19. каппийабхӯмивиниччхайакатха̄

101. евам̣ чатука̄ликавиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни каппийакут̣ивиниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘каппийа̄ чатубхӯмийо’’тиа̄дима̄ха. таттха каппантӣти каппийа̄, каппа са̄маттхийети дха̄ту. бхаванти ета̄су антовуттхаантопакка̄нӣти бхӯмийо, чатассо бхӯмийо чатубхӯмийо, чатассо каппийакут̣ийоти аттхо. катама̄ та̄ти а̄ха ‘‘усса̄ванантика̄…пе… ведитабба̄’’ти. катхам̣ вин̃н̃а̄йатичча̄ха ‘‘ануджа̄на̄ми…пе… вачанато’’ти. идам̣ бхесаджджаккхандхакапа̄л̣им̣ (маха̄ва. 295) сандха̄йа̄ха. таттха уддхам̣ са̄вана̄ усса̄вана̄, усса̄вана̄ анто йасса̄ каппийабхӯмийа̄ти усса̄ванантика̄. га̄во нисӣданти еттха̄ти гониса̄дика̄, го-саддӯпапада ни-пуббасада висаран̣агатйа̄васа̄несӯти дха̄ту. гахапатӣхи динна̄ти гахапати, уттарападалопататийа̄таппурисойам̣. каммава̄ча̄йа самманнитабба̄ти саммутӣти евамима̄сам̣ виггахо ка̄таббо. таттха̄ти каппийакут̣ивиниччхайе. там̣ пана аватва̄пӣти андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттанайам̣ аватва̄пи. пи-саддена татха̄вачанампи ануджа̄на̄ти. ат̣т̣хакатха̄су вуттанайена вуттети сесаат̣т̣хакатха̄су вуттанайена ‘‘каппийакут̣им̣ карома̄’’ти ва̄ ‘‘каппийакут̣ӣ’’ти ва̄ вутте. са̄дха̄ран̣алаккхан̣анти саббаат̣т̣хакатха̄нам̣ са̄дха̄ран̣ам̣ усса̄ванантикакут̣икаран̣алаккхан̣ам̣. чайанти адхит̣т̣ха̄нам̣ уччаваттхум̣. йато пат̣т̣ха̄йа̄ти йато ит̣т̣хакато силато маттика̄пин̣д̣ато ва̄ пат̣т̣ха̄йа. пат̣хамит̣т̣хака̄дӣнам̣ хет̣т̣ха̄ на ват̣т̣антӣти пат̣хамит̣т̣хака̄дӣнам̣ хет̣т̣ха̄бхӯмийам̣ патит̣т̣ха̄пийама̄на̄ ит̣т̣хака̄дайо бхӯмигатикатта̄ ‘‘каппийакут̣им̣ карома̄’’ти ватва̄ патит̣т̣ха̄петум̣ на ват̣т̣анти. йади евам̣ бхӯмийам̣ никхан̣итва̄ т̣хапийама̄на̄ тхамбха̄ касма̄ татха̄ ватва̄ патит̣т̣ха̄петум̣ ват̣т̣антӣти а̄ха ‘‘тхамбха̄ пана…пе… ват̣т̣антӣ’’ти.

сан̇гхасантакамева̄ти ва̄саттха̄йа катам̣ сан̇гхикасена̄санам̣ сандха̄йа вадати. бхиккхусантаканти ва̄саттха̄йа ева катам̣ бхиккхусса пуггаликасена̄санам̣.

102. мукхасаннидхӣти имина̄ антовуттхадуккат̣амева дӣпети.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.295) пана евам̣ вуттам̣ – там̣ пана аватва̄пӣти пи-саддена татха̄вачанампи ануджа̄на̄ти. ат̣т̣хакатха̄сӯти андхакат̣т̣хакатха̄вирахита̄су сесат̣т̣хакатха̄су. са̄дха̄ран̣алаккхан̣анти андхакат̣т̣хакатха̄йа саха саббат̣т̣хакатха̄нам̣ сама̄нам̣. чайанти адхит̣т̣ха̄нам̣ уччаваттхум̣. йато пат̣т̣ха̄йа̄ти йато ит̣т̣хака̄дито пат̣т̣ха̄йа чайам̣ а̄дим̣ катва̄ бхиттим̣ ут̣т̣ха̄петука̄ма̄ти аттхо. ‘‘тхамбха̄ пана упари уггаччханти, тасма̄ ват̣т̣антӣ’’ти етена ит̣т̣хакапа̄са̄н̣а̄ хет̣т̣ха̄ патит̣т̣ха̄пийама̄на̄пи йади чайато, бхӯмито ва̄ екан̇гуламаттампи уггата̄ тит̣т̣ханти, ват̣т̣антӣти сиддхам̣ хоти.

а̄ра̄моти упача̄расӣма̄париччхинно сакало виха̄ро. сена̄сана̄нӣти виха̄расса анто тин̣акут̣иа̄дика̄ни сан̇гхасса нива̄сагеха̄ни. виха̄рагониса̄дика̄ на̄ма̄ти сена̄санагониса̄дика̄ на̄ма. сена̄сана̄ни хи сайам̣ париккхитта̄нипи а̄ра̄мапариккхепа̄бха̄вена ‘‘гониса̄дика̄’’ти вутта̄. ‘‘упад̣д̣хапариккхиттопӣ’’ти имина̄ тато ӯнапариккхитто йебхуййена апариккхитто на̄ма, тасма̄ апариккхиттасан̇кхамева гаччхатӣти дассети. еттха̄ти упад̣д̣ха̄дипариккхитте. каппийакут̣и ладдхум̣ ват̣т̣атӣти гониса̄дика̄йа абха̄вена сесакаппийакут̣ӣсу тӣсу йа̄ ка̄чи каппийакут̣и ка̄табба̄ти аттхо.

тесам̣ геха̄нӣти еттха бхиккхӯнам̣ ва̄саттха̄йа катампи йа̄ва на денти, та̄ва тесам̣ сантакам̣йева бхависсатӣти дат̣т̣хаббам̣. виха̄рам̣ т̣хапетва̄ти упасампанна̄нам̣ ва̄саттха̄йа катам̣ гехам̣ т̣хапетва̄ти аттхо. геханти нива̄сагехам̣. тадан̃н̃ам̣ пана упосатха̄га̄ра̄ди саббам̣ анива̄сагехам̣ чатукаппийабхӯмивимутта̄ пан̃чамӣ каппийабхӯми. сан̇гхасантакепи хи ета̄дисе гехе сут̣т̣ху париккхитта̄ра̄мат̣т̣хепи аббхока̄се вийа антовуттха̄дидосо наттхи. йена кеначи чханне париччханне ча сахасеййаппахонаке бхиккхусса, сан̇гхасса ва̄ нива̄сагехе антовуттха̄дидосо, на ан̃н̃аттха. тена̄ха ‘‘йам̣ пана̄’’тиа̄ди. таттха ‘‘сан̇гхикам̣ ва̄ пуггаликам̣ ва̄’’ти идам̣ кин̃ча̄пи бхиккхубхиккхунӣнам̣ са̄ман̃н̃ато вуттам̣ бхиккхӯнам̣ пана сан̇гхикам̣ пуггаликан̃ча бхиккхунӣнам̣, та̄сам̣ сан̇гхикам̣ пуггаликан̃ча бхиккхӯнам̣ гихисантакат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти ведитаббам̣.

мукхасаннидхӣти антосаннихитадосо хи мукхаппавесананимиттам̣ а̄паттим̣ кароти, на̄н̃н̃атха̄, тасма̄ ‘‘мукхасаннидхӣ’’ти (ви. ви. т̣ӣ. маха̄вагга 2.295) вуттоти.

таттха таттха кхан̣д̣а̄ хонтӣти упад̣д̣хато адхикам̣ кхан̣д̣а̄ хонти. саббасмим̣ чхадане винат̣т̣хети тин̣апан̣н̣а̄дивассапаритта̄йаке чхадане винат̣т̣хе. гопа̄насӣнам̣ пана упари валлӣхи баддхадан̣д̣есу т̣хитесупи джахитаваттхука̄ хонти ева. паккхапа̄сакаман̣д̣аланти екасмим̣ пассе тин̣н̣ам̣ гопа̄насӣнам̣ упари т̣хитатин̣апан̣н̣а̄дичхаданам̣ вуччати.

103. ‘‘анупасампаннасса датва̄ тасса̄’’тиа̄дина̄ акаппийакут̣ийам̣ вуттхампи анупасампаннасса динне каппийам̣ хоти, са̄пеккхада̄нан̃четтха ват̣т̣ати, пат̣иггахан̣ам̣ вийа на хотӣти дассети. антопаккаса̄мам̣паккесу пана ‘‘на, бхиккхаве, антовуттхам̣ антопаккам̣ са̄мам̣паккам̣ парибхун̃джитаббам̣, йо парибхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса. анто че, бхиккхаве, вуттхам̣ антопаккам̣ са̄мам̣паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти тин̣н̣ам̣ дуккат̣а̄нам̣. анто че, бхиккхаве, вуттхам̣ антопаккам̣ ан̃н̃ехи паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣. анто че, бхиккхаве, вуттхам̣ бахипаккам̣ са̄мам̣паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣. бахи че, бхиккхаве, вуттхам̣ антопаккам̣ са̄мам̣паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣. анто че, бхиккхаве, вуттхам̣ бахипаккам̣ ан̃н̃ехи паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса. бахи че, бхиккхаве, вуттхам̣ антопаккам̣ ан̃н̃ехи паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса. бахи че, бхиккхаве, вуттхам̣ бахипаккам̣ са̄мам̣паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, а̄патти дуккат̣асса. бахи че, бхиккхаве, вуттхам̣ бахипаккам̣ ан̃н̃ехи паккам̣, тан̃че парибхун̃джеййа, ана̄паттӣ’’ти (маха̄ва. 274) вачанато екам̣ тира̄паттикам̣, тӣн̣и дура̄паттика̄ни, тӣн̣и ека̄паттика̄ни, екам̣ ана̄паттиканти ат̣т̣ха хонти. таттха антовуттханти акаппийакут̣ийам̣ вуттхам̣. антопаккепи есева найо. са̄мам̣пакканти йам̣ кин̃чи а̄мисам̣ бхиккхусса пачитум̣ на ват̣т̣ати. таттха йам̣ ваттаббам̣, там̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттамева.

ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре

каппийабхӯмивиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма

екӯнавӣсатимо париччхедо.