2. париккха̄равиниччхайакатха̄

6. евам̣ дива̄сеййавиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни париккха̄равиниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘париккха̄роти саман̣апариккха̄ро’’тиа̄дима̄ха. таттха дива̄сеййавиниччхайакатха̄йа а̄димхи вуттам̣ ‘‘таттха̄’’ти падам̣ а̄нетва̄ таттха тесу ма̄тика̄падесу самабхинивит̣т̣хасса ‘‘париккха̄ро’’ти падасса ‘‘саман̣апариккха̄ро’’ти аттхо дат̣т̣хабботи йоджана̄, еса найо ито парепи. саман̣апариккха̄ро вутто, на гихипариккха̄роти адхиппа̄йо. парисамантато карийатети париккха̄ро, чхатта̄дико. татра̄ти саман̣апариккха̄ре. каппатӣти каппийо, на каппийо акаппийо, каппийо ча акаппийо ча каппийа̄каппийо, сама̄ха̄радвандепи пуллин̇гамиччханти пан̣д̣ита̄. каппийа̄каппийо ча со париккха̄ро чети татха̄, тасса виниччхайо каппийа̄каппийапариккха̄равиниччхайо.

кечи та̄лапан̣н̣аччхаттанти идам̣ упалаккхан̣аматтам̣. саббампи хи чхаттам̣ татха̄карийама̄нам̣ на ват̣т̣ати. тенева̄ха ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. па̄ра̄джика 85) ‘‘саббапариккха̄ресу ван̣н̣амат̣т̣хавика̄рам̣ каронтасса дуккат̣анти дӣпентена на ват̣т̣атӣти вуттанти ведитабба’’нти. на ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа̄ти имина̄ тхиракаран̣аттхам̣ екаван̣н̣асуттена винандхийама̄нам̣ йади ван̣н̣амат̣т̣хам̣ хоти, таттха на досоти дассети. а̄раггена̄ти никха̄данамукхена. йади на ват̣т̣ати, та̄дисам̣ чхаттадан̣д̣ам̣ лабхитва̄ ким̣ ка̄таббанти а̄ха ‘‘гхат̣акам̣ ва̄’’тиа̄ди. суттакена ва̄ дан̣д̣о вет̣хетабботи йатха̄ лекха̄ на пан̃н̃а̄йати, татха̄ вет̣хетаббо. дан̣д̣абундети дан̣д̣амӯле, чхаттадан̣д̣асса хет̣т̣химакот̣ийанти аттхо. чхаттаман̣д̣аликанти чхаттасса анто кхуддакаман̣д̣алам̣, чхаттапан̃джаре ман̣д̣ала̄ка̄рена баддхадан̣д̣авалайам̣ ва̄. уккиритва̄ти ниннам̣, уннатам̣ ва̄ катва̄ ут̣т̣ха̄петва̄. са̄ ват̣т̣атӣти са̄ лекха̄ раджджукехи бандханту ва̄ ма̄ ва̄, бандхитум̣ йуттат̣т̣ха̄натта̄ ват̣т̣ати. тена вуттам̣ а̄чарийабуддхадаттамаха̄тхерена –

‘‘чхаттам̣ пан̣н̣амайам̣ кин̃чи, бахи анто ча саббасо;

пан̃чаван̣н̣ена суттена, сиббитум̣ на ча ват̣т̣ати.

‘‘чхиндитум̣ ад̣д̣хачандам̣ ва̄, пан̣н̣е макарадантакам̣;

гхат̣акам̣ ва̄л̣арӯпам̣ ва̄, лекха̄ дан̣д̣е на ват̣т̣ати.

‘‘сиббитум̣ екаван̣н̣ена, чхаттам̣ суттена ват̣т̣ати;

тхираттхам̣ пан̃чаван̣н̣ена, пан̃джарам̣ ва̄ винандхитум̣.

‘‘гхат̣акам̣ ва̄л̣арӯпам̣ ва̄, лекха̄ ва̄ пана кевала̄;

чхиндитва̄ ва̄пи гхам̣ситва̄, дха̄ретум̣ пана ват̣т̣ати.

‘‘ахиччхаттакасан̣т̣ха̄нам̣, дан̣д̣абундамхи ват̣т̣ати;

уккиритва̄ ката̄ лекха̄, бандханаттха̄йа ват̣т̣атӣ’’ти.

тасса ван̣н̣ана̄йампи чхаттам̣ пан̣н̣амайам̣ кин̃чӣти та̄лапан̣н̣а̄дипан̣н̣аччхаданам̣ йам̣ кин̃чи чхаттам̣. бахӣти упари. антоти хет̣т̣ха̄. сиббитунти рӯпам̣ дассетва̄ сӯчикаммам̣ ка̄тум̣. пан̣н̣ети чхаданапан̣н̣е. ад̣д̣хачанданти ад̣д̣хачанда̄ка̄рам̣. макарадантаканти макараданта̄ка̄рам̣, йам̣ ‘‘гирикӯт̣а’’нти вуччати. чхиндитум̣ на ват̣т̣атӣти самбандхо. мукхават̣т̣ийа̄ на̄метва̄ баддхапан̣н̣акот̣ийа̄ ва̄ маттхакаман̣д̣алакот̣ийа̄ ва̄ гирикӯт̣а̄дим̣ каронти, имина̄ там̣ пат̣иккхиттам̣. дан̣д̣ети чхаттадан̣д̣е. гхат̣аканти гхат̣а̄ка̄ро. ва̄л̣арӯпам̣ ва̄ти бйаггха̄дива̄л̣а̄нам̣ рӯпакам̣ ва̄. лекха̄ти уккиритва̄ ва̄ чхиндитва̄ ва̄ читтакаммавасена ва̄ катара̄джи. пан̃чаван̣н̣а̄нам̣ сутта̄нам̣ антаре нӣла̄диекаван̣н̣ена суттена тхираттхам̣ чхаттам̣ анто ча бахи ча сиббитум̣ ва̄ чхаттадан̣д̣агга̄хакасала̄капан̃джарам̣ тхираттхам̣ винандхитум̣ ва̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄. пан̃чаван̣н̣а̄нам̣ екаван̣н̣ена тхираттханти имина̄ анекаван̣н̣ехи суттехи ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа сиббитун̃ча винандхитун̃ча на ват̣т̣атӣти дӣпети. поттхакесу пана ‘‘пан̃чаван̣н̣ена̄’’ти па̄т̣хо диссати, тасса екаван̣н̣ена пан̃чаван̣н̣ена ва̄ суттена тхираттхам̣ сиббитум̣ винандхитум̣ ва̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄ ка̄табба̄ хоти.

еттха ча хет̣т̣ха̄ вуттена ‘‘пан̃чаван̣н̣ена суттена сиббитум̣ на ча ват̣т̣атӣ’’ти па̄т̣хена ча ‘‘кечи та̄лапан̣н̣аччхаттам̣ анто ва̄ бахи ва̄ пан̃чаван̣н̣ена суттена сиббетва̄ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ каронти, там̣ на ват̣т̣ати, екаван̣н̣е пана нӣлена ва̄ пӣтакена ва̄ йена кеначи суттена анто ва̄ бахи ва̄ сиббитум̣, чхаттадан̣д̣агга̄хакам̣ сала̄капан̃джарам̣ ва̄ винандхитум̣ ват̣т̣ати, тан̃ча кхо тхиракаран̣аттхам̣, на ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа̄’’ти ат̣т̣хакатха̄па̄т̣хена ча вируджджхати, тасма̄ со на гахетаббо.

лекха̄ ва̄ пана кевала̄ти йатха̄вуттаппака̄ра̄ сакала̄ лекха̄ ва̄. чхиндитва̄ти уккиритва̄ катам̣ чхиндитва̄. гхам̣ситва̄ти читтакамма̄дивасена катам̣ гхам̣ситва̄. дан̣д̣абундамхӣти чхаттадан̣д̣асса пан̃джаре га̄хан̣аттха̄йа пха̄литабундамхи, мӯлети аттхо. айаметтха ниссандехе вуттанайо. кхуддасиккха̄ган̣т̣хипаде пана ‘‘чхаттапин̣д̣ийа̄ мӯле’’ти вуттам̣. ахиччхаттакасан̣т̣ха̄нанти пхуллаахиччхаттака̄ка̄рам̣. раджджукехи га̄ха̄петва̄ дан̣д̣е бандханти, тасмим̣ бандханат̣т̣ха̄не валайамива уккиритва̄ти валайам̣ вийа упат̣т̣ха̄петва̄. бандханаттха̄йа̄ти ва̄тена йатха̄ на чалати, евам̣ раджджӯхи дан̣д̣е пан̃джарасса бандханаттха̄йа. уккиритва̄ ката̄ лекха̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄. йатха̄ ва̄таппаха̄рена ачаланаттхам̣ чхаттаман̣д̣аликам̣ раджджукехи га̄ха̄петва̄ дан̣д̣е бандханти, тасмим̣ бандханат̣т̣ха̄не валайамива уккиритва̄ лекхам̣ т̣хапенти, са̄ ват̣т̣атӣти. сачепи на бандхати, бандхана̄рахат̣т̣ха̄натта̄ валайам̣ уккиритва̄ ват̣т̣атӣти ган̣т̣хипаде ваттантӣти а̄гатам̣, тасма̄ паккхаран̣есу а̄гатанайенева чхатте пат̣ипаджджитаббанти.

7. чӣваре пана на̄на̄суттакехӣти (са̄раттха. т̣ӣ. 2.85; ви. ви. т̣ӣ. 1.85) на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи. идан̃ча татха̄ каронта̄нам̣ васена вуттам̣, екаван̣н̣асуттакенапи на ват̣т̣атийева. ‘‘пакатисӯчикаммамева ват̣т̣атӣ’’ти хи вуттам̣. пат̣т̣амукхети двиннам̣ пат̣т̣а̄нам̣ сан̇гхат̣итат̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. парийантети чӣварапарийанте. анува̄там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. вен̣ӣти варакасӣса̄ка̄рена сиббанам̣. сан̇кхаликанти двигун̣асан̇кхалика̄ка̄рена сиббанам̣, бил̣а̄ласан̇кхалика̄ка̄рена сиббанам̣ ва̄. вен̣им̣ ва̄ сан̇кхаликам̣ ва̄ каронтӣти каран̣акирийа̄йа самбандхо. аггхийам̣ на̄ма четийасан̣т̣ха̄нам̣, йам̣ ‘‘аггхийаттхамбхо’’ти ваданти. гайа̄ на̄ма мӯле танукам̣ агге махантам̣ катва̄ гада̄ка̄рена сиббанам̣. муггаро на̄ма мӯле ча агге ча екасадисам̣ катва̄ муггара̄ка̄рена сиббанам̣. каккат̣аккхӣни уккирантӣти ган̣т̣хикапат̣т̣апа̄сакапат̣т̣а̄нам̣ анте па̄л̣ибаддхам̣ катва̄ каккат̣ака̄нам̣ аккхисан̣т̣ха̄нам̣ пат̣т̣хапенти, каронтӣти аттхо. ‘‘кон̣асуттапил̣ака̄ти ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣а̄нам̣ кон̣ехи нӣхат̣асутта̄нам̣ кот̣ийо’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣. катхам̣ пана та̄ пил̣ака̄ дувин̃н̃еййарӯпа̄ ка̄табба̄ти? кон̣ехи нӣхат̣асутта̄нам̣ антесу екава̄рам̣ ган̣т̣хикакаран̣ена ва̄ пуна ниваттетва̄ сиббанена ва̄ дувин̃н̃еййасабха̄вам̣ катва̄ суттакот̣ийо рассам̣ катва̄ чхиндитабба̄. дхаммасириттхерена пана ‘‘кон̣асутта̄ ча пил̣ака̄, дувин̃н̃еййа̄ва каппаре’’ти вуттам̣, татха̄ а̄чарийабуддхадаттаттхеренапи ‘‘сутта̄ ча пил̣ака̄ таттха, дувин̃н̃еййа̄ва дӣпита̄’’ти вуттам̣, тасма̄ тесам̣ матена кон̣асутта̄ ча пил̣ака̄ ча кон̣асуттапил̣ака̄ти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.

вимативиноданийампи (ви. ви. т̣ӣ. 1.85) кон̣асуттапил̣ака̄ти ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣а̄нам̣ кон̣ехи бахи ниггатасутта̄нам̣ пил̣ака̄ка̄рена т̣хапитакот̣ийоти кечи ваданти, те пил̣аке чхиндитва̄ дувин̃н̃еййа̄ ка̄табба̄ти тесам̣ адхиппа̄йо. кечи пана ‘‘кон̣асутта̄ ча пил̣ака̄ ча̄ти двейева̄’’ти ваданти, тесам̣ матена ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣а̄нам̣ кон̣ато кон̣ам̣ нӣхат̣асутта̄ кон̣асутта̄ на̄ма. самантато пана парийантена гата̄ чатурассасутта̄ пил̣ака̄ на̄ма. там̣ дувидхампи кечи чӣварато висум̣ пан̃н̃а̄наттха̄йа вика̄райуттам̣ каронти, там̣ ниседха̄йа ‘‘дувин̃н̃еййарӯпа̄ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣, на пана саббатха̄ ачаккхугочарабха̄вена сиббанаттха̄йа татха̄сиббанасса асаккун̣еййатта̄, йатха̄ пакатичӣварато вика̄ро на пан̃н̃а̄йати, евам̣ сиббитаббанти адхиппа̄йо. раджанакаммато пуббе пан̃н̃а̄йама̄нопи висесо чӣваре ратте екаван̣н̣ато на пан̃н̃а̄йатӣти а̄ха ‘‘чӣваре ратте’’ти.

8. ман̣ина̄ти нӣламан̣иа̄дипа̄са̄н̣ена, ам̣сабаддхакака̄йабандхана̄дикам̣ ачӣваратта̄ сан̇кха̄дӣхи гхам̣ситум̣ ват̣т̣атӣти ваданти. кан̣н̣асуттаканти чӣварасса дӣгхато тирийан̃ча сиббита̄нам̣ чатӯсу кан̣н̣есу кон̣есу ча никкханта̄нам̣ суттасӣса̄наметам̣ на̄мам̣, там̣ чхиндитва̄ва па̄рупитаббам̣. тена̄ха ‘‘раджитака̄ле чхиндитабба’’нти. бхагавата̄ анун̃н̃а̄там̣ екам̣ кан̣н̣асуттампи аттхи, там̣ пана на̄мена садисампи ито ан̃н̃амева̄ти дассетум̣ ‘‘йам̣ пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. лагганаттха̄йа̄ти чӣварараджджуйам̣ чӣварабандханаттха̄йа. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.85) еттакамева вуттам̣.

са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.85) пана ‘‘па̄сакам̣ катва̄ бандхитаббанти раджанака̄ле бандхитаббам̣, сесака̄ле мочетва̄ т̣хапетабба’’нти вуттам̣. винайасан̇гахаппакаран̣асса пора̄н̣ат̣ӣка̄йампи идамева гахетва̄ вуттам̣, там̣ пана чӣвараккхандхаке (маха̄ва. 344) ‘‘маджджхена лаггенти, убхато галати, бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кан̣н̣е бандхитунти. кан̣н̣о джӣрати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кан̣н̣асуттака’’нти евам̣ анун̃н̃а̄тачӣварараджджуйам̣ раджитва̄ паса̄ритачӣварасса оламбакасуттам̣ сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣.

ган̣т̣хикети чӣварапа̄рупанака̄ле па̄саке лагга̄панаттхам̣ кате данта̄димайе ган̣т̣хике. пил̣ака̄ти биндум̣ биндум̣ катва̄ ут̣т̣ха̄петаббапил̣ака̄. вуттан̃хетам̣ винайавиниччхайаппакаран̣е –

‘‘на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи, ман̣д̣анаттха̄йа чӣварам̣;

самам̣ сатапада̄дӣнам̣, сиббитум̣ на ча ват̣т̣ати.

‘‘паттасса парийанте ва̄, татха̄ паттамукхепи ча;

вен̣им̣ сан̇кхаликам̣ ва̄пи, карото хоти дуккат̣ам̣.

‘‘пат̣т̣ампи ган̣т̣хипа̄са̄нам̣, ат̣т̣хакон̣а̄дикам̣ видхим̣;

таттхаггхийагада̄рӯпам̣, муггара̄дим̣ каронти ча.

‘‘таттха каккат̣акаккхӣни, ут̣т̣ха̄пенти на ват̣т̣ати;

сутта̄ ча пил̣ака̄ таттха, дувин̃н̃еййа̄ва дӣпита̄.

‘‘чатукон̣а̄ва ват̣т̣анти, ган̣т̣хипа̄сакапат̣т̣ака̄;

кан̣н̣акон̣есу сутта̄ни, ратте чхиндеййа чӣваре.

‘‘сӯчикаммавика̄рам̣ ва̄, ан̃н̃ам̣ ва̄ пана кин̃чипи;

чӣваре бхиккхуна̄ ка̄тум̣, ка̄ра̄петум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘йо ча паккхипати бхиккху чӣварам̣,

кан̃джипит̣т̣хакхалиаллика̄дису;

ван̣н̣амат̣т̣хамабхипаттхайам̣ парам̣;

тасса наттхи пана мутти дуккат̣а̄.

‘‘сӯчихаттхамала̄дӣнам̣, каран̣е чӣварасса ча;

татха̄ килит̣т̣хака̄ле ча, дхованаттхам̣ ту ват̣т̣ати.

‘‘раджане пана гандхам̣ ва̄, телам̣ ва̄ ла̄кхамева ва̄;

кин̃чи паккхипитум̣ таттха, бхиккхуно на ча ват̣т̣ати.

‘‘сан̇кхена ман̣ина̄ ва̄пи, ан̃н̃енапи ча кеначи;

чӣварам̣ на ча гхат̣т̣еййа, гхам̣ситаббам̣ на дон̣ийа̄.

‘‘чӣварам̣ дон̣ийам̣ катва̄, на̄тигхат̣т̣еййа мут̣т̣хина̄;

раттам̣ пахаритум̣ кин̃чи, хаттхехева ча ват̣т̣ати.

‘‘ган̣т̣хике пана лекха̄ ва̄, пил̣ака̄ ва̄ на ват̣т̣ати;

каппабиндувика̄ро ва̄, па̄л̣икан̣н̣икабхедато’’ти.

винайаса̄раттхасандӣпанийампи самам̣ сатапада̄дӣнанти сатапада̄дӣхи садисам̣. тулйаттхе каран̣авачанаппасан̇ге са̄мивачанам̣. пат̣т̣асса парийанте ва̄ти анува̄тасса убхайапарийанте ва̄. пат̣т̣амукхепи ва̄ти двиннам̣ а̄йа̄мавиттха̄рапат̣т̣а̄нам̣ сан̇гхат̣итат̣т̣ха̄не, кан̣н̣епи ва̄ екассева ва̄ пат̣т̣асса ӯнапӯран̣аттхам̣ гхат̣итат̣т̣ха̄непи ва̄. вен̣ӣти кудрӯсасӣса̄ка̄рена сиббанам̣. кечи ‘‘варакасӣса̄ка̄рена̄’’ти ваданти. сан̇кхаликанти бил̣а̄лада̄масадисасиббанам̣. кечи ‘‘сатападисадиса’’нти ваданти.

пат̣т̣ампӣти паттампи. ат̣т̣хакон̣а̄дико видхи пака̄ро етасса̄ти ат̣т̣хакон̣а̄дикавидхи, там̣. ат̣т̣хакон̣а̄диканти ва̄ га̄тха̄бандхавасена ниггахита̄гамо. ‘‘ат̣т̣хакон̣а̄дикам̣ видхи’’нти етам̣ ‘‘пат̣т̣а’’нти етасса сама̄на̄дхикаран̣ависесанам̣, кирийа̄висесанам̣ ва̄. ‘‘каронтӣ’’ти имина̄ самбандхо. атха ва̄ пат̣т̣анти еттха бхумматтхе упайогавачанам̣, пат̣т̣ети аттхо. имасмим̣ паккхе ат̣т̣хакон̣а̄диканти упайогавачанам̣. видхинти етасса висесанам̣. идха ваккхама̄начатукон̣асан̣т̣ха̄нато ан̃н̃ам̣ ат̣т̣хакон̣а̄дикам̣ на̄ма. таттха̄ти тасмим̣ пат̣т̣адвайе. аггхийагада̄рӯпанти аггхийасан̣т̣ха̄нан̃чева гада̄сан̣т̣ха̄нан̃ча сиббанам̣. муггаранти лагул̣асан̣т̣ха̄насиббанам̣. а̄ди-саддена четийа̄дисан̣т̣ха̄на̄нам̣ гахан̣ам̣.

таттха̄ти пат̣т̣адвайе тасмим̣ т̣ха̄не. каккат̣акаккхӣнӣти кул̣ӣракаччхисадиса̄ни сиббанавика̄ра̄ни. ут̣т̣ха̄пентӣти каронти. таттха̄ти тасмим̣ ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣аке. сутта̄ти кон̣ато кон̣ам̣ сиббитасутта̄ чева чатурассе сиббитасутта̄ ча. пил̣ака̄ти тесамева сутта̄нам̣ ниваттетва̄ сиббитакот̣ийо ча. дувин̃н̃еййа̄ва̄ти раджанака̄ле дувин̃н̃еййарӯпа̄ анол̣а̄рика̄ дӣпита̄ ват̣т̣антӣти. йатха̄ха ‘‘кон̣асуттапил̣ака̄ ча чӣваре ратте дувин̃н̃еййарӯпа̄ ват̣т̣антӣ’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85).

ган̣т̣хикапат̣т̣ика̄ па̄сапат̣т̣ика̄ти йоджана̄. кан̣н̣акон̣есу сутта̄нӣти чӣваракан̣н̣е сутта̄ чева па̄сакапат̣т̣а̄нам̣ кон̣есу сутта̄ни ча аччхиндати. еттха ча чӣваре а̄йа̄мато виттха̄рато ча сиббитва̄ анува̄тато бахи никкхамитасуттам̣ чӣварам̣ раджитва̄ суккха̄панака̄ле раджджуйа̄ ва̄ чӣваравам̣се ва̄ бандхитва̄ оламбитум̣ анува̄те бандхасутта̄ни ча кан̣н̣асутта̄ни на̄ма. йатха̄ха ‘‘чӣварасса кан̣н̣асуттакам̣ на ча ват̣т̣ати, раджитака̄ле чхиндитаббам̣, йам̣ пана ‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве кан̣н̣асуттака’нти евам̣ анун̃н̃а̄там̣, там̣ анува̄те па̄сакам̣ катва̄ бандхитаббам̣ раджанака̄ле лагганаттха̄йа̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85).

сӯчикаммавика̄рам̣ ва̄ти чӣвараман̣д̣анаттха̄йа на̄на̄суттакехи сатападисадисам̣ сиббанта̄ а̄гантукапат̣т̣ам̣ т̣хапенти, еварӯпам̣ сӯчикаммавика̄рам̣ ва̄. ан̃н̃ам̣ ва̄ пана кин̃чипӣти ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи ма̄ла̄каммамигапаккхипада̄дикам̣ сиббанавика̄рам̣. ка̄тунти сайам̣ ка̄тум̣. ка̄ра̄петунти ан̃н̃ена ва̄ ка̄ра̄петум̣.

йо бхиккху парам̣ уттамам̣ ван̣н̣амат̣т̣хамабхипаттхайанто кан̃джикапит̣т̣хакхалиаллика̄дӣсу чӣварам̣ паккхипати, тасса пана бхиккхуно дуккат̣а̄ моккхо на виджджатӣти йоджана̄. кан̃джиканти ва̄йанатантамаккханам̣ кан̃джикасадиса̄ сула̄кан̃джикам̣. пит̣т̣ханти тан̣д̣улапит̣т̣хам̣. тан̣д̣улапит̣т̣хехи пакка̄ кхали. аллика̄ти ниййа̄со. а̄ди-саддена ла̄кха̄дӣнам̣ гахан̣ам̣. чӣварасса каран̣е каран̣ака̄ле самут̣т̣хита̄нам̣ сӯчихаттхамала̄дӣнам̣ килит̣т̣хака̄ле дхованаттхан̃ча кан̃джикапит̣т̣хакхалиаллика̄дӣсу паккхипати, ват̣т̣атӣти йоджана̄.

таттха̄ти йена каса̄вена чӣварам̣ раджати, тасмим̣ раджане чӣварасса сугандхабха̄ваттха̄йа гандхам̣ ва̄ уджджалабха̄ваттха̄йа телам̣ ва̄ ван̣н̣аттха̄йа ла̄кхам̣ ва̄. кин̃чӣти еварӯпам̣ йам̣ кин̃чи. ман̣ина̄ти па̄са̄н̣ена. ан̃н̃енапи ча кеначӣти йена уджджалам̣ хоти, еварӯпена муггара̄дина̄ ан̃н̃енапи кеначи ваттхуна̄. дон̣ийа̄ти раджанамбан̣е на гхам̣ситаббам̣ хаттхена га̄ха̄петва̄ на гахетаббам̣. раттам̣ чӣварам̣ хаттхехи кин̃чи тхокам̣ пахаритум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. йаттха паккараджанам̣ паккхипанти, са̄ раджанадон̣ӣ. таттха ам̣сабаддхакака̄йабандхана̄дим̣ гхат̣т̣етум̣ ват̣т̣атӣти ган̣т̣хипаде вуттам̣.

ган̣т̣хикети вел̣удантависа̄н̣а̄димайаган̣т̣хике. лекха̄ ва̄ти ват̣т̣а̄дибхеда̄ лекха̄ ва̄. пил̣ака̄ти са̄сапабӣджасадиса̄ кхуддакабуббул̣а̄. па̄л̣икан̣н̣икабхедатоти ман̣ика̄вал̣ирӯпапуппхакан̣н̣икарӯпабхедато. ‘‘каппабиндувика̄ро ва̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄’’ти вуттам̣, тасма̄ татхева чӣваре пат̣ипаджджитаббам̣.

9. патте ва̄ тха̄лаке ва̄тиа̄дӣсу тха̄лакети тамба̄димайе пуггалике тивидхепи каппийатха̄лаке. на ват̣т̣атӣти ман̣иван̣н̣акаран̣апайого на ват̣т̣ати, телаван̣н̣апайого пана ват̣т̣ати. телаван̣н̣оти саман̣аса̄руппаван̣н̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣, ман̣иван̣н̣ам̣ пана паттам̣ ан̃н̃ена катам̣ лабхитва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти ваданти. паттаман̣д̣алети типусӣса̄димайе паттат̣т̣хапанакаман̣д̣але. ‘‘на бхиккхаве вичитра̄ни паттаман̣д̣ала̄ни дха̄ретабба̄ни рӯпака̄кин̣н̣а̄ни бхиттикаммаката̄нӣ’’ти (чӯл̣ава. 253) вуттатта̄ ‘‘бхиттикаммам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, макарадантакам̣ чхиндиту’’нти (чӯл̣ава. 253) вуттатта̄ ‘‘макарадантакам̣ пана ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. тена̄ху пора̄н̣а̄ –

‘‘тха̄лакасса ча паттасса, бахи антопи ва̄ пана;

а̄раггена ката̄ лекха̄, на ча ват̣т̣ати ка̄чипи.

‘‘а̄ропетва̄ бхамам̣ паттам̣, маджджитва̄ че пачанти ча;

‘ман̣иван̣н̣ам̣ карисса̄ма’, ити ка̄тум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘паттаман̣д̣алаке кин̃чи;

бхиттикаммам̣ на ват̣т̣ати;

на досо кочи таттхасса;

ка̄тум̣ макарадантака’’нти.

винайаса̄раттхасандӣпанийампи а̄раггена̄ти а̄ракан̣т̣акаггена, сӯчимукхена ва̄. ка̄чипи лекха̄ти ват̣т̣акагомутта̄дисан̣т̣ха̄на̄ йа̄ ка̄чипи ра̄джи. бхамам̣ а̄ропетва̄ти бхаме аллӣйа̄петва̄. паттаман̣д̣алакети патте чхавираккхан̣аттха̄йа типусӣса̄дӣхи кате паттасса хет̣т̣ха̄ а̄дха̄ра̄дӣнам̣ упари ка̄таббе паттаман̣д̣алаке. бхиттикамманти на̄на̄ка̄рарӯпакакаммавичиттам̣. йатха̄ха ‘‘на, бхиккхаве, вичитра̄ни паттаман̣д̣ала̄ни дха̄ретабба̄ни рӯпака̄кин̣н̣а̄ни бхиттикаммаката̄нӣ’’ти. таттха̄ти тасмим̣ паттаман̣д̣але. асса̄ти бхиккхусса. макарадантаканти гирикӯт̣анти вуттам̣, тасма̄ евам̣ паттатха̄лака̄дӣсу пат̣ипаджджитаббам̣.

дхамакаран̣а…пе… лекха̄ на ват̣т̣атӣти а̄раггена динналекха̄ на ват̣т̣ати, джа̄тихин̇гулика̄диван̣н̣ехи каталекха̄ пана ват̣т̣ати. чхаттамукхават̣т̣ийанти дхамакаран̣асса хаттхена гахан̣аттхам̣ катасса чхатта̄ка̄расса мукхават̣т̣ийам̣. ‘‘парисса̄ванабандхат̣т̣ха̄не’’ти кечи. винайавиниччхайепи –

‘‘на дхаммакаран̣аччхатте, лекха̄ ка̄чипи ват̣т̣ати;

куччхийам̣ ва̄ т̣хапетва̄ там̣, лекхам̣ ту мукхават̣т̣ийа’’нти. –

вуттам̣. тат̣т̣ӣка̄йам̣ пана ‘‘мукхават̣т̣ийа̄ йа̄ лекха̄ парисса̄ванабандханаттха̄йа анун̃н̃а̄та̄, там̣ лекхам̣ т̣хапетва̄ дхамакаран̣аччхатте ва̄ куччхийам̣ ва̄ ка̄чи лекха̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄’’ти вуттам̣, тасма̄ таттха вуттанайенева дхамакаран̣е пат̣ипаджджитаббам̣.

10. ка̄йабандхане пана каккат̣аккхӣнӣти каккат̣акасса аккхисадиса̄ни. макарамукханти макарамукхасан̣т̣ха̄нам̣. дед̣д̣убхасӣсанти удакасаппасӣсасадисасан̣т̣ха̄на̄ни. аччхӣнӣти кун̃джараччхисан̣т̣ха̄на̄ни. екамева ват̣т̣атӣти еттха екараджджукам̣ двигун̣атигун̣ам̣ катва̄ бандхитум̣ на ват̣т̣ати, екамева пана сатава̄рампи сарӣрам̣ париккхипитва̄ бандхитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘бахураджджуке екато катва̄ екена нирантарам̣ вет̣хетва̄ катам̣ бахураджджуканти на ваттаббам̣, там̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттатта̄ там̣ мураджасан̇кхам̣ на гаччхатӣти ведитаббам̣. мураджан̃хи на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи мураджават̣т̣исан̣т̣ха̄нам̣ вет̣хетва̄ каронти. идам̣ пана мураджам̣ маддавӣн̣асан̇кха̄там̣ па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нан̃ча даса̄су ват̣т̣ати ‘‘ка̄йабандханасса даса̄ джӣранти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, мураджам̣ маддавӣн̣а’’нти (чӯл̣ава. 278) вуттатта̄.

видхети даса̄парийоса̄не тхирабха̄ва̄йа дантависа̄н̣асутта̄дӣхи кате видхе. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.85) пана ‘‘ка̄йабандханасса па̄санте даса̄мӯле тасса тхирабха̄ваттхам̣ каттаббе дантависа̄н̣а̄димайе видхе’’ти вуттам̣. ат̣т̣хаман̇гала̄ни на̄ма сан̇кхо, чаккам̣, пун̣н̣акумбхо, гайа̄, сирӣваччхо, ан̇кусо, дхаджам̣, соваттхиканти. маччхайугал̣ачхаттанандийа̄ват̣т̣а̄дивасенапи ваданти. париччхедалекха̄маттанти данта̄дӣхи катасса видхасса убхосу кот̣ӣсу ка̄таббапариччхедара̄джиматтам̣. винайавиниччхайаппакаран̣епи –

‘‘суттам̣ ва̄ дигун̣ам̣ катва̄, кот̣т̣енти ча тахим̣ тахим̣;

ка̄йабандханасобхаттхам̣, там̣ на ват̣т̣ати бхиккхуно.

‘‘даса̄мукхе дал̣хаттха̄йа, двӣсу антесу ват̣т̣ати;

ма̄ла̄каммалата̄камма-читтикампи на ват̣т̣ати.

‘‘аккхӣни таттха дассетва̄;

кот̣т̣ите пана ка̄ катха̄.

каккат̣аккхӣни ва̄ таттха;

ут̣т̣ха̄петум̣ на ват̣т̣ати.

‘‘гхат̣ам̣ дед̣д̣убхасӣсам̣ ва̄, макарасса мукхампи ва̄;

вика̄рарӯпам̣ йам̣ кин̃чи, на ват̣т̣ати даса̄мукхе.

‘‘уджукам̣ маччхакан̣т̣ам̣ ва̄, мат̣т̣хам̣ ва̄ пана пат̣т̣икам̣;

кхаджджӯрипаттака̄ка̄рам̣, катва̄ ват̣т̣ати кот̣т̣итам̣.

‘‘пат̣т̣ика̄ сӯкарантанти, дувидхам̣ ка̄йабандханам̣;

раджджука̄ дуссапат̣т̣а̄ди, саббам̣ тасса̄нуломикам̣.

‘‘мураджам̣ маддавӣн̣ан̃ча, дед̣д̣убхан̃ча кала̄букам̣;

раджджуйо ча на ват̣т̣анти, пурима̄ дведаса̄ сийум̣.

‘‘даса̄ па̄ман̇гасан̣т̣ха̄на̄, ниддит̣т̣ха̄ ка̄йабандхане;

ека̄ двитичатассо ва̄, ват̣т̣анти на тато парам̣.

‘‘екараджджумайам̣ вуттам̣, мунина̄ ка̄йабандханам̣;

тан̃ча па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нам̣, екампи ча на ват̣т̣ати.

‘‘раджджуке екато катва̄, бахӯ ека̄йа раджджуйа̄;

нирантаран̃хи вет̣хетва̄, катам̣ ват̣т̣ати бандхитум̣.

‘‘дантакат̣т̣хависа̄н̣ат̣т̣хи-лохавел̣унал̣аббхава̄;

джатусан̇кхамайа̄ сутта-пхаладжа̄ видхака̄ мата̄.

‘‘ка̄йабандханавидхепи, вика̄ро на ча ват̣т̣ати;

таттха таттха париччхеда-лекха̄маттам̣ ту ват̣т̣атӣ’’ти. –

вуттам̣.

винайаса̄раттхасандӣпанийампи тахим̣ тахинти пат̣т̣ика̄йа таттха таттха. танти татха̄кот̣т̣итадигун̣асуттака̄йабандханам̣. антесу дал̣хаттха̄йа даса̄мукхе дигун̣ам̣ катва̄ кот̣т̣енти, ват̣т̣атӣти йоджана̄. читтакампӣти ма̄ла̄каммалата̄каммачиттайуттампи ка̄йабандханам̣. аккхӣнӣти кун̃джараккхӣни. таттха̄ти ка̄йабандхане на ват̣т̣атӣти ка̄ катха̄. ут̣т̣ха̄петунти уккиритум̣.

гхат̣анти гхат̣асан̣т̣ха̄нам̣. дед̣д̣убхасӣсам̣ ва̄ти удакасаппасӣсам̣ мукхасан̣т̣ха̄нам̣ ва̄. йам̣ кин̃чи вика̄рарӯпам̣ даса̄мукхе на ват̣т̣атӣти йоджана̄. еттха ча убхайапассесу маччхакан̣т̣акайуттам̣ маччхасса пит̣т̣хикан̣т̣акам̣ вийа йасса̄ пат̣т̣ика̄йа ва̄йанам̣ хоти, идам̣ ка̄йабандханам̣ маччхакан̣т̣акам̣ на̄ма. йасса кхаджджӯрипаттасан̣т̣ха̄намива ва̄йанам̣ хоти, там̣ кхаджджӯрипаттака̄ка̄рам̣ на̄ма.

пакативика̄ра̄ пат̣т̣ика̄ сӯкарантам̣ на̄ма кун̃чика̄косасан̣т̣ха̄нам̣. тасса дувидхасса ка̄йабандханасса. таттха раджджука̄ сӯкаранта̄нуломика̄, дуссапат̣т̣ам̣ пат̣т̣ика̄нуломикам̣. а̄ди-саддена муддикака̄йабандханам̣ гахитам̣, тан̃ча сӯкаранта̄нуломикам̣. йатха̄ха ‘‘екараджджукам̣ пана муддикака̄йабандханан̃ча сӯкарантам̣ анулометӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 278). таттха раджджука̄ на̄ма ека̄ват̣т̣а̄, бахураджджукасса акаппийабха̄вам̣ ваккхати. муддикака̄йабандханам̣ на̄ма чатурассам̣ акатва̄ саджджитанти ган̣т̣хипаде вуттам̣.

мураджам̣ на̄ма мураджават̣т̣исан̣т̣ха̄нам̣ вет̣хетва̄ катам̣. вет̣хетва̄ти на̄на̄суттехи вет̣хетва̄. сиккха̄бха̄джанавиниччхайе пана ‘‘бахука̄ раджджуйо екато катва̄ ека̄йа раджджуйа̄ вет̣хита’’нти вуттам̣. маддавӣн̣ам̣ на̄ма па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нам̣. дед̣д̣убхакам̣ на̄ма удакасаппасадисам̣. кала̄букам̣ на̄ма бахураджджукам̣. раджджуйоти убхайакот̣ийам̣ екато абандха̄ бахураджджуйо, татха̄бандха̄ кала̄букам̣ на̄ма хоти. на ват̣т̣антӣти мураджа̄дӣни има̄ни сабба̄ни ка̄йабандхана̄ни на ват̣т̣анти. пурима̄ двети мураджам̣ маддавӣн̣ана̄ман̃ча̄ти две. ‘‘даса̄су сийу’’нти ваттаббе га̄тха̄бандхавасена ван̣н̣алопена ‘‘даса̄ сийу’’нти вуттам̣. йатха̄ха ‘‘мураджам̣ маддавӣн̣анти идам̣ даса̄суйева анун̃н̃а̄та’’нти.

па̄ман̇гасан̣т̣ха̄на̄ти па̄ман̇гада̄мам̣ вийа чатурассасан̣т̣ха̄на̄. екараджджумайанти на̄на̄ват̣т̣е екато ват̣т̣етва̄ катам̣ раджджумайам̣ ка̄йабандханам̣ ваттум̣ ват̣т̣атӣти ‘‘раджджука̄ дуссапат̣т̣а̄дӣ’’ти еттха екават̣т̣араджджука̄ гахита̄. идха пана на̄на̄ват̣т̣е екато ват̣т̣етва̄ ката̄ ека̄ва раджджу гахита̄. тан̃ча̄ти там̣ ва̄ найампи екараджджукака̄йабандханам̣ па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нена гантхитам̣. екампи ча на ват̣т̣атӣти кевалампи на ват̣т̣ати.

бахӯ раджджуке екато катва̄ти йоджана̄. ват̣т̣ати бандхитунти мураджам̣ кала̄букан̃ча на хоти, раджджукака̄йабандханамева хотӣти адхиппа̄йо. айам̣ пана виниччхайо ‘‘бахураджджуке екато катва̄ екена нирантарам̣ вет̣хетва̄ катам̣ бахураджджуканти на ваттаббам̣, там̣ ват̣т̣атӣ’’ти ат̣т̣хакатха̄гато идха вутто. сиккха̄бха̄джанавиниччхайе ‘‘бахураджджуйо екато катва̄ ека̄йа вет̣хитам̣ мураджам̣ на̄ма̄’’ти йам̣ вуттам̣, там̣ имина̄ вируджджханато на гахетаббам̣.

данта-саддена хаттхиданта̄ вутта̄. джатӯти ла̄кха̄. сан̇кхамайанти сан̇кхана̄бхимайам̣. видхака̄ мата̄ти еттха ведхика̄типи па̄т̣хо, видхапарийа̄йо. ка̄йабандханавидхети ка̄йабандханасса даса̄йа тхирабха̄ваттхам̣ кат̣т̣хаданта̄дӣхи кате видхе. вика̄ро ат̣т̣хаман̇гала̄дико. таттха таттха̄ти тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не. ту-саддена гхат̣а̄ка̄ропи ват̣т̣атӣти дӣпетӣти аттхо пака̄сито, тасма̄ тена найена ка̄йабандханавича̄ро ка̄табботи.

11. ан̃джанийам̣ ‘‘уджукамева̄’’ти вуттатта̄ чатурасса̄дисан̣т̣ха̄на̄пи ван̇кагатика̄ на ват̣т̣ати. сипа̄т̣ика̄йа̄ти ва̄сиа̄дибхан̣д̣апаккхипане. винайавиниччхайаппакаран̣е пана –

‘‘ма̄ла̄каммалата̄камма-на̄на̄рӯпавичиттита̄;

на ча ват̣т̣ати бхиккхӯнам̣, ан̃джанӣ джанаран̃джанӣ.

‘‘та̄дисам̣ пана гхам̣ситва̄, вет̣хетва̄ суттакена ва̄;

вал̣ан̃джантасса бхиккхусса, на досо кочи виджджати.

‘‘ват̣т̣а̄ ва̄ чатурасса̄ ва̄, ат̣т̣хам̣са̄ ва̄пи ан̃джанӣ;

ват̣т̣атева̄ти ниддит̣т̣ха̄, ван̣н̣амат̣т̣ха̄ на ват̣т̣ати.

‘‘татха̄н̃джанисала̄ка̄пи, ан̃джанитхавика̄йа ча;

на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи, читтакаммам̣ на ват̣т̣ати.

‘‘екаван̣н̣ена суттена, сипа̄т̣им̣ йена кеначи;

йам̣ кин̃чи пана сиббетва̄, вал̣ан̃джантасса ват̣т̣атӣ’’ти. –

а̄гатам̣.

тат̣т̣ӣка̄йампи ма̄ла̄…пе… читтита̄ти ма̄ла̄каммалата̄каммехи ча мигапаккхирӯпа̄дина̄на̄рӯпехи ча вичиттита̄. джанаран̃джанӣти ба̄ладжанапалобхинӣ. ат̣т̣хам̣са̄ ва̄пӣти еттха апи-саддена сол̣асам̣са̄дӣнам̣ гахан̣ам̣. ван̣н̣амат̣т̣ха̄ти ма̄ла̄камма̄диван̣н̣амат̣т̣ха̄. ан̃джанӣсала̄ка̄пи татха̄ ван̣н̣амат̣т̣ха̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄. ан̃джанӣтхавика̄йа ча на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи читтакаммам̣ на ват̣т̣атӣти па̄т̣хо йуджджати, ‘‘тхавика̄пи ва̄’’ти па̄т̣хо диссати, со на гахетаббо. ‘‘пӣта̄дина̄ йена кеначи екаван̣н̣ена суттена пилотика̄димайам̣ кин̃чипи сипа̄т̣икам̣ сиббетва̄ вал̣ан̃джантасса ват̣т̣атӣти йоджана̄’’ти а̄гатам̣.

12. а̄ракан̣т̣ака̄дӣсу а̄ракан̣т̣акети поттхака̄диабхисан̇кхаран̣аттхам̣ кате дӣгхамукхасаттхаке. бхамака̄ра̄нам̣ да̄руа̄диликханасаттхаканти кечи. ват̣т̣аман̣иканти ват̣т̣ам̣ катва̄ ут̣т̣ха̄петаббабуббул̣акам̣. ан̃н̃анти имина̄ пил̣ака̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. пиппхаликети йам̣ кин̃чи чхеданаке кхуддакасаттхе. ман̣иканти екават̣т̣аман̣и. пил̣аканти са̄сапаматтика̄муттара̄джисадиса̄ бахуват̣т̣алекха̄. имасмим̣ адхика̄ре авуттатта̄ лекханийам̣ йам̣ кин̃чи ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ват̣т̣атӣти ваданти. ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ пана ‘‘кун̃чика̄йа сена̄санапариккха̄ратта̄ суван̣н̣арӯпийамайа̄пи ват̣т̣атӣти чха̄йа̄ диссати. ‘кун̃чика̄йа ван̣н̣амат̣т̣хакаммам̣ на ват̣т̣атӣ’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85) вачанато ан̃н̃е каппийалоха̄димайа̄ва кун̃чика̄ каппанти парихаран̣ӣйапариккха̄ратта̄’’ти вуттам̣. а̄ракан̣т̣ако поттхака̄дикаран̣асаттхакаджа̄ти, а̄ман̣д̣аса̄рако а̄малакапхаламайоти ваданти.

валитаканти накхаччхеданака̄ле дал̣хаггахан̣аттхам̣ валийуттамева каронти. тасма̄ там̣ ват̣т̣атӣти имина̄ ан̃н̃ампи вика̄рам̣ дал̣хӣкамма̄диаттха̄йа каронти, на ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа, там̣ ват̣т̣атӣти дӣпитам̣, тена ча каттарадан̣д̣акот̣ийам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̇гхат̣т̣анена садданиччхаран̣аттха̄йа катавалайа̄дикам̣ авуттампи йато упапаннам̣ хоти. еттха ча дал̣хӣкамма̄дӣти а̄ди-саддена париссайавинодана̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти, тена каттарайат̣т̣хикот̣ийам̣ катавалайа̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃асан̇гхат̣т̣анена садданиччхаран̣ам̣ дӣгхаджа̄тика̄дипариссайавиноданаттхам̣ хоти, тасма̄ ват̣т̣атӣти дӣпети. тена̄ха а̄чарийаваро –

‘‘ман̣икам̣ пил̣акам̣ ва̄пи, пиппхале а̄ракан̣т̣аке;

т̣хапетум̣ пана йам̣ кин̃чи, на ча ват̣т̣ати бхиккхуно.

‘‘дан̣д̣акепи париччхеда-лекха̄маттам̣ ту ват̣т̣ати;

валитва̄ ча накхаччхедам̣, каронтӣти хи ват̣т̣атӣ’’ти.

тасса ван̣н̣ана̄йампи ман̣иканти тхӯлабуббул̣ам̣. пӣл̣аканти сукхумабуббул̣ам̣. пиппхалети ваттхаччхеданасаттхе. а̄ракан̣т̣акети паттадха̄равалайа̄нам̣ виджджханакан̣т̣аке. т̣хапетунти ут̣т̣ха̄петум̣. йам̣ кин̃чӣти сесаван̣н̣амат̣т̣хампи ча. дан̣д̣акети пиппхалидан̣д̣аке. йатха̄ха ‘‘пиппхаликепи ман̣икам̣ ва̄ пил̣акам̣ ва̄ йам̣ кин̃чи т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати, дан̣д̣аке пана париччхедалекха̄ ват̣т̣атӣ’’ти. париччхедалекха̄маттанти а̄н̣ибандханат̣т̣ха̄нам̣ патва̄ париччхинданаттхам̣ ека̄ва лекха̄ ват̣т̣атӣти. валитва̄ти убхайакот̣имукхам̣ катва̄ маджджхе валийо га̄хетва̄ накхаччхедам̣ йасма̄ каронти, тасма̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄ти а̄гата̄.

уттара̄ран̣ийам̣ ман̣д̣аланти уттара̄ран̣ийа̄ павесанаттхам̣ а̄ва̄т̣аман̣д̣алам̣ хоти. дантакат̣т̣хаччхеданава̄сийам̣ уджукамева бандхитунти самбандхо. еттха ча уджукамева̄ти имина̄ ван̇кам̣ катва̄ бандхитум̣ на ват̣т̣атӣти дассети, тенева ан̃джанийампи татха̄ дасситам̣. убхосу пассесу екапассе ва̄ти вачанасесо, ва̄сидан̣д̣асса убхосу пассесу дан̣д̣акот̣ӣнам̣ ачаланаттхам̣ бандхитунти аттхо. каппийалохена чатурассам̣ ва̄ ат̣т̣хам̣сам̣ ва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄.

13. а̄ман̣д̣аса̄ракети а̄малакапхала̄ни писитва̄ тена каккена катателабха̄джане. таттха кира паккхиттам̣ телам̣ сӣтам̣ хоти. татха̄ хи вуттам̣ а̄чарийена –

‘‘уттара̄ран̣ийам̣ ва̄пи, дхануке пелладан̣д̣аке;

ма̄ла̄камма̄ди йам̣ кин̃чи, ван̣н̣амат̣т̣хам̣ на ват̣т̣ати.

‘‘сан̣д̣а̄се дантакат̣т̣ха̄нам̣, татха̄ чхеданава̄сийа̄;

двӣсу пассесу лохена, бандхитум̣ пана ват̣т̣ати.

‘‘татха̄ каттарадан̣д̣епи, читтакаммам̣ на ват̣т̣ати;

ват̣т̣алекха̄ва ват̣т̣анти, ека̄ ва̄ двепи хет̣т̣хато.

‘‘виса̄н̣е на̄л̣ийам̣ ва̄пи, татхева̄ман̣д̣аса̄раке;

телабха̄джанаке саббам̣, ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ту ват̣т̣атӣ’’ти.

т̣ӣка̄йампи аран̣исахите бхантакиччакаро дан̣д̣о уттара̄ран̣ӣ на̄ма. ва̄пӣти пи-саддена адхара̄ран̣им̣ сан̇ган̣ха̄ти. удуккхаладан̣д̣ассетам̣ адхивачанам̣. ан̃чханакайантадхану дханукам̣ на̄ма. мусаламаттхакапӣл̣анадан̣д̣ако пелладан̣д̣ако на̄ма. сан̣д̣а̄сети аггисан̣д̣а̄се. дантакат̣т̣ха̄нам̣ чхеданава̄сийа̄ татха̄ йам̣ кин̃чи ван̣н̣амат̣т̣хам̣ на ват̣т̣атӣти самбандхо. двӣсу пассесӯти ва̄сийа̄ убхосу пассесу. лохена̄ти каппийалохена. бандхитум̣ ват̣т̣атӣти уджукамева ва̄ чатурассам̣ ва̄ ат̣т̣хам̣сам̣ ва̄ бандхитум̣ ват̣т̣ати. сан̣д̣а̄сети аггисан̣д̣а̄сети ниссандехе вуттам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ панеттха сӯчисан̣д̣а̄со дассито. хет̣т̣ха̄ти хет̣т̣ха̄ айопат̣т̣авалайе. ‘‘упари ахиччхаттакамакул̣аматта’’нти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. виса̄н̣ети тела̄син̃чанакагавайамахим̣са̄дисин̇ге. на̄л̣ийам̣ ва̄пӣти вел̣уна̄л̣ика̄дина̄л̣ийам̣. апи-саддена ала̄бум̣ сан̇ган̣ха̄ти. а̄ман̣д̣аса̄ракети а̄малакачун̣н̣амайателагхат̣е. телабха̄джанакети вуттаппака̄рейева телабха̄джане. саббам̣ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ват̣т̣атӣти пумиттхирӯпарахитам̣ ма̄ла̄камма̄ди саббам̣ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ват̣т̣атӣти а̄гатам̣.

бхӯматтхаран̣ети кат̣аса̄ра̄димайе парикаммаката̄йа бхӯмийа̄ аттхаритаббааттхаран̣е. па̄нӣйагхат̣ети имина̄ саббабха̄джане сан̇ган̣ха̄ти. саббам̣…пе… ват̣т̣атӣти йатха̄вуттесу ман̃ча̄дӣсу иттхипурисарӯпампи ват̣т̣ати. телабха̄джанесуйева иттхипурисарӯпа̄нам̣ пат̣иккхипитатта̄ телабха̄джанена саха аган̣етва̄ висум̣ ман̃ча̄дӣнам̣ гахитатта̄ ча̄ти ваданти. кин̃ча̄пи ваданти, етесам̣ пана ман̃ча̄дӣнам̣ хаттхена а̄маситаббабхан̣д̣атта̄ иттхирӯпаметтха на ват̣т̣атӣти гахетаббам̣. ваджирабуддхит̣ӣка̄йам̣ (ваджира. т̣ӣ. па̄ра̄джика 85) пана ‘‘та̄лаван̣т̣абӣджаниа̄дӣсу ван̣н̣амат̣т̣хакаммам̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. кин̃ча̄пи та̄ни кун̃чика̄ вийа парихаран̣ӣйа̄ни, атха кхо учча̄вача̄ни на дха̄ретабба̄нӣти пат̣иккхепа̄бха̄вато вуттам̣. кевалан̃хи та̄ни ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве видхӯпанан̃ча та̄лаван̣т̣ан̃ча̄’’тиа̄дина̄ вутта̄ни. ган̣т̣хипаде пана ‘‘телабха̄джанесу ван̣н̣амат̣т̣хакаммам̣ ват̣т̣ати, сена̄санапариккха̄ратта̄ вутта’’нти вуттам̣. а̄чарийабуддхадаттаттхеренапи вуттамева –

‘‘па̄нӣйасса ул̣ун̇кепи, дон̣ийам̣ раджанассапи;

гхат̣е пхалакапӣт̣хепи, валайа̄дха̄рака̄дике.

‘‘татха̄ паттапидха̄не ча, та̄лаван̣т̣е ча бӣджане;

па̄дапун̃чханийам̣ ва̄пи, саммун̃джанийамева ча.

‘‘ман̃че бхӯматтхаре пӣт̣хе, бхисибимбоханесу ча;

ма̄ла̄камма̄дикам̣ читтам̣, саббамева ча ват̣т̣атӣ’’ти.

14. евам̣ саман̣апариккха̄ресу каппийа̄каппийам̣ катхетва̄ ида̄ни сена̄сане катхетум̣ ‘‘сена̄сане пана̄’’тйа̄дима̄ха. еттха пана-саддо висесаджотако. тена саббаратанамайампи ван̣н̣амат̣т̣хакаммам̣ ват̣т̣ати, киман̇гам̣ пана ан̃н̃аван̣н̣амат̣т̣хакамманти аттхам̣ джотети. йади евам̣ кисмин̃чи пат̣иседхетаббе сантепи татха̄ ваттаббам̣ сийа̄ти а̄ха ‘‘сена̄сане кин̃чи пат̣иседхетаббам̣ наттхӣ’’ти. вуттампи четам̣ а̄чарийабуддхадаттаттхерена –

‘‘на̄на̄ман̣имайаттхамбха-кава̄т̣адва̄рабхиттикам̣;

сена̄санаманун̃н̃а̄там̣, ка̄ катха̄ ван̣н̣амат̣т̣хаке.

‘‘сован̣н̣ийам̣ два̄ракава̄т̣абаддхам̣;

суван̣н̣ана̄на̄ман̣ибхиттибхӯмим̣;

на кин̃чи екампи ниседханӣйам̣;

сена̄санам̣ ват̣т̣ати саббамева̄’’ти.