20. пат̣иггахан̣авиниччхайакатха̄
104. евам̣ каппийабхӯмивиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни пат̣иггахан̣авиниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘кха̄данӣйа̄дипат̣игга̄хо’’тиа̄дима̄ха. таттха кха̄дийатети кха̄данӣйам̣, т̣хапетва̄ пан̃ча бходжана̄ни саббасса аджджхохаритаббассетам̣ адхивачанам̣. а̄дисаддена бходжанӣйам̣ сан̇ган̣ха̄ти. пат̣иггахан̣ам̣ сампат̣иччханам̣ пат̣игга̄хо, кха̄данӣйа̄дӣнам̣ пат̣игга̄хо кха̄данӣйа̄дипат̣игга̄хо. тена̄ха ‘‘аджджхохаритаббасса йасса кассачи кха̄данӣйасса ва̄ бходжанӣйасса ва̄ пат̣иггахан̣а’’нти. пан̃часу ан̇гесу учча̄ран̣аматтанти уккхипанаматтам̣, имина̄ пат̣иггахитаббабха̄расса пама̄н̣ам̣ дассети. тенева та̄дисена пурисена ануккхипанӣйаваттхусмим̣ пат̣иггахан̣ам̣ на рухатӣти дӣпети. ‘‘хаттхапа̄со’’ти имина̄ а̄саннабха̄вам̣. тенева ча дӯре т̣хатва̄ абхихарантасса пат̣иггахан̣ам̣ на рухатӣти дӣпети. абхиха̄роти парин̣а̄митабха̄во, тена ча татрат̣т̣хака̄дӣсу на рухатӣти дӣпети. ‘‘дево ва̄’’тиа̄дина̄ да̄йакато пайогаттайам̣ дассети. ‘‘тан̃че’’тиа̄дина̄ пат̣игга̄хакато пайогадвайам̣ дассети.
ида̄ни тесу пан̃часу ан̇гесу хаттхапа̄сасса дура̄джа̄ната̄йа там̣ дассетума̄ха ‘‘таттхи’’чча̄ди. таттха ад̣д̣хатеййахаттхо хаттхапа̄со на̄ма̄ти йоджана̄. ‘‘тасса оримантена̄’’ти имина̄ а̄ка̄се уджум̣ т̣хатва̄ парена уккхиттам̣ ган̣хантасса̄пи а̄саннан̇габхӯтапа̄даталато пат̣т̣ха̄йа хаттхапа̄со париччхиндитаббо, на сӣсато пат̣т̣ха̄йа̄ти дассети. таттха ‘‘оримантена̄’’ти имасса хет̣т̣химантена̄ти аттхо гахетаббо.
еттха ча пава̄ран̣асиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) ‘‘саче пана бхиккху нисинно хоти, а̄саннасса паччхимантато пат̣т̣ха̄йа̄’’тиа̄дина̄ пат̣игга̄хака̄нам̣ а̄саннан̇гасса па̄римантато пат̣т̣ха̄йа париччхедасса дасситатта̄ идха̄пи а̄ка̄се т̣хитасса пат̣игга̄хакасса а̄саннан̇габхӯтапа̄даталасса па̄римантабхӯтато пан̣хипарийантасса хет̣т̣химаталато пат̣т̣ха̄йа, да̄йакасса пана оримантабхӯтато па̄дан̇гуласса хет̣т̣химапарийантато пат̣т̣ха̄йа хаттхапа̄со париччхиндитабботи дат̣т̣хаббам̣. имина̄ва найена бхӯмийам̣ нипаджджитва̄ уссӣсаке нисиннасса хаттхато пат̣игган̣хантасса̄пи а̄саннасӣсан̇гасса па̄римантабхӯтато гӣвантато пат̣т̣ха̄йева хаттхапа̄со минитаббо, на па̄даталато пат̣т̣ха̄йа. евам̣ нипаджджитва̄ да̄непи йатха̄нурӯпам̣ ведитаббам̣. ‘‘йам̣ а̄саннатарам̣ ан̇га’’нти (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) хи вуттам̣. акаллакоти гила̄но сахаттха̄ парибхун̃джитум̣ асакконто мукхена пат̣игган̣ха̄ти. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. па̄читтийа 2.265) пана ‘‘акаллакоти гила̄но гахетум̣ ва̄’’ти еттакамева вуттам̣, етена акаллакоти гила̄но ва̄ атха ва̄ гахетум̣ акаллако асаматтхоти аттхо дассито. тена̄ха ‘‘сачепи наттхукаран̣ийам̣ дӣйама̄нам̣ на̄са̄пут̣ена акаллако ва̄ мукхена пат̣игган̣ха̄тӣ’’ти.
105. екадесена̄пӣти ан̇гулийа̄ пхут̣т̣хаматтена.
тан̃че пат̣игган̣ха̄ти, саббам̣ пат̣иггахитамева̄ти вен̣укот̣ийам̣ бандхитва̄ т̣хапитатта̄. саче бхӯмийам̣ т̣хитамева гхат̣ам̣ да̄йакена хаттхапа̄се т̣хатва̄ ‘‘гхат̣ам̣ дасса̄мӣ’’ти диннам̣ вен̣укот̣ийа̄ гахан̣авасена пат̣игган̣ха̄ти, убхайакот̣ибаддхам̣ саббампи пат̣иггахитамева хоти. бхиккхусса хаттхе апӣл̣етва̄ пакатийа̄ пӣл̣ийама̄нам̣ уччхурасам̣ сандха̄йа ‘‘ган̣хатха̄’’ти вуттатта̄ ‘‘абхиха̄ро на пан̃н̃а̄йатӣ’’ти вуттам̣, хаттхапа̄се т̣хитасса пана бхиккхусса аттха̄йа пӣл̣ийама̄нам̣ уччхуто паггхарантам̣ расам̣ ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. дон̣ика̄йа сайам̣ паггхарантам̣ уччхурасам̣ маджджхе а̄варитва̄ виссаджджитампи ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. пат̣иггахан̣асан̃н̃а̄йа̄ти ‘‘ман̃ча̄дина̄ пат̣иггахесса̄мӣ’’ти уппа̄дитасан̃н̃а̄йа, имина̄ ‘‘пат̣игган̣ха̄мӣ’’ти ва̄ча̄йа ваттаббакиччам̣ наттхӣти дассети.
йаттха каттхачи ат̣т̣хакатха̄су, падесесу ва̄. асам̣ха̄риме пхалакети тха̄мамаджджхимена асам̣ха̄рийе. ‘‘тинтин̣ика̄дипан̣н̣есӯти вачанато са̄кха̄су пат̣иггахан̣ам̣ рухатӣти дат̣т̣хабба’’нти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.265) вуттам̣. пора̄н̣ат̣ӣка̄йампи татхева вуттам̣, тадетам̣ вича̄ретаббам̣. ат̣т̣хакатха̄йан̃хи ‘‘бхӯмийам̣ аттхатесу сукхумесу тинтин̣ика̄дипан̣н̣есу пат̣иггахан̣ам̣ на рухатӣ’’ти вуттам̣. там̣ тинтин̣ика̄дипан̣н̣а̄нам̣ сукхуматта̄ таттха т̣хапитаа̄мисасса асан̣т̣хаханато бхӯмийам̣ т̣хапитасадисатта̄ ‘‘на рухатӣ’’ти вуттам̣, тинтин̣ика̄диса̄кха̄су т̣хапитепи евамева сийа̄, тасма̄ ‘‘са̄кха̄су пат̣иггахан̣ам̣ рухатӣ’’ти вачанам̣ айуттам̣ вийа диссати. ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘на рухатӣ’’ти кирийа̄падасса ‘‘касма̄’’ти хетупарийесане сати на ан̃н̃ам̣ парийеситаббам̣, ‘‘сукхумесӯ’’ти вуттам̣ висесанападам̣йева хетумантависесанам̣ бхавати, тасма̄ тинтин̣икапан̣н̣а̄дӣсу пат̣иггахан̣ам̣ на рухати, касма̄? тесам̣ сукхуматта̄. ан̃н̃есу пана падуминӣпан̣н̣а̄дӣсу рухати, касма̄? тесам̣ ол̣а̄рикатта̄ти хетупхаласамбандхо иччхитабботи диссати, тасма̄ ‘‘тадетам̣ вича̄ретабба’’нти вуттам̣. татха̄ хи вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘на хи та̄ни сандха̄ретум̣ саматтха̄нӣти махантесу пана падуминӣпан̣н̣а̄дӣсу рухатӣ’’ти.
106. пун̃чхитва̄ пат̣иггахетва̄ти пун̃чхитепи раджаначун̣н̣а̄сан̇ка̄йа сати пат̣иггахан̣аттха̄йа вуттам̣, на̄сати. там̣ пана̄ти патитараджам̣ аппат̣иггахетва̄ упари гахитапин̣д̣апа̄там̣. ана̄паттӣти дурӯпачин̣н̣а̄дидосо наттхи. пубба̄бхогасса анурӯпавасена ‘‘анупасампаннасса датва̄…пе… ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. йасма̄ пана там̣ ‘‘ан̃н̃асса дасса̄мӣ’’ти читтуппа̄даматтена парасантакам̣ на хоти, тасма̄ тасса адатва̄пи пат̣иггахетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘анупасампаннасса дасса̄мӣ’’тиа̄дипи винайадуккат̣асса париха̄ра̄йа вуттам̣, татха̄ акатва̄ гахитепи пат̣иггахетва̄ парибхун̃джато ана̄паттийева. бхиккхусса детӣти ан̃н̃асса бхиккхусса дети. кан̃джиканти кхӣрараса̄дим̣ йам̣ кин̃чи дравам̣ сандха̄йа вуттам̣. хаттхато мочетва̄ пуна ган̣ха̄ти, уггахитакам̣ хотӣти а̄ха ‘‘хаттхато амочентенева̄’’ти. а̄лул̣ента̄нанти а̄лол̣ента̄нам̣, айамева ва̄ па̄т̣хо. а̄харитва̄ бхӯмийам̣ т̣хапитатта̄ абхиха̄ро наттхӣти а̄ха ‘‘патто пат̣иггахетаббо’’ти.
107. пат̣хаматарам̣ ул̣ун̇като тхева̄ патте патантӣти еттха ‘‘йатха̄ пат̣хаматарам̣ патитатхеве досо наттхи, татха̄ а̄киритва̄ апанента̄нам̣ паччха̄ патитатхевепи абхихат̣атта̄ неваттхи досо’’ти ваданти. чарукена̄ти кхуддакабха̄джанена. ‘‘абхихат̣атта̄ти дӣйама̄наккхан̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. датва̄ апанайанака̄ле пана чха̄рика̄ ва̄ биндӯни ва̄ патанти, пуна пат̣иггахетаббам̣ абхиха̄расса вигататта̄’’ти ваданти, там̣ йатха̄ на патати, татха̄ апанесса̄мӣти пат̣ихаранте йуджджати, пакатисан̃н̃а̄йа апаненте абхиха̄ро на чхиджджати, супатитам̣. пат̣иггахитамева хи там̣ хоти. мукхават̣т̣ийа̄пи гахетум̣ ват̣т̣атӣти абхихарийама̄насса паттасса мукхават̣т̣ийа̄ упарибха̄ге хаттхам̣ паса̄ретва̄ пхуситум̣ ват̣т̣ати. па̄дена пеллетва̄ти па̄дена ‘‘пат̣иггахесса̄мӣ’’ти сан̃н̃а̄йа аккамитва̄. кечӣти абхайагирива̄сино. вачанаматтамева̄ти пат̣ибаддхам̣ пат̣ибаддхапат̣ибаддханти саддаматтамева на̄нам̣, ка̄йапат̣ибаддхамева хоти, тасма̄ тесам̣ вачанам̣ на гахетаббанти адхиппа̄йо. еса найоти ‘‘пат̣ибаддхапат̣ибаддхампи ка̄йапат̣ибаддхамева̄’’ти айам̣ найо. татха̄ ча таттха ка̄йапат̣ибаддхе таппат̣ибаддхе ча тхуллаччайамева вуттам̣.
тена а̄хара̄петунти йасса бхиккхуно сантикам̣ гатам̣, там̣ ‘‘идха нам̣ а̄нехӣ’’ти а̄н̣а̄петва̄ тена а̄хара̄петум̣ итарасса ват̣т̣атӣти аттхо. тасма̄ти йасма̄ мӯлат̣т̣хассева парибхого анун̃н̃а̄то, тасма̄. там̣ дивасам̣ хаттхена гахетва̄ дутийадивасе пат̣иггахетва̄ парибхун̃джантасса уггахитакапат̣иггахитам̣ хотӣти а̄ха ‘‘ана̄маситва̄’’ти. аппат̣иггахитатта̄ ‘‘саннидхипаччайа̄ ана̄паттӣ’’ти вуттам̣. аппат̣иггахетва̄ парибхун̃джантасса адиннамукхадва̄ра̄патти хотӣти а̄ха ‘‘пат̣иггахетва̄ пана парибхун̃джитабба’’нти. ‘‘на тато паранти тадахева са̄мам̣ аппат̣иггахитам̣ сандха̄йа вуттам̣, тадахева пат̣иггахитам̣ пана пунадиваса̄дӣсу аппат̣иггахетва̄пи парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти.
108. кхӣйантӣти кхайам̣ гаччханти, тесам̣ чун̣н̣ехи тхуллаччайааппат̣иггахан̣а̄паттийо на хонтӣти адхиппа̄йо. саттхакена̄ти пат̣иггахитасаттхакена. навасамут̣т̣хитанти етенева уччхуа̄дӣсу абхинавалаггатта̄ аббоха̄рикам̣ на хотӣти дассети. есева найоти саннидхидоса̄дим̣ сандха̄йа вадати. тена̄ха ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. касма̄ панеттха уггахитапаччайа̄, саннидхипаччайа̄ ва̄ досо на сийа̄ти а̄ха ‘‘на хи там̣ парибхогаттха̄йа парихарантӣ’’ти. имина̄ ча ба̄хирапарибхогаттхам̣ са̄мам̣ гахетва̄ ва̄ анупасампаннена диннам̣ ва̄ парихаритум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети, тасма̄ паттасаммаккхана̄диаттхам̣ са̄мам̣ гахетва̄ парихаритатела̄дим̣ саче парибхун̃джитука̄мо хоти, пат̣иггахетва̄ парибхун̃джантасса ана̄патти. аббхантарапарибхогаттхам̣ пана са̄мам̣ гахитам̣ пат̣иггахетва̄ парибхун̃джантасса уггахитапат̣иггахан̣ам̣ хоти, аппат̣иггахетва̄ парибхун̃джантасса адиннамукхадва̄ра̄патти хоти. аббхантарапарибхогаттхамева анупасампаннена диннам̣ гахетва̄ парихарантасса син̇гӣлон̣акаппо вийа саннидхипаччайа̄ а̄патти хоти. кечи пана ‘‘тха̄мамаджджхимасса пурисасса учча̄ран̣аматтам̣ хотӣтиа̄дина̄ вуттапан̃чан̇гасампаттийа̄ пат̣иггахан̣асса рухан̣ато ба̄хирапарибхогаттхампи саче анупасампаннехи диннам̣ ган̣ха̄ти, пат̣иггахитамева̄’’ти ваданти. евам̣ сати идха ба̄хирапарибхогаттхам̣ анупасампаннена диннам̣ гахетва̄ парихарантасса саннидхипаччайа̄ а̄патти ваттабба̄ сийа̄. ‘‘на хи там̣ парибхогаттха̄йа парихарантӣ’’ти ча на ваттаббам̣, тасма̄ ба̄хирапарибхогаттхам̣ гахитам̣ пат̣иггахитам̣ на̄ма на хотӣти ведитаббам̣.
йади евам̣ пан̃часу пат̣иггахан̣ан̇гесу ‘‘парибхогаттха̄йа̄’’ти висесанам̣ ваттаббанти? на ваттаббам̣. пат̣иггахан̣ан̃хи парибхогаттхамева хотӣти ‘‘парибхогаттха̄йа̄’’ти висум̣ аватва̄ ‘‘тан̃че бхиккху ка̄йена ва̄ ка̄йапат̣ибаддхена ва̄ пат̣игган̣ха̄тӣ’’ти еттакамева вуттам̣. апаре пана ‘‘сатипи пат̣иггахан̣е ‘на хи там̣ парибхогаттха̄йа парихарантӣ’ти идха апарибхогаттха̄йа парихаран̣е ана̄патти вутта̄’’ти ваданти. тена ча пат̣иггахан̣ан̇гесу пан̃часу самиддхесу аджджхохаритука̄мата̄йа гахитамева пат̣иггахитам̣ на̄ма хоти аджджхохаритаббесуйева пат̣иггахан̣асса анун̃н̃а̄татта̄ти дассети. татха̄ ба̄хирапарибхогаттха̄йа гахетва̄ т̣хапитатела̄дим̣ аджджхохаритука̄мата̄йа сати пат̣иггахетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти дассети. удуккхаламусала̄дӣни кхӣйантӣти еттха удуккхаламусала̄нам̣ кхайена писитакот̣т̣итабхесаджджесу саче а̄гантукаван̣н̣о пан̃н̃а̄йати, на ват̣т̣ати. суддхам̣ удакам̣ хотӣти руккхаса̄кха̄дӣхи гал̣итва̄ патанаудакам̣ сандха̄йа вуттам̣.
109. патто ва̄сса пат̣иггахетабботи еттха̄пи паттагатам̣ чхупитва̄ дентасса хаттхе лаггена а̄мисена доса̄бха̄ваттхам̣ паттапат̣иггахан̣анти аббхантарапарибхогаттхамева паттапат̣иггахан̣ам̣ ведитаббам̣. йам̣ са̄ман̣ерасса патте патати…пе… пат̣иггахан̣ам̣ на виджахатӣти еттха пунаппунам̣ ган̣хантасса аттано патте паккхиттамева аттано сантаканти саннит̣т̣ха̄накаран̣ато хаттхагатам̣ пат̣иггахан̣ам̣ на виджахати. париччхиндитва̄ диннам̣ пана ган̣хантасса гахан̣асамайейева аттано сантаканти саннит̣т̣ха̄насса кататта̄ хаттхагатам̣ пат̣иггахан̣ам̣ виджахати. кесан̃чи аттха̄йа бхаттам̣ паккхипатӣти еттха анупасампаннасса аттха̄йа паккхипантепи а̄гантва̄ ган̣хиссатӣти сайамева паккхипитва̄ т̣хапанато пат̣иггахан̣ам̣ на виджахати. анупасампаннасса хаттхе паккхиттам̣ пана анупасампанненева т̣хапитам̣ на̄ма хотӣти пат̣иггахан̣ам̣ виджахати париччаттабха̄вато. тена вуттам̣ ‘‘са̄ман̣ера…пе… париччаттатта̄’’ти. кесан̃чӣтиа̄дӣсу анупасампанна̄нам̣ аттха̄йа каттхачи т̣хапийама̄нампи хаттхато муттаматте ева пат̣иггахан̣ам̣ на виджахати, атха кхо бха̄джане патитамева пат̣иггахан̣ам̣ виджахати. бха̄джанан̃ча бхиккхуна̄ пунадивасаттха̄йа апеккхитамева̄ти таггатампи а̄мисам̣ дуддхотапаттагатам̣ вийа пат̣иггахан̣ам̣ виджахатӣти сан̇ка̄йа ‘‘са̄ман̣ерасса хаттхе паккхипитабба’’нти вуттанти ведитаббам̣. ӣдисесу хи йутти на гавеситабба̄, вуттанайенева пат̣ипаджджитаббам̣.
110. паттагата̄ йа̄гӯти имина̄ паттамукхават̣т̣ийа̄ пхут̣т̣хепи кут̣е йа̄гу пат̣иггахита̄, уггахита̄ ва̄ на хоти бхиккхуно аниччха̄йа пхут̣т̣хатта̄ти дассети. а̄ропетӣти хаттхам̣ пхуса̄пети. пат̣иггахан̣ӯпагам̣ бха̄рам̣ на̄ма тха̄мамаджджхимасса пурисасса уккхепа̄рахам̣. кин̃ча̄пи ависсаджджетва̄ва ан̃н̃ена хаттхена пидахантасса досо наттхи, татха̄пи на пидахитаббанти ат̣т̣хакатха̄пама̄н̣енева гахетаббам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. па̄читтийа 2.265) пана ‘‘на пидахитаббанти хаттхато муттам̣ сандха̄йа вуттам̣, хаттхагатам̣ пана итарена хаттхена пидахато, хаттхато муттампи ва̄ апхуситва̄ упари пидха̄нам̣ па̄тентасса на досо’’ти вуттам̣.
111. пат̣игган̣ха̄тӣти чха̄йаттха̄йа упари дха̄рийама̄на̄ маха̄са̄кха̄ йена кеначи чхиджджеййа, таттха лаггараджам̣ мукхе па̄теййа ва̄ти каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ пат̣игган̣ха̄ти.
маччхикава̄ран̣аттханти еттха ‘‘сачепи са̄кха̄йа лаггараджам̣ патте патати, сукхена парибхун̃джитум̣ сакка̄ти са̄кха̄йа пат̣иггахитатта̄ аббхантарапарибхогаттхамевидха пат̣иггахан̣анти мӯлапат̣иггахан̣амева ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. апаре пана ‘‘маччхикава̄ран̣аттханти вачанаматтам̣ гахетва̄ ба̄хирапарибхогаттхам̣ гахита’’нти ваданти. кун̣д̣акети маха̄гхат̣е. тасмимпӣти ча̄т̣игхат̣епи. анупасампаннам̣ га̄ха̄петва̄ти тамева аджджхохаран̣ӣйам̣ бхан̣д̣ам̣ анупасампаннена га̄ха̄петва̄.
тхерасса паттам̣ дутийаттхерасса̄ти ‘‘тхерасса паттам̣ майхам̣ детха̄’’ти тена аттано париччаджа̄петва̄ дутийаттхерасса дети. туйхам̣ йа̄гум̣ майхам̣ дехӣти еттха евам̣ ватва̄ са̄ман̣ерасса паттам̣ гахетва̄ аттанопи паттам̣ тасса дети. еттха пана̄ти ‘‘пан̣д̣ито са̄ман̣еро’’тиа̄дипаттапариваттанакатха̄йам̣. ка̄ран̣ам̣ упапариккхитаббанти йатха̄ ма̄туа̄дӣнам̣ тела̄дӣни харанто татха̄рӯпе кичче анупасампаннена апариваттетва̄ва парибхун̃джитум̣ лабхати, евамидха паттапариваттанам̣ акатва̄ парибхун̃джитум̣ касма̄ на лабхатӣти ка̄ран̣ам̣ вӣмам̣ситаббанти аттхо. еттха пана ‘‘са̄ман̣ерехи гахитатан̣д̣улесу париккхӣн̣есу авассам̣ амха̄кам̣ са̄ман̣ера̄ сан̇гахам̣ каронтӣти читтуппатти самбхавати, тасма̄ там̣ париваттетва̄ва парибхун̃джитаббам̣. ма̄та̄питӯнам̣ аттха̄йа пана чха̄йаттха̄йа ва̄ гахан̣е парибхога̄са̄ наттхи, тасма̄ там̣ ват̣т̣атӣ’’ти ка̄ран̣ам̣ ваданти. тенева а̄чарийабуддхадаттаттхеренапи вуттам̣ –
‘‘ма̄та̄питӯнаматтха̄йа, тела̄дим̣ харатопи ча;
са̄кхам̣ чха̄йа̄диаттха̄йа, имасса на висесата̄.
‘‘тасма̄ хисса висесасса, чинтетаббам̣ ту ка̄ран̣ам̣;
тасса са̄лайабха̄вам̣ ту, висесам̣ таккайа̄маха’’нти.
идамеветтха йуттатарам̣ авассам̣ татха̄видхавитаккуппаттийа̄ самбхавато. на хи сакка̄ еттха витаккам̣ содхетунти. ма̄та̄дӣнам̣ аттха̄йа харан̣е пана на̄вассам̣ татха̄видхавитаккуппаттӣти сакка̄ витаккам̣ содхетум̣. йаттха хи витаккам̣ содхетум̣ сакка̄, таттха неваттхи досо. тенева ваккхати ‘‘саче пана саккоти витаккам̣ содхетум̣, тато ладдхам̣ кха̄дитумпи ват̣т̣атӣ’’ти. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. па̄читтийа 2.265) пана ‘‘еттха пана̄ти паттапариваттане. ка̄ран̣анти еттха йатха̄ са̄ман̣ера̄ ито амха̄кампи дентӣти витакко уппаджджати, на татха̄ ан̃н̃аттха̄ти ка̄ран̣ам̣ ваданти, тан̃ча йуттам̣. йасса пана та̄дисо витакко наттхи, тена апариваттетва̄пи бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.
112. ничча̄летунти ча̄летва̄ па̄са̄н̣асаккхара̄диапанайанам̣ ка̄тум̣. уддханам̣ а̄ропетаббанти анаггикам̣ уддханам̣ сандха̄йа вуттам̣. уддхане паччама̄насса а̄лул̣ане упари апаккатан̣д̣ула̄ хет̣т̣ха̄ пависитва̄ паччантӣти а̄ха ‘‘са̄мам̣па̄кан̃чева хотӣ’’ти.
113. а̄дха̄раке патто т̣хапитоти аппат̣иггахита̄мисо патто пуна пат̣иггахан̣аттха̄йа т̣хапито. ча̄летӣти вина̄ ка̄ран̣ам̣ ча̄лети, сатипи ка̄ран̣е бхиккхӯнам̣ парибхога̄рахам̣ ча̄летум̣ на ват̣т̣ати. кин̃ча̄пи ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, амануссика̄ба̄дхе а̄макамам̣сам̣ а̄макалохита’’нти (маха̄ва. 264) та̄дисе а̄ба̄дхе аттано аттха̄йа а̄макамам̣сапат̣иггахан̣ам̣ анун̃н̃а̄там̣, ‘‘а̄макамам̣сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хотӣ’’ти (дӣ. ни. 1.10, 194) ча са̄ман̃н̃ато пат̣иккхиттам̣, татха̄пи аттано, ан̃н̃асса ва̄ бхиккхуно аттха̄йа аггахитатта̄ ‘‘сӣхавигха̄са̄дим̣…пе… ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. саккоти витаккам̣ содхетунти ‘‘майхампи детӣ’’ти витаккасса ануппаннабха̄вам̣ саллаккхетум̣ саккоти, ‘‘са̄ман̣ерасса дасса̄мӣ’’ти суддхачиттена майа̄ гахитанти ва̄ саллаккхетум̣ саккоти. саче пана мӯлепи пат̣иггахитам̣ хотӣти еттха ‘‘гахетва̄ гате майхампи дадеййунти сан̃н̃а̄йа саче пат̣иггахитам̣ хотӣ’’ти ваданти.
114. кот̣т̣ха̄се каротӣти ‘‘бхиккхӯ са̄ман̣ера̄ ча аттано аттано абхиручитам̣ кот̣т̣ха̄сам̣ ган̣хантӯ’’ти саббесам̣ самаке кот̣т̣ха̄се кароти. гахита̄васесанти са̄ман̣ерехи гахитакот̣т̣ха̄сато авасесам̣. ган̣хитва̄ти ‘‘майхам̣ идам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти гахетва̄. идха гахита̄васесам̣ на̄ма тена ган̣хитва̄ пуна т̣хапитам̣.
пат̣иггахетва̄ти тадаху пат̣иггахетва̄. тенева ‘‘йа̄вака̄ликена йа̄ваджӣвикасам̣сагге досо наттхӣ’’ти вуттам̣. саче пана пуримадивасе пат̣иггахетва̄ т̣хапита̄ хоти, са̄мисена мукхена тасса̄ ват̣т̣ийа̄ дхӯмам̣ пивитум̣ на ват̣т̣ати. самуддодакена̄ти аппат̣иггахитасамуддодакена.
химакарака̄ на̄ма када̄чи вассодакена саха патанака̄ па̄са̄н̣алекха̄ вийа гханӣбхӯта̄ удакависеса̄, тесу пат̣иггахан̣акиччам̣ наттхи. тена̄ха ‘‘удакагатика̄ ева̄’’ти. йасма̄ катакат̣т̣хи удакам̣ паса̄детва̄ висум̣ тит̣т̣хати, тасма̄ ‘‘аббоха̄рика’’нти вуттам̣. имина̄ аппат̣иггахита̄паттӣхи аббоха̄рикам̣, вика̄лабходжана̄паттӣхипи аббоха̄риканти дассети. лаггатӣти суккхе мукхе ча хаттхе ча маттика̄ван̣н̣ам̣ дассентам̣ лаггати. бахаланти хаттхамукхесу алагганакампи пат̣иггахетаббам̣.
ва̄саматтанти рен̣укхӣра̄бха̄вам̣ дассети. па̄нӣйам̣ гахетва̄ти аттанойева аттха̄йа гахетва̄. саче пана пӣта̄васесакам̣ таттхева а̄кирисса̄мӣти ган̣ха̄ти, пуна пат̣иггахан̣акиччам̣ наттхи. а̄кирати, пат̣иггахетаббанти пуппхарасасса пан̃н̃а̄йанато вуттам̣. виккхамбхетва̄ти вийӯхитва̄, апанетва̄ти аттхо.
115. маха̄бхӯтесӯти па̄н̣асарӣрасаннисситесу патхавӣа̄димаха̄бхӯтесу. саббам̣ ват̣т̣атӣти аттано паресан̃ча сарӣрасаннисситам̣ саббам̣ ват̣т̣ати, акаппийамам̣са̄нуломата̄йа тхуллаччайа̄дим̣ на джанетӣти адхиппа̄йо. пататӣти аттано сарӣрато чхиджджитва̄ патати. ‘‘руккхато чхиндитва̄’’ти вуттатта̄ маттикаттха̄йа патхавим̣ кхан̣итум̣, ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи мӯлапан̣н̣а̄дивисабхесаджджам̣ чхиндитва̄ чха̄рикам̣ акатва̄пи аппат̣иггахитампи парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти дат̣т̣хаббам̣.
ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре
пат̣иггахан̣авиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма
вӣсатимо париччхедо.