22. паббаджджа̄виниччхайакатха̄
123. евам̣ пат̣иккхепапава̄ран̣а̄виниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни паббаджджа̄виниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘паббаджджа̄ти еттха пана̄’’тйа̄дима̄ха. таттха пат̣хамам̣ ваджитабба̄ти паббаджджа̄, упасампада̄то пат̣хамам̣ упагаччхитабба̄ти аттхо. па-пубба ваджа гатимхӣти дха̄ту. кулапуттанти а̄ча̄ракулапуттам̣ сандха̄йа вадати. йе пуггала̄ пат̣иккхитта̄, те ваджджетва̄ти самбандхо. паббаджджа̄досавирахитоти паббаджджа̄йа антара̄йакарехи пан̃ча̄ба̄дха̄дидосехи вирахито. накхапит̣т̣хиппама̄н̣анти еттха канит̣т̣хан̇гулинакхапит̣т̣хи адхиппета̄. ‘‘тан̃че накхапит̣т̣хиппама̄н̣ампи вад̣д̣ханапаккхе т̣хитам̣ хоти, на пабба̄джетабботи имина̄ са̄ман̃н̃алаккхан̣ам̣ дасситам̣, тасма̄ йаттха каттхачи сарӣра̄вайавесу накхапит̣т̣хиппама̄н̣ам̣ вад̣д̣ханакапаккхе т̣хитам̣ че, на ват̣т̣атӣти сиддхам̣. еван̃ча сати накхапит̣т̣хиппама̄н̣ампи авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитам̣ че, саббаттха ват̣т̣атӣти а̄паннам̣, тан̃ча на са̄ман̃н̃ато адхиппетанти падесависесейева нийаметва̄ дассенто ‘саче пана̄’тиа̄дима̄ха. саче хи ависесена накхапит̣т̣хиппама̄н̣ам̣ авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитам̣ ват̣т̣еййа, ‘нива̄санапа̄рупанехи пакатипат̣иччханнат̣т̣ха̄не’ти падесанийамам̣ на кареййа, тасма̄ нива̄санапа̄рупанехи пакатипат̣иччханнат̣т̣ха̄нато ан̃н̃аттха накхапит̣т̣хиппама̄н̣ам̣ авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитампи на ват̣т̣атӣти сиддхам̣. накхапит̣т̣хиппама̄н̣ато кхуддакатарам̣ пана авад̣д̣ханакапаккхе ва̄ вад̣д̣ханакапаккхе ва̄ т̣хитам̣ хоту, ват̣т̣ати накхапит̣т̣хиппама̄н̣ато кхуддакатарасса вад̣д̣ханакапаккхе авад̣д̣ханакапаккхе ва̄ т̣хитасса мукха̄дӣсуйева пат̣иккхиттатта̄’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.88) вуттам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 88-89) пана ‘‘пат̣иччханнат̣т̣ха̄не накхапит̣т̣хиппама̄н̣ам̣ авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитам̣ хоти, ват̣т̣атӣти вуттатта̄ аппат̣иччханнат̣т̣ха̄не та̄дисампи на ват̣т̣ати, пат̣иччханнат̣т̣ха̄непи ча вад̣д̣ханакапаккхе т̣хитам̣ на ват̣т̣атӣти сиддхамева хоти. па̄кат̣ат̣т̣ха̄непи пана накхапит̣т̣хиппама̄н̣ато ӯнатарам̣ авад̣д̣ханакам̣ ват̣т̣атӣти йе ган̣хеййум̣, тесам̣ там̣ гахан̣ам̣ пат̣иседхетум̣ ‘мукхе пана̄’тиа̄ди вутта’’нти вуттам̣. годха̄…пе… на ват̣т̣атӣти имина̄ та̄дисопи рого кут̣т̣хейева антогадхоти дассети. ган̣д̣епи имина̄ найена виниччхайо ведитаббо. таттха пана мукха̄дӣсу колат̣т̣химаттато кхуддакатаропи ган̣д̣о на ват̣т̣атӣти висум̣ на дассито. ‘‘аппат̣иччханнат̣т̣ха̄не авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитепи на ват̣т̣атӣ’’ти еттакамева хи таттха вуттам̣, татха̄пи кут̣т̣хе вуттанайена мукха̄дӣсу колат̣т̣хиппама̄н̣ато кхуддакатаропи ган̣д̣о на ват̣т̣атӣти вин̃н̃а̄йати, тасма̄ авад̣д̣ханакапаккхе т̣хитепӣти еттха пи-саддо авуттасампин̣д̣анаттхо, тена колат̣т̣химаттато кхуддакатаропи на ват̣т̣атӣти айаматтхо дасситойева̄ти амха̄кам̣ кханти. пакативан̣н̣е джа̄тети рогахетукасса вика̄раван̣н̣асса абха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣.
колат̣т̣химаттакоти бадарат̣т̣хиппама̄н̣о. ‘‘сан̃джа̄тачхавим̣ ка̄ретва̄’’ти па̄т̣хо, виджджама̄начхавим̣ ка̄ретва̄ти аттхо. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.88-89) пана ‘‘саччхавим̣ ка̄ретва̄ти виджджама̄начхавим̣ ка̄ретва̄ти аттхо, сан̃чхавинти ва̄ па̄т̣хо, сан̃джа̄тачхаанти аттхо. ган̣д̣а̄дӣсу вӯпасантесупи там̣ т̣ха̄нам̣ виван̣н̣ампи хоти, там̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.
падумапун̣д̣арӣкапаттаван̣н̣анти раттападумасетападумапуппхадалаван̣н̣ам̣. кут̣т̣хе вуттанайенева̄ти ‘‘пат̣иччханнат̣т̣ха̄не авад̣д̣ханакам̣ ват̣т̣ати, ан̃н̃аттха на кин̃чи ват̣т̣атӣ’’ти вуттанайам̣ дассети. сосабйа̄дхӣти кхайарого. йаккхумма̄доти када̄чи а̄гантва̄ бхӯмийам̣ па̄тетва̄ хаттхамукха̄дикам̣ авайавам̣ бхӯмийам̣ гхам̣санако йаккхова рого.
124. маха̄маттоти махатийа̄ иссарийаматта̄йа саманна̄гато. ‘‘на да̄на̄хам̣ девасса бхат̣о’’ти а̄пуччхатӣти ран̃н̃а̄ ева диннам̣ т̣ха̄нантарам̣ сандха̄йа вуттам̣. йо пана ра̄джакаммикехи амачча̄дӣхи т̣хапито, амачча̄дӣнам̣ ева ва̄ бхат̣о хоти, тена там̣ там̣ амачча̄димпи а̄пуччхитум̣ ват̣т̣атӣти.
125. ‘‘дхаджабандхо’’ти вуттатта̄ апа̄кат̣ачоро пабба̄джетабботи вин̃н̃а̄йати. тена ваккхати ‘‘йе пана амбалабуджа̄дичорака̄’’тиа̄ди. евам̣ джа̄нантӣти ‘‘сӣлава̄ джа̄то’’ти джа̄нанти.
126. бхиндитва̄ти андубандханам̣ бхиндитва̄. чхиндитва̄ти сан̇кхаликабандханам̣ чхиндитва̄. мун̃читва̄ти раджджубандханам̣ мун̃читва̄. виваритва̄ти га̄мабандхана̄дӣсу га̄мадва̄ра̄дӣни виваритва̄. апассама̄на̄нам̣ ва̄ пала̄йатӣти пурисагуттийам̣ пуриса̄нам̣ гопака̄нам̣ апассама̄на̄нам̣ пала̄йати.
129. пуриманайенева̄ти ‘‘каса̄хато катадан̣д̣акаммо’’ти еттха вуттанайенева.
130. пала̄топӣти ин̣асса̄мика̄нам̣ а̄гаманам̣ н̃атва̄ бхайена пала̄топи ин̣а̄йико. гӣва̄ хоти ин̣а̄йикабха̄вам̣ н̃атва̄ ана̄дарена ин̣амуттаке бхиккхубха̄ве павеситатта̄.
упад̣д̣хупад̣д̣ханти тхокам̣ тхокам̣. да̄таббамева̄ти ин̣а̄йикена дханам̣ сампаджджату ва̄, ма̄ ва̄, да̄не саусса̄хенева бхавитаббам̣, ан̃н̃ехи ча бхиккхӯхи ‘‘ма̄ дхурам̣ никкхипа̄хӣ’’ти ватва̄ саха̄йакехи бхавитаббанти дассети. дхураниккхепена хисса бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббата̄ сийа̄ти.
131. да̄сача̄риттам̣ а̄ропетва̄ кӣтоти имина̄ да̄сабха̄вапаримочанаттха̄йа кӣтам̣ ниваттети. та̄дисо хи дханаккӣтопи ада̄со ева. ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. маха̄вагга 97) пана ‘‘десача̄риттанти са̄ванапан̣н̣а̄ропана̄дикам̣ там̣ там̣ десача̄ритта’’нти вуттам̣. таттха таттха ча̄риттавасена̄ти тасмим̣ тасмим̣ джанападе да̄сапан̣н̣аджджха̄пана̄дина̄ ада̄сакаран̣анийа̄мена. абхисека̄дӣсу саббабандхана̄ни моча̄пенти, там̣ сандха̄йа ‘‘саббаса̄дха̄ран̣ена̄’’ти вуттам̣.
саче сайамева пан̣н̣ам̣ а̄ропенти, на ват̣т̣атӣти та̄ бхуджисситтхийо ‘‘майампи ван̣н̣ада̄сийо хома̄’’ти аттано раккхан̣аттха̄йа сайамева ра̄джӯнам̣ да̄сипан̣н̣е аттано на̄мам̣ ликха̄пенти, та̄сам̣ путта̄пи ра̄джада̄са̄ва хонти, тасма̄ те пабба̄джетум̣ на ват̣т̣ати. техи адинна̄ на пабба̄джетабба̄ти йаттака̄ тесам̣ са̄мино, тесу екена адиннепи на пабба̄джетабба̄. бхуджиссе катва̄ пана пабба̄джетум̣ ват̣т̣атӣти йасса виха̄расса те а̄ра̄мика̄ динна̄, тасмим̣ виха̄ре сан̇гхам̣ н̃а̄петва̄ пха̄тикаммена дхана̄дим̣ катва̄ бхуджиссе катва̄ пабба̄джетум̣ ват̣т̣ати. ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. маха̄вагга 97) пана ‘‘девада̄сипутте ват̣т̣атӣти ликхитам̣. ‘а̄ра̄микан̃че пабба̄джетука̄мо, ан̃н̃амекам̣ датва̄ пабба̄джетабба’нти вуттам̣. маха̄паччарива̄дасса айамидха адхиппа̄йо, ‘бхиккхусан̇гхасса а̄ра̄мике дема̄’ти диннатта̄ на те тесам̣ да̄са̄, ‘а̄ра̄мико ча нева да̄со на бхуджиссо’ти ваттаббато на да̄соти ликхитам̣. такка̄син̃чанам̣ сӣхал̣адӣпе ча̄риттам̣, те ча пабба̄джетабба̄ сан̇гхасса̄ра̄микатта̄. нисса̄микам̣ да̄сам̣ аттана̄пи бхуджиссам̣ ка̄тум̣ лабхатӣ’’ти вуттам̣.
са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.97) пана ‘‘таккам̣ сӣсе а̄ситтакасадиса̄ва хонтӣти йатха̄ ада̄се каронта̄ таккена сӣсам̣ дховитва̄ ада̄сам̣ каронти, евам̣ а̄ра̄микавачанена диннатта̄ ада̄са̄ва тети адхиппа̄йо. ‘такка̄син̃чанам̣ пана сӣхал̣адӣпе ча̄ритта’нти ваданти. нева пабба̄джетабботи вуттанти каппийавачанена диннепи сан̇гхасса а̄ра̄микада̄сатта̄ евам̣ вутта’’нти вуттам̣. вимативиноданийампи (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.97) ‘‘таккам̣ сӣсе а̄ситтакасадиса̄ва хонтӣти кесучи джанападесу ада̄се каронта̄ таккам̣ сӣсе а̄син̃чанти, тена кира те ада̄са̄ хонти, евамидампи а̄ра̄микавачанена диннампӣти адхиппа̄йо. татха̄ диннепи сан̇гхасса а̄ра̄микада̄со ева̄ти ‘нева пабба̄джетаббо’ти вуттам̣. ‘та̄вака̄лико на̄ма’ти вуттатта̄ ка̄лапариччхедам̣ катва̄ ва̄ паччха̄пи гахетука̄мата̄йа ва̄ диннам̣ саббам̣ та̄вака̄ликамева̄ти гахетаббам̣. нисса̄микада̄со на̄ма йасса са̄микулам̣ ан̃н̃а̄тикам̣ маран̣ена париккхӣн̣ам̣, на кочи тасса да̄йа̄до, со пана сама̄наджа̄тикехи ва̄ нива̄сага̄мава̄сӣхи ва̄ иссарехи ва̄ бхуджиссо катова пабба̄джетаббо. девада̄са̄пи да̄са̄ ева. те хи каттхачи десе ра̄джада̄са̄ хонти, каттхачи виха̄рада̄са̄ ва̄, тасма̄ пабба̄джетум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.
са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.97) пана ‘‘нисса̄микада̄со на̄ма йасса са̄мика̄ сапуттада̄ра̄ мата̄ хонти, на кочи тасса паригга̄хако, сопи пабба̄джетум̣ на ват̣т̣ати, там̣ пана аттана̄пи бхуджиссам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. йе ва̄ пана тасмим̣ рат̣т̣хе са̄мино, техипи ка̄ра̄петум̣ ват̣т̣ати, ‘девада̄сипуттам̣ пабба̄джетум̣ ват̣т̣атӣ’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. ‘да̄сасса паббаджитва̄ аттано са̄мике дисва̄ пала̄йантасса а̄патти наттхӣ’ти вадантӣ’’ти вуттам̣. вимативиноданийам̣ пана ‘‘да̄сампи пабба̄джетва̄ са̄мике дисва̄ пат̣иччха̄данаттхам̣ апаненто падава̄рена адинна̄да̄на̄паттийа̄ ка̄ретаббо, да̄сасса пана пала̄йато ана̄паттӣ’’ти вуттам̣.
132. хаттхаччхиннака̄диваттхӯсу кан̣н̣амӯлети сакаласса кан̣н̣асса чхедам̣ сандха̄йа̄ха. кан̣н̣асаккхалика̄йа̄ти кан̣н̣ачӯл̣ика̄йа. йасса пана кан̣н̣а̄ват̣т̣ети хет̣т̣ха̄ кун̣д̣ала̄дит̣хапаначхиддам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘тан̃хи сан̇гхат̣т̣анаккхамам̣. аджападакети аджападана̄сикат̣т̣хикот̣ийам̣. тато хи уддхам̣ на виччхиндитум̣ сакка̄ хоти. сандхетунти авирӯпасан̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣, вирӯпам̣ пана парисадӯсакам̣ а̄па̄дети.
кхуджджасарӣроти ван̇касарӣро. брахмуно вийа уджукам̣ гаттам̣ сарӣрам̣ йасса со брахмуджугатто, бхагава̄. авасесо саттоти имина̄ лаккхан̣ена рахитасатто. етена т̣хапетва̄ маха̄пурисам̣ чаккаваттин̃ча итаре сатта̄ кхуджджапаккхика̄ти дассети. йебхуййена хи сатта̄ кхандхе кат̣ийам̣ джа̄н̣ӯсӯти тӣсу т̣ха̄несу наманти, те кат̣ийам̣ наманта̄ паччхато наманти, двӣсу т̣ха̄несу наманта̄ пурато наманти, дӣгхасарӣра̄ пана екена пассена ван̇ка̄ хонти, еке мукхам̣ унна̄метва̄ наккхатта̄ни ган̣айанта̄ вийа чаранти, еке аппамам̣салохита̄ сӯласадиса̄ хонти, еке пурато паббха̄ра̄ хонти, паведхама̄на̄ гаччханти. париват̣умоти самантато ват̣т̣ака̄йо. етена еварӯпа̄ ева ва̄манака̄ на ват̣т̣антӣти дассети.
133. ат̣т̣хисира̄чаммасарӣроти ат̣т̣хисира̄чаммаматтасарӣро. кӯт̣акӯт̣асӣсоти анекесу т̣ха̄несу пин̣д̣итамам̣сатам̣ дассетум̣ а̄мед̣итам̣ катам̣. тена̄ха ‘‘та̄лапхалапин̣д̣исадисена̄’’ти. та̄лапхала̄нам̣ ман̃джарӣ пин̣д̣и на̄ма. анупуббатанукена сӣсена̄ти четийатхӯпика̄ вийа камена кисена сӣсена. маха̄вел̣упаббам̣ вийа а̄дито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва парийоса̄на̄ ависаматхӯлена сӣсена саманна̄гато на̄л̣исӣсо на̄ма. каппасӣсоти гаджаматтхакам̣ вийа двидха̄ бхиннасӣсо. ‘‘кан̣н̣икакесо ва̄’’ти имасса виваран̣ам̣ ‘‘па̄н̣акехӣ’’тиа̄ди. маккат̣ассева нала̄т̣епи кеса̄нам̣ ут̣т̣хитабха̄вам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘сӣсаломехӣ’’тиа̄ди.
маккат̣абхамукоти нала̄т̣аломехи авибхатталомабхамуко. аккхичаккехӣти аккхиман̣д̣алехи. кекароти тирийам̣ пассанако. удаката̄рака̄ти олокента̄нам̣ удаке пат̣ибимбикаччха̄йа̄. удакабуббул̣анти кечи. аккхита̄рака̄ти абхимукхе т̣хита̄нам̣ чха̄йа̄. аккхибхан̣д̣ака̄типи ваданти. атипин̇галаккхи маджджа̄раккхи. мадхупин̇галанти мадхуван̣н̣апин̇галам̣. ниппакхумаккхӣти еттха пакхума-саддо аккхидалаломесу нирул̣хо, тадабха̄ва̄ ниппакхумаккхи. аккхипа̄кена̄ти аккхидалапарийантесу пӯтита̄паджджанарогена.
чипит̣ана̄сикоти ануннатана̄сико. пат̣ан̇гаман̣д̣ӯко на̄ма маха̄мукхаман̣д̣ӯко. бхиннамукхоти упаккамукхапарийоса̄но, саббада̄ виват̣амукхо ва̄. ван̇камукхоти екапассе апаккамма т̣хитахет̣т̣химаханукат̣т̣хико. от̣т̣хаччхиннакоти убхосу от̣т̣хесу йаттха каттхачи джа̄тийа̄ ва̄ паччха̄ ва̄ саттха̄дина̄ апанӣтамам̣сена от̣т̣хена саманна̄гато. ел̣амукхоти ниччапаггхаритала̄ла̄мукхо.
бхиннагалоти аванатагало. бхиннауроти атининнаурамаджджхо. евам̣ бхиннапит̣т̣хӣти. саббан̃четанти ‘‘каччхугатто’’тиа̄дим̣ сандха̄йа вуттам̣. еттха ча виниччхайо кут̣т̣ха̄дӣсу вутто ева̄ти а̄ха ‘‘виниччхайо’’тиа̄ди.
ва̄тан̣д̣икоти ан̣д̣акесу вуддхирогена саманна̄гато, ан̣д̣ава̄тарогена уддхутабӣджан̣д̣акосена саманна̄гато ва̄. йасса нива̄санена пат̣иччханнампи ун̣н̣атам̣ пака̄сати, сова на пабба̄джетаббо. викат̣оти тирийам̣ гаманапа̄дехи саманна̄гато, йасса чан̇камато джа̄н̣ука̄ бахи нигаччханти. сан̇гхат̣т̣оти гаччхато париваттанапа̄дехи саманна̄гато, йасса чан̇камато джа̄н̣ука̄ анто пависанти. маха̄джан̇гхоти тхӯладжан̇гхо. маха̄па̄доти махантена па̄даталена йутто. па̄давемаджджхети пит̣т̣хипа̄давемаджджхе. етена аггапа̄до ча пан̣хи ча садиса̄ва̄ти дассети.
134. маджджхе сам̣кут̣итапа̄датта̄ти кун̣т̣хапа̄дата̄йа ка̄ран̣ам̣ дассети, агге сам̣кут̣итапа̄датта̄ти кун̣т̣хапа̄дата̄йа. кун̣т̣хапа̄дассева чан̇каманавибха̄ванам̣ ‘‘пит̣т̣хипа̄даггена чан̇каманто’’ти. ‘‘па̄дасса ба̄хирантена̄’’ти ча ‘‘аббхантарантена̄’’ти ча идам̣ па̄даталасса убхохи парийантехи чан̇каманам̣ сандха̄йа вуттам̣.
маммананти кхалитавачанам̣, йо екамеваккхарам̣ чатупан̃чаккхаттум̣ вадати, тассетам̣ адхивачанам̣, т̣ха̄накаран̣ависуддхийа̄ абха̄вена апхут̣т̣хаккхаравачанам̣. вачана̄нукаран̣ена хи со ‘‘маммано’’ти вутто. йо ча каран̣асампаннопи екамеваккхарам̣ хикка̄рабахусо вадати, сопи идхева сан̇гайхати. йо ва̄ пана там̣ ниггахетва̄пи ана̄мед̣итаккхарамева ситхилам̣ силит̣т̣хавачанам̣ ваттум̣ саматтхо, со пабба̄джетаббо. а̄паттито на муччантӣти н̃атва̄ каронта̄ва на муччанти. джӣвитантара̄йа̄диа̄пада̄су аручийа̄ ка̄йаса̄маггим̣ дентасса ана̄патти.
135. абхаббапуггалакатха̄су ‘‘йо ка̄л̣апаккхе иттхӣ хоти, джун̣хапаккхе пурисо, айам̣ паккхапан̣д̣ако’’ти кечи ваданти. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘ка̄л̣апаккхе пан̣д̣ако хоти, джун̣хапаккхе панасса парил̣а̄хо вӯпасамматӣ’’ти апан̣д̣акапаккхе парил̣а̄хавӯпасамассева вуттатта̄ пан̣д̣акапаккхе уссаннапарил̣а̄хата̄ пан̣д̣акабха̄ва̄паттӣти вин̃н̃а̄йатӣти вӣмам̣ситва̄ йуттатарам̣ гахетаббам̣. иттхибха̄во пумбха̄во ва̄ наттхи етасса̄ти абха̄вако. ‘‘тасмим̣йевасса паккхе паббаджджа̄ ва̄рита̄ти еттха апан̣д̣акапаккхе пабба̄джетва̄ пан̣д̣акапаккхе на̄сетаббо’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. кечи пана ‘‘апан̣д̣акапаккхе паббаджито саче килесаккхайам̣ па̄пун̣а̄ти, на на̄сетаббо’’ти ваданти, там̣ тесам̣ матиматтам̣. пан̣д̣акасса хи килесаккхайа̄самбхавато, кхӣн̣акилесасса ча пан̣д̣акабха̄ва̄на̄паттито. ахетукапат̣исандхикатха̄йан̃хи ависесена пан̣д̣акасса ахетукапат̣исандхита̄ вутта̄, а̄ситтаусӯйапаккхапан̣д̣ака̄нан̃ча пат̣исандхито пат̣т̣ха̄йева пан̣д̣акабха̄во, на паваттийам̣йева̄ти ваданти. тенева ахетукапат̣исандхиниддесе джаччандхабадхира̄дайо вийа пан̣д̣ако джа̄тисаддена висесетва̄ на ниддит̣т̣хо. чатуттхапа̄ра̄джикасам̣ван̣н̣ана̄йан̃ча (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.233) абхаббапуггале дассентена пан̣д̣акатираччха̄нагатаубхатобйан̃джанака̄ тайо ваттхувипанна̄ ахетукапат̣исандхика̄, тесам̣ сагго ава̄рито, магго пана ва̄ритоти ависесато вуттанти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.109) а̄гатам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.109) пана пан̣д̣акаваттхусмим̣ а̄ситтаусӯйапаккхапан̣д̣ака̄ тайопи пурисабха̄валин̇га̄дийутта̄ ахетукапат̣исандхика̄, те ча килесапарийут̣т̣ха̄насса балавата̄йа напум̣сакапан̣д̣акасадисатта̄ ‘‘пан̣д̣ака̄’’ти вутта̄, тесу а̄ситтаусӯйапан̣д̣ака̄нам̣ двиннам̣ килесапарийут̣т̣ха̄нам̣ йонисоманасика̄ра̄дӣхи вӣтиккамато нива̄ретумпи сакка̄, тена те пабба̄джетабба̄ти вутта̄. паккхапан̣д̣акасса пана ка̄л̣апаккхе умма̄до вийа килесапарил̣а̄хо аваттхаранто а̄гаччхати, вӣтиккамам̣ патва̄ ева ча ниваттати, тасма̄ тасмим̣ паккхе со на пабба̄джетабботи вутто, тадетам̣ вибха̄гам̣ дассетум̣ ‘‘йасса пареса’’нти вуттам̣. таттха а̄ситтасса̄ти мукхе а̄ситтасса аттанопи асучимуччанена парил̣а̄хо вӯпасаммати. усӯйа̄йа уппанна̄йа̄ти усӯйа̄йа васена аттано севетука̄мата̄ра̄ге уппанне асучимуттийа̄ парил̣а̄хо вӯпасаммати.
‘‘бӣджа̄ни апанӣта̄нӣ’’ти вуттатта̄ бӣджесу т̣хитесу нимиттаматте апанӣте пан̣д̣ако на хоти. бхиккхунопи ана̄ба̄дхапаччайа̄ тадапанайане тхуллаччайамева, на пан̣д̣акаттам̣. бӣджесу пана апанӣтесу ан̇гаджа̄тампи ра̄гена камманийам̣ на хоти, пумабха̄во вигаччхати, массуа̄дипурисалин̇гампи упасампада̄пи вигаччхати, килесапарил̣а̄хопи дуннива̄равӣтиккамо хоти напум̣сакапан̣д̣акасса вийа, тасма̄ ӣдисо упасампаннопи на̄сетабботи ваданти. йади евам̣ касма̄ бӣджуддхаран̣е па̄ра̄джикам̣ на пан̃н̃аттанти? еттха та̄ва кечи ваданти ‘‘пан̃н̃аттамеветам̣ бхагавата̄ ‘пан̣д̣ако бхиккхаве анупасампанно на упасампа̄детаббо, упасампанно на̄сетаббо’ти вуттатта̄’’ти. кечи пана ‘‘йасма̄ бӣджуддхаран̣аккхан̣е пан̣д̣ако на хоти, тасма̄ тасмим̣ кхан̣е па̄ра̄джикам̣ на пан̃н̃аттам̣. йасма̄ пана со уддхат̣абӣджо бхиккху апарена самайена вуттанайена пан̣д̣акаттам̣ а̄паджджати, абха̄вако хоти, упасампада̄йа аваттху, тато ева часса упасампада̄ вигаччхати, тасма̄ еса пан̣д̣акаттупагаманака̄лато пат̣т̣ха̄йа джа̄тийа̄ напум̣сакапан̣д̣акена саддхим̣ йоджетва̄ ‘упасампанно на̄сетаббо’ти абхабботи вутто, на тато пуббе. айан̃ча кин̃ча̄пи сахетуко, бха̄ваккхайена панасса ахетукасадисата̄йа маггопи на уппаджджатӣ’’ти ваданти. апаре пана ‘‘паббаджджато пуббе упаккамена пан̣д̣акабха̄вама̄паннам̣ сандха̄йа ‘упасампанно на̄сетаббо’ти вуттам̣, упасампаннасса пана паччха̄ упаккамена упасампада̄пи на вигаччхатӣ’’ти, там̣ на йуттам̣. йадаггена хи паббаджджато пуббе упаккамена абхаббо хоти, тадаггена паччха̄пи хотӣти вӣмам̣ситва̄ гахетаббам̣.
иттхатта̄ди бха̄во наттхи етасса̄ти абха̄вако. паббаджджа̄ на ва̄рита̄ти еттха паббаджджа̄ггахан̣енева упасампада̄пи гахита̄. тена̄ха ‘‘йасса четтха паббаджджа̄ ва̄рита̄’’тиа̄ди. тасмим̣ йевасса паккхе паббаджджа̄ ва̄рита̄ти еттха пана апан̣д̣акапаккхепи паббаджджа̄маттамева лабхати, упасампада̄ пана тада̄пи на ват̣т̣ати, пан̣д̣акапаккхе пана а̄гато лин̇гана̄сана̄йа на̄сетабботи ведитаббанти вуттам̣.
136. убхатобйан̃джанамасса аттхӣти убхатобйан̃джанакоти имина̄ асама̄на̄дхикаран̣ависайо ба̄хираттхасама̄сойам̣, пуримападе ча вибхаттиалопоти дассети. бйан̃джананти четтха пурисанимиттам̣ иттхинимиттан̃ча адхиппетам̣. атха убхатобйан̃джанакасса екамева индрийам̣ хоти, уда̄ху двети? екамева хоти, на две. катхам̣ вин̃н̃а̄йатӣти че? ‘‘йасса иттхиндрийам̣ уппаджджати, тасса пурисиндрийам̣ уппаджджатӣти, но. йасса ва̄ пана пурисиндрийам̣ уппаджджати, тасса иттхиндрийам̣ уппаджджатӣти, но’’ти (йама. 3.индрийайамака.188) екасмим̣ санта̄не индрийабхӯтабха̄вадвайасса уппаттийа̄ абхидхамме пат̣иседхитатта̄, тан̃ча кхо иттхиубхатобйан̃джанакасса иттхиндрийам̣, пурисаубхатобйан̃джанакасса пурисиндрийанти. йади евам̣ дутийабйан̃джанасса абха̄во а̄паджджати индрийан̃хи бйан̃джанасса ка̄ран̣ам̣ вуттам̣, тан̃ча тасса наттхӣти? вуччате – на тасса индрийам̣ дутийабйан̃джанака̄ран̣ам̣. касма̄? сада̄ абха̄вато. иттхиубхатобйан̃джанакасса хи йада̄ иттхийа̄ ра̄гачиттам̣ уппаджджати, тада̄ пурисабйан̃джанам̣ па̄кат̣ам̣ хоти, иттхибйан̃джанам̣ пат̣иччханнам̣ гул̣хам̣ хоти, татха̄ итарасса итарам̣. йади ча тесам̣ индрийам̣ дутийабйан̃джанака̄ран̣ам̣ бхавеййа, сада̄пи бйан̃джанадвайам̣ тит̣т̣хеййа, на пана тит̣т̣хати, тасма̄ ведитаббаметам̣ ‘‘на тасса там̣ бйан̃джанака̄ран̣ам̣, каммасаха̄йам̣ пана ра̄гачиттамеветтха ка̄ран̣а’’нти. йасма̄ часса екамева индрийам̣ хоти, тасма̄ иттхиубхатобйан̃джанако сайампи габбхам̣ ган̣ха̄ти, парампи ган̣ха̄пети. пурисаубхатобйан̃джанако парам̣ ган̣ха̄пети, сайам̣ пана на ган̣ха̄тӣти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.116) а̄гатам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.116) пана – иттхиубхатобйан̃джанакоти иттхиндрийайутто, итаро пана пурисиндрийайутто. екасса хи бха̄вадвайам̣ саха на уппаджджати йамаке (йама. 3.индрийайамака.188) пат̣иккхиттатта̄. дутийабйан̃джанам̣ пана каммасаха̄йена акусалачиттенева бха̄варахитам̣ уппаджджати. пакатиттхипуриса̄нампи каммамева бйан̃джаналин̇га̄нам̣ ка̄ран̣ам̣, на бха̄во тасса кеначи паччайена паччайаттасса пат̣т̣ха̄не авуттатта̄. кевалам̣ бха̄васахита̄нам̣йева бйан̃джаналин̇га̄нам̣ паваттадассанаттхам̣ ат̣т̣хакатха̄су (дха. са. ат̣т̣ха. 632-633) ‘‘иттхиндрийам̣ пат̣ичча иттхилин̇га̄дӣнӣ’’тиа̄дина̄ индрийасса бйан̃джанака̄ран̣аттена вуттам̣. идха пана акусалабалена индрийам̣ вина̄пи бйан̃джанам̣ уппаджджатӣти ведитаббам̣. убхиннампи че тесам̣ убхатобйан̃джанака̄нам̣. йада̄ иттхийа̄ ра̄го уппаджджати, тада̄ пурисабйан̃джанам̣ па̄кат̣ам̣ хоти, итарам̣ пат̣иччханнам̣. йада̄ пурисе ра̄го уппаджджати, тада̄ иттхибйан̃джанам̣ па̄кат̣ам̣ хоти, итарам̣ пат̣иччханнанти а̄гатам̣.
137. тхеййа̄йа сам̣ва̄со етасса̄ти тхеййасам̣ва̄сако. со ча на сам̣ва̄саматтассева тхенако идха̄дхиппето, атха кхо лин̇гасса тадубхайасса ча тхенакопӣти а̄ха ‘‘тайо тхеййасам̣ва̄сака̄’’тиа̄ди. на йатха̄вуд̣д̣хам̣ ванданам̣ са̄дийатӣти йатха̄вуд̣д̣хам̣ бхиккхӯнам̣ ва̄ са̄ман̣ера̄нам̣ ва̄ ванданам̣ на са̄дийати. йатха̄вуд̣д̣хам̣ ванданам̣ са̄дийатӣти аттана̄ муса̄ва̄дам̣ катва̄ дасситавасса̄нурӯпам̣ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ванданам̣ са̄дийати. бхиккхувассаган̣ана̄дикоти имина̄ на екакамма̄дикова идха сам̣ва̄со на̄ма̄ти дассети.
138. ра̄джа…пе… бхайена̄ти еттха бхайа-саддо паччекам̣ йоджетаббо ‘‘ра̄джабхайена дуббхиккхабхайена̄’’тиа̄дина̄. сам̣ва̄сам̣ на̄дхива̄сети, йа̄ва со суддхама̄насоти ра̄джабхайа̄дӣхи гахиталин̇гата̄йа со суддхама̄насо йа̄ва сам̣ва̄сам̣ на̄дхива̄сетӣти аттхо. йо хи ра̄джабхайа̄дим̣ вина̄ кевалам̣ бхиккхӯ ван̃четва̄ техи саддхим̣ сам̣васитука̄мата̄йа лин̇гам̣ ган̣ха̄ти, со асуддхачиттата̄йа лин̇гаггахан̣енева тхеййасам̣ва̄сако на̄ма хоти. айам̣ пана та̄дисена асуддхачиттена бхиккхӯ ван̃четука̄мата̄йа абха̄вато йа̄ва сам̣ва̄сам̣ на̄дхива̄сети, та̄ва тхеййасам̣ва̄сако на̄ма на хоти. тенева ‘‘ра̄джабхайа̄дӣхи гахиталин̇га̄нам̣ ‘гихӣ мам̣ саман̣оти джа̄нантӯ’ти ван̃чаначитте сатипи бхиккхӯнам̣ ван̃четука̄мата̄йа абха̄ва̄ досо на джа̄то’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. кечи пана ‘‘вӯпасантабхайата̄ идха суддхачиттата̄’’ти ваданти, еван̃ча сати со вӯпасантабхайо йа̄ва сам̣ва̄сам̣ на̄дхива̄сети, та̄ва тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти айаматтхо вин̃н̃а̄йати. имасмин̃ча аттхе вин̃н̃а̄йама̄не авӯпасантабхайасса сам̣ва̄саса̄дийанепи тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти а̄паджджеййа, на ча ат̣т̣хакатха̄йам̣ авӯпасантабхайасса сам̣ва̄саса̄дийанепи атхеййасам̣ва̄саката̄ дассита̄. саббапа̄сан̣д̣ийабхатта̄ни бхун̃джантоти ча имина̄ авӯпасантабхайенапи сам̣ва̄сам̣ аса̄дийантенева бхавитаббанти дӣпети. тенева тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣ ‘‘йасма̄ виха̄рам̣ а̄гантва̄ сан̇гхикам̣ ган̣хантасса сам̣ва̄сам̣ парихаритум̣ дуккарам̣, тасма̄ ‘саббапа̄сан̣д̣ийабхатта̄ни бхун̃джанто’ти идам̣ вутта’’нти. тасма̄ ра̄джабхайа̄дӣхи гахиталин̇гата̄йеветтха суддхачиттата̄ти гахетаббам̣.
саббапа̄сан̣д̣ийабхатта̄нӣти саббаса̄майика̄нам̣ са̄дха̄ран̣ам̣ катва̄ вӣтхичатукка̄дӣсу т̣хапетва̄ да̄таббабхатта̄ни. ка̄йапариха̄рийа̄нӣти ка̄йена парихаритабба̄ни. аббхуггаччхантӣти абхимукхам̣ гаччханти. камманта̄нут̣т̣ха̄нена̄ти касигораккха̄дикамма̄каран̣ена. тадева паттачӣварам̣ а̄да̄йа виха̄рам̣ гаччхатӣти чӣвара̄ни нива̄санапа̄рупанавасена а̄да̄йа, паттан̃ча ам̣сакӯт̣е лаггетва̄ виха̄рам̣ гаччхати.
на̄пи сайам̣ джа̄на̄тӣти ‘‘йо евам̣ паббаджати, со тхеййасам̣ва̄сако на̄ма хотӣ’’ти ва̄ ‘‘евам̣ ка̄тум̣ на лабхатӣ’’ти ва̄ ‘‘евам̣ паббаджито саман̣о на̄ма на хотӣ’’ти ва̄ на джа̄на̄ти. йо евам̣ паббаджати, со тхеййасам̣ва̄сако на̄ма хотӣти идам̣ пана нидассанаматтам̣. анупасампаннака̄лейева̄ти имина̄ упасампаннака̄ле сутва̄ сачепи на̄рочети, тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти дӣпети.
сиккхам̣ аппаччаккха̄йа…пе… тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти идам̣ бхиккхӯхи динналин̇гасса апариччаттатта̄ на лин̇гаттхенако хоти, лин̇га̄нурӯпасса сам̣ва̄сасса са̄дитатта̄ на̄пи сам̣ва̄саттхенако хотӣти вуттам̣. еко бхиккху ка̄са̄йе саусса̄хова ода̄там̣ нива̄сетва̄ти еттха̄пи идамева ка̄ран̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. парато ‘‘са̄ман̣еро салин̇ге т̣хито’’тиа̄дина̄ са̄ман̣ерасса вуттавидха̄несупи атхеййасам̣ва̄сапаккхе айамева найо. ‘‘бхиккхунийа̄пи есева найо’’ти вуттамеваттхам̣ ‘‘са̄пи гихибха̄вам̣ паттхайама̄на̄’’тиа̄дина̄ вибха̄вети.
саче кочи вуд̣д̣хапаббаджитоти са̄ман̣ерам̣ сандха̄йа вуттам̣. маха̄пел̣а̄дӣсӯти етена гихисантакам̣ дасситам̣. са̄ман̣ерапат̣ипа̄т̣ийа̄…пе… тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти еттха кин̃ча̄пи тхеййасам̣ва̄сако на хоти, па̄ра̄джикам̣ пана а̄паджджатийева. сесаметтха утта̄намева̄ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.110) вуттам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.110) пана – тхеййа̄йа лин̇гаггахан̣аматтампи идха сам̣ва̄со ева̄ти а̄ха ‘‘тайо тхеййасам̣ва̄сака̄’’ти. на йатха̄вуд̣д̣хам̣ вандананти бхиккхӯнам̣ са̄ман̣ера̄нам̣ ва̄ ванданам̣ на са̄дийати. йатха̄вуд̣д̣хам̣ вандананти аттана̄ муса̄ва̄дена дасситавассаккамена бхиккхӯнам̣ ванданам̣ са̄дийати. дахараса̄ман̣еро пана вуд̣д̣хаса̄ман̣ера̄нам̣, дахарабхиккхӯ ча вуд̣д̣ха̄нам̣ ванданам̣ са̄дийантопи тхеййасам̣ва̄сако на хоти. имасмим̣ аттхети сам̣ва̄саттхенакаттхе. бхиккхувасса̄нӣти идам̣ сам̣ва̄саттхенаке вуттапа̄т̣хавасена вуттам̣, сайамева пана паббаджитва̄ са̄ман̣еравасса̄ни ган̣ентопи убхайаттхенако ева. на кевалан̃ча пурисова, иттхӣпи бхиккхӯнӣсу евам̣ пат̣ипаджджати, тхеййасам̣ва̄сика̄ва. а̄дикаммика̄пи четтха на муччанти. упасампаннесу ева пан̃н̃атта̄паттим̣ пат̣ичча а̄дикаммика̄ вутта̄, теневеттха а̄дикаммикопи на мутто.
ра̄джа…пе… бхайена̄ти еттха бхайа-саддо паччекам̣ йоджетаббо. йа̄ва со суддхама̄насоти ‘‘имина̄ лин̇гена бхиккхӯ ван̃четва̄ техи сам̣васисса̄мӣ’’ти асуддхачитта̄бха̄вена суддхачитто. тена хи асуддхачиттена лин̇ге гахитаматте паччха̄ бхиккхӯхи саха сам̣васату ва̄ ма̄ ва̄, лин̇гаттхенако хоти. паччха̄ сам̣васантопи абхаббо хутва̄ сам̣васати, тасма̄ убхайаттхенакопи лин̇гаттхенаке ева пависатӣти ведитаббам̣. йо пана ра̄джа̄дибхайена суддхачиттова лин̇гам̣ гахетва̄ вичаранто паччха̄ ‘‘бхиккхувасса̄ни ган̣етва̄ джӣвасса̄мӣ’’ти асуддхачиттам̣ уппа̄дети, со читтуппа̄даматтена тхеййасам̣ва̄сако на хоти суддхачиттена гахиталин̇гатта̄. саче пана со бхиккхӯнам̣ сантикам̣ гантва̄ са̄ман̣еравассаган̣ана̄дим̣ кароти, тада̄ сам̣ва̄саттхенако, убхайаттхенако ва̄ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. йам̣ пана парато ‘‘саха дхураниккхепена айампи тхеййасам̣ва̄сакова̄’’ти вуттам̣, там̣ бхиккхӯхи сан̇гамма сам̣ва̄са̄дхива̄санавасена дхураниккхепам̣ сандха̄йа вуттам̣. тена вуттам̣ ‘‘сам̣ва̄сам̣ на̄дхива̄сети, йа̄ва̄’’ти, тасса та̄ва тхеййасам̣ва̄сако на̄ма на вуччатӣти самбандхо дат̣т̣хаббо. еттха ча чора̄дибхайам̣ вина̄пи кӣл̣а̄дхиппа̄йена лин̇гам̣ гахетва̄ бхиккхӯнампи сантике паббаджита̄лайам̣ дассетва̄ вандана̄дим̣ аса̄дийантопи ‘‘собхати ну кхо ме паббаджиталин̇га’’нтиа̄дина̄ суддхачиттена ган̣хантопи тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти дат̣т̣хаббам̣.
саббапа̄сан̣д̣ийабхатта̄нӣти саббаса̄майика̄нам̣ са̄дха̄ран̣ам̣ катва̄ пан̃н̃атта̄ни бхатта̄ни. идан̃ча бхиккхӯнан̃н̃ева нийамитабхаттаггахан̣е сам̣ва̄сопи самбхавеййа̄ти саббаса̄дха̄ран̣абхаттам̣ вуттам̣. сам̣ва̄сам̣ пана аса̄дийитва̄ абхиккхукавиха̄ра̄дӣсу виха̄рабхатта̄дӣни бхун̃джантопи тхеййасам̣ва̄сако на хоти ева. камманта̄нут̣т̣ха̄нена̄ти касиа̄дикамма̄каран̣ена. паттачӣварам̣ а̄да̄йа̄ти бхиккхулин̇гавасена сарӣрена дха̄ретва̄.
йо евам̣ паббаджати, со тхеййасам̣ва̄сако на̄ма хотӣти идам̣ нидассанаматтам̣. ‘‘тхеййасам̣ва̄сако’’ти пана на̄мам̣ аджа̄нантопи ‘‘евам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ва̄ ‘‘каронто саман̣о на̄ма на хотӣ’’ти ва̄ ‘‘йади а̄рочесса̄ми, чхад̣д̣айиссанти ма’’нти ва̄ ‘‘йена кеначи паббаджджа̄ ме на рухатӣ’’ти джа̄на̄ти, тхеййасам̣ва̄сако хоти. йо пана пат̣хамам̣ ‘‘паббаджджа̄ евам̣ ме гахита̄’’ти сан̃н̃ӣ кевалам̣ антара̄ аттано сетаваттханива̄сана̄дивиппака̄рам̣ пака̄сетум̣ ладжджанто на катхети, со тхеййасам̣ва̄сако на хоти. анупасампаннака̄лейева̄ти еттха авадха̄ран̣ена упасампаннака̄ле тхеййасам̣ва̄сакалаккхан̣ам̣ н̃атва̄ ван̃чана̄йапи на̄рочети, тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти дӣпети. со хи суддхачиттена гахиталин̇гатта̄ лин̇гаттхенако на хоти, ладдхӯпасампадатта̄ таданугун̣ассева сам̣ва̄сасса са̄дитатта̄ сам̣ва̄саттхенакопи на хоти. анупасампанно пана лин̇гаттхенако хоти, сам̣ва̄са̄рахасса лин̇гасса гахитатта̄ сам̣ва̄саса̄дийанаматтена сам̣ва̄саттхенако хоти.
салин̇ге т̣хитоти салин̇габха̄ве т̣хито. тхеййасам̣ва̄сако на хотӣти бхиккхӯхи динналин̇гасса апариччаттатта̄ лин̇гаттхенако на хоти. бхиккхупат̣ин̃н̃а̄йа апариччаттатта̄ сам̣ва̄саттхенако на хоти. йам̣ пана ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) ‘‘лин̇га̄нурӯпасса сам̣ва̄сасса са̄дитатта̄ на̄пи сам̣ва̄саттхенако’’ти ка̄ран̣ам̣ вуттам̣, тампи идамева ка̄ран̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. итаратха̄ са̄ман̣ерасса̄пи бхиккхувассаган̣ана̄дӣсу лин̇га̄нурӯпасам̣ва̄со ева са̄дитоти сам̣ва̄саттхенаката̄ на сийа̄ бхиккхӯхи динналин̇гасса убхиннампи са̄дха̄ран̣атта̄. йатха̄ четтха бхиккху, евам̣ са̄ман̣еропи па̄ра̄джикам̣ сама̄панно са̄ман̣ерапат̣ин̃н̃а̄йа апариччаттатта̄ сам̣ва̄саттхенако на хотӣти ведитаббо. собхатӣти сампат̣иччхитва̄ти ка̄са̄вадха̄ран̣е дхурам̣ никкхипитва̄ гихибха̄вам̣ сампат̣иччхитва̄.
саче кочи вуд̣д̣хапаббаджитоти са̄ман̣ерам̣ сандха̄йа вуттам̣. маха̄пел̣а̄дӣсӯти вилӣва̄димайесу гхарадва̄ресу т̣хапитесу бхаттабха̄джанависесесу. етена виха̄ре бхиккхӯхи саддхим̣ вассаган̣ана̄дӣнам̣ акаран̣ам̣ дассетӣти вуттам̣.
139. титтхийапаккантакакатха̄йам̣ тесам̣ лин̇ге а̄диннаматте титтхийапаккантако хотӣти ‘‘титтхийо бхависса̄мӣ’’ти гатасса лин̇гаггахан̣енева тесам̣ ладдхипи гахита̄йева хотӣти катва̄ вуттам̣. кеначи пана ‘‘тесам̣ лин̇ге а̄диннаматте ладдхийа̄ гахита̄йапи аггахита̄йапи титтхийапаккантако хотӣ’’ти вуттам̣, там̣ на гахетаббам̣. на хи ‘‘титтхийо бхависса̄мӣ’’ти гатасса лин̇гасампат̣иччханато ан̃н̃ам̣ ладдхиггахан̣ам̣ на̄ма аттхи. лин̇гасампат̣иччханенева хи со гахиталаддхико хоти. тенева ‘‘вӣмам̣санаттхам̣ кусачӣра̄дӣни…пе… йа̄ва на сампат̣иччхати, та̄ва там̣ ладдхи раккхати, сампат̣иччхитаматте титтхийапаккантако хотӣ’’ти вуттам̣. наггова а̄джӣвака̄нам̣ упассайам̣ гаччхати, падава̄ре падава̄ре дуккат̣анти ‘‘а̄джӣвако бхависса’’нти асуддхачиттена гаманапаччайа̄ дуккат̣ам̣ вуттам̣. наггена хутва̄ гаманапаччайа̄пи падава̄ре дуккат̣а̄ на муччатийева̄ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.110) вуттам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.110) пана – титтхийапаккантака̄дикатха̄су тесам̣ лин̇ге а̄диннаматтети вӣмам̣са̄диадхиппа̄йам̣ вина̄ ‘‘титтхийо бхависса̄мӣ’’ти саннит̣т̣ха̄навасена лин̇ге ка̄йена дха̄ритаматте. сайамева̄ти титтхийа̄нам̣ сантикам̣ агантва̄ сайамева сан̇гха̄ра̄мепи кусачӣра̄дӣни нива̄сети. а̄джӣвако бхависсанти…пе… гаччхатӣти а̄джӣвака̄нам̣ сантике тесам̣ паббаджанавидхина̄ ‘‘а̄джӣвако бхависса̄мӣ’’ти гаччхати. тасса хи титтхийабха̄вӯпагаманам̣ пати саннит̣т̣ха̄не виджджама̄непи ‘‘гантва̄ бхависса̄мӣ’’ти парикаппитатта̄ падава̄ре дуккат̣амева вуттам̣. дуккат̣анти па̄л̣ийа̄ авуттепи метхуна̄дӣсу вуттапуббапайогадуккат̣а̄нуломато вуттам̣. етена ча саннит̣т̣ха̄навасена лин̇ге сампат̣иччхите па̄ра̄джикам̣, тато пуримапайоге тхуллаччайан̃ча ваттаббамева. тхуллаччайаккхан̣е ниваттантопи а̄паттим̣ деса̄петва̄ муччати ева̄ти дат̣т̣хаббам̣. йатха̄ четтха, евам̣ сан̇гхабхедепи лохитуппа̄депи бхиккхӯнам̣ пуббапайога̄дӣсу дуккат̣атхуллаччайапа̄ра̄джика̄хи муччанасӣма̄ ча ведитабба̄. са̄санавируддхата̄йеттха а̄дикаммика̄нампи ана̄патти на вутта̄. паббаджджа̄йапи абхаббата̄дассанаттхам̣ панете ан̃н̃е ча па̄ра̄джикакан̣д̣е висум̣ сиккха̄падена па̄ра̄джика̄дим̣ адассетва̄ идха абхаббесу ева вутта̄ти ведитаббам̣.
там̣ ладдхӣти титтхийавесе сет̣т̣хабха̄ваггахан̣амева сандха̄йа вуттам̣. тесан̃хи титтхийа̄нам̣ сассата̄дигга̄хам̣ ган̣хантопи лин̇ге асампат̣иччхите титтхийапаккантако на хоти, там̣ ладдхим̣ аггахетва̄пи ‘‘етесам̣ ватачарийа̄ сундара̄’’ти лин̇гам̣ сампат̣иччханто титтхийапаккантако хоти ева. ладдхийа̄ абха̄вена̄ти бхиккхубха̄ве са̄лайата̄йа титтхийабха̄вӯпагаманаладдхийа̄ абха̄вена. етена ча а̄пада̄су кусачӣра̄дим̣ па̄рупантассапи наггасса вийа ана̄паттӣти дассети. упасампаннабхиккхуна̄ катхитоти еттха сан̇гхабхедакопи упасампаннабхиккхуна̄ва катхито, ма̄тугха̄така̄дайо пана анупасампаннена̄типи дат̣т̣хаббанти а̄гатам̣.
140. тираччха̄накатха̄йам̣ ‘‘йо кочи амануссаджа̄тийо, саббова имасмим̣ аттхе тираччха̄нагатоти ведитаббо’’ти етена есо мануссаджа̄тийо ева бхагавато са̄сане паббаджитум̣ ва̄ упасампаджджитум̣ ва̄ лабхати, на тато ан̃н̃ети дӣпети. тена̄ха бхагава̄ ‘‘тумхе кхоттха на̄га̄ авирул̣хидхамма̄ имасмим̣ дхаммавинайе’’ти (маха̄ва. 111).
141. а̄нантарийакатха̄йам̣ тираччха̄на̄диамануссаджа̄тито мануссаджа̄тика̄нан̃н̃ева путтесу метта̄дайопи тиккхависада̄ хонти локуттарагун̣а̄ вийа̄ти а̄ха ‘‘манусситтхибхӯта̄ джаника̄ ма̄та̄’’ти. йатха̄ манусса̄нан̃н̃ева кусалапаватти тиккхависада̄, евам̣ акусалапаваттипӣти а̄ха ‘‘сайампи мануссаджа̄тикенева̄’’тиа̄ди. атха ва̄ йатха̄ сама̄наджа̄тийасса викопане каммам̣ гарутарам̣, на татха̄ виджа̄тийасса̄ти а̄ха ‘‘манусситтхибхӯта̄’’ти. путтасамбандхена ма̄тупитусаман̃н̃а̄, даттакиттима̄дивасенапи путтавоха̄ро локе диссати, со ча кхо парийа̄йатоти ниппарийа̄йасиддхатам̣ дассетум̣ ‘‘джаника̄ ма̄та̄’’ти вуттам̣. йатха̄ мануссаттабха̄ве т̣хитассева кусаладхамма̄нам̣ тиккхависадасӯрабха̄ва̄патти йатха̄ там̣ тин̣н̣ампи бодхисатта̄нам̣ бодхиттайаниббаттийам̣, евам̣ мануссаттабха̄ве т̣хитассева акусаладхамма̄нампи тиккхависадасӯрабха̄ва̄паттӣти а̄ха ‘‘сайампи мануссаджа̄тикенева̄’’ти. а̄нантарийена̄ти еттха чутианантарам̣ нирайе пат̣исандхипхалам̣ анантарам̣ на̄ма, тасмим̣ анантаре джанакаттена нийуттам̣ а̄нантарийам̣, тена. атха ва̄ чутианантарам̣ пхалам̣ анантарам̣ на̄ма, тасмим̣ анантаре нийуттам̣, танниббаттанена анантаракаран̣асӣлам̣, анантараппайоджанам̣ ва̄ а̄нантарийам̣, тена а̄нантарийена ма̄тугха̄такакаммена. питугха̄такепи ‘‘йена мануссабхӯто джанако пита̄ сайампи мануссаджа̄тикенева сата̄ сан̃чичча джӣвита̄ воропито, айам̣ а̄нантарийена питугха̄такакаммена питугха̄тако’’тиа̄дина̄ саббам̣ ведитаббанти а̄ха ‘‘питугха̄такепи есева найо’’ти.
париваттиталин̇гампи ма̄тарам̣ ва̄ питарам̣ ва̄ джӣвита̄ воропентасса а̄нантарийакаммам̣ хотийева. сатипи хи лин̇гапариватте со ева екакамманиббатто бхаван̇гаппабандхо джӣвитаппабандхо, на ан̃н̃оти. йо пана сайам̣ мануссо тираччха̄набхӯтам̣ питарам̣ ва̄ ма̄тарам̣ ва̄, сайам̣ ва̄ тираччха̄набхӯто мануссабхӯтам̣, тираччха̄нойева ва̄ тираччха̄набхӯтам̣ джӣвита̄ воропети, тасса каммам̣ а̄нантарийам̣ на хоти, бха̄рийам̣ пана хоти, а̄нантарийам̣ а̄хаччева тит̣т̣хати. ел̣акачатуккам̣ сан̇га̄мачатуккам̣ чорачатуккан̃четтха катхетаббам̣. ‘‘ел̣акам̣ ма̄ремӣ’’ти абхисандхина̄пи хи ел̣акат̣т̣ха̄не т̣хитам̣ мануссо мануссабхӯтам̣ ма̄тарам̣ ва̄ питарам̣ ва̄ ма̄ренто а̄нантарийам̣ пхусати маран̣а̄дхиппа̄йенева а̄нантарийаваттхуно викопитатта̄. ел̣ака̄бхисандхина̄, пана ма̄та̄питиабхисандхина̄ ва̄ ел̣акам̣ ма̄ренто а̄нантарийам̣ на пхусати а̄нантарийаваттхуно абха̄вато. ма̄та̄питиабхисандхина̄ ма̄та̄питаро ма̄ренто пхуссатева. еса найо итарасмимпи чатуккадвайе. йатха̄ ча ма̄та̄питӯсу, евам̣ арахантесу ета̄ни чатукка̄ни ведитабба̄ни. саббаттха хи пуримам̣ абхисандхичиттам̣ аппама̄н̣ам̣, вадхакачиттам̣, пана тада̄рамман̣аджӣвитиндрийан̃ча пама̄н̣ам̣. ката̄нантарийакаммо ча ‘‘тасса каммасса випа̄кам̣ пат̣иба̄хесса̄мӣ’’ти сакалачаккава̄л̣ам̣ маха̄четийаппама̄н̣ехи кан̃чанатхӯпехи пӯретва̄пи сакалачаккава̄л̣ам̣ пӯретва̄ нисиннасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄пи буддхасса бхагавато сан̇гха̄т̣икан̣н̣ам̣ амун̃чанто вичаритва̄пи ка̄йасса бхеда̄ нирайамева упападжджати, паббаджджан̃ча на лабхати. питугха̄таке весийа̄ путтоти упалаккхан̣аматтам̣, кулиттхийа̄ атича̄ринийа̄ путтопи аттано питарам̣ аджа̄нитва̄ гха̄нтентопи питугха̄такова хоти.
арахантагха̄такакамме авасесанти ана̄га̄миа̄дикам̣. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана татийапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄то гахетаббо.
‘‘дут̣т̣хачиттена̄’’ти вуттамеваттхам̣ вибха̄вети ‘‘вадхакачиттена̄’’ти. вадхакачетана̄йа хи дӯситам̣ читтам̣ идха дут̣т̣хачиттам̣ на̄ма. лохитам̣ уппа̄детӣти еттха татха̄гатасса абхеджджака̄йата̄йа парӯпаккамена чаммаччхедам̣ катва̄ лохитапаггхаран̣ам̣ на̄ма наттхи, сарӣрасса пана антойева екасмим̣ т̣ха̄не лохитам̣ самосарати, а̄гха̄тена пакуппама̄нам̣ сан̃читам̣ хоти. девадаттена павиддхасилато бхиджджитва̄ гата̄ саккхалика̄пи татха̄гатасса па̄дантам̣ пахари, пхарасуна̄ пахат̣о вийа па̄до антолохитойева ахоси. джӣвако пана татха̄гатасса ручийа̄ саттхакена чаммам̣ чхиндитва̄ тамха̄ т̣ха̄на̄ дут̣т̣халохитам̣ нӣхаритва̄ пха̄сумака̄си, тенасса пун̃н̃акаммамева ахоси. тена̄ха ‘‘джӣвако вийа̄’’тиа̄ди.
атха йе париниббуте татха̄гате четийам̣ бхинданти, бодхим̣ чхинданти, дха̄тумхи упаккаманти, тесам̣ ким̣ хотӣти? бха̄рийам̣ каммам̣ хоти а̄нантарийасадисам̣. садха̄тукам̣ пана тхӯпам̣ ва̄ пат̣имам̣ ва̄ ба̄дхама̄нам̣ бодхиса̄кхам̣ чхиндитум̣ ват̣т̣ати. сачепи таттха нилӣна̄ сакун̣а̄ четийе ваччам̣ па̄тенти, чхиндитум̣ ват̣т̣атийева. парибхогачетийато хи сарӣрачетийам̣ гарутарам̣. четийаваттхум̣ бхиндитва̄ гаччханте бодхимӯлепи чхиндитва̄ харитум̣ ват̣т̣ати. йа̄ пана бодхиса̄кха̄ бодхигхарам̣ ба̄дхати, там̣ гехараккхан̣аттхам̣ чхиндитум̣ на лабхати. бодхиаттха̄йа хи гехам̣, на гехаттха̄йа бодхи. а̄санагхарепи есева найо. йасмим̣ пана а̄санагхаре дха̄ту нихита̄ хоти, тасса раккхан̣аттха̄йа там̣ са̄кхам̣ чхиндитум̣ ват̣т̣ати. бодхиджагганаттхам̣ оджохаран̣аса̄кхам̣ ва̄ пӯтит̣т̣ха̄нам̣ ва̄ чхиндитум̣ ват̣т̣атийева, саттху рӯпака̄йапат̣иджаггане вийа пун̃н̃ампи хоти.
сан̇гхабхеде чатуннам̣ камма̄нанти апалокана̄дӣнам̣ чатуннам̣ камма̄нам̣. айам̣ сан̇гхабхедакоти пакататтам̣ бхиккхум̣ сандха̄йа вуттам̣. пуббе ева па̄ра̄джикам̣ сама̄панно ва̄ ваттха̄дидосена випаннупасампадо ва̄ сан̇гхам̣ бхиндантопи а̄нантарийам̣ на пхусати, сан̇гхо пана бхиннова хоти, паббаджджа̄ часса на ва̄рита̄ти дат̣т̣хаббам̣.
бхиккхунӣдӯсане иччхама̄нанти ода̄таваттхавасанам̣ иччхама̄нам̣. тенева̄ха ‘‘гихибха̄ве сампат̣иччхитаматтейева̄’’ти. нева паббаджджа̄ аттхӣти йоджана̄. йо ча пат̣иккхитте абхаббе ча пуггале н̃атва̄ пабба̄джети, упасампа̄дети ва̄, дуккат̣ам̣. аджа̄нантасса саббаттха ана̄паттӣти ведитаббам̣.
142. габбхама̄сехи саддхим̣ вӣсати васса̄ни асса̄ти габбхавӣсо. ха̄йанавад̣д̣хананти габбхама̄сесу адхикесу уттари ха̄йанам̣, ӯнесу вад̣д̣хананти ведитаббам̣. екӯнавӣсативассанти два̄даса ма̄се ма̄тукуччхисмим̣ васитва̄ маха̄пава̄ран̣а̄йа джа̄така̄лато пат̣т̣ха̄йа екӯнавӣсативассам̣. па̄т̣ипададивасети паччхимика̄йа вассӯпагаманадивасе. ‘‘тим̣сараттидиво ма̄со’’ти (а. ни. 3.71; 8.43; вибха. 1023) вачанато ‘‘чатта̄ро ма̄са̄ париха̄йантӣ’’ти вуттам̣. вассам̣ уккад̣д̣хантӣти вассам̣ уддхам̣ кад̣д̣ханти, татийасам̣ваччхаре екама̄сасса адхикатта̄ ма̄сапариччаджанавасена вассам̣ уддхам̣ кад̣д̣хантӣти аттхо, тасма̄ татийо сам̣ваччхаро терасама̄сико хоти. сам̣ваччхарасса пана два̄дасама̄сикатта̄ ат̣т̣ха̄расасу вассесу адхикама̄се висум̣ гахетва̄ ‘‘чха ма̄са̄ вад̣д̣хантӣ’’ти вуттам̣. татоти чхама̄сато. никкан̇кха̄ хутва̄ти адхикама̄сехи саддхим̣ парипун̣н̣авӣсативассатта̄ ниббематика̄ хутва̄. йам̣ пана вуттам̣ тӣсупи ган̣т̣хипадесу ‘‘ат̣т̣ха̄расаннам̣йева васса̄нам̣ адхикама̄се гахетва̄ ган̣итатта̄ сесавассадвайассапи адхикадиваса̄ни хонти, та̄ни адхикадиваса̄ни сандха̄йа ‘никкан̇кха̄ хутва̄’ти вутта’’нти, там̣ на гахетаббам̣. на хи двӣсу вассесу адхикадиваса̄ни на̄ма висум̣ упалаббханти татийе вассе вассуккад̣д̣ханавасена адхикама̄се париччаттейева атирекама̄сасамбхавато, тасма̄ двӣсу вассесу атирекадиваса̄ни висум̣ на самбхаванти.
‘‘те две ма̄се гахетва̄ вӣсати васса̄ни парипун̣н̣а̄ни хонтӣ’’ти касма̄ вуттам̣, екӯнавӣсативассамхи ча пуна апарасмим̣ вассе паккхитте вӣсати васса̄ни парипун̣н̣а̄ни хонтӣти а̄ха ‘‘еттха пана…пе… вутта’’нти. анекаттхатта̄ нипа̄та̄нам̣ пана-саддо хисаддаттхо, еттха хӣти вуттам̣ хоти. идан̃хи вуттассеваттхасса саматтханавасена вуттам̣. имина̄ ча имам̣ дӣпети – йам̣ вуттам̣ ‘‘екӯнавӣсативассам̣ са̄ман̣ерам̣ никкхаманӣйапун̣н̣ама̄сим̣ атиккамма па̄т̣ипададивасе упасампа̄дентӣ’’ти, таттха габбхама̄сепи гахетва̄ двӣхи ма̄сехи апарипун̣н̣авӣсативассам̣ сандха̄йа ‘‘екӯнавӣсативасса’’нти вуттам̣, тасма̄ адхикама̄сесу двӣсу гахитесу ева вӣсати васса̄ни парипун̣н̣а̄ни на̄ма хонтӣти. тасма̄ти йасма̄ габбхама̄са̄пи ган̣анӯпага̄ хонти, тасма̄. екавӣсативассо хотӣти джа̄тадивасато пат̣т̣ха̄йа вӣсативассо сама̄но габбхама̄сехи саддхим̣ екавӣсативассо хоти. ан̃н̃ам̣ упасампа̄детӣти упаджджха̄йо, каммава̄ча̄чарийо ва̄ хутва̄ упасампа̄детӣти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.406) а̄гатам̣.
габбхе сайитака̄лена саддхим̣ вӣсатимам̣ вассам̣ парипун̣н̣амасса̄ти габбхавӣсо. никкхаманӣйапун̣н̣ама̄сӣти са̄ван̣ама̄сасса пун̣н̣амийа̄ а̄са̄л̣хӣпун̣н̣амийа̄ анантарапун̣н̣амӣ. па̄т̣ипададивасети паччхимика̄йа вассӯпана̄йика̄йа, два̄даса ма̄се ма̄тукуччхисмим̣ васитва̄ маха̄пава̄ран̣а̄йа джа̄там̣ упасампа̄дентӣти аттхо. ‘‘тим̣сараттидиво ма̄со, два̄дасама̄сико сам̣ваччхаро’’ти вачанато ‘‘чатта̄ро ма̄са̄ париха̄йантӣ’’ти вуттам̣. вассам̣ уккад̣д̣хантӣти вассам̣ уддхам̣ кад̣д̣ханти, ‘‘екама̄сам̣ адхикама̄со’’ти чхад̣д̣етва̄ вассам̣ упагаччхантӣти аттхо, тасма̄ татийо татийо сам̣ваччхаро терасама̄сико хоти. те две ма̄се гахетва̄ти никкхаманӣйапун̣н̣ама̄сато йа̄ва джа̄тадивасабхӯта̄ маха̄пава̄ран̣а̄, та̄ва йе две ма̄са̄ ана̄гата̄, тесам̣ аттха̄йа адхикама̄сато ладдхе две ма̄се гахетва̄. тена̄ха ‘‘йо пава̄ретва̄ вӣсативассо бхависсатӣ’’тиа̄ди. ‘‘никкан̇кха̄ хутва̄’’ти идам̣ ат̣т̣ха̄расаннам̣ васса̄нам̣ ева адхикама̄се гахетва̄ тато вӣсатийа̄ вассесупи ча̄туддасӣнам̣ аттха̄йа чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ париха̄панена саббатха̄ парипун̣н̣авӣсативассатам̣ сандха̄йа вуттам̣.
пава̄ретва̄ вӣсативассо бхависсатӣти маха̄пава̄ран̣а̄дивасе атикканте габбхавассена саха вӣсативассо бхависсатӣти аттхо. тасма̄ти йасма̄ габбхама̄са̄пи ган̣анӯпага̄ хонти, тасма̄. екавӣсативассоти джа̄тийа̄ вӣсативассам̣ сандха̄йа вуттам̣. ан̃н̃ам̣ упасампа̄детӣти упаджджха̄йо, а̄чарийо ва̄ хутва̄ упасампа̄дети. сопӣти упасампа̄дентопи анупасампанноти вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. па̄читтийа 2.406) а̄гатам̣.
еттха сийа̄ – ат̣т̣хакатха̄т̣ӣка̄су ‘‘ат̣т̣ха̄расасу вассесу чха ма̄са̄ вад̣д̣хантӣ’’ти вуттам̣, ида̄ни пана ‘‘екӯнавӣсатийа̄ вассесу сатта ма̄са̄ адхика̄’’ти ваданти, катхаметтха вин̃н̃а̄таббанти? вуччате – ат̣т̣хакатха̄т̣ӣка̄су са̄санавоха̄рена локийагатим̣ анупагамма тӣсу тӣсу сам̣ваччхаресу ма̄сачхад̣д̣анам̣ гахетва̄ ‘‘ат̣т̣ха̄расасу вассесу чха ма̄са̄ вад̣д̣хантӣ’’ти вуттам̣, ида̄ни пана ведавоха̄рена чандасӯрийагатисан̇кха̄там̣ титхим̣ гахетва̄ ган̣енто ‘‘екӯнавӣсатийа̄ вассесу сатта ма̄са̄ адхика̄’’ти вадантӣти, там̣ вассӯпана̄йикакатха̄йам̣ а̄ви бхависсати.
143. ма̄та̄ ва̄ мата̄ хотӣти самбандхо. сойева̄ти паббаджджа̄пеккхо ева.
144. ‘‘екасӣма̄йан̃ча ан̃н̃епи бхиккхӯ аттхӣти имина̄ екасӣма̄йам̣ бхиккхумхи асати бхан̣д̣укамма̄рочанакиччам̣ наттхӣти дассети. кхан̣д̣асӣма̄йа ва̄ т̣хатва̄ надӣсамудда̄дӣни ва̄ гантва̄ пабба̄джетабботи етена саббе сӣмат̣т̣хакабхиккхӯ а̄пуччхитабба̄, ана̄пуччха̄ пабба̄джетум̣ на ват̣т̣атӣти дӣпети.
145. ана̄мат̣т̣хапин̣д̣апа̄танти аггахитааггам̣ пин̣д̣апа̄там̣. са̄ман̣ерабха̄гасамако а̄мисабха̄готи еттха кин̃ча̄пи са̄ман̣ера̄нам̣ а̄мисабха̄гасса самакамева дӣйама̄натта̄ висум̣ са̄ман̣ерабха̄го на̄ма наттхи, хет̣т̣ха̄ гаччхантам̣ пана бхаттам̣ када̄чи мандам̣ бхавеййа, тасма̄ упари аггахетва̄ са̄ман̣ерапа̄л̣ийа̄ва гахетва̄ да̄табботи адхиппа̄йо. нийатапаббаджджассева ча̄йам̣ бха̄го дӣйати. тенева ‘‘апаккам̣ патта’’нтиа̄ди вуттам̣. ан̃н̃е ва̄ бхиккхӯ да̄тука̄ма̄ хонтӣти самбандхо.
146. сайам̣ пабба̄джетабботи кесаччхедана̄дӣни сайам̣ каронтена пабба̄джетаббо. кесаччхеданам̣ ка̄са̄йаччха̄данам̣ саран̣ада̄нанти хи има̄ни тӣн̣и каронто ‘‘пабба̄джетӣ’’ти вуччати, тесу екам̣ две ва̄пи каронто татха̄ вохарӣйатийева, тасма̄ етам̣ пабба̄джехӣти кесаччхеданам̣ ка̄са̄йаччха̄данан̃ча сандха̄йа вуттам̣. упаджджха̄йам̣ уддисса пабба̄джетӣти еттха̄пи есева найо. кхан̣д̣асӣмам̣ нетва̄ти бхан̣д̣укамма̄рочанапарихаран̣аттхам̣ вуттам̣. тена сабхиккхуке виха̄ре ан̃н̃ампи ‘‘етасса кесе чхинда̄’’ти ваттум̣ на ват̣т̣ати. пабба̄джетва̄ти кесаччхеданам̣ сандха̄йа вадати. бхиккхуто ан̃н̃о пабба̄джетум̣ на лабхатӣти саран̣ада̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. тенева̄ха ‘‘са̄ман̣еро пана̄’’тиа̄дӣти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха т̣ӣ. маха̄вагга 3.34) а̄гатам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.34) пана – сайам̣ пабба̄джетабботи еттха ‘‘кесамассум̣ оха̄ретва̄’’тиа̄дивачанато кесаччхеданака̄са̄йаччха̄данасаран̣ада̄на̄ни паббаджанам̣ на̄ма, тесу паччхимадвайам̣ бхиккхӯхи ева ка̄таббам̣, ка̄ретаббам̣ ва̄. пабба̄джехӣти идам̣ тивидхампи сандха̄йа вуттам̣. кхан̣д̣асӣмам̣ нетва̄ти бхан̣д̣укамма̄рочанапарихаран̣аттхам̣. бхиккхӯнан̃хи ана̄рочетва̄ екасӣма̄йа ‘‘етасса кесе чхинда̄’’ти ан̃н̃ам̣ а̄н̣а̄петумпи на ват̣т̣ати. пабба̄джетва̄ти кеса̄диччхеданамева сандха̄йа вуттам̣ ‘‘ка̄са̄йа̄ни аччха̄детва̄’’ти висум̣ вуттатта̄. пабба̄джетум̣ на лабхатӣти саран̣ада̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. анупасампаннена бхиккхуа̄н̣аттийа̄ диннампи саран̣ам̣ на рухатӣти вуттам̣.
ваджирабуддхит̣ӣка̄йампи (ваджира т̣ӣ. маха̄вагга 34) – кхан̣д̣асӣмам̣ нетва̄ти бхан̣д̣укамма̄рочанапарихаран̣аттхам̣ вуттам̣, тена сабхиккхуке виха̄ре ан̃н̃ампи ‘‘етасса кесе чхинда̄’’ти ваттум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘пабба̄джетва̄’’ти имасса адхиппа̄йапака̄санаттхам̣ ‘‘ка̄са̄йа̄ни аччха̄детва̄ ехӣ’’ти вуттам̣. упаджджха̄йо че кесамассуоропана̄дӣни акатва̄ паббаджджаттхам̣ саран̣а̄ни дети, на рухати паббаджджа̄. каммава̄ча̄йа са̄ветва̄ упасампа̄дети, рухати упасампада̄. апаттачӣвара̄нам̣ упасампада̄сиддхидассанато, каммавипаттийа̄ абха̄вато четам̣ йуджджатева̄ти еке. хоти четтха –
‘‘салин̇гассева паббаджджа̄, вилин̇гасса̄пи четара̄;
апетапуббавесасса, там̣двайа̄ ити ча̄паре’’ти.
бхиккхуна̄ хи сахаттхена ва̄ а̄н̣аттийа̄ ва̄ диннамева ка̄са̄вам̣ ват̣т̣ати, адиннам̣ на ват̣т̣атӣти пана сантесвева ка̄са̄весу, на̄сантесу асамбхаватоти тесам̣ адхиппа̄йоти а̄гато.
бхаббарӯпоти бхаббасабха̄во. тамеваттхам̣ парийа̄йантарена вибха̄вети ‘‘сахетуко’’ти. н̃а̄тоти па̄кат̣о. йасассӣти парива̄расампаттийа̄ саманна̄гато.
ван̣н̣асан̣т̣ха̄нагандха̄сайока̄савасена асучиджегуччхапат̣икӯлабха̄вам̣ па̄кат̣ам̣ каронтена̄ти самбандхо. таттха кеса̄ на̄мете ван̣н̣атопи пат̣икӯла̄, сан̣т̣ха̄натопи гандхатопи а̄сайатопи ока̄сатопи пат̣икӯла̄. манун̃н̃епи хи йа̄гупатте ва̄ бхаттапатте ва̄ кесаван̣н̣ам̣ кин̃чи дисва̄ ‘‘кесамиссакамидам̣, харатха на’’нти джигуччханти, евам̣ кеса̄ ван̣н̣ато пат̣икӯла̄. раттим̣ бхун̃джанта̄пи кесасан̣т̣ха̄нам̣ аккава̄кам̣ ва̄ макачива̄кам̣ ва̄ чхупитва̄ татхева джигуччханти, евам̣ сан̣т̣ха̄натопи пат̣икӯла̄. теламаккханапуппхадхӯма̄дисан̇кха̄равирахита̄нан̃ча кеса̄нам̣ гандхо парамаджегуччхо хоти. тато джегуччхатаро аггимхи паккхитта̄нам̣. кеса̄ хи ван̣н̣асан̣т̣ха̄нато аппат̣икӯла̄пи сийум̣, гандхена пана пат̣икӯла̄йева. йатха̄ хи дахарасса кума̄ракасса ваччам̣ ван̣н̣ато халиддиван̣н̣ам̣, сан̣т̣ха̄нато халиддипин̣д̣исан̣т̣ха̄нам̣. сан̇карат̣т̣ха̄не чхад̣д̣итан̃ча уддхума̄такака̄л̣асунакхасарӣрам̣ ван̣н̣ато та̄лапаккаван̣н̣ам̣, сан̣т̣ха̄нато ват̣т̣етва̄ виссат̣т̣хамудин̇гасан̣т̣ха̄нам̣, да̄т̣ха̄писса суманамакул̣асадиса̄, там̣ убхайампи ван̣н̣асан̣т̣ха̄нато сийа̄ аппат̣икӯлам̣, гандхена пана пат̣икӯламева, евам̣ кеса̄пи сийум̣ ван̣н̣асан̣т̣ха̄нато аппат̣икӯла̄, гандхена пана пат̣икӯла̄йева̄ти.
йатха̄ пана асучит̣т̣ха̄не га̄маниссандена джа̄та̄ни сӯпеййапан̣н̣а̄ни на̄гарикаманусса̄нам̣ джегуччха̄ни хонти апарибхога̄ни, евам̣ кеса̄пи пуббалохитамуттакарӣсапиттасемха̄диниссандена джа̄татта̄ парамаджегуччха̄ти. евам̣ а̄сайатопи пат̣икӯла̄. име ча кеса̄ на̄ма гӯтхара̄симхи ут̣т̣хитакан̣н̣ака̄ вийа екатим̣сакот̣т̣ха̄сара̄симхи джа̄та̄, те суса̄насан̇ка̄рат̣т̣ха̄на̄дӣсу джа̄таса̄кам̣ вийа, парикха̄дӣсу джа̄такамалакувалайа̄дипуппхам̣ вийа ча асучит̣т̣ха̄не джа̄татта̄ парамаджегуччха̄ти евам̣ ока̄сато пат̣икӯла̄тиа̄дина̄ найена тачапан̃чакасса ван̣н̣а̄дивасена пат̣икӯлабха̄вам̣ пака̄сентена̄ти аттхо.
ниджджӣваниссаттабха̄вам̣ ва̄ па̄кат̣ам̣ каронтена̄ти име кеса̄ на̄ма сӣсакат̣а̄хапаливет̣ханачамме джа̄та̄, таттха йатха̄ ваммикаматтхаке джа̄тесу кун̣т̣хатин̣есу на ваммикаматтхако джа̄на̄ти ‘‘майи кун̣т̣хатин̣а̄ни джа̄та̄нӣ’’ти, на̄пи кун̣т̣хатин̣а̄ни джа̄нанти ‘‘майам̣ ваммикаматтхаке джа̄та̄нӣ’’ти. евамева на сӣсакат̣а̄хапаливет̣ханачаммам̣ джа̄на̄ти ‘‘майи кеса̄ джа̄та̄’’ти, на̄пи кеса̄ джа̄нанти ‘‘майам̣ сӣсакат̣а̄хапаливет̣ханачамме джа̄та̄’’ти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ‘‘кеса̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯ’’тиа̄дина̄ найена ниджджӣваниссаттабха̄вам̣ пака̄сентена. пуббети пуримабуддха̄нам̣ сантике. маддитасан̇кха̄роти на̄марӯпававаттха̄нена чева паччайапариггахавасена ча н̃а̄н̣ена паримаддитасан̇кха̄ро. бха̄витабха̄ваноти кала̄пасаммасана̄дина̄ саббасо кусалабха̄вана̄йа пӯран̣ена бха̄витабха̄вано. адиннам̣ на ват̣т̣атӣти еттха ‘‘паббаджджа̄ на рухатӣти вадантӣ’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.34) вуттам̣.
вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.34) пана – йасассӣти парива̄расампанно. ниджджӣваниссаттабха̄ванти ‘‘кеса̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯ’’тиа̄динайам̣ сан̇ган̣ха̄ти, саббам̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.311) а̄гатанайена гахетаббам̣. пуббети пуббабуддхуппа̄десу. маддитасан̇кха̄роти випассана̄васена вуттам̣. бха̄витабха̄ваноти саматхавасенапи.
ка̄са̄йа̄ни тиккхаттум̣ ва̄…пе… пат̣игга̄ха̄петабботи еттха ‘‘саббадуккханиссаран̣аттха̄йа имам̣ ка̄са̄вам̣ гахетва̄’’ти ва̄ ‘‘там̣ ка̄са̄вам̣ датва̄’’ти ва̄ ватва̄ ‘‘пабба̄джетха мам̣, бханте, анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти евам̣ йа̄чанапуббакам̣ чӣварам̣ пат̣иччха̄пети. атха̄пӣтиа̄ди тиккхаттум̣ пат̣игга̄ха̄панато парам̣ каттаббавидхидассанам̣, атха̄пӣти тато парампӣти аттхо. кечи пана ‘‘чӣварам̣ аппат̣игга̄ха̄петва̄ пабба̄джанаппака̄рабхедадассанаттхам̣ ‘атха̄пӣ’ти вуттам̣. атха̄пӣти атха ва̄ти аттхо’’ти ваданти. адиннам̣ на ват̣т̣атӣти имина̄ паббаджджа̄ на рухатӣти дассети.
147. па̄де ванда̄петва̄ти па̄да̄бхимукхам̣ нама̄петва̄. дӯре вандантопи хи па̄де вандатӣти вуччатӣти. упаджджха̄йена ва̄ти еттха йасса сантике упаджджхам̣ ган̣ха̄ти, айам̣ упаджджха̄йо. йам̣ а̄бхисама̄ча̄рикесу винайанаттха̄йа а̄чарийам̣ катва̄ ниййа̄тенти, айам̣ а̄чарийо. саче пана упаджджха̄йо сайамева саббам̣ сиккха̄пети, ан̃н̃ампи на ниййа̄тети, упаджджха̄йовасса а̄чарийопи хоти. йатха̄ упасампада̄ка̄ле сайамева каммава̄чам̣ ва̄ченто упаджджха̄йова каммава̄ча̄чарийопи хотӣти вуттам̣.
анун̃н̃а̄таупасампада̄ти н̃аттичатуттхакаммена анун̃н̃а̄таупасампада̄. т̣ха̄накаран̣асампаданти еттха ураа̄дӣни т̣ха̄на̄ни, сам̣вута̄дӣни каран̣а̄нӣти ведитабба̄ни. ануна̄сикантам̣ катва̄ да̄нака̄ле антара̄виччхедам̣ акатва̄ да̄табба̄нӣти дассетум̣ ‘‘екасамбандха̄нӣ’’ти вуттам̣. виччхиндитва̄ти ма-ка̄рантам̣ катва̄ да̄насамайе виччхедам̣ катва̄.
148. саббамасса каппийа̄каппийам̣ а̄чиккхитаббанти дасасиккха̄падавинимуттам̣ пара̄ма̄са̄пара̄ма̄са̄дибхедам̣ каппийа̄каппийам̣ а̄чиккхитаббам̣. а̄бхисама̄ча̄рикесу винетабботи имина̄ ‘‘секхийаупаджджха̄йаватта̄диа̄бхисама̄ча̄рикасӣламанена пӯретаббам̣. таттха ча каттаббасса акаран̣е, акаттаббасса ча каран̣е дан̣д̣акамма̄рахо хотӣти дӣпетӣти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.34) вуттам̣. ануна̄сикантам̣ катва̄ да̄нака̄ле антара̄виччхедо на ка̄табботи а̄ха ‘‘екасамбандха̄нӣ’’ти. а̄бхисама̄ча̄рикесу винетабботи имина̄ секхийаватта̄ккхандхакаваттесу, ан̃н̃есу ча суккависсат̣т̣хиа̄дилокаваджджасиккха̄падесу ча са̄ман̣ерехи ваттитаббам̣, таттха аваттама̄но аладжджӣ дан̣д̣акамма̄рахо ча хотӣти дассетӣти вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.34).
ура̄дӣни т̣ха̄на̄ни на̄ма, сам̣вута̄дӣни каран̣а̄ни на̄ма. ануна̄сикантам̣ катва̄ екасамбандхам̣ катва̄ да̄нака̄ле антара̄ ат̣т̣хатва̄ ваттаббам̣, виччхиндитва̄ да̄нака̄лепи йатха̄вуттат̣т̣ха̄не ева виччхедо, ан̃н̃атра на ват̣т̣атӣти ликхитам̣, ануна̄сиканте дӣйама̄не кхалитва̄ ‘‘буддхам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти ма-ка̄рена миссӣбхӯте кхетте отин̣н̣атта̄ ват̣т̣атӣти упатиссаттхеро. миссам̣ катва̄ ваттум̣ ват̣т̣ати, вачанака̄ле пана ануна̄сикат̣т̣ха̄не виччхедам̣ акатва̄ ваттаббанти дхаммасириттхеро. ‘‘евам̣ каммава̄ча̄йампӣ’’ти вуттам̣. убхатосуддхийа̄ва ват̣т̣атӣти еттха маха̄тхеро патитаданта̄дика̄ран̣ата̄йа ачатурассам̣ катва̄ вадати, бйаттаса̄ман̣еро самӣпе т̣хито паббаджджа̄пеккхам̣ бйаттам̣ вада̄пети, маха̄тхерена авуттам̣ вада̄петӣти на ват̣т̣ати. каммава̄ча̄йа итаро бхиккху че вадати, ват̣т̣атӣти. сан̇гхо хи каммам̣ кароти, на пуггалоти. на, на̄на̄сӣмапаваттакаммава̄ча̄са̄ман̃н̃анайена пат̣иккхипитаббатта̄. атха тхерена чатурассам̣ вуттам̣ паббаджджа̄пеккхам̣ ваттум̣ асакконтам̣ са̄ман̣еро сайам̣ ватва̄ вада̄пети, убхатосуддхи ева хоти тхерена вуттассева вуттатта̄. ‘‘буддхам̣ саран̣ам̣ гаччханто аса̄дха̄ран̣е буддхагун̣ам̣, дхаммам̣ саран̣ам̣ гаччханто нибба̄нам̣, сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гаччханто секкхадхаммам̣ асеккхадхамман̃ча саран̣ам̣ гаччхатӣ’’ти аггахитаггахан̣авасена йоджана̄ ка̄табба̄. ан̃н̃атха̄ саран̣аттайасан̇карадосо. саббамасса каппийа̄каппийанти дасасиккха̄падавинимуттам̣ пара̄ма̄са̄пара̄ма̄са̄дибхедам̣. ‘‘а̄бхисама̄ча̄рикесу винетаббо’’ти вачанато секхийаупаджджха̄йаватта̄диа̄бхисама̄ча̄рикасӣламанена пӯретаббам̣. таттха ча̄риттасса акаран̣е, ва̄риттасса каран̣е дан̣д̣акамма̄рахо хотӣ’’ти дӣпетӣти ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. маха̄вагга 34) а̄гато.
ануджа̄на̄ми бхиккхаве са̄ман̣ера̄нам̣ даса сиккха̄пада̄нӣтиа̄дӣсу сиккхитабба̄ни пада̄ни сиккха̄пада̄ни, сиккха̄кот̣т̣ха̄са̄ти аттхо. сиккха̄йа ва̄ пада̄ни сиккха̄пада̄ни, адхисӣлаадхичиттаадхипан̃н̃а̄сиккха̄нам̣ адхигамупа̄йоти аттхо. аттхато пана ка̄ма̄вачаракусалачиттасампайутта̄ виратийо, там̣сампайуттадхамма̄ панеттха таггахан̣енева гахетабба̄. па̄н̣оти параматтхато джӣвитиндрийам̣, тасса атипа̄танам̣ пабандхавасена паваттитум̣ адатва̄ саттха̄дӣхи атиккамма абхибхавитва̄ па̄танам̣ па̄н̣а̄типа̄то, па̄н̣авадхоти аттхо. со пана аттхато па̄н̣е па̄н̣асан̃н̃ино джӣвитиндрийупаччхедакаупаккамасамут̣т̣ха̄пика̄ вадхакачетана̄ва, тасма̄ па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣и, верахетута̄йа верасан̇кха̄там̣ па̄н̣а̄типа̄та̄дипа̄падхаммам̣ ман̣ати нӣхаратӣти вирати ‘‘вераман̣ӣ’’ти вуччати. вирамати ета̄йа̄ти ва̄ ‘‘вираматӣ’’ти ваттаббе нируттинайена ‘‘вераман̣ӣ’’ти сама̄да̄навирати вутта̄. еса найо сесесупи.
адиннасса а̄да̄нам̣ адинна̄да̄нам̣, тхеййачетана̄. абрамхачарийанти асет̣т̣хачарийам̣, маггенамаггапат̣ипаттисамут̣т̣ха̄пика̄ метхуначетана̄. муса̄ти абхӯтаваттху, тасса ва̄до абхӯтам̣ н̃атва̄ва бхӯтато вин̃н̃а̄паначетана̄ муса̄ва̄до. пит̣т̣хапӯва̄диниббатта̄ сура̄ чева пуппха̄сава̄дибхедам̣ мерайан̃ча сура̄мерайам̣. тадева маданӣйат̣т̣хена маджджан̃чева пама̄дака̄ран̣ат̣т̣хена пама̄дат̣т̣ха̄нан̃ча, там̣ йа̄йа четана̄йа пивати, тасса̄ евам̣ адхивачанам̣.
арун̣уггаманато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва маджджханхика̄, айам̣ арийа̄нам̣ бходжанасса ка̄ло на̄ма, тадан̃н̃о вика̄ло. бхун̃джитаббат̣т̣хена бходжананти идха саббам̣ йа̄вака̄ликам̣ вуччати, тасса аджджхохаран̣ам̣ идха уттарападалопена бходжананти адхиппетам̣. вика̄ле бходжанам̣ аджджхохаран̣ам̣ вика̄лабходжанам̣, вика̄ле ва̄йа̄вака̄ликасса бходжанам̣ аджджхохаран̣ам̣ вика̄лабходжанантипи аттхо гахетаббо, там̣ аттхато вика̄ле йа̄вака̄ликааджджхохаран̣ачетана̄ва.
са̄санасса анануломатта̄ висӯкам̣ пат̣а̄н̣ӣбхӯтам̣ дассанам̣ ‘‘висӯкадассанам̣, наччагӣта̄дидассанасавана̄нан̃чева ват̣т̣акайуддхаджӯтакӣл̣а̄дисаббакӣл̣а̄нан̃ча на̄мам̣. дассананти четтха пан̃чаннампи вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ йатха̄сакам̣ висайасса а̄лочанасабха̄вата̄йа дассанасаддена сан̇гахетаббатта̄ саванампи сан̇гахитам̣. наччагӣтава̄дитасаддехи четтха аттано наччанага̄йана̄дӣнипи сан̇гахита̄нӣти дат̣т̣хаббам̣.
ма̄ла̄ти баддхамабаддхам̣ ва̄ пуппхам̣, антамасо сутта̄димайампи алан̇ка̄раттха̄йа пил̣андхийама̄нам̣ ма̄ла̄твева вуччати. гандханти ва̄сачун̣н̣а̄дивилепанато ан̃н̃ам̣ йам̣ кин̃чи гандхаджа̄там̣. вилепананти писитва̄ гахитам̣ чхавира̄гакаран̣ан̃чева гандхаджа̄тан̃ча. дха̄ран̣ам̣ на̄ма пил̣андханам̣. ман̣д̣анам̣ на̄ма ӯнат̣т̣ха̄напӯран̣ам̣. гандхавасена, чхавира̄гавасена ва̄ са̄дийанам̣ вибхӯсанам̣ на̄ма, ма̄ла̄дӣсу ва̄ дха̄ран̣а̄дӣни йатха̄ккамам̣ йоджетабба̄ни. тесам̣ дха̄ран̣а̄дӣнам̣ т̣ха̄нам̣ ка̄ран̣ам̣ вӣтиккамачетана̄.
учча̄ти учча-саддена сама̄наттхо нипа̄то. учча̄сайанам̣ вуччати пама̄н̣а̄тиккантам̣ а̄санда̄ди. маха̄сайанам̣ акаппийаттхаран̣ехи аттхатам̣ салохитавита̄нан̃ча. етесу хи а̄санам̣ сайанан̃ча учча̄сайанамаха̄сайанасаддехи гахита̄ни уттарападалопена. джа̄тарӯпараджатапат̣иггахан̣а̄ти еттха раджатасаддена да̄рума̄сака̄ди саббам̣ рӯпийам̣ сан̇гахитам̣. мутта̄ман̣иа̄дайопеттха дхан̃н̃аккхеттаваттха̄дайо ча сан̇гахита̄ти дат̣т̣хабба̄. пат̣иггахан̣а-саддена пана пат̣игга̄ха̄панаса̄дийана̄нипи сан̇гахита̄ни.
149. сена̄санагга̄хо ча пат̣иппассамбхантӣти имина̄ вассаччхедам̣ дассети. упасампанна̄нампи па̄ра̄джикасама̄паттийа̄ саран̣агамана̄диса̄ман̣ерабха̄вассапи винассанато сена̄санагга̄хо ча пат̣иппассамбхати, сан̇гхала̄бхампи те на лабхантӣти ведитаббам̣. пуримика̄йа пуна саран̣а̄ни гахита̄нӣти саран̣агахан̣ена саха тадахевасса вассӯпагаманампи дассети. паччхимика̄йа васса̄ва̄сиканти васса̄ва̄сикала̄бхаггахан̣адассанаматтамеветам̣, тато пурепи ва̄ паччха̄пи ва̄ васса̄ва̄сикан̃ча чӣварама̄сесу сан̇гхе уппаннака̄лачӣваран̃ча пуримика̄йа упагантва̄ авипаннасӣло са̄ман̣еро лабхати ева. саче паччхимика̄йа гахита̄нӣти паччхимика̄йа вассӯпагаманан̃ча чхиннавассатан̃ча дассети. тасса хи ка̄лачӣварала̄бхо на па̄пун̣а̄ти, тасма̄ ‘‘апалокетва̄ ла̄бхо да̄таббо’’ти вуттам̣. васса̄ва̄сикала̄бхо пана йади сена̄санасса̄мика̄ да̄йака̄ сена̄санагуттаттха̄йа паччхимика̄йа упагантва̄ ваттам̣ катва̄ аттано сена̄сане васантассапи васса̄ва̄сикам̣ да̄таббанти ваданти, анапалокетва̄пи да̄таббова. йам̣ пана са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.108) ‘‘паччхимика̄йа васса̄ва̄сикам̣ лаччхатӣти паччхимика̄йа пуна вассам̣ упагататта̄ лаччхатӣ’’ти вуттам̣, тампи васса̄ва̄сике да̄йака̄нам̣ имам̣ адхиппа̄йам̣ нисса̄йа вуттан̃че, сундарам̣, сан̇гхикам̣, ка̄лачӣварампи сандха̄йа вуттан̃че, на йуджджатӣти ведитаббам̣.
на аджа̄нитва̄ти ‘‘сура̄’’ти аджа̄нитва̄ пивато па̄н̣а̄типа̄та̄вераман̣иа̄дисаббасӣлабхедам̣ саран̣абхедан̃ча на а̄паджджати. акусалам̣ пана сура̄па̄на̄вераман̣исӣлабхедо ча хоти ма̄ла̄дидха̄ран̣а̄дӣсу вийа̄ти дат̣т̣хаббам̣. итара̄нӣти вика̄лабходжана̄вераман̣иа̄дӣни. та̄нипи хи сан̃чичча вӣтиккамантасса там̣ там̣ бхиджджати ева, итарӣтаресам̣ пана абхиджджанена на̄санан̇га̄ни на хонти. тенева ‘‘етесу бхиннесӯ’’ти бхедавачанам̣ вуттам̣.
аччайам̣ деса̄петабботи ‘‘аччайо мам̣ бханте ачча̄гама̄’’тиа̄дина̄ сан̇гхамаджджхе деса̄петва̄ саран̣асӣлам̣ да̄таббанти адхиппа̄йо па̄ра̄джикатта̄ тесам̣. тена̄ха ‘‘лин̇гана̄сана̄йа на̄сетаббо’’ти. айамева хи на̄сана̄ идха̄дхиппета̄ти лин̇гана̄сана̄ка̄ран̣ехи па̄н̣а̄типа̄та̄дӣхи аван̣н̣абха̄сана̄дӣнам̣ саха патитатта̄ вуттам̣. нану ча кан̣т̣акаса̄ман̣еропи миччха̄дит̣т̣хико ева, тасса ча хет̣т̣ха̄ дан̣д̣акаммана̄сана̄ва вутта̄, идха пана миччха̄дит̣т̣хикасса лин̇гана̄сана̄ вуччати, ко имесам̣ бхедоти чоданам̣ манаси нидха̄йа̄ха ‘‘сассатуччхеда̄нан̃хи ан̃н̃атарадит̣т̣хико’’ти. еттха ча̄йам̣ адхиппа̄йо – йо хи ‘‘атта̄ иссаро’’ти ва̄ ‘‘ниччо дхуво’’тиа̄дина̄ ва̄ ‘‘атта̄ уччхиджджиссати винассиссатӣ’’тиа̄дина̄ ва̄ титтхийапарикаппитам̣ йам̣ кин̃чи сассатуччхедадит̣т̣хим̣ дал̣хам̣ гахетва̄ вохарати, тасса са̄ па̄ра̄джикат̣т̣ха̄нам̣ хоти, со ча лин̇гана̄сана̄йа на̄сетаббо. йо пана ӣдисам̣ дит̣т̣хим̣ аггахетва̄ са̄саникова хутва̄ кевалам̣ буддхавачана̄дхиппа̄йам̣ випарӣтато гахетва̄ бхиккхӯхи овадийама̄нопи аппат̣иниссаджджитва̄ вохарати, тасса са̄ дит̣т̣хи па̄ра̄джикам̣ на хоти, со пана кан̣т̣акана̄сана̄йа ева на̄сетабботи вимативиноданийам̣. имасмим̣ т̣ха̄не са̄раттхадӣпанийам̣ дасасиккха̄падато пат̣т̣ха̄йа виттха̄рато ван̣н̣ана̄ а̄гата̄, са̄ пора̄н̣ат̣ӣка̄йам̣ саббасо поттхакам̣ а̄рул̣ха̄, тасма̄ идха на виттха̄райимха.
150. ‘‘аттано паривен̣анти идам̣ пуггаликам̣ сандха̄йа вутта’’нти ган̣т̣хипадесу вуттам̣. айам̣ панеттха ган̣т̣хипадака̄ра̄нам̣ адхиппа̄йо – вассаггена паттасена̄сананти имина̄ тасса вассаггена паттам̣ сан̇гхикасена̄санам̣ вуттам̣. аттано паривен̣анти имина̄пи тассева пуггаликасена̄санам̣ вуттанти. айам̣ панеттха амха̄кам̣ кханти – йаттха ва̄ васатӣти имина̄ сан̇гхикам̣ ва̄ хоту пуггаликам̣ ва̄, тасса нибаддхавасанакасена̄санам̣ вуттам̣. йаттха ва̄ пат̣иккаматӣти имина̄ пана йам̣ а̄чарийупаджджха̄йасса васанат̣т̣ха̄нам̣ упат̣т̣ха̄на̄динимиттам̣ нибаддхам̣ пависати, там̣ а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ пависанат̣т̣ха̄нам̣ вуттам̣, тасма̄ тадубхайам̣ дассетум̣ ‘‘убхайенапи аттано паривен̣ан̃ча вассаггена паттасена̄санан̃ча вутта’’нти а̄ха. таттха аттано паривен̣анти имина̄ а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ нива̄санат̣т̣ха̄нам̣ дасситам̣, вассаггена паттасена̄сананти имина̄ пана тасса васанат̣т̣ха̄нам̣, тасма̄ тадубхайампи сан̇гхикам̣ ва̄ хоту пуггаликам̣ ва̄, а̄варан̣ам̣ ка̄таббамева̄ти. мукхадва̄риканти мукхадва̄рена бхун̃джитаббам̣. дан̣д̣акаммам̣ катва̄ти дан̣д̣акаммам̣ йоджетва̄. дан̣д̣енти виненти етена̄ти дан̣д̣о, сойева каттаббатта̄ камманти дан̣д̣акаммам̣, а̄варан̣а̄ди. дан̣д̣акаммамасса каротха̄ти асса дан̣д̣акаммам̣ йоджетха а̄н̣а̄петха. дан̣д̣акамманти ва̄ ниггахакаммам̣, тасма̄ ниггахамасса каротха̄ти вуттам̣ хоти. еса найо саббаттха ӣдисесу т̣ха̄несу.
сена̄санагга̄хо ча пат̣иппассамбхантӣти имина̄ чхиннавассо хотӣти дӣпети. саче а̄кин̣н̣адосова хоти, а̄йатим̣ сам̣варе на тит̣т̣хати, никкад̣д̣хитабботи еттха саче йа̄вататийам̣ вуччама̄но на орамати, сан̇гхам̣ апалокетва̄ на̄сетаббо, пуна паббаджджам̣ йа̄чама̄нопи апалокетва̄ пабба̄джетабботи ваданти. паччхимика̄йа васса̄ва̄сикам̣ лаччхатӣти паччхимика̄йа пуна вассам̣ упагататта̄ лаччхати. апалокетва̄ ла̄бхо да̄табботи чхиннавассата̄йа вуттам̣. итара̄ни пан̃ча сиккха̄пада̄нӣти вика̄лабходжана̄дӣни пан̃ча. аччайам̣ деса̄петабботи ‘‘аччайо мам̣ бханте ачча̄гама̄’’тиа̄дина̄ найена деса̄петабботи са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.108) вуттам̣.
ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре
паббаджджа̄виниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма
два̄вӣсатимо париччхедо.
упасампада̄виниччхайакатха̄
евам̣ паббаджджа̄виниччхайам̣ катхетва̄ таданантарам̣ упасампада̄виниччхайо катхетаббо, евам̣ сантепи ат̣т̣хакатха̄йам̣ упасампада̄виниччхайакатха̄ па̄л̣иван̣н̣ана̄васенева а̄гата̄, но па̄л̣имуттакавиниччхайавасена, имасса пана пакаран̣асса па̄л̣имуттакавиниччхайакатха̄бхӯтатта̄ тамакатхетва̄ ниссайавиниччхайо ева а̄чарийена катхито, майам̣ пана упасампада̄виниччхайасса атисукхуматта̄ атигамбхӣратта̄ судуллабхатта̄ са̄сана̄нуггахаттхам̣ а̄чарийена авуттампи самантапа̄са̄дикато нӣхаритва̄ вимативиноданӣа̄диппакаран̣есу а̄гатавиниччхайена алан̇каритва̄ там̣ виниччхайам̣ катхайисса̄ма.
тена кхо пана самайена̄ти йена самайена бхагавата̄ ‘‘на бхиккхаве анупаджджха̄йако’’тиа̄дисиккха̄падам̣ апан̃н̃аттам̣ хоти, тена самайена. анупаджджха̄йаканти упаджджхам̣ ага̄ха̄петва̄ саббена саббам̣ упаджджха̄йавирахитам̣, евам̣ упасампанна̄ нева дхаммато на а̄мисато сан̇гахам̣ лабханти, те париха̄йантийева, на вад̣д̣ханти. на бхиккхаве анупаджджха̄йакоти упаджджхам̣ ага̄ха̄петва̄ нирупаджджха̄йако на упасампа̄детаббо, йо упасампа̄деййа, а̄патти дуккат̣асса̄ти сиккха̄падапан̃н̃аттито пат̣т̣ха̄йа евам̣ упасампа̄дентасса а̄патти хоти, каммам̣ пана на куппати. кечи ‘‘куппатӣ’’ти ваданти, там̣ на гахетаббам̣. ‘‘сан̇гхена упаджджха̄йена̄’’тиа̄дӣсупи убхатобйан̃джанакупаджджха̄йапарийоса̄несу есева найо.
апаттака̄ хаттхесу пин̣д̣а̄йа чарантӣти йо хаттхесу пин̣д̣о лаббхати, тадаттха̄йа чаранти. сеййатха̄пи титтхийа̄ти йатха̄ а̄джӣвакана̄мака̄ титтхийа̄. сӯпабйан̃джанехи миссетва̄ хаттхесу т̣хапитапин̣д̣амева хи те бхун̃джанти. а̄патти дуккат̣асса̄ти евам̣ упасампа̄дентассева а̄патти хоти, каммам̣ пана на куппати, ачӣварака̄диваттхӯсупи есева найо.
йа̄читакена̄ти ‘‘йа̄ва упасампадам̣ карома, та̄ва детха̄’’ти йа̄читва̄ гахитена, та̄вака̄ликена̄ти аттхо. ӣдисена хи паттена ва̄ чӣварена ва̄ паттачӣварена ва̄ упасампа̄дентассева а̄патти хоти, каммам̣ пана на куппати, тасма̄ парипун̣н̣апаттачӣварова упасампа̄детаббо. саче тасса наттхи, а̄чарийупаджджха̄йа̄ часса да̄тука̄ма̄ хонти, ан̃н̃е ва̄ бхиккхӯ, нирапеккхехи виссаджджетва̄ адхит̣т̣ха̄нӯпагам̣ паттачӣварам̣ да̄таббам̣.
готтенапи анусса̄ветунти ‘‘маха̄кассапасса упасампада̄пеккхо’’ти евам̣ готтам̣ ватва̄ анусса̄ветум̣ ануджа̄на̄мӣти аттхо. две ека̄нусса̄ванети две екато анусса̄ване, екена екасса, ан̃н̃ена итарасса̄ти евам̣ двӣхи ва̄ а̄чарийехи екена ва̄ екаккхан̣е каммава̄чам̣ анусса̄вентехи упасампа̄детум̣ ануджа̄на̄мӣти аттхо. две тайо ека̄нусса̄ване ка̄тум̣, тан̃ча кхо екена упаджджха̄йена̄ти две ва̄ тайо ва̄ джане пуриманайенева екато анусса̄ване ка̄тум̣ ануджа̄на̄ми, тан̃ча кхо анусса̄ванакирийам̣ екена упаджджха̄йена ануджа̄на̄мӣти аттхо. тасма̄ екена а̄чарийена две ва̄ тайо ва̄ анусса̄ветабба̄. двӣхи ва̄ тӣхи ва̄ а̄чарийехи висум̣ висум̣ екена екасса̄ти евам̣ екаппаха̄ренева две тиссо ва̄ каммава̄ча̄ ка̄табба̄. саче пана на̄на̄чарийа̄ на̄нупаджджха̄йа̄ хонти, тиссаттхеро суманаттхерасса саддхивиха̄рикам̣, суманаттхеро тиссаттхерасса саддхивиха̄рикам̣ анусса̄вети, ан̃н̃аман̃н̃ан̃ча ган̣апӯрака̄ хонти, ват̣т̣ати. саче на̄нупаджджха̄йа̄ хонти, еко а̄чарийо хоти, ‘‘на твева на̄нупаджджха̄йена̄’’ти пат̣иккхиттатта̄ на ват̣т̣ати. идам̣ сандха̄йа хи еса пат̣иккхепо.
пат̣хамам̣ упаджджхам̣ га̄ха̄петабботи еттха ваджджа̄ваджджам̣ упаниджджха̄йатӣти упаджджха̄, там̣ упаджджхам̣ ‘‘упаджджха̄йо ме, бханте, хохӣ’’ти евам̣ вада̄петва̄ га̄ха̄петаббо. виттха̄йантӣти виттхаддхагатта̄ хонти. йам̣ джа̄танти йам̣ тава сарӣре джа̄там̣ ниббаттам̣ виджджама̄нам̣, там̣ сан̇гхамаджджхе пуччханте сантам̣ аттхӣти ваттаббантиа̄ди. уллумпату манти уддхарату мам̣.
та̄вадева̄ти упасампаннасаманантарамева. чха̄йа̄ метабба̄ти екапориса̄ ва̄ двипориса̄ ва̄ти чха̄йа̄ метабба̄. утуппама̄н̣ам̣ а̄чиккхитаббанти ‘‘васса̄но хеманто гимхо’’ти утуппама̄н̣ам̣ а̄чиккхитаббам̣. еттха ча утуйева утуппама̄н̣ам̣. саче васса̄на̄дайо апарипун̣н̣а̄ хонти, йаттакехи дивасехи йасса йо уту апарипун̣н̣о, те дивасе саллаккхетва̄ со дивасабха̄го а̄чиккхитаббо. атха ва̄ ‘‘айам̣ на̄ма уту, со ча кхо парипун̣н̣о апарипун̣н̣о ва̄’’ти евам̣ утуппама̄н̣ам̣ а̄чиккхитаббам̣, ‘‘пуббан̣хо ва̄ са̄йанхо ва̄’’ти евам̣ дивасабха̄го а̄чиккхитаббо. сан̇гӣтӣти идамева саббам̣ екато катва̄ ‘‘твам̣ ким̣ лабхаси, ка̄ те чха̄йа̄, ким̣ утуппама̄н̣ам̣, ко дивасабха̄го’’ти пут̣т̣хо ‘‘идам̣ на̄ма лабха̄ми вассам̣ ва̄ хемантам̣ ва̄ гимхам̣ ва̄, айам̣ ме чха̄йа̄, идам̣ утуппама̄н̣ам̣, айам̣ дивасабха̄готи вадеййа̄сӣ’’ти евам̣ а̄чиккхитаббам̣.
оха̄йа̄ти чхад̣д̣етва̄. дутийам̣ да̄тунти упасампадама̄л̣акато паривен̣ам̣ гаччхантасса дутийакам̣ да̄тум̣ ануджа̄на̄ми, чатта̄ри ча акаран̣ӣйа̄ни а̄чиккхитунти аттхо. пан̣д̣упала̄соти пан̣д̣уван̣н̣о патто. бандхана̄ павуттоти ван̣т̣ато патито. абхаббо харитаттха̄йа̄ти пуна харито бхавитум̣ абхаббо. путхусила̄ти маха̄сила̄. айам̣ самантапа̄са̄дикато нӣхаритва̄ а̄бхато упасампада̄виниччхайо.
анупаджджха̄йа̄диваттхӯсу сиккха̄падам̣ апан̃н̃аттанти ‘‘на анупаджджха̄йако упасампа̄детаббо’’ти (маха̄ва. 117) идхева пан̃н̃а̄пийама̄нам̣ сиккха̄падам̣ сандха̄йа вуттам̣. каммам̣ пана на куппатӣти идам̣ упаджджха̄йа̄бха̄вепи ‘‘иттханна̄масса упасампада̄пеккха̄ иттханна̄мена упаджджха̄йена̄’’ти матасса ва̄ виббхантасса ва̄ пура̄н̣аупаджджха̄йасса, ан̃н̃асса ва̄ йасса кассачи авиджджама̄нассапи на̄мена саббаттха упаджджха̄йакиттанасса кататта̄ вуттам̣. йади хи упаджджха̄йакиттанам̣ на кареййа, ‘‘пуггалам̣ на пара̄масатӣ’’ти вуттакаммавипатти ева сийа̄. тенева па̄л̣ийам̣ (маха̄ва. 117) ‘‘анупаджджха̄йака’’нти вуттам̣, ат̣т̣хакатха̄йампи (маха̄ва. ат̣т̣ха. 117) асса ‘‘упаджджха̄йам̣ акиттетва̄’’ти аватва̄ ‘‘упаджджха̄йам̣ ага̄ха̄петва̄ саббена саббам̣ упаджджха̄йавирахитам̣’’ иччева аттхо вутто. па̄л̣ийам̣ сан̇гхена упаджджха̄йена̄ти ‘‘айам̣ иттханна̄мо сан̇гхасса упасампада̄пеккхо, иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чати сан̇гхена упаджджха̄йена̄’’ти евам̣ каммава̄ча̄йа сан̇гхамева упаджджха̄йам̣ киттетва̄ти аттхо. евам̣ ган̣ена упаджджха̄йена̄ти еттха̄пи ‘‘айам̣ иттханна̄мо ган̣асса упасампада̄пеккхо’’тиа̄дина̄ йоджана̄ ведитабба̄. евам̣ вуттепи каммам̣ на куппати ева дуккат̣ассева вуттатта̄, ан̃н̃атха̄ ‘‘со ча пуггало анупасампанно’’ти вадеййа. тена̄ха ‘‘сан̇гхена̄’’тиа̄ди. таттха пан̣д̣ака̄диупаджджха̄йехи карийама̄несу каммесу пан̣д̣ака̄дике вина̄ва йади пан̃чавагга̄диган̣о пӯрати, каммам̣ на куппати, итаратха̄ куппатӣти ведитаббам̣.
апаттачӣвараваттхӯсупи паттачӣвара̄нам̣ абха̄вепи ‘‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’’нти каммава̄ча̄йа са̄витатта̄ каммакопам̣ аватва̄ дуккат̣амева вуттам̣. итаратха̄ са̄вана̄йа ха̄панато каммакопо ева сийа̄. кечи пана ‘‘пат̣хамам̣ анун̃н̃а̄такаммава̄ча̄йам̣ упасампанна̄ вийа ида̄нипи ‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’нти аватва̄ каммава̄ча̄йа упасампанна̄пи сӯпасампанна̄ ева̄’’ти ваданти, там̣ на йуттам̣. анун̃н̃а̄така̄лато пат̣т̣ха̄йа хи апара̄масанам̣ са̄вана̄йа ха̄панавипатти ева хоти ‘‘иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чатӣ’’ти падасса ха̄пане вийа. тампи хи паччха̄ анун̃н̃а̄там̣, ‘‘сан̇гхам̣, бханте, упасампадам̣ йа̄ча̄мӣ’’тиа̄дива̄кйена айа̄четва̄ тампи упасампа̄денто ‘‘айам̣ иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чатӣ’’ти ватва̄ва йади каммава̄чам̣ кароти, каммам̣ сукатамева хоти. но че, випаннам̣. саббапаччха̄ хи анун̃н̃а̄такаммава̄чато кин̃чипи париха̄петум̣ на ват̣т̣ати, са̄вана̄йа ха̄панамева хоти, ан̃н̃е ва̄ бхиккхӯ да̄тука̄ма̄ хонтӣти самбандхо, айаметтха вимативиноданийа̄ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.117) а̄бхато виниччхайо. са̄раттхадӣпанӣвиниччхайо пана идхева антогадха̄ хоти аппатаратта̄ ависесатта̄ ча.
ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. маха̄вагга 117) пана ‘‘кечи куппатӣти ваданти, там̣ на гахетабба’’нти йам̣ вуттам̣, там̣ ‘‘пан̃чаваггакаран̣ӣйан̃че, бхиккхаве, каммам̣, бхиккхунипан̃чамо каммам̣ кареййа, акаммам̣ на ча каран̣ӣйа’’нтиа̄дина̄ (маха̄ва. 390) найена вуттатта̄ пан̣д̣ака̄нам̣ ган̣апӯран̣абха̄ве ева каммам̣ куппати, на саббанти катва̄ сувуттам̣, итаратха̄ ‘‘пан̣д̣акупаджджха̄йена каммам̣ кареййа, акаммам̣ на ча каран̣ӣйа’’нтиа̄дика̄йа па̄л̣ийа̄ бхавитаббам̣ сийа̄. йатха̄ апарипун̣н̣апаттачӣварасса упасампа̄данака̄ле каммава̄ча̄йам̣ ‘‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’’нти асантам̣ ваттхум̣ киттетва̄ упасампада̄йа ката̄йа тасмим̣ асантепи упасампада̄ рухати, евам̣ ‘‘айам̣ буддхараккхито а̄йасмато дхаммараккхитасса упасампада̄пеккхо’’ти аваттхум̣ пан̣д̣акупаджджха̄йа̄дим̣, асантам̣ ва̄ ваттхум̣ киттетва̄ ката̄йапи ган̣апӯрака̄наматтхита̄йа упасампада̄ рухатева. ‘‘на, бхиккхаве, пан̣д̣акупаджджха̄йена упасампа̄детаббо, йо упасампа̄деййа, а̄патти дуккат̣асса, со ча пуггало анупасампанно’’тиа̄дивачанасса абха̄ва̄ айаматтхо сиддхова хоти. на хи буддха̄ ваттаббайуттам̣ на ваданти. тена вуттам̣ ‘‘йо пана бхиккху джа̄нам̣ ӯнавӣсативассам̣ …пе… со ча пуггало анупасампанно’’тиа̄ди (па̄чи. 403). татха̄ ‘‘бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо’’ти (маха̄ва. 71) вачанато тхеййасам̣ва̄сака̄диа̄чарийехи анусса̄вана̄йа ката̄йа упасампада̄ на рухати тесам̣ абхиккхутта̄ти вачанампи на гахетаббам̣.
кин̃ча бхиййо – ‘‘има̄ни чатта̄ри камма̄ни пан̃чаха̄ка̄рехи випаджджантӣ’’тиа̄дина̄ (пари. 482) найена камма̄нам̣ сампаттивипаттийа̄ катхийама̄на̄йа ‘‘саттахи а̄ка̄рехи камма̄ни випаджджанти ваттхуто ва̄ н̃аттито ва̄ анусса̄ванато ва̄ сӣмато ва̄ парисато ва̄ упаджджха̄йато ва̄ а̄чарийато ва̄’’ти акатхитатта̄ на гахетаббам̣. ‘‘парисато ва̄’’ти вачанена а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ ва̄ сан̇гахо катоти че? на, ‘‘два̄дасахи а̄ка̄рехи парисато камма̄ни випаджджантӣ’’ти етасса вибхан̇ге тесамана̄мат̣т̣хатта̄, айаматтхо йасма̄ таттха таттха сарӯпена вуттапа̄л̣ивасенева сакка̄ джа̄нитум̣, тасма̄ найамукхам̣ дассетва̄ сам̣кхиттоти айамасса йуттигавесана̄ти вуттам̣.
татридам̣ вича̄ретаббам̣ – анупаджджха̄йакам̣ упасампа̄дента̄ те бхиккхӯ йатха̄вуттанайена абхӯтам̣ ваттхум̣ киттайим̣су, уда̄ху муса̄ва̄дабхайа̄ та̄нева пада̄ни на са̄весунти. кин̃четтха – йади та̄ва упаджджха̄йа̄бха̄вато на са̄весум̣, ‘‘пуггалам̣ на пара̄масатӣ’’ти вуттавипаттиппасан̇го хоти, атха са̄весум̣, муса̄ва̄до несам̣ бхаватӣти? вуччате – са̄весум̣йева йатха̄вуттавипаттиппасан̇габхайа̄, ‘‘каммам̣ пана на куппатӣ’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттатта̄ ча. на, муса̄ва̄дасса асамбхавато, муса̄ва̄денапи каммасамбхавато ча. на хи сакка̄ муса̄ва̄дена каммавипаттисампаттим̣ ка̄тунти. тасма̄ ‘‘анупаджджха̄йакам̣ упасампа̄дентӣ’’ти вачанасса ча убхайадосавинимутто аттхо парийеситаббо.
айан̃четтха йутти – йатха̄ пуббе паббаджджупасампадупаджджха̄йесу виджджама̄несупи упаджджха̄йаггахан̣аккамена аггахитатта̄ ‘‘тена кхо пана самайена бхиккхӯ анупаджджха̄йака’’нтиа̄ди вуттам̣, татха̄ идха̄пи упаджджха̄йасса виджджама̄нассева сато аггахитатта̄ ‘‘анупаджджха̄йакам̣ упасампа̄дентӣ’’ти вуттам̣. каммава̄ча̄чарийена пана ‘‘гахито тена упаджджха̄йо’’ти сан̃н̃а̄йа упаджджха̄йам̣ киттетва̄ каммава̄чам̣ са̄ветаббам̣. кеначи ва̄ ка̄ран̣ена ка̄йаса̄маггим̣ адентасса упаджджха̄йасса чхандам̣ гахетва̄ каммава̄чам̣ са̄вети, упаджджха̄йо ва̄ упасампада̄пеккхасса упаджджхам̣ датва̄ паччха̄ упасампанне тасмим̣ та̄дисе ваттхусмим̣ самануйун̃джийама̄но ва̄ асамануйун̃джийама̄но ва̄ упаджджха̄йада̄нато пуббе ева са̄ман̣еро пат̣иджа̄на̄ти, сиккха̄паччаккха̄тако ва̄ антимаваттхуаджджха̄паннако ва̄ пат̣иджа̄на̄ти, чхандаха̄рака̄дайо вийа упаджджха̄йо ва̄ ан̃н̃асӣма̄гато хоти. каммава̄ча̄ рухатӣти ватва̄ ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве паччантимесу джанападесу винайадхарапан̃чамена ган̣ена упасампада’’нти вуттатта̄. кечи ‘‘винайадхарапан̃чамена упаджджха̄йена саннихитенева бхавитабба’’нти вадантӣти пора̄н̣аган̣т̣хипаде вуттам̣. со ча па̄т̣хо аппама̄н̣о маджджхимесу джанападесу тасса вачанасса̄бха̄вато. асаннихитепи упаджджха̄йе каммава̄ча̄ рухатӣти а̄паджджатӣти че? на. касма̄? каммасампаттийам̣ ‘‘пуггалам̣ пара̄масатӣ’’ти вуттапа̄т̣хова но пама̄н̣ам̣. на хи таттха асаннихито упаджджха̄йасан̇кха̄то пуггало пара̄масанам̣ арахати, тасма̄ таттха сан̇гхапара̄масанам̣ вийа пуггалапара̄масанам̣ ведитаббам̣. сан̇гхена ган̣ена упаджджха̄йена упасампа̄денти тесам̣ аттхато пуггалатта̄, пан̣д̣ака̄диупаджджха̄йена упасампа̄денти упасампа̄данака̄ле авидитатта̄ти пора̄н̣а̄.
апаттачӣварам̣ упасампа̄дентӣти каммава̄ча̄чарийо ‘‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’’нти сан̃н̃а̄йа, кевалам̣ аттхасампаттим̣ анапеккхитва̄ сантападанӣха̄рена ва̄ ‘‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’’нти каммава̄чам̣ са̄вети. йатха̄ етарахи матавиппавуттама̄та̄питикопи ‘‘анун̃н̃а̄тоси ма̄та̄питӯхӣ’’ти пут̣т̣хо ‘‘а̄ма бханте’’ти вадати, ким̣ бахуна̄? айам̣ панеттха са̄ро – ‘‘тасмим̣ самайе чатта̄ри камма̄ни пан̃чаха̄ка̄рехи випаджджантӣ’’ти лаккхан̣асса на та̄ва пан̃н̃аттатта̄ анупаджджха̄йака̄дим̣ упасампа̄денти. ваджджанӣйапуггала̄нам̣ авуттатта̄ пан̣д̣акупаджджха̄йа̄дим̣ упасампа̄денти, терасантара̄йапуччха̄йа адассанатта̄ апаттачӣваракам̣ упасампа̄денти, ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве н̃аттичатуттхена каммена упасампа̄дету’’нти (маха̄ва. 69) евам̣ саббапат̣хамам̣ анун̃н̃а̄та̄йа каммава̄ча̄йа ‘‘парипун̣н̣асса паттачӣвара’’нти авачанаметтха са̄дхаканти ведитаббам̣. тан̃хи вачанам̣ ануккамена̄нун̃н̃а̄танти.
идам̣ та̄ва саббатха̄ хоту, ‘‘мӯгам̣ пабба̄дженти бадхирам̣ пабба̄джентӣ’’ти идам̣ катхам̣ самбхавитумарахати а̄дито пат̣т̣ха̄йа ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве имехи тӣхи саран̣агаманехи паббаджджа’’нтиа̄дина̄ анун̃н̃а̄татта̄ти? вуччате – ‘‘еван̃ча пана, бхиккхаве, пабба̄джетабботи, евам̣ вадехӣти ваттаббо…пе… татийампи сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти еттха ‘‘евам̣ вадехӣти ваттаббо’’ти имасса вачанасса миччха̄ аттхам̣ гахетва̄ мӯгам̣ пабба̄джесум̣. ‘‘евам̣ вадехӣ’’ти там̣ паббаджджа̄пеккхам̣ а̄н̣а̄петва̄ сайам̣ упаджджха̄йена ваттаббо ‘‘татийампи сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти, со паббаджджа̄пеккха̄ татха̄ а̄н̣атто упаджджха̄йавачанасса ану ану вадату ва̄ ма̄ ва̄, таттха таттха бхагава̄ ‘‘ка̄йена вин̃н̃а̄пети, ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, ка̄йена ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, гахито хоти упаджджха̄йо. динно хоти чхандо, динна̄ хоти па̄рисуддхи, динна̄ хоти пава̄ран̣а̄’’ти вадати. таданума̄нена ва̄ ка̄йена тена паббаджджа̄пеккхена вин̃н̃аттам̣ хоти саран̣агамананти ва̄ локепи ка̄йена вин̃н̃а̄пенто евам̣ вадатӣти вуччати, там̣ парийа̄йам̣ гахетва̄ мӯгам̣ пабба̄джентӣти ведитаббам̣. пора̄н̣аган̣т̣хипаде ‘‘мӯгам̣ катхам̣ пабба̄джентӣти пуччхам̣ катва̄ тасса ка̄йапаса̄дасамбхавато ка̄йена паха̄рам̣ датва̄ хаттхамудда̄йа вин̃н̃а̄петва̄ пабба̄джесу’’нти вуттам̣. ким̣ бахуна̄?
айам̣ панеттха са̄ро – йатха̄ пуббе паббаджджа̄дхика̄ре ваттама̄не паббаджджа̄бхила̄пам̣ упаччхиндитва̄ ‘‘пан̣д̣ако, бхиккхаве, анупасампанно на упасампа̄детаббо’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 109) найена упасампадавасенева абхила̄по като. тхеййасам̣ва̄сакападе асамбхавато кин̃ча̄пи со на като, паббаджджа̄ва таттха ката̄, саббаттха пана упасампада̄бхила̄пена адхиппета̄ таданубха̄вато упасампада̄йа, паббаджджа̄йа ва̄рита̄йа упасампада̄ ва̄рита̄ хотӣти катва̄, татха̄ идха упасампада̄дхика̄ре ваттама̄не упасампада̄бхила̄пам̣ упаччхиндитва̄ упасампадамева сандха̄йа паббаджджа̄бхила̄по катоти ведитаббо. ка̄мам̣ со на каттаббо, мӯгападе асамбхавато тасса васена а̄дито пат̣т̣ха̄йа упасампада̄бхила̄пова каттаббо вийа диссати, татха̄пи тассева мӯгападасса васена а̄дито пат̣т̣ха̄йа паббаджджа̄бхила̄пова като миччха̄гахан̣анива̄ран̣аттхам̣. катхам̣? ‘‘мӯго, бхиккхаве, апатто оса̄ран̣ам̣, тан̃че сан̇гхо оса̄рети, соса̄рито’’ти (маха̄ва. 396) вачанато хи мӯго упасампанно хотӣти сиддхам̣, со кевалам̣ упасампаннова хоти, на пана паббаджито тасса паббаджджа̄йа асамбхаватоти миччха̄га̄хо хоти, там̣ париваджджа̄петва̄ йо упасампанно, со паббаджитова хоти. паббаджито пана аттхи кочи упасампанно, аттхи кочи анупасампанноти имам̣ самма̄га̄хам̣ уппа̄дети бхагава̄ти ведитаббам̣.
апича тесам̣ хаттхаччхинна̄дӣнам̣ паббаджита̄нам̣ супаббаджитабха̄вадӣпанаттхам̣, паббаджджа̄бха̄васан̇ка̄нива̄ран̣аттхан̃четтха паббаджджа̄бхила̄по като. катхам̣? ‘‘на, бхиккхаве, хаттхаччхинно пабба̄джетаббо’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 119) пат̣иккхепена, ‘‘паббаджита̄ супаббаджита̄’’ти вуттат̣т̣ха̄на̄бха̄вена ча тесам̣ паббаджджа̄бха̄васан̇ка̄ бхавеййа, йатха̄ пасан̇ка̄ бхаве, татха̄ пасан̇кам̣ т̣хапеййа. кхандхаке упасампадам̣ сандха̄йа ‘‘хаттхаччхинно, бхиккхаве, апатто оса̄ран̣ам̣, тан̃че сан̇гхо оса̄рети, соса̄рито’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 396) найена бхагава̄ нива̄рети. тенева найена паббаджита̄ панете саббепи супаббаджита̄ ева̄ти дӣпети. ан̃н̃атха̄ саббепете упасампанна̄ва хонти, на паббаджита̄ти айаманит̣т̣хаппасан̇го а̄паджджати. катхам̣? ‘‘хаттхаччхинно, бхиккхаве, на пабба̄джетаббо, паббаджито на̄сетаббо’’ти ва̄ ‘‘на, бхиккхаве, хаттхаччхинно пабба̄джетаббо, йо пабба̄джеййа, а̄патти дуккат̣асса, со ча апаббаджито’’ти (маха̄ва. 119) ва̄ тантийа̄ т̣хапита̄йа чампеййаккхандхаке ‘‘соса̄рито’’ти вуттатта̄ кевалам̣ ‘‘име хаттхаччхинна̄дайо упасампанна̄ва хонти, на паббаджита̄’’ти ва̄ ‘‘упасампанна̄пи че паббаджита̄, на̄сетабба̄’’ти ва̄ анит̣т̣хакот̣т̣ха̄со а̄паджджатӣти адхиппа̄йо.
идам̣ панеттха вича̄ретаббам̣ – ‘‘со ча апаббаджито’’ти вачана̄бха̄вато мӯгасса паббаджджа̄сиддхипасан̇гато паббаджджа̄пи екатосуддхийа̄ хотӣти айаманит̣т̣хакот̣т̣ха̄со катхам̣ на̄паджджатӣти? паббаджджа̄бхила̄пена упасампада̄ идха̄дхиппета̄ти самма̄га̄хена на̄паджджатӣти, ан̃н̃атха̄ йатха̄бйан̃джанам̣ аттхе гахите йатха̄пан̃н̃аттадуккат̣а̄бха̄васан̇кха̄то апаро анит̣т̣хакот̣т̣ха̄со а̄паджджати. катхам̣? ‘‘на, бхиккхаве, мӯго пабба̄джетаббо, йо пабба̄джеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вуттадуккат̣ам̣ паббаджджа̄парийоса̄не хоти, на тасса̄виппаката̄йа. пуббапайогадуккат̣амева хи пат̣хамам̣ а̄паджджати, тасма̄ мӯгасса паббаджджа̄парийоса̄нассева абха̄вато имасса дуккат̣асса ока̄со ча на саббака̄лам̣ самбхавеййа, упасампада̄васена пана аттхе гахите самбхавати камманиббаттито. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘на, бхиккхаве, пан̣д̣ако упасампа̄детаббо, йо упасампа̄деййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти дуккат̣ам̣ на пан̃н̃аттам̣. апан̃н̃аттатта̄ пуббапайогадуккат̣амева четтха самбхавати, нетарам̣. етта̄вата̄ сиддхаметам̣ паббаджджа̄бхила̄пена упасампада̄ва таттха адхиппета̄, на паббаджджа̄ти. еттха̄ха са̄ман̣ерапаббаджджа̄ на ка̄йапайогато хотӣти катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? вуччате – ка̄йена вин̃н̃а̄петӣтиа̄диттика̄ дассанатоти а̄гато.
‘‘готтенапи анусса̄вету’’нти (маха̄ва. 122) вачанато йена воха̄рена вохарати, тена ват̣т̣атӣти сиддхам̣, тасма̄ ‘‘ко на̄мо те упаджджха̄йо’’ти пут̣т̣хенапи готтамева на̄мам̣ катва̄ ваттаббанти сиддхам̣ хоти, тасма̄ чатуббидхесу на̄месу йена кеначи на̄мена анусса̄вана̄ ка̄табба̄ти ваданти. екасса бахӯни на̄ма̄ни хонти, таттха екам̣ на̄мам̣ н̃аттийа̄, екам̣ анусса̄вана̄йа ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, аттхато бйан̃джанато ча абхинна̄хи анусса̄вана̄хи бхавитаббанти. кин̃ча̄пи ‘‘иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато’’ти па̄л̣ийам̣ ‘‘а̄йасмато’’ти падам̣ паччха̄ вуттам̣, каммава̄ча̄па̄л̣ийам̣ пана ‘‘айам̣ буддхараккхито а̄йасмато дхаммараккхитасса̄’’ти пат̣хамам̣ ликханти, там̣ уппат̣ипа̄т̣ийа̄ вуттанти на паччетаббам̣. па̄л̣ийан̃хи ‘‘иттханна̄мо иттханна̄масса̄’’ти аттхаматтам̣ дасситам̣, тасма̄ па̄л̣ийам̣ авуттопи ‘‘айам̣ буддхараккхито а̄йасмато дхаммараккхитасса̄’’ти каммава̄ча̄па̄л̣ийам̣ пайого дассито. ‘‘на ме дит̣т̣хо ито пуббе ичча̄йасма̄ са̄рипутто’’ти ча ‘‘а̄йасма̄ са̄рипутто аттхакусало’’ти ча пат̣хамам̣ ‘‘а̄йасма̄’’ти пайогасса дассанатоти ваданти. каттхачи ‘‘а̄йасмато буддхараккхитасса̄’’ти ватва̄ каттхачи кевалам̣ ‘‘буддхараккхитасса̄’’ти са̄вети, са̄ванам̣ ха̄петӣти на вуччати на̄масса аха̄питатта̄ти еке. саче каттхачи ‘‘а̄йасмато буддхараккхитасса̄’’ти ватва̄ каттхачи ‘‘буддхараккхитасса̄йасмато’’ти са̄вети, па̄т̣ха̄нурӯпатта̄ кхеттамева отин̣н̣антипи еке. бйан̃джанабхедаппасан̇гато анусса̄вана̄нам̣ там̣ на ват̣т̣атӣти ваданти. саче пана саббат̣т̣ха̄непи екенева пака̄рена вадати, ват̣т̣ати.
ека̄нусса̄ванети еттха екато анусса̄ванам̣ етесанти ека̄нусса̄вана̄ти асама̄на̄дхикаран̣ависайо ба̄хираттхасама̄соти дат̣т̣хаббам̣. тенева̄ха ‘‘две екато анусса̄ване’’ти. таттха екатоти екаккхан̣ети аттхо, вибхаттиалопена ча̄йам̣ ниддесо. пуриманайенева екато анусса̄ване ка̄тунти ‘‘екена екасса, ан̃н̃ена итарасса̄’’тиа̄дина̄ пуббе вуттанайена двӣхи ва̄ тӣхи ва̄ а̄чарийехи екена ва̄ екато анусса̄ване ка̄тум̣. ваджджа̄ваджджам̣ упаниджджха̄йатӣти упаджджха̄ти имина̄ упаджджха̄йасаддасама̄наттхо упаджджха̄саддопӣти аттхам̣ дассетӣти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.123).
готтена̄пӣти ‘‘а̄йасмато пиппалисса упасампада̄пеккхо’’ти евам̣ на̄мам̣ аватва̄ готтана̄менапӣти аттхо, тена ‘‘ко на̄мо те упаджджха̄йо’’ти пут̣т̣хена готтана̄мена ‘‘а̄йасма̄ кассапо’’ти ваттаббанти сиддхам̣ хоти. тасма̄ ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи тасса на̄мам̣ пасиддхам̣, тасмим̣ ва̄ кхан̣е сукхаггахан̣аттхам̣ на̄мам̣ пан̃н̃а̄питам̣, там̣ саббам̣ гахетва̄пи анусса̄вана̄ ка̄табба̄. йатха̄ упаджджха̄йасса, евам̣ упасампада̄пеккхасса̄пи готта̄дина̄мена тан̇кхан̣икана̄мена ча анусса̄ванам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати, тасмимпи кхан̣е ‘‘айам̣ тиссо’’ти ва̄ ‘‘на̄го’’ти ва̄ на̄мам̣ каронтехи ануса̄сакасаммутито пат̣хамамева ка̄таббам̣. евам̣ акатва̄пи антара̄йикадхамма̄нуса̄санапуччханака̄лесу ‘‘кинна̄моси, ахам̣ бханте на̄го на̄ма, ко на̄мо те упаджджха̄йо, упаджджха̄йо ме бханте тиссо на̄ма̄’’тиа̄дина̄ вин̃н̃а̄пентена убхиннампи читте ‘‘маметам̣ на̄ма’’нти йатха̄ сан̃н̃ам̣ уппаджджати, евам̣ вин̃н̃а̄петаббам̣. саче пана тасмим̣ кхан̣е пакатина̄мена ватва̄ паччха̄ ‘‘тиссо на̄ма̄’’ти апуббана̄мена анусса̄вети, на ват̣т̣ати.
таттха ча кин̃ча̄пи упаджджха̄йассева на̄мам̣ аггахетва̄ йена кеначи на̄мена ‘‘тиссасса упасампада̄пеккхо’’тиа̄дина̄пи пуггале пара̄мат̣т̣хе каммам̣ сукатамева хоти анупаджджха̄йака̄дӣнам̣ упасампада̄каммам̣ вийа упаджджха̄йасса абха̄вепи абхаббаттепи каммава̄ча̄йа пуггале пара̄мат̣т̣хе каммасса сиджджханато. упасампада̄пеккхасса пана йатха̄сакам̣ на̄мам̣ вина̄ ан̃н̃ена на̄мена анусса̄вите каммам̣ куппати, со анупасампаннова хоти. таттха т̣хито ан̃н̃о анупасампанно вийа гахитана̄масса ваттхупуггаласса таттха абха̄ва̄, етасса ча на̄масса анусса̄вана̄йа авуттатта̄. тасма̄ упасампада̄пеккхасса пакатина̄мам̣ париваттетва̄ апуббена на̄га̄дина̄мена анусса̄витука̄мена пат̣икаччева ‘‘твам̣ на̄го’’тиа̄дина̄ вин̃н̃а̄петва̄ ануса̄санаантара̄йикадхамма̄пуччханаккхан̣есупи тасса ча сан̇гхасса ча йатха̄ па̄кат̣ам̣ хоти, татха̄ пака̄сетва̄ва на̄га̄дина̄мена анусса̄ветаббам̣. екасса бахӯни на̄ма̄ни хонти, тесу екам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати.
йам̣ пана упасампада̄пеккхаупаджджха̄йа̄нам̣ екаттха гахитам̣ на̄мам̣ тадева н̃аттийа̄, саббаттха анусса̄вана̄су ча гахетаббам̣. гахитато хи ан̃н̃асмим̣ гахите бйан̃джанам̣ бхиннам̣ на̄ма хоти, каммам̣ випаджджати. аттхато хи бйан̃джанато ча абхинна̄ ева н̃атти анусса̄вана̄ ча ват̣т̣анти. упаджджха̄йана̄масса пана пурато ‘‘а̄йасмато тиссасса̄’’тиа̄дина̄ а̄йасмантападам̣ саббаттха йоджетва̄пи анусса̄вети. татха̄ айоджитепи досо наттхи.
па̄л̣ийам̣ (маха̄ва. 126) пана кин̃ча̄пи ‘‘иттханна̄масса а̄йасмато’’ти паччхато ‘‘а̄йасмато’’ти падам̣ вуттам̣, татха̄пи ‘‘а̄йасма̄ са̄рипутто аттхакусало’’тиа̄дина̄ на̄масса пурато ‘а̄йасмантапада’йогасса дассанато пуратова пайого йуттатаро, тан̃ча екаттха йоджетва̄ ан̃н̃аттха айоджитепи екаттха пурато йоджетва̄ ан̃н̃аттха паччхато йоджанепи са̄вана̄йа ха̄панам̣ на̄ма на хоти на̄масса аха̄питатта̄. тенева па̄л̣ийампи ‘‘иттханна̄масса а̄йасмато’’ти екаттха йоджетва̄ ‘‘иттханна̄мена упаджджха̄йена̄’’тиа̄дӣсу ‘‘а̄йасмато’’ти на йоджитанти ваданти. тан̃ча кин̃ча̄пи евам̣, татха̄пи саббат̣т̣ха̄непи екенева пака̄рена йоджетва̄ ева ва̄ айоджетва̄ ва̄ анусса̄ванам̣ пасаттхатаранти гахетаббам̣.
екато сахева екасмим̣ кхан̣е анусса̄ванам̣ етесанти ека̄нусса̄вана̄, упасампада̄пеккха̄, ете ека̄нусса̄ване ка̄тум̣. тена̄ха ‘‘екатоануса̄ване’’ти. идан̃ча екам̣ падам̣ вибхаттиалопена дат̣т̣хаббам̣. екена ва̄ти двиннампи екасмим̣ кхан̣е ека̄йа ева каммава̄ча̄йа анусса̄ване екена а̄чарийена̄ти аттхо. ‘‘айам̣ буддхараккхито ча айам̣ дхаммараккхито ча а̄йасмато сан̇гхараккхитасса упасампада̄пеккхо’’тиа̄дина̄ найена екена а̄чарийена двиннамекасмим̣ кхан̣е анусса̄вананайо дат̣т̣хаббо, имина̄ва найена тин̣н̣ампи екена а̄чарийена екаккхан̣е анусса̄ванам̣ ведитаббам̣.
пуриманайенева екато анусса̄ване ка̄тунти ‘‘екена екасса, ан̃н̃ена итарасса̄’’тиа̄дина̄ пуббе вуттанайена двиннам̣ двӣхи ва̄ тин̣н̣ам̣ тӣхи ва̄ а̄чарийехи, екена ва̄ а̄чарийена тайопи екатоанусса̄ване ка̄тунти аттхо. ‘‘тан̃ча кхо екена упаджджха̄йена, на твева на̄нупаджджха̄йена̄’’ти идам̣ екена а̄чарийена двӣхи ва̄ тӣхи ва̄ упаджджха̄йехи две ва̄ тайо ва̄ упасампада̄пеккхе екаккхан̣е ека̄йа анусса̄вана̄йа ека̄нусса̄ване ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣти пат̣иккхепападам̣, на пана на̄на̄чарийехи на̄нупаджджха̄йехи тайо ека̄нусса̄ване ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘саче пана на̄на̄чарийа̄ на̄нупаджджха̄йа̄…пе… ват̣т̣атӣ’’ти. йан̃четтха ‘‘тиссаттхеро суманаттхерасса саддхивиха̄рикам̣, суманаттхеро тиссаттхерасса саддхивиха̄рика’’нти евам̣ упаджджха̄йехи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ саддхивиха̄рика̄нам̣ анусса̄ванакаран̣ам̣ вуттам̣, там̣ упалаккхан̣аматтам̣. тасма̄ саче тиссаттхеро суманаттхерасса саддхивиха̄рикам̣, суманаттхеро нандаттхерасса саддхивиха̄рикам̣ анусса̄вети, ан̃н̃аман̃н̃ан̃ча ган̣апӯрака̄ хонти, ват̣т̣ати ева. саче пана упаджджха̄йо сайамева аттано саддхивиха̄рикам̣ анусса̄вети, еттха ваттаббамева наттхи, каммам̣ сукатамева хоти, анупаджджха̄йакассапи йена кеначи анусса̄вите упасампада̄ хоти, киман̇гам̣ пана саупаджджха̄йакасса упаджджха̄йенева анусса̄ванети дат̣т̣хаббам̣. тенева нават̣т̣анапаккхам̣ дассетум̣ ‘‘саче пана̄’’тиа̄дима̄ха.
упаджджха̄ти упаджджха̄йасаддасама̄наттхо а̄ка̄ранто упаджджха̄саддоти дассети. упаджджха̄йа-саддо ева ва̄ упаджджха̄, упайогапаччаттавачанесу йа-ка̄ра лопам̣ катва̄ евам̣ вутто каран̣авачана̄дӣсу упаджджха̄саддасса пайога̄бха̄ва̄ти дат̣т̣хаббам̣. па̄л̣ийам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ самманнитаббанти аттана̄ва каттубхӯтена каран̣абхӯтена атта̄намева каммабхӯтам̣ пати самманнанакиччам̣ ка̄таббам̣, атта̄нанти ва̄ паччатте упайогавачанам̣, аттана̄ва атта̄ самманнитабботи аттхо. на кевалан̃ча еттхева, ан̃н̃атра̄пи терасасаммутиа̄дӣсу имина̄ва лаккхан̣ена аттана̄ва атта̄ самманнитаббова. апича сайам̣ камма̄рахатта̄ атта̄нам̣ мун̃читва̄ чатувагга̄дико ган̣о саббаттха иччхитаббо.
саччака̄лоти ‘‘нигӯхисса̄мӣ’’ти ван̃чанам̣ паха̄йа саччассева те иччхитаббака̄ло. бхӯтака̄лоти ван̃чана̄йа абха̄вепи мануссатта̄диваттхуно бхӯтата̄йа авассам̣ иччхитаббака̄ло, итаратха̄ каммакопа̄диантара̄йо хотӣти адхиппа̄йо. ман̇кӯти адхомукхо. уддхаратӯти анупасампаннабха̄вато упасампаттийам̣ патит̣т̣хапетӯти аттхо.
саббакаммава̄ча̄су аттхакосаллаттхам̣ панеттха упасампадакаммава̄ча̄йа еваматтхо дат̣т̣хаббо – сун̣а̄тӯти савана̄н̣аттийам̣ пат̣хамапурисекавачанам̣. тан̃ча кин̃ча̄пи йо со сан̇гхо саванакирийа̄йам̣ нийоджӣйати, тасса саммукхатта̄ ‘‘сун̣а̄хӣ’’ти маджджхимапурисавачанена ваттаббам̣, татха̄пи йасма̄ сан̇гхасаддасаннидха̄не пат̣хамапурисаппайогова саддавидӯхи сама̄чин̣н̣о бхавантабхагавантаа̄йасма̄дисаддасаннидха̄несу вийа ‘‘адхива̄сету ме бхавам̣ готамо (па̄ра̄. 22), етасса сугата ка̄ло, йам̣ бхагава̄ са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃апеййа (па̄ра̄. 21), паккамата̄йасма̄ (па̄ра̄. 436), сун̣анту ме а̄йасманто’’тиа̄дӣсу (маха̄ва. 168). тасма̄ идха пат̣хамапурисаппайого като. атха ва̄ га̄рававасенетам̣ вуттам̣. гарут̣т̣ха̄нийесу хи га̄рававасена маджджхимапурисапайогуппаттийампи пат̣хамапурисаппайогам̣ пайуджджанти ‘‘десету сугато дхамма’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.66; ма. ни. 2.338; маха̄ва. 8) вийа̄ти дат̣т̣хаббам̣. кечи пана ‘‘бханте а̄вусоти паде апеккхитва̄ идха пат̣хамапурисаппайого’’ти ваданти, там̣ на сундарам̣ ‘‘а̄чарийо ме, бханте, хохи (маха̄ва. 77), ин̇гха̄вусо упа̄ли, имам̣ паббаджитам̣ ануйун̃джа̄хӣ’’тиа̄дӣсу (па̄ра̄. 517) таппайогепи маджджхимапурисаппайогассева дассанато.
мети йо са̄вети, тасса аттаниддесе са̄мивачанам̣. бхантети а̄лапанаттхе вуд̣д̣хесу сага̄рававачанам̣, ‘‘а̄вусо’’ти падам̣ пана навакесу. тадубхайампи нипа̄то ‘‘тумхе бханте тумхе а̄вусо’’ти бахӯсупи сама̄нарӯпатта̄. сан̇гхоти ависесато чатувагга̄дике пакататтапуггаласамӯхе ваттати. идха пана паччантимесу джанападесу пан̃чаваггато пат̣т̣ха̄йа, маджджхимесу джанападесу дасаваггато пат̣т̣ха̄йа сан̇гхоти гахетаббо. татра̄йам̣ пин̣д̣аттхо – бханте, сан̇гхо мама вачанам̣ сун̣а̄тӯти. идан̃ча навакатарена ваттаббавачанам̣. саче пана анусса̄вако саббехи бхиккхӯхи вуд̣д̣хатаро хоти, ‘‘сун̣а̄ту ме, а̄вусо сан̇гхо’’ти ваттаббам̣. сопи че ‘‘бханте’’ти вадеййа, навакатаро ва̄ ‘‘а̄вусо’’ти, каммакопо наттхи. кечи пана ‘‘екаттха ‘а̄вусо’ти ватва̄ ан̃н̃аттха ‘бханте’ти вуттепи наттхи досо убхайенапи а̄лапанасса сиджджханато’’ти ваданти.
ида̄ни йаматтхам̣ н̃а̄петука̄мо ‘‘сун̣а̄тӯ’’ти сан̇гхам̣ саване нийоджети, там̣ н̃а̄пенто ‘‘айам̣ иттханна̄мо’’тиа̄дима̄ха. таттха айанти упасампада̄пеккхасса хаттхапа̄се саннихитабха̄вадассанам̣, тена ча хаттхапа̄се т̣хитассева упасампада̄ рухатӣти сиджджхати хаттхапа̄сато бахи т̣хитасса ‘‘айа’’нти на ваттаббато. тенева ануса̄сакасаммутийам̣ со хаттхапа̄сато бахи т̣хитатта̄ ‘‘айа’’нти на вутто, тасма̄ упасампада̄пеккхо анупасампанно хаттхапа̄се т̣хапетаббо. айам̣ иттханна̄моти айам̣-саддо ча авассам̣ пайуджджитаббо, со ча имасмим̣ пат̣хамана̄мапайоге ева̄ти гахетаббам̣. ‘‘иттханна̄мо’’ти идам̣ анийамато тасса на̄мадассанам̣, убхайенапи айам̣ буддхараккхитотиа̄дина̄мам̣ дассети. ‘‘упасампада̄пеккхо’’ти бхинна̄дхикаран̣ависайе бахуббӣхисама̄со, упасампадам̣ ме сан̇гхо апеккхама̄ноти аттхо. тасса ча упаджджха̄йатам̣ саман̇гибха̄вена дассетум̣ ‘‘иттханна̄масса а̄йасмато’’ти вуттам̣. етена ‘‘айам̣ буддхараккхито а̄йасмато дхаммараккхитасса саддхивиха̄рикабхӯто упасампада̄пеккхо’’ти евама̄дина̄ найена на̄майоджана̄йа саха аттхо дассито. еттха ча ‘‘а̄йасмато’’ти падам̣ аватва̄пи ‘‘айам̣ буддхараккхито дхаммараккхитасса упасампада̄пеккхо’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘иттханна̄мена упаджджха̄йена̄’’ти еттха ‘‘а̄йасмато’’ти падам̣ на вуттам̣. йан̃четтха ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева.
нану четтха упаджджха̄йопи упасампада̄пеккхо вийа хаттхапа̄се т̣хито ева иччхитаббо, атха касма̄ ‘‘айам̣ иттханна̄мо имасса иттханна̄масса упасампада̄пеккхо’’ти евам̣ упаджджха̄йасса на̄мапара̄масанепи идам̣-саддаппайого на катоти? на̄йам̣ виродхо упаджджха̄йасса абха̄вепи каммакопа̄бха̄вато. кевалан̃хи камманиббаттийа̄ сантападавасена авиджджама̄нассапи упаджджха̄йасса на̄макиттанам̣ анупаджджха̄йасса упасампада̄дӣсупи карӣйати, тасма̄ упаджджха̄йасса асаннихита̄йапи таппара̄масанаматтенева каммасиддхито ‘‘имасса̄’’ти ниддиситум̣ на ват̣т̣атӣти.
парисуддхо антара̄йикехи дхаммехӣти абхаббатта̄дикехи упасампада̄йа аваттхукарехи чева пан̃ча̄ба̄дхахаттхаччхинна̄дӣхи а̄паттикарехи ча антара̄йикасабха̄вехи паримутто. евам̣ вутте ева а̄паттиматтакарехи пан̃ча̄ба̄дха̄дӣхи апаримуттассапи упасампада̄ рухати, на̄н̃н̃атха̄. парипун̣н̣асса паттачӣваранти парипун̣н̣амасса упасампада̄пеккхасса паттачӣварам̣. евам̣ вутте ева апаттачӣварассапи упасампада̄ рухати, на̄н̃н̃атха̄. упасампадам̣ йа̄чатӣти ‘‘сан̇гхам̣, бханте, упасампадам̣ йа̄ча̄мӣ’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 126) йа̄ча̄питабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣. евам̣ тена сан̇гхе айа̄читепи ‘‘иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чатӣ’’ти вутте ева каммам̣ авипаннам̣ хоти, на̄н̃н̃атха̄. упаджджха̄йена̄ти упаджджха̄йена каран̣абхӯтена, иттханна̄мам̣ упаджджха̄йам̣ катва̄ каммабхӯтам̣ упасампадам̣ да̄тум̣ ниппха̄детум̣ каттубхӯтам̣ сан̇гхам̣ йа̄чатӣти аттхо. йа̄чадха̄туно пана двикаммакатта̄ ‘‘сан̇гхам̣ упасампада’’нти две каммапада̄ни вутта̄ни.
йади сан̇гхасса паттакалланти еттха патто ка̄ло имасса каммасса̄ти паттака̄лам̣, апалокана̄дичатуббидхам̣ сан̇гхаган̣акаммам̣, тадева сакаттхе йа-паччайена ‘‘паттакалла’’нти вуччати. идха пана н̃аттичатуттхаупасампада̄каммам̣ адхиппетам̣, там̣ ка̄тум̣ сан̇гхасса паттакаллам̣ джа̄там̣. йадӣти ануматигахан̣авасена каммасса паттакаллатам̣ н̃а̄пети, йо хи кочи таттха апаттакаллатам̣ ман̃н̃иссати, со ваккхати. имамева хи аттхам̣ сандха̄йа анусса̄вана̄су ‘‘йасса̄йасмато кхамати…пе… со бха̄сеййа̄’’ти (маха̄ва. 127) вуттам̣. тадетам̣ паттакаллам̣ ваттхусампада̄, антара̄йикехи дхаммехи часса парисуддхата̄, сӣма̄сампада̄, париса̄сампада̄, пуббакиччанит̣т̣ха̄нанти имехи пан̃чахи ан̇гехи сан̇гахитам̣.
таттха ваттхусампада̄ на̄ма йатха̄вуттехи ека̄дасаабхаббапуггалехи чева антимаваттхуаджджха̄паннехи ча ан̃н̃о парипун̣н̣авӣсативассо анупасампаннабхӯто мануссапурисо. етасмин̃хи пуггале сати ева идам̣ сан̇гхасса упасампада̄каммам̣ паттакаллам̣ на̄ма хоти, на̄сати, катан̃ча куппамева хоти.
антара̄йикехи дхаммехи часса парисуддхата̄ на̄ма йатха̄вуттассева упасампада̄ваттхубхӯтасса пуггаласса йе име бхагавата̄ пат̣иккхитта̄ пан̃ча̄ба̄дхапхут̣т̣хата̄дайо ма̄та̄питӯхи ананун̃н̃а̄тата̄паайоса̄на̄ чева хаттхаччхинна̄дайо ча досадхамма̄ ка̄ракасан̇гхасса а̄патта̄диантара̄йахетута̄йа ‘‘антара̄йика̄’’ти вуччанти, техи антара̄йикехи досадхаммехи паримуттата̄, имисса̄ ча сати ева идам̣ каммам̣ паттакаллам̣ на̄ма хоти, на̄сати, катам̣ пана каммам̣ сукатамева хоти т̣хапетва̄ ӯнавӣсативассам̣ пуггалам̣.
сӣма̄сампада̄ пана упосатхаккхандхаке (маха̄ва. 138 а̄дайо) ваккхама̄нанайена саббадосарахита̄йа баддха̄баддхавасенева дувидха̄йа сӣма̄йа васена ведитабба̄. та̄диса̄йа хи сӣма̄йа сати ева идам̣ каммам̣ паттакаллам̣ на̄ма хоти, на̄сати, катан̃ча каммам̣ випаджджати.
париса̄сампада̄ пана йе име упасампада̄каммасса саббантимена париччхедена каммаппатта̄ дасахи ва̄ пан̃чахи ва̄ анӯна̄па̄ра̄джикам̣ ана̄панна̄ ануккхитта̄ ча сама̄насам̣ва̄сака̄ бхиккхӯ, тесам̣ екасӣма̄йа хаттхапа̄сам̣ авиджахитва̄ т̣ха̄нам̣, чханда̄раха̄нан̃ча чхандасса а̄найанам̣, саммукхӣбхӯта̄нан̃ча аппат̣икосанам̣, упасампада̄пеккхарахита̄нам̣ упосатхаккхандхаке пат̣иккхитта̄нам̣ гахат̣т̣ха̄дианупасампанна̄нан̃чева па̄ра̄джикуккхиттакана̄на̄сам̣ва̄сакабхиккхунӣнан̃ча ваджджанӣйапуггала̄нам̣ сан̇гхасса хаттхапа̄се абха̄во ча̄ти имехи чатӯхи ан̇гехи сан̇гахита̄. еварӯпа̄йа ча париса̄сампада̄йа сати ева идам̣ паттакаллам̣ на̄ма хоти, на̄сати. таттха пурима̄нам̣ тин̣н̣ам̣ ан̇га̄нам̣ ан̃н̃атарассапи абха̄ве катам̣ каммам̣ випаджджати, на паччхимасса.
пуббакиччанит̣т̣ха̄нам̣ на̄ма йа̄нима̄ни ‘‘пат̣хамам̣ упаджджхам̣ га̄ха̄петаббо’’тиа̄дина̄ па̄л̣ийам̣ (маха̄ва. 126) вутта̄ни ‘‘упаджджха̄га̄ха̄панам̣, паттачӣвара̄чиккхан̣ам̣, тато там̣ хаттхапа̄сато бахи песетва̄ ануса̄сакасаммутикаммакаран̣ам̣, самматена ча гантва̄ ануса̄санам̣, тена ча пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ сан̇гхасса н̃аттим̣ н̃а̄петва̄ упасампада̄пеккхам̣ ‘а̄гаччха̄хӣ’ти хаттхапа̄се ева аббха̄нам̣, тена бхиккхӯнам̣ па̄де ванда̄петва̄ упасампада̄йа̄ча̄панам̣, тато антара̄йикадхаммапуччхакасаммутикаммакаран̣ам̣, самматена ча пуччхана’’нти има̄ни ат̣т̣ха пуббакичча̄ни, тесам̣ саббесам̣ йа̄тха̄вато каран̣ена нит̣т̣ха̄нам̣. етасмин̃ча пуббакиччанит̣т̣ха̄пане сати ева идам̣ сан̇гхасса упасампада̄каммам̣ паттакаллам̣ на̄ма хоти, на̄сати. етесу пана пуббакаммесу акатесупи катам̣ каммам̣ йатха̄вуттесу ваттхусампаттиа̄дӣсу виджджама̄несу акуппамева хоти. тадеваметтха паттакаллам̣ имехи пан̃чахи ан̇гехи сан̇гахитанти ведитаббам̣. имина̄ва найена хет̣т̣ха̄ вуттесу, ваккхама̄несу ча саббесу каммесу паттакаллата̄ йатха̄рахам̣ йоджетва̄ н̃а̄табба̄.
иттханна̄мам̣ упасампа̄деййа̄ти упасампада̄ниппха̄данена там̣саман̇гим̣ кареййа каротӯти паттхана̄йам̣, видхимхи ва̄ идам̣ дат̣т̣хаббам̣. йатха̄ хи ‘‘девадаттам̣ сукха̄пеййа̄’’ти вутте сукхамасса ниппха̄детва̄ там̣ сукхасаман̇гинам̣ кареййа̄ти аттхо хоти, евамидха̄пи упасампадамасса ниппха̄детва̄ там̣ упасампада̄саман̇гинам̣ кареййа̄ти аттхо. пайоджакабйа̄па̄ре четам̣. йатха̄ сукхайантам̣ кин̃чи суддхакатта̄рам̣ кочи хетукатта̄ сукхахетуниппха̄данена сукха̄пеййа̄ти вуччати, евамидха̄пи упасампаджджантам̣ суддхакатта̄рам̣ пуггалам̣ хетукаттубхӯто сан̇гхо упасампада̄хетуниппха̄данена упасампа̄деййа̄ти вутто. етена ча сукхам̣ вийа сукхада̄йакена сан̇гхена пуггаласса дӣйама̄на̄ татха̄паваттапараматтхадхамме упа̄да̄йа арийаджанапан̃н̃атта̄ упасампада̄ на̄ма саммутисаччата̄ аттхӣти саматтхитам̣ хоти. еттха ча ‘‘иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чатӣ’’ти (маха̄ва. 127) вуттатта̄ парива̄са̄дӣсу вийа йа̄чана̄нугун̣ам̣ ‘‘иттханна̄масса упасампадам̣ дадеййа̄’’ти аватва̄ ‘‘иттханна̄мам̣ упасампа̄деййа̄’’ти вуттатта̄ идам̣ упасампада̄каммам̣ да̄не асан̇гахетва̄ каммалаккхан̣е ева сан̇гахитанти дат̣т̣хаббам̣. имина̄ найена ‘‘иттханна̄мам̣ упасампа̄дети, упасампанно сан̇гхена̄’’ти еттха̄пи аттхо ведитаббо. кевалан̃хи таттха ваттама̄нака̄лаатӣтака̄лавасена, идха пана ана̄мат̣т̣хака̄лавасена̄ти еттакамева висесо.
еса̄ н̃аттӣти ‘‘сан̇гхо н̃а̄петаббо’’ти вуттан̃а̄пана̄ еса̄. идан̃ча анусса̄вана̄нампи саббха̄васӯчанаттхам̣ вуччати. авассан̃четам̣ ваттаббамева. н̃аттикамме ева там̣ на ваттаббам̣. таттха пана ййа-ка̄ре вуттаматте ева н̃аттикаммам̣ нит̣т̣хитам̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. кхаматӣти руччати. упасампада̄ти сан̇гхена дӣйама̄на̄ ниппха̄дийама̄на̄ упасампада̄, йасса кхамати, со тун̣хасса̄ти йоджана̄. тун̣хӣти ча акатханаттхе нипа̄то, акатханако асса бхавеййа̄ти аттхо. кхамати сан̇гхасса иттханна̄масса упасампада̄ти пакатена самбандхо. таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘тасма̄ тун̣хӣ’’ти. таттха ‘‘а̄сӣ’’ти сесо. йасма̄ ‘‘йасса наккхамати, со бха̄сеййа̄’’ти тиккхаттум̣ вуччама̄нопи сан̇гхо тун̣хӣ нираво ахоси, тасма̄ кхамати сан̇гхасса̄ти аттхо. еванти имина̄ пака̄рена. тун̣хӣбха̄веневетам̣ сан̇гхасса руччанабха̄вам̣ дха̄райа̄ми, буджджха̄ми джа̄на̄мӣти аттхо. ити-саддо парисама̄панаттхе като, со ча каммава̄ча̄йа анан̇гам̣, тасма̄ анусса̄вакена ‘‘дха̄райа̄мӣ’’ти еттха ми-ка̄рапарийоса̄намева ватва̄ нит̣т̣хапетаббам̣, ити-саддо на пайуджджитабботи дат̣т̣хаббам̣. имина̄ найена саббакаммава̄ча̄наматтхо ведитаббо.
екапориса̄ ва̄тиа̄ди сатта̄нам̣ сарӣрачха̄йам̣ па̄дехи минитва̄ джа̄нанаппака̄радассанам̣. чхасаттападапаримита̄ хи чха̄йа̄ ‘‘пориса̄’’ти вуччати, идан̃ча утуппама̄н̣а̄чиккхан̣а̄ди ча а̄гантукехи саддхим̣ вӣмам̣ситва̄ вуд̣д̣ханавабха̄вам̣ н̃атва̄ ванданаванда̄пана̄дикаран̣аттхам̣ вуттам̣. ети а̄гаччхати, гаччхати ча̄ти уту, сова памӣйате анена сам̣ваччхаранти пама̄н̣анти а̄ха ‘‘утуйева утуппама̄н̣а’’нти. апарипун̣н̣а̄ти упасампада̄дивасена апарипун̣н̣а̄. йади утувемаджджхе упасампа̄дито, тада̄ тасмим̣ утумхи авасит̣т̣хадиваса̄чиккхан̣ам̣ дивасабха̄га̄чиккхан̣анти дассети. тена̄ха ‘‘йаттакехи дивасехи йасса йо уту апарипун̣н̣о, те дивасе’’ти. таттха йасса тан̇кхан̣ам̣ ладдхӯпасампадасса пуггаласса самбандхӣ йо уту йаттакехи дивасехи апарипун̣н̣о, те дивасети йоджана̄.
чха̄йа̄дикамева саббам̣ сан̇гахетва̄ га̄йитаббато катхетаббато сан̇гӣтӣти а̄ха ‘‘идамева̄’’тиа̄ди. таттха екато катва̄ а̄чиккхитаббам̣. твам̣ ким̣ лабхасӣти твам̣ упасампа̄данака̄ле катаравассам̣, катараутун̃ча лабхаси, катарасмим̣ те упасампада̄ ладдха̄ти аттхо. вассанти васса̄науту, идан̃ча сам̣ваччхара̄чиккхан̣ам̣ вина̄ вуттампи на вин̃н̃а̄йатӣти имина̄ утуа̄чиккхан̣енева са̄санавассесу ва̄ калийугавасса̄дӣсу ва̄ сахассиме ва̄ сатиме ва̄ асукаутум̣ лабха̄мӣти дасситанти дат̣т̣хаббам̣. чха̄йа̄ти идам̣ па̄л̣ийам̣ а̄гатапат̣ипа̄т̣им̣ сандха̄йа вуттам̣, ваттаббакаммато пана калийугавасса̄дӣсу саббадесапасиддхесу асукавассе асукаутумхи асукама̄се асукакан̣хе ва̄ сукке ва̄ паккхе асуке титхива̄рависесайутте пуббан̣ха̄дидивасабха̄ге еттаке чха̄йа̄пама̄н̣е, на̄д̣ика̄пама̄н̣е ва̄ майа̄ упасампада̄ ладдха̄ти вадеййа̄сӣти евам̣ а̄чиккхитаббам̣. идам̣ сут̣т̣ху уггахетва̄ а̄гантукехи вуд̣д̣хапат̣ипа̄т̣им̣ н̃атва̄ пат̣ипаджджа̄хӣти ваттаббам̣. ити еттако катха̄магго вимативиноданийам̣ а̄гато. ваджирабуддхит̣ӣка̄найо пана екаччо идхева сан̇гахам̣ гато, екаччо асаннит̣т̣ха̄навиниччхайатта̄ сам̣сайахетуко хоти, тасма̄ идха на гахитоти.
ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре
упасампада̄виниччхайакатха̄лан̇ка̄ро.