̣ хотӣ’’ти вуттам̣. аран̃джароти бахуудакаган̣ханака̄ маха̄ча̄т̣и. джалам̣ ган̣хитум̣ аланти аран̃джаро, ват̣т̣ача̄т̣и вийа хутва̄ тхокам̣ дӣгхамукхо маджджхе париччхедам̣ дассетва̄ катоти ган̣т̣хипадесу вуттам̣. вуттан̃хетам̣ ат̣т̣хакатха̄йанти аджджха̄ха̄расамбандхо.

двисан̇гаха̄ни две хонтӣти две пат̣хамадутийаависсаджджийа̄ни ‘‘а̄ра̄мо а̄ра̄маваттхӯ’’ти ча ‘‘виха̄ро виха̄раваттхӯ’’ти ча вуттадведвеваттхусан̇гаха̄ни хонти. татийам̣ ависсаджджийам̣ ‘‘ман̃чо пӣт̣хам̣ бхиси бимбохана’’нти вуттачатуваттхусан̇гахам̣ хоти. чатуттхам̣ ависсаджджийам̣ ‘‘лохакумбхӣ лохабха̄н̣акам̣ лохава̄рако лохакат̣а̄хам̣ ва̄си пхарасу кут̣ха̄рӣ куда̄ло никха̄дана’’нти вуттанавакот̣т̣ха̄савантам̣ хоти. пан̃чамам̣ ависсаджджийам̣ ‘‘валли вел̣у мун̃джам̣ паббаджам̣ тин̣ам̣ маттика̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣а’’нти вуттаат̣т̣хабхеданам̣ ат̣т̣хапабхедавантам̣ хотӣти йоджана̄. пан̃чаниммалалочаноти мам̣сачаккхудиббачаккхудхаммачаккхубуддхачаккхусамантачаккхӯнам̣ васена ниммалапан̃чалочано.

сена̄санаккхандхаке ависсаджджийам̣ кӣт̣а̄гириваттхусмим̣ авебхан̇гийанти еттха ‘‘сена̄санаккхандхаке га̄мака̄ва̄саваттхусмим̣ ависсаджджийам̣ кӣт̣а̄гириваттхусмим̣ авебхан̇гийа’’нти ваттаббам̣. касма̄? двиннампи ваттхӯнам̣ сена̄санаккхандхаке а̄гататта̄. сена̄санаккхандхакети айам̣ са̄ман̃н̃а̄дха̄ро. га̄мака̄ва̄саваттхусмим̣ кӣт̣а̄гириваттхусминти висеса̄дха̄ро. айаматтхо па̄л̣им̣ олокетва̄ паччетаббо. тенева хи самантапа̄са̄дика̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 321) ‘‘сена̄санаккхандхаке’’ти аватва̄ ‘‘идха’’иччева вуттам̣, идха̄ти имина̄ га̄мака̄ва̄саваттхум̣ дассети, кӣт̣а̄гириваттху пана сарӯпато дасситамева. са̄ман̃н̃а̄дха̄ро пана там̣сам̣ван̣н̣ана̄бха̄вато авуттопи сиджджхатӣти на вуттоти вин̃н̃а̄йати.

228. тха̄варена ча тха̄варам̣, гарубхан̣д̣ена ча гарубхан̣д̣анти еттха пан̃часу кот̣т̣ха̄сесу пуримадвайам̣ тха̄варам̣, паччхиматтайам̣ гарубхан̣д̣анти ведитаббам̣. самакамева детӣти еттха ӯнакам̣ дентампи виха̄раваттхуса̄мантам̣ гахетва̄ дӯратарам̣ дуккхагопам̣ виссаджджетум̣ ват̣т̣атӣти дат̣т̣хаббам̣. ваккхати хи ‘‘бхиккхӯнан̃че махаггхатарам̣…пе… сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. джа̄на̄петва̄ти бхиккхусан̇гхасса джа̄на̄петва̄, апалокетва̄ти аттхо. нану тумха̄кам̣ бахутарам̣ руккха̄ти ваттаббанти идам̣ са̄микесу аттано бхан̣д̣асса махаггхатам̣ аджа̄нитва̄ дентесу там̣ н̃атва̄ тхеййачиттена ган̣хато аваха̄ро хотӣти вуттам̣. виха̄рена виха̄ро париваттетабботи саваттхукена ан̃н̃есам̣ бхӯмийам̣ катапа̄са̄да̄дина̄, аваттхукена ва̄ саваттхукам̣ париваттетаббам̣, аваттхукам̣ пана аваттхукенева париваттетаббам̣ кевалам̣ па̄са̄дасса бхӯмито атха̄варатта̄. евам̣ тха̄варесупи тха̄варавибха̄гам̣ н̃атва̄ва париваттетаббам̣.

‘‘каппийаман̃ча̄ сампат̣иччхитабба̄ти имина̄ суван̣н̣а̄дивичиттам̣ акаппийаман̃чам̣ ‘сан̇гхасса̄’ти вуттепи сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣атӣти дассети. ‘виха̄расса дема̄’ти вутте сан̇гхасса ват̣т̣ати, на пуггаласса кхетта̄ди вийа̄ти дат̣т̣хабба’’нти вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) вуттам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣вагга 3.321) пана ‘‘каппийаман̃ча̄ сампат̣иччхитабба̄ти ‘сан̇гхасса дема̄’ти диннам̣ сандха̄йа вуттам̣. саче пана ‘виха̄расса дема̄’ти ваданти, суван̣н̣араджатамайа̄диакаппийаман̃чепи сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. на кевалам̣…пе… париваттетум̣ ват̣т̣антӣти имина̄ атха̄варена тха̄варампи атха̄варампи париваттетум̣ ват̣т̣атӣти дассети. тха̄варена атха̄варамева хи париваттетум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘акаппийам̣ ва̄ махаггхам̣ каппийам̣ ва̄ти еттха акаппийам̣ на̄ма суван̣н̣амайаман̃ча̄ди акаппийабхисибимбохана̄ни ча. махаггхам̣ каппийам̣ на̄ма дантамайаман̃ча̄ди, па̄ва̄ра̄дикаппийааттхаран̣а̄дӣни ча̄’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ вуттам̣, вимативиноданийам̣ пана ‘‘акаппийам̣ ва̄ти а̄сандиа̄ди, пама̄н̣а̄тиккантам̣ бимбохана̄ди ча. махаггхам̣ каппийам̣ ва̄ти суван̣н̣а̄дивичиттам̣ каппийавоха̄рена динна’’нти вуттам̣.

229. ‘‘ка̄л̣алоха …пе… бха̄джетаббо’’ти вуттатта̄ ват̣т̣акам̣салохамайампи бха̄джанам̣ пуггаликампи сампат̣иччхитумпи парихаритумпи ват̣т̣ати пуггала̄нам̣ парихаритаббассева бха̄джетаббатта̄ти ваданти, там̣ упари ‘‘кам̣салохават̣т̣алохабха̄джанавикати сан̇гхикапарибхогена ва̄ гихивикат̣а̄ ва̄ ват̣т̣атӣ’’тиа̄дикена маха̄паччаривачанена вируджджхати. имасса хи ‘‘ват̣т̣алохакам̣салоха̄нам̣ йена кеначи като сӣхал̣адӣпе па̄дагган̣ханако бха̄джетаббо’’ти вуттасса маха̄ат̣т̣хакатха̄вачанасса пат̣иккхепа̄йа там̣ маха̄паччаривачанам̣ паччха̄ дасситам̣, тасма̄ ват̣т̣алохакам̣салохамайам̣ йам̣ кин̃чи па̄дагган̣ханакава̄ракампи упа̄да̄йа абха̄джанӣйамева, гихӣхи дӣйама̄нампи пуггаласса сампат̣иччхитумпи на ват̣т̣ати. па̄риха̄рийам̣ на ват̣т̣атӣти патта̄дипариккха̄рам̣ вийа сайамева пат̣иса̄метва̄ парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. гихисантакам̣ вийа а̄ра̄мика̄дайо че сайамева гопетва̄ винийогака̄ле а̄нетва̄ пат̣иденти, парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, ‘‘пат̣иса̄метва̄ бхиккхӯнам̣ детха̄’’ти ваттумпи ват̣т̣атӣти.

пан̣н̣асӯчи на̄ма лекханӣти ваданти. аттана̄ ладдха̄нипӣтиа̄дина̄ пат̣иггахан̣е досо наттхи, парихаритва̄ парибхогова а̄паттикароти дассети. йатха̄ четтха, евам̣ упари бха̄джанӣйава̄сиа̄дӣсу аттано сантакесупи.

ана̄ма̄сампӣти суван̣н̣а̄димайампи, саббам̣ там̣ а̄маситва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.

упаккхарети упакаран̣е. сикхарам̣ на̄ма йена париббхаманта̄ чхинданти. паттабандхако на̄ма паттасса ган̣т̣хиа̄дика̄рако. ‘‘пат̣има̄нам̣ суван̣н̣а̄дипаттака̄рако’’типи ваданти.

‘‘ад̣д̣хаба̄хӯти каппарато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ам̣сакӯт̣а’’нти ган̣т̣хипадесу вуттам̣. ‘‘ад̣д̣хаба̄ху на̄ма видаттхичатуран̇гулантипи вадантӣ’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) вуттам̣. ваджирабуддхит̣ӣка̄йампи (ваджира. т̣ӣ. чӯл̣авагга 321) ‘‘ад̣д̣хаба̄хӯти каппарато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ам̣сакӯт̣анти ликхита’’нти вуттам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) пана ‘‘ад̣д̣хаба̄хуппама̄н̣а̄ на̄ма ад̣д̣хаба̄хуматта̄, ад̣д̣хабйа̄маматта̄типи вадантӣ’’ти вуттам̣. йотта̄нӣти чаммараджджука̄. таттхаджа̄така̄ти сан̇гхикабхӯмийам̣ джа̄та̄.

‘‘ат̣т̣хан̇гуласӯчидан̣д̣аматтоти дӣгхасо ат̣т̣хан̇гуламатто парин̣а̄хато пан̣н̣асӯчидан̣д̣аматто’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ.. чӯл̣авагга 3.321) вимативиноданийам̣ пана (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) ‘‘ат̣т̣хан̇гуласӯчидан̣д̣аматтоти сарадан̣д̣а̄дисӯчиа̄ка̄ратанудан̣д̣акаматтопӣ’’ти вуттам̣. ат̣т̣хан̇гулаппама̄н̣оти дӣгхато ат̣т̣хан̇гулаппама̄н̣о. риттапоттхакопӣти аликхитапоттхакопи, идан̃ча пан̣н̣аппасан̇гена вуттам̣.

а̄сандикоти чатурассапӣт̣хам̣ вуччати ‘‘уччакампи а̄сандика’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато. екатобха̄гена дӣгхапӣт̣хамева хи ат̣т̣хан̇гулапа̄дакам̣ ват̣т̣ати, чатурасса̄сандико пана пама̄н̣а̄тиккантопи ват̣т̣атӣти ведитаббо. саттан̇го на̄ма тӣсу диса̄су апассайам̣ катва̄ катаман̃чо, айампи пама̄н̣а̄тиккантопи ват̣т̣ати. бхаддапӣт̣ханти веттамайам̣ пӣт̣хам̣ вуччати. пӣт̣хика̄ти пилотикабандхам̣ пӣт̣хамева. ел̣акапа̄дапӣт̣хам̣ на̄ма да̄рупат̣ика̄йа упарипа̄де т̣хапетва̄ бходжанапхалакам̣ вийа катапӣт̣хам̣ вуччати. а̄ман̣д̣акаван̣т̣акапӣт̣хам̣ на̄ма а̄малака̄ка̄рена йоджитабахаупа̄дапӣт̣хам̣. има̄ни та̄ва па̄л̣ийам̣ а̄гатапӣт̣ха̄ни. да̄румайам̣ пана саббампи пӣт̣хам̣ ват̣т̣ати.

‘‘гхат̣т̣анапхалакам̣ на̄ма йаттха т̣хапетва̄ раджитачӣварам̣ хаттхена гхат̣т̣енти. гхат̣т̣анамуггаро на̄ма анува̄та̄дигхат̣т̣анаттхам̣ катоти вадантӣ’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.321) вуттам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) ‘‘гхат̣т̣анапхалакам̣ гхат̣т̣анамуггароти идам̣ раджитачӣварам̣ екасмим̣ мат̣т̣хе дан̣д̣амуггаре вет̣хетва̄ екасса мат̣т̣хапхалакасса упари т̣хапетва̄ упари апарена мат̣т̣хапхалакена никкуджджитва̄ еко упари аккамитва̄ тит̣т̣хати, две джана̄ упарипхалакам̣ двӣсу кот̣ӣсу гахетва̄ апара̄парам̣ а̄кад̣д̣ханавикад̣д̣ханам̣ каронти, етам̣ сандха̄йа вуттам̣. хаттхе т̣хапа̄петва̄ хаттхена пахаран̣ам̣ пана нит̣т̣хитараджанасса чӣварасса аллака̄ле ка̄таббам̣, идам̣ пана пхалакамуггарехи гхат̣т̣анам̣ суккхака̄ле тхаддхабха̄вавимочанаттханти дат̣т̣хабба’’нти вуттам̣. ‘‘амбан̣анти пхалакехи поккхаран̣ӣсадисакатапа̄нӣйабха̄джанам̣. раджанадон̣ӣти йаттха паккараджанам̣ а̄киритва̄ т̣хапентӣ’’ти са̄раттхадӣпанийам̣. вимативиноданийам̣ пана ‘‘амбан̣анти екадон̣икана̄ва̄пхалакехи поккхаран̣ӣсадисам̣ катам̣. па̄нӣйабха̄джанантипи ваданти. раджанадон̣ӣти екада̄руна̄ва катам̣ раджанабха̄джанам̣. удакадон̣ӣти екада̄руна̄ва катам̣ удакабха̄джана’’нти вуттам̣.

‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти акаппийачаммам̣ сандха̄йа вуттам̣. паччаттхаран̣агатиканти имина̄ ман̃чапӣт̣хепи аттхаритум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети. па̄ва̄ра̄дипаччаттхаран̣ампи гарубхан̣д̣анти еке. ноти апаре, вӣмам̣ситва̄ гахетабба’’нти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.321) вуттам̣. ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. чӯл̣авагга 321) пана ‘‘дан̣д̣амуггаро на̄ма ‘йена раджитачӣварам̣ потхенти, тампи гарубхан̣д̣амева̄’ти вуттатта̄, ‘паччаттхаран̣агатика’нти вуттатта̄ ча апи-саддена па̄ва̄ра̄дипаччаттхаран̣ам̣ саббам̣ гарубхан̣д̣амева̄ти ваданти. етенева суттена ан̃н̃атха̄ аттхам̣ ватва̄ па̄ва̄ра̄дипаччаттхаран̣ам̣ на гарубхан̣д̣ам̣, бха̄джанӣйамева, сена̄санаттха̄йа диннапаччаттхаран̣амева гарубхан̣д̣анти ваданти. упапариккхитабба’’нти вуттам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. чӯл̣авагга 2.321) пана ‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти акаппийачаммам̣ сандха̄йа вуттам̣. таттха бхӯматтхаран̣асан̇кхепена сайитумпи ват̣т̣атийева. паччаттхаран̣агатиканти имина̄ ман̃ча̄дӣсу аттхаритаббам̣ маха̄чаммам̣ ел̣акачаммам̣ на̄ма̄ти дассетӣ’’ти вуттам̣. чхаттамут̣т̣хипан̣н̣анти та̄лапан̣н̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. паттакат̣а̄ханти паттапачанакат̣а̄хам̣. ган̣т̣хика̄ти чӣвараган̣т̣хика̄. видхоти ка̄йабандханавидхо.

ида̄ни винайаттхаман̃джӯса̄йам̣ (кан̇кха̄. абхи. т̣ӣ. дуббаласиккха̄падаван̣н̣ана̄) а̄гатанайо вуччате – а̄ра̄мо на̄ма пуппха̄ра̄мо ва̄ пхала̄ра̄мо ва̄. а̄ра̄маваттху на̄ма тесам̣йева а̄ра̄ма̄нам̣ аттха̄йа париччхиндитва̄ т̣хапитока̄со. тесу ва̄ а̄ра̄месу винат̣т̣хесу тесам̣ пора̄н̣акабхӯмибха̄го. виха̄ро на̄ма йам̣ кин̃чи па̄са̄да̄дисена̄санам̣. виха̄раваттху на̄ма тасса патит̣т̣ха̄нока̄со. ман̃чо на̄ма маса̄рако бундика̄баддхо кул̣ӣрапа̄дако а̄хаччапа̄дакоти имесам̣ пуббе вутта̄нам̣ чатуннам̣ ман̃ча̄нам̣ ан̃н̃атаро. пӣт̣хам̣ на̄ма маса̄рака̄дӣнам̣йева чатуннам̣ пӣт̣ха̄нам̣ ан̃н̃атарам̣. бхиси на̄ма ун̣н̣абхисиа̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ бхисӣнам̣ ан̃н̃атарам̣. бимбоханам̣ на̄ма руккхатӯлалата̄тӯлапот̣акӣтӯла̄нам̣ ан̃н̃атарена пун̣н̣ам̣. лохакумбхӣ на̄ма ка̄л̣алохена ва̄ тамбалохена ва̄ йена кеначи катакумбхӣ. лохабха̄н̣ака̄дӣсупи есева найо. еттха пана бха̄н̣аканти аран̃джаро вуччати. ва̄ракоти гхат̣о. кат̣а̄хам̣ кат̣а̄хамева. ва̄сиа̄дӣсу валлиа̄дӣсу ча дувин̃н̃еййам̣ на̄ма наттхи…пе….

таттха тха̄варена тха̄варанти виха̄равиха̄раваттхуна̄ а̄ра̄маа̄ра̄маваттхум̣ виха̄равиха̄раваттхум̣. итарена̄ти атха̄варена, паччхимара̄ситтайена̄ти вуттам̣ хоти. акаппийена̄ти суван̣н̣амайаман̃ча̄дина̄ чева акаппийабхисибимбоханехи ча. махаггхакаппийена̄ти дантамайаман̃ча̄дина̄ чева па̄ва̄ра̄дина̄ ча. итаранти атха̄варам̣. каппийапариваттанена париваттетунти йатха̄ акаппийам̣ на хоти, евам̣ париваттетум̣…пе… евам̣ та̄ва тха̄варена тха̄варапариваттанам̣ ведитаббам̣. итарена итарапариваттане пана ман̃чапӣт̣хам̣ махантам̣ ва̄ хоту, кхуддакам̣ ва̄, антамасо чатуран̇гулапа̄дакам̣ га̄мада̄ракехи пам̣сва̄га̄ракесу кӣл̣антехи катампи сан̇гхасса диннака̄лато пат̣т̣ха̄йа гарубхан̣д̣ам̣ хоти…пе… сатаггханакена ва̄ сахассаггханакена ва̄ ман̃чена ан̃н̃ам̣ ман̃часатампи лабхати, париваттетва̄ гахетаббам̣. на кевалам̣ ман̃чена ман̃чойева, а̄ра̄маа̄ра̄маваттхувиха̄равиха̄раваттхупӣт̣хабхисибимбохана̄нипи париваттетум̣ ват̣т̣анти. еса найо пӣт̣хабхисибимбоханесупи.

ка̄л̣алохатамбалохакам̣салохават̣т̣алоха̄нанти еттха кам̣салохам̣ ват̣т̣алохан̃ча киттималохам̣. тӣн̣и хи киттималоха̄ни кам̣салохам̣ ват̣т̣алохам̣ ха̄ракӯт̣анти. таттха типутамбе миссетва̄ катам̣ кам̣салохам̣. сӣсатамбе миссетва̄ катам̣ ват̣т̣алохам̣. расатамбе миссетва̄ катам̣ ха̄ракӯт̣ам̣. тена вуттам̣ ‘‘кам̣салохам̣ ват̣т̣алохан̃ча киттималоха’’нти. тато атиреканти тато атирекаган̣ханако. са̄ракоти маджджхе макул̣ам̣ дассетва̄ мукхават̣т̣ивиттхатам̣ катва̄ пит̣т̣хито на̄метва̄ ка̄таббам̣ екам̣ бха̄джанам̣. сара̄вантипи ваданти. а̄ди-саддена кан̃чанака̄дӣнам̣ гихиупакаран̣а̄нам̣ гахан̣ам̣. та̄ни хи кхуддака̄нипи гарубхан̣д̣а̄нева гихиупакаран̣атта̄. пи-саддена пагева маханта̄нӣти дассети, има̄ни пана бха̄джанӣйа̄ни бхиккхупакаран̣атта̄ти адхиппа̄йо. йатха̄ ча ета̄ни, евам̣ кун̣д̣ика̄пи бха̄джанӣйа̄. ваккхати хи ‘‘йатха̄ ча маттика̄бхан̣д̣е, евам̣ лохабхан̣д̣епи кун̣д̣ика̄ бха̄джанӣйакот̣т̣ха̄самева бхаджатӣ’’ти. сан̇гхикапарибхогена̄ти а̄гантука̄нам̣ вуд̣д̣хатара̄нам̣ датва̄ парибхогена. гихивикат̣а̄ти гихӣхи виката̄ пан̃н̃атта̄, аттано ва̄ сантакакаран̣ена вирӯпам̣ ката̄. пуггаликапарибхогена на ват̣т̣атӣти а̄гантука̄нам̣ адатва̄ аттано сантакам̣ вийа гахетва̄ парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. пиппхаликоти каттари. а̄ракан̣т̣акам̣ сӯчиведхакам̣. та̄л̣ам̣ йантам̣. каттарайат̣т̣хиведхако каттарайат̣т̣хивалайам̣. йатха̄ татха̄ гханакатам̣ лоханти лохават̣т̣и лохагул̣о лохапин̣д̣и лохачаккаликанти евам̣ гханакатам̣ лохам̣. кхӣрапа̄са̄н̣амайа̄нӣти мудукакхӣраван̣н̣апа̄са̄н̣амайа̄ни.

гихивикат̣а̄нипи на ват̣т̣анти ана̄ма̄сатта̄. пи-саддена пагева сан̇гхикапарибхогена ва̄ пуггаликапарибхогена ва̄ти дассети. сена̄санапарибхого пана саббакаппийо, тасма̄ джа̄тарӯпа̄димайа̄ сабба̄пи сена̄санапариккха̄ра̄ а̄ма̄са̄. тена̄ха ‘‘сена̄санапарибхоге пана̄’’тиа̄ди.

сеса̄ти тато махаттарӣ ва̄си. йа̄ пана̄ти йа̄ кут̣ха̄рӣ пана. куда̄ло антамасо чатуран̇гуламаттопи гарубхан̣д̣амева. никха̄данам̣ чатурассамукхам̣ ва̄ хоту дон̣имукхам̣ ва̄ ван̇кам̣ ва̄ уджукам̣ ва̄, антамасо саммун̃джанӣдан̣д̣аведханампи, дан̣д̣абандхан̃че, гарубхан̣д̣амева. тена̄ха ‘‘куда̄ло дан̣д̣абандханикха̄данам̣ ва̄ агарубхан̣д̣ам̣ на̄ма наттхӣ’’ти. сипа̄т̣ика̄ на̄ма кхуракосо, сикхарам̣ пана дан̣д̣абандханикха̄данам̣ анулометӣти а̄ха ‘‘сикхарампи никха̄даненева сан̇гахита’’нти. саче пана ва̄си адан̣д̣акам̣ пхаламаттам̣, бха̄джанӣйам̣. упаккхарети ва̄сиа̄дибхан̣д̣е.

паттабандхако на̄ма паттасса ган̣т̣хика̄дика̄рако. ‘‘пат̣има̄нам̣ суван̣н̣а̄дипаттака̄рако’’типи ваданти. типуччхеданакасаттхам̣ суван̣н̣аччхеданакасаттхам̣ катапарикаммачаммаччхинданакакхуддакасаттханти има̄ни четтха тӣн̣и пиппхаликам̣ ануломантӣти а̄ха ‘‘айам̣ пана висесо’’тиа̄ди. итара̄нӣти маха̄каттариа̄дӣни.

ад̣д̣хаба̄хуппама̄н̣а̄ти каппарато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ам̣сакӯт̣аппама̄н̣а̄, видаттхичатуран̇гулаппама̄н̣а̄ти вуттам̣ хоти. таттхаджа̄така̄ти сан̇гхикабхӯмийам̣ джа̄та̄, а̄раккхасам̣видха̄нена раккхитатта̄ раккхита̄ ча са̄ ман̃джӯса̄дӣсу паккхиттам̣ вийа йатха̄ там̣ на нассати, евам̣ гопанато гопита̄ ча̄ти раккхитагопита̄. таттхаджа̄така̄пи пана араккхита̄ гарубхан̣д̣амева на хоти. сан̇гхакамме ча четийакамме ча катети имина̄ сан̇гхасантакена четийасантакам̣ раккхитум̣ париваттитун̃ча ват̣т̣атӣти дӣпети. суттам̣ пана̄ти ват̣т̣итан̃чева ават̣т̣итан̃ча суттам̣.

ат̣т̣хан̇гуласӯчидан̣д̣аматтоти антамасо дӣгхасо ат̣т̣хан̇гуламатто парин̣а̄хато сӣхал̣а-пан̣н̣асӯчидан̣д̣аматто. еттха̄ти вел̣убхан̣д̣е. дад̣д̣хам̣ гехам̣ йесам̣ тети дад̣д̣хагеха̄. на ва̄ретабба̄ти ‘‘ма̄ ган̣хитва̄ гаччхатха̄’’ти на ниседхетабба̄. десантарагатена сампаттавиха̄ре сан̇гхика̄ва̄се т̣хапетабба̄.

авасесан̃ча чхаданатин̣анти мун̃джапаббаджехи авасесам̣ йам̣ кин̃чи чхаданатин̣ам̣. ат̣т̣хан̇гулаппама̄н̣опӣти виттха̄рато ат̣т̣хан̇гулаппама̄н̣о. ликхитапоттхако пана гарубхан̣д̣ам̣ на хоти. каппийачамма̄нӣти мига̄дӣнам̣ чамма̄ни. саббам̣ чаккайуттайа̄нанти ратхасакат̣а̄дикам̣ саббам̣ чаккайуттайа̄нам̣. висан̇кхатачаккам̣ пана йа̄нам̣ бха̄джанӣйам̣. анун̃н̃а̄тава̄си на̄ма йа̄ сипа̄т̣ика̄йа паккхипитва̄ парихаритум̣ сакка̄ти вутта̄. мут̣т̣хипан̣н̣ам̣ та̄лапаттам̣. тан̃хи мут̣т̣хина̄ гахетва̄ парихарантӣти ‘‘мут̣т̣хипан̣н̣а’’нти вуччати. ‘‘мут̣т̣хипан̣н̣анти чхаттаччхадапан̣н̣амева̄’’ти кечи. аран̣ӣсахитанти аран̣ӣйугал̣ам̣, уттара̄ран̣ӣ адхара̄ран̣ӣти аран̣ӣдвайанти аттхо. пха̄тикаммам̣ катва̄ти антамасо там̣аггханакава̄лика̄йапи тха̄варам̣ вад̣д̣хикаммам̣ катва̄. кун̣д̣ика̄ти айакун̣д̣ика̄ чева тамбалохакун̣д̣ика̄ ча. бха̄джанӣйакот̣т̣ха̄самева бхаджатӣти бха̄джанӣйапаккхамева севати, на ту гарубхан̣д̣анти аттхо. кан̃чанако пана гарубхан̣д̣амева̄ти адхиппа̄йо.

ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре

гарубхан̣д̣авиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма

тим̣сатимо париччхедо.