12. рӯпийа̄дипат̣иггахан̣авиниччхайакатха̄

59. евам̣ кайавиккайасама̄паттивиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни рӯпийа̄дипат̣иггахан̣авиниччхайам̣ катхенто ‘‘рӯпийа̄дипат̣иггахо’’тиа̄дима̄ха. таттха сан̃н̃а̄н̣аттха̄йа катам̣ рӯпам̣ еттха аттхӣти рӯпийам̣, йам̣ кин̃чи воха̄рӯпагам̣ дханам̣. тена вуттам̣ самантапа̄са̄дика̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.583-584) ‘‘идха пана йам̣ кин̃чи воха̄рагаманӣйам̣ каха̄пан̣а̄ди адхиппета’’нти. пат̣хамам̣ а̄дӣйатӣтиа̄ди, ким̣ там̣? рӯпийам̣, рӯпийам̣ а̄ди йесам̣ тети рӯпийа̄дайо, да̄сида̄сакхеттаваттхуа̄дайо, пат̣иггахан̣ам̣ пат̣иггахо, сампат̣иччхананти аттхо. рӯпийа̄дӣнам̣ пат̣иггахо рӯпийа̄дипат̣иггахо. джа̄тасамайе уппаннам̣ рӯпамева рӯпам̣ асса бхавати, на вика̄рама̄паджджатӣти джа̄тарӯпам̣, суван̣н̣ам̣. дхаваласабха̄вата̄йа саттехи ран̃джийатети раджатам̣, саджджху. джа̄тарӯпена като ма̄сако джа̄тарӯпама̄сако. раджатена като ма̄сако раджатама̄сакоти идам̣ чатуббидхамева ниссаггийаваттху хоти, на лохама̄сака̄дайоти а̄ха ‘‘тамбалоха̄дӣхи…пе… сан̇гахито’’ти. тамбалоха̄дӣхӣти а̄ди-саддена кам̣салохават̣т̣алохатипусӣса̄дӣхи катопи лохама̄сакойева̄ти дассети. ким̣ идамева ниссаггийаваттху хоти, уда̄ху мутта̄дайопӣти а̄ха ‘‘мутта̄…пе… дуккат̣аваттхӯ’’ти. имесам̣ двиннам̣ ваттхӯнам̣ ко висесоти а̄ха ‘‘таттха ниссаггийаваттхум̣…пе… дуккат̣амева̄’’ти. таттха ниссаггийаваттху аттано аттха̄йа ниссаггийам̣ па̄читтийам̣, сеса̄нам̣ аттха̄йа дуккат̣ам̣, дуккат̣аваттху саббесам̣ аттха̄йа дуккат̣амева̄ти йоджана̄.

ида̄ни тесу ваттхӯсу каппийа̄каппийавиниччхайам̣ виттха̄рато дассетум̣ а̄ха ‘‘татра̄йам̣ виниччхайо’’ти. таттха сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати, касма̄? ‘‘идам̣ сан̇гхасса даммӣ’’ти акаппийавоха̄рена диннатта̄. датва̄ паккамати, ват̣т̣ати, касма̄? сан̇гхасса хаттхе адатва̄ вад̣д̣хакӣа̄дӣнам̣ хаттхе диннатта̄. евампи ват̣т̣ати гихӣнам̣ хаттхе т̣хапитатта̄. пат̣иккхипитум̣ на ват̣т̣ати сан̇гхаган̣апуггала̄нам̣ ана̄маситатта̄. ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхипитаббам̣ ‘‘тумхе гахетва̄ т̣хапетха̄’’ти вуттатта̄. пат̣иггахан̣епи парибхогепи а̄паттӣти ‘‘сан̇гхасса даммӣ’’ти вуттатта̄ пат̣иггахан̣е па̄читтийам̣, парибхоге дуккат̣ам̣. свева са̄паттикоти дуккат̣а̄паттим̣ сандха̄йа вадати. вадати, ват̣т̣ати ‘‘тумхе паччайе парибхун̃джатха̄’’ти каппийавоха̄рена вуттатта̄. чӣвараттха̄йа диннам̣ чӣварейева упанетаббам̣, касма̄? йатха̄ да̄йака̄ ваданти, татха̄ пат̣ипаджджитаббатта̄. сена̄санапаччайасса итарапаччайаттайато висесам̣ дассенто ‘‘сена̄санаттха̄йа̄’’тиа̄дима̄ха. имина̄ ависсаджджийаавебхан̇гийабха̄вам̣ дассети. евам̣ сантепи а̄пада̄су каттаббавидхим̣ дассенто ‘‘саче пана̄’’тиа̄дима̄ха.

60. евам̣ ниссаггийаваттхӯсу каттаббавидхим̣ дассетва̄ ида̄ни дуккат̣аваттхӯсу каттаббавидхим̣ дассенто ‘‘саче кочи майха’’нтйа̄дима̄ха. еттха пана пат̣иггахан̣епи парибхогепи а̄паттӣти дуккат̣амева сандха̄йа вуттам̣. тал̣а̄кассапи кхеттасан̇гахитатта̄ тасса пат̣иггахан̣епи а̄патти вутта̄. ‘‘чатта̄ро паччайе парибхун̃джатха̄ти детӣти еттха ‘бхиккхусан̇гхасса чатта̄ро паччайе парибхун̃джитум̣ тал̣а̄кам̣ даммӣ’ти ва̄ ‘чатупаччайапарибхогаттхам̣ тал̣а̄кам̣ даммӣ’ти ва̄ вадати, ват̣т̣атийева. ‘ито тал̣а̄като уппанне паччайе даммӣ’ти вутте пана ваттаббамева наттхӣ’’ти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.537-539) вуттам̣. вимативиноданийампи (ви. ви. т̣ӣ. 1.538-539) татхева ватва̄ ‘‘идан̃ча сан̇гхасса дӣйама̄нан̃н̃ева сандха̄йа вуттам̣, пуггаласса пана евампи диннам̣ тал̣а̄какхетта̄ди на ват̣т̣ати. суддхачиттасса пана удакапарибхогаттхам̣ кӯпапоккхаран̣иа̄дайо ват̣т̣анти. ‘сан̇гхасса тал̣а̄кам̣ аттхи, там̣ катха’нти хи а̄дина̄ саббаттха сан̇гхавасенева вутта’’нти вуттам̣. хаттхе бхависсатӣти васе бхависсати.

каппийака̄ракам̣ т̣хапетха̄ти вуттети са̄мӣчивасена вуттам̣, авуттепи т̣хапентасса на досо аттхи. тена̄ха ‘‘удакам̣ ва̄ретум̣ лаббхатӣ’’ти. йасма̄ парасантакам̣ бхиккхӯнам̣ на̄сетум̣ на ват̣т̣ати, тасма̄ ‘‘на сассака̄ле’’ти вуттам̣. сассака̄лепи та̄сетва̄ мун̃читум̣ ват̣т̣ати, амун̃чато пана бхан̣д̣адеййам̣. джанападасса са̄микоти имина̄ва йо там̣ джанападам̣ вича̄рети, тенапи аччхиндитва̄ диннам̣ ват̣т̣атийева̄ти ваданти. пуна детӣти аччхиндитва̄ пуна дети, евампи ват̣т̣атӣти самбандхо. имина̄ йена кеначи иссарена ‘‘париччаттамидам̣ бхиккхӯхи асса̄мика’’нти сан̃н̃а̄йа аттано гахетва̄ диннам̣ ват̣т̣атӣти дассети. удакава̄хаканти удакама̄тикам̣. каппийавоха̄репи виниччхайам̣ ваккха̄мӣти па̄т̣хасесо. удакавасена̄ти удакапарибхогаттхам̣. суддхачитта̄нанти удакапарибхогаттхамева. идам̣ сахаттхена ча акаппийавоха̄рена ча каронте сандха̄йа вуттам̣. ‘‘сассасампа̄данаттха’’нти евам̣ асуддхачитта̄нампи пана сайам̣ акатва̄ каппийавоха̄рена а̄н̣а̄петум̣ ват̣т̣ати ева. каппийака̄ракам̣ т̣хапетум̣ на ват̣т̣атӣти идам̣ сахаттха̄дина̄ кататал̣а̄катта̄ асса̄руппанти вуттам̣. т̣хапентасса пана там̣ паччайам̣ парибхун̃джантасса ва̄ сан̇гхасса а̄патти на пан̃н̃а̄йати, ат̣т̣хакатха̄пама̄н̣ена ва̄ еттха а̄патти гахетабба̄. аладжджина̄ ка̄ра̄пите ваттаббамева наттхӣти а̄ха ‘‘ладжджибхиккхуна̄’’ти, маттикуддхаран̣а̄дӣсу ка̄ра̄питесӯти адхиппа̄йо.

61. навасассети акатапуббе кеда̄ре. каха̄пан̣ети имина̄ дхан̃н̃ут̣т̣ха̄пане тассева акаппийанти дассети. апариччхиннабха̄гети ‘‘еттаке бхӯмибха̄ге еттако бха̄го да̄таббо’’ти евам̣ апариччхиннабха̄ге. дхан̃н̃ут̣т̣ха̄пане касати, пайогепи дуккат̣амева, на каха̄пан̣ут̣т̣ха̄пане вийа. ‘‘касатха вапатха̄’’ти вачанена саббесампи акаппийам̣ сийа̄ти а̄ха ‘‘аватва̄’’ти. еттако на̄ма бха̄готи еттха еттако каха̄пан̣оти идампи сандха̄йа вадати. татха̄вуттепи хи тада̄ каха̄пан̣а̄нам̣ авиджджама̄натта̄ а̄йатим̣ уппаджджама̄нам̣ ан̃н̃есам̣ ват̣т̣ати ева. тена̄ха ‘‘тассева там̣ акаппийа’’нти. тасса пана саббапайогесу парибхоге ча дуккат̣ам̣. кечи пана дхан̃н̃апарибхоге ева а̄патти, на пуббабха̄гети ваданти, там̣ на йуттам̣, йена минанараккхан̣а̄дина̄ пайогена паччха̄ дхан̃н̃апарибхоге а̄патти хоти тасса пайогасса каран̣е ана̄паттийа̄ айуттатта̄. парийа̄йакатха̄йа пана саббаттха ана̄патти. тенева ‘‘еттакехи вӣхӣхи идан̃чидан̃ча а̄харатха̄’’ти нийамавачане акаппийам̣ вуттам̣. каха̄пан̣авича̄ран̣епи есева найо. ‘‘ваттху ча еварӯпам̣ на̄ма сам̣виджджати, каппийака̄рако наттхӣти ваттабба’’нтиа̄дивачанан̃четтха са̄дхакам̣. раджджуйа̄ ва̄ дан̣д̣ена ва̄ти еттха ‘‘па̄дехипи минитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. кхале ва̄ т̣хатва̄ раккхатӣти еттха пана тхенетва̄ ган̣ханте дисва̄ ‘‘ма̄ ган̣хатха̄’’ти нива̄ренто раккхати на̄ма, саче пана авича̄ретва̄ кевалам̣ тун̣хӣбхӯтова раккхан̣аттха̄йа олокенто тит̣т̣хати, ват̣т̣ати. ‘‘сачепи тасмим̣ тун̣хӣбхӯте чорика̄йа харанти, ‘майам̣ бхиккхусан̇гхасса а̄рочесса̄ма̄’ти евам̣ ваттумпи ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. нӣхара̄пети пат̣иса̄метӣти еттха̄пи ‘‘саче парийа̄йена вадати, ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. апуббасса ануппа̄дитатта̄ ан̃н̃есам̣ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘тассеветам̣ акаппийа’’нти.

саббесам̣ акаппийам̣, касма̄? каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄ти еттха са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.537-539) евам̣ вича̄ран̣а̄ ката̄ – нану ча дуббича̄ритаматтена тассеветам̣ акаппийам̣, на саббесам̣ рӯпийасам̣воха̄ре чатуттхапатто вийа. вуттан̃хи таттха (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.589) ‘‘йо пана рӯпийам̣ асампат̣иччхитва̄ ‘тхерасса паттам̣ кин̣итва̄ дехӣ’ти пахитакаппийака̄ракена саддхим̣ камма̄ракулам̣ гантва̄ паттам̣ дисва̄ ‘име каха̄пан̣е гахетва̄ имам̣ дехӣ’ти каха̄пан̣е да̄петва̄ гахито, айам̣ патто етассева бхиккхуно на ват̣т̣ати дуббича̄ритатта̄, ан̃н̃есам̣ пана ват̣т̣ати мӯласса асампат̣иччхитатта̄’’ти, тасма̄ йам̣ те а̄харанти, саббесам̣ акаппийам̣. касма̄? каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄ти идам̣ касма̄ вуттанти? еттха кечи ваданти ‘‘каха̄пан̣е са̄дийитва̄ вича̄ритам̣ сандха̄йа евам̣ вутта’’нти, сан̇гхикатта̄ ча ниссаджджитум̣ на сакка̄, тасма̄ саббесам̣ на каппатӣти тесам̣ адхиппа̄йо. кечи пана ‘‘аса̄дийитва̄пи каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄ рӯпийасам̣воха̄ро като хоти, сан̇гхикатта̄ ча ниссаджджитум̣ на сакка̄, тасма̄ саббесам̣ на каппатӣ’’ти ваданти. ган̣т̣хипадесу пана тӣсупи идам̣ вуттам̣ ‘‘чатуттхапатто гихисантака̄нам̣йева каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄ ан̃н̃есам̣ каппати, идха пана сан̇гхика̄нам̣ вича̄ритатта̄ саббесам̣ на каппатӣ’’ти. саббесампи ва̄до тена тена парийа̄йена йуттойева̄ти.

62. чатуса̄ладва̄рети бходжанаса̄лам̣ сандха̄йа вуттам̣.

63. ‘‘ванам̣ дамми, аран̃н̃ам̣ даммӣ’’ти вутте пана ват̣т̣атӣти еттха нива̄сат̣т̣ха̄натта̄ пуггалассапи суддхачиттена гахетум̣ ват̣т̣ати. сӣмам̣ дема̄ти виха̄расӣма̄диса̄дха̄ран̣авачанена вуттатта̄ ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. парийа̄йена катхитатта̄ти ‘‘ган̣ха̄хӣ’’ти аватва̄ ‘‘сӣма̄ гата̄’’ти парийа̄йена катхитатта̄. пакатибхӯмикаран̣аттхам̣ ‘‘хет̣т̣ха̄ гахитам̣ пам̣су’’нтиа̄ди вуттам̣. да̄сам̣ даммӣти еттха ‘‘мануссам̣ даммӣти вутте ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. веййа̄ваччакарантиа̄дина̄ вутте пуггалассапи да̄сам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве а̄ра̄мика’’нти висесетва̄ анун̃н̃а̄татта̄. тан̃ча кхо пилиндаваччхена гахитапарибхуттаккамена, на гахат̣т̣ха̄нам̣ да̄сапарибхогаккамена. кхетта̄дайо пана саббе сан̇гхассева ват̣т̣анти па̄л̣ийам̣ пуггаликавасена гахетум̣ ананун̃н̃а̄татта̄ти дат̣т̣хаббам̣. куккут̣асӯкаре…пе… ват̣т̣атӣти еттха куккут̣асӯкаресу дӣйама̄несу ‘‘имехи амха̄кам̣ аттхо наттхи, сукхам̣ джӣванту, аран̃н̃е виссаджджетха̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. виха̄расса дема̄ти сан̇гхикавиха̄рам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘кхеттаваттхупат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хотӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.10, 194) суттантесу а̄гатапат̣иккхепо бхагавата̄ а̄паттийа̄пи хетубха̄вена катоти бхагавато адхиппа̄йам̣ джа̄нантехи сан̇гӣтика̄ракамаха̄тхерехи кхеттапат̣иггахан̣а̄диниссито айам̣ саббопи па̄л̣имуттавиниччхайо вуттоти гахетаббо.

64. чӣварачета̄паннанти чӣварамӯлам̣. пахин̣еййа̄ти песеййа. чета̄петва̄ти париваттетва̄. аччха̄дехӣти воха̄равачанаметам̣, иттханна̄масса бхиккхуно дехӣти айам̣ панеттха аттхо. а̄бхатанти а̄нӣтам̣.

имасмим̣ т̣ха̄не са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.528-531) евам̣ вича̄ран̣а̄ ката̄ – еттха ча йам̣ вуттам̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. ра̄джасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ‘‘имина̄ чӣварачета̄паннена чӣварам̣ чета̄петва̄ иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварена аччха̄дехӣти идам̣ а̄гаманасуддхим̣ дассетум̣ вуттам̣. саче хи ‘идам̣ иттханна̄масса бхиккхуно дехӣ’ти песеййа, а̄гаманасса асуддхатта̄ акаппийаваттхум̣ а̄раббха бхиккхуна̄ каппийака̄ракопи ниддиситаббо на бхавеййа̄’’ти, таттха а̄гаманасса суддхийа̄ ва̄ асуддхийа̄ ва̄ висесаппайоджанам̣ на диссати. сатипи хи а̄гаманасса асуддхабха̄ве дӯто аттано кусалата̄йа каппийавоха̄рена вадати, каппийака̄рако на ниддиситабботи идам̣ наттхи, на ча дӯтена каппийавоха̄равасена вутте да̄йакена ‘‘идам̣ катхам̣ песита’’нти ӣдисӣ вича̄ран̣а̄ упалаббхати, авича̄ретва̄ ча там̣ на сакка̄ джа̄нитум̣. йади пана а̄гаманасса асуддхатта̄ каппийака̄рако ниддиситаббо на бхавеййа, чӣвара̄нам̣ аттха̄йа дӯтасса хаттхе акаппийаваттхумхи песите саббаттха да̄йакена катхам̣ песитанти пуччхитва̄ва каппийака̄рако ниддиситаббо бхавеййа, тасма̄ асатипи а̄гаманасуддхийам̣ саче со дӯто аттано кусалата̄йа каппийавоха̄равасена вадати, дӯтассева вачанам̣ гахетаббам̣. йади хи а̄гаманасуддхийеветтха пама̄н̣ам̣, мӯласса̄микена каппийавоха̄равасена песитасса дӯтасса акаппийавоха̄равасена вадатопи каппийака̄рако ниддиситаббо бхавеййа, тасма̄ саббаттха дӯтавачанамева пама̄н̣анти гахетаббам̣. имина̄ чӣварачета̄паннена̄тиа̄дина̄ пана имаматтхам̣ дассети ‘‘каппийавасена а̄бхатампи чӣварамӯлам̣ ӣдисена дӯтавачанена акаппийам̣ хоти, тасма̄ там̣ пат̣иккхипитабба’’нти. тенева̄ха ‘‘тена бхиккхуна̄ со дӯто евамасса вачанӣйотиа̄дӣ’’ти.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.538-539) пана евам̣ вуттам̣ – йам̣ вуттам̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. ра̄джасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ‘‘имина̄ чӣварачета̄паннена чӣварам̣ чета̄петва̄ иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварена аччха̄дехӣти идам̣ а̄гаманасуддхим̣ дассетум̣ вуттам̣. саче хи ‘идам̣ иттханна̄масса бхиккхуно дехӣ’ти песеййа, а̄гаманасса асуддхатта̄ акаппийаваттхум̣ а̄раббха бхиккхуна̄ каппийака̄ракопи ниддиситаббо на бхавеййа̄’’ти, там̣ ниссаггийаваттхудуккат̣аваттхубхӯтам̣ акаппийачӣварачета̄паннам̣ ‘‘асукасса бхиккхуно дехӣ’’ти евам̣ а̄гаманасуддхийа̄ асати, сиккха̄паде а̄гатанайена дӯтавачане ча асуддхе саббатха̄ пат̣иккхепойева ка̄тум̣ ват̣т̣ати, на пана ‘‘чӣваран̃ча кхо майам̣ пат̣игган̣ха̄ма̄’’ти ваттум̣, тадануса̄рена веййа̄ваччакаран̃ча ниддиситум̣ а̄гаманадӯтавачана̄нам̣ убхиннам̣ асуддхатта̄, па̄л̣ийам̣ а̄гатанайена пана а̄гаманасуддхийа̄ сати дӯтавачане асуддхепи сиккха̄паде а̄гатанайена саббам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти дассанаттхам̣ вуттам̣. тена ча йатха̄ дӯтавачана̄суддхийампи а̄гамане суддхе веййа̄ваччакарам̣ ниддиситум̣ ват̣т̣ати, евам̣ а̄гамана̄суддхийампи дӯтавачане суддхе ват̣т̣ати ева̄ти айаматтхо аттхато сиддхова хоти. убхайасуддхийам̣ ваттаббамева наттхӣти убхайа̄суддхипаккхамева сандха̄йа ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. ра̄джасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ‘‘каппийака̄ракопи ниддиситаббо на бхавеййа̄’’ти вуттанти ведитаббам̣.

йам̣ панеттха са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.237-539) ‘‘а̄гаманасса суддхийа̄ ва̄ асуддхийа̄ ва̄ висесаппайоджанам̣ на диссатӣ’’тиа̄ди вуттам̣, там̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄вачанасса адхиппа̄йам̣ асаллаккхетва̄ вуттам̣ йатха̄вуттанайена а̄гаманасуддхиа̄дина̄ саппайоджанатта̄. йо панеттха ‘‘мӯласса̄микена каппийавоха̄равасена, песитадӯтасса акаппийавоха̄рена вадатопи каппийака̄рако ниддиситаббо бхавеййа̄’’ти анит̣т̣хаппасан̇го вутто, со анит̣т̣хаппасан̇го ева на хоти абхимататта̄. татха̄ хи сиккха̄паде ева ‘‘пат̣игган̣хату а̄йасма̄ чӣварачета̄панна’’нти акаппийавоха̄рена вадато дӯтасса каппийена каммена веййа̄ваччакаро ниддиситаббо вутто а̄гаманасса суддхатта̄, а̄гаманассапи асуддхийам̣ пана каппийенапи каммена веййа̄ваччакаро на ниддиситаббова̄ти аттхева а̄гаманасса суддхиасуддхийа̄ пайоджанам̣. катхам̣ пана дӯтавачанена а̄гаманасуддхи вин̃н̃а̄йатӣти? на̄йам̣ бха̄ро. дӯтена хи акаппийавоха̄рена вутте ева а̄гаманасуддхи гавеситабба̄, на итараттха. таттха ча тасса вачанаккамена пуччхитва̄ ча йуттиа̄дӣхи ча сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. идха̄пи хи сиккха̄паде ‘‘чӣварачета̄паннам̣ а̄бхата’’нти дӯтавачаненева чӣварам̣ кин̣итва̄ да̄тум̣ песитабха̄во вин̃н̃а̄йати. йади хи саббатха̄ а̄гаманасуддхи на вин̃н̃а̄йати, пат̣иккхепо ева каттабботи.

суван̣н̣ам̣ раджатам̣ каха̄пан̣о ма̄сакоти има̄ни хи чатта̄ри ниссаггийаваттхӯни, мутта̄ ман̣и вел̣урийо сан̇кхо сила̄ пава̄л̣ам̣ лохитан̇ко маса̄рагаллам̣ сатта дхан̃н̃а̄ни да̄сида̄сам̣ кхеттам̣ ваттху пуппха̄ра̄мапхала̄ра̄ма̄дайоти има̄ни дуккат̣аваттхӯни ча аттано ва̄ четийасан̇гхаган̣апуггала̄нам̣ ва̄ аттха̄йа сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣анти, тасма̄ там̣ са̄дитум̣ на ват̣т̣атӣти дассанаттхам̣ ‘‘на кхо майам̣ а̄вусо чӣварачета̄паннам̣ пат̣игган̣ха̄ма̄’’ти вуттам̣. чӣваран̃ча кхо майам̣ пат̣игган̣ха̄ма̄’’тиа̄ди дӯтавачанасса акаппийаттепи а̄гаманасуддхийа̄ пат̣ипаджджанавидхидассанаттхам̣ вуттам̣. ка̄лена каппийанти йуттапаттака̄лена йада̄ но аттхо хоти, тада̄ каппийам̣ чӣварам̣ пат̣игган̣ха̄ма̄ти аттхо. веййа̄ваччакароти киччакаро, каппийака̄ракоти аттхо. ‘‘веййа̄ваччакаро ниддиситаббо’’ти идам̣ ‘‘аттхи пана̄йасмато кочи веййа̄ваччакаро’’ти каппийавачанена вуттатта̄ анун̃н̃а̄там̣. саче пана дӯто ‘‘ко имам̣ ган̣ха̄ти, касса ва̄ демӣ’’ти вадати, на ниддиситаббо. а̄ра̄мико ва̄ упа̄сако ва̄ти идам̣ са̄руппата̄йа вуттам̣, т̣хапетва̄ пана пан̃ча сахадхаммике йо кочи каппийака̄рако ват̣т̣ати. есо кхо а̄вусо бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакароти идам̣ дӯтена ‘‘аттхи пана̄йасмато кочи веййа̄ваччакаро’’ти пуччхитатта̄ пуччха̄сабха̄гена бхиккхусса каппийавачанадассанаттхам̣ вуттам̣. евамева хи бхиккхуна̄ ваттаббам̣, на ваттаббам̣ ‘‘тасса дехӣ’’тиа̄ди. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘на ваттаббо тасса дехӣ’’тиа̄дима̄ха. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.538-539) пана ‘‘есо кхо…пе… на ваттаббо тасса дехӣтиа̄ди акаппийаваттхуса̄дийанапаримочанаттхам̣ вутта’’нти вуттам̣.

а̄н̣атто со майа̄ти йатха̄ тумха̄кам̣ чӣварена аттхе сати чӣварам̣ дассати, евам̣ вуттоти аттхо. вимативиноданийам̣ пана ‘‘сан̃н̃аттотиа̄ди евам̣ дӯтена пуна вутте ева чодетум̣ ват̣т̣ати, на итаратха̄ти дассанаттхам̣ вутта’’нти вуттам̣. еттха пана па̄л̣ийам̣ ‘‘сан̃н̃атто со майа̄’’ти а̄гататта̄ евам̣ вутто, пуримава̄кйе пана винайасан̇гахаппакаран̣е (ви. сан̇га. ат̣т̣ха. 64) ‘‘а̄н̣атто со майа̄’’ти парийа̄йавачанена париваттитва̄ т̣хапитатта̄ татха̄ вутто, тена ча каппийака̄ракасса сан̃н̃а̄питабха̄ве дӯтена бхиккхусса пуна а̄рочите ева бхиккхуна̄ каппийака̄рако чодетаббо хоти, на ана̄рочитети дассети.

аттхо ме а̄вусо чӣварена̄ти чодана̄лаккхан̣анидассанаметам̣. идам̣ ва̄ хи вачанам̣ ваттаббам̣, тасса ва̄ аттхо йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа ваттаббо. дехи ме чӣварантиа̄дӣни пана на ваттабба̄ка̄радассанаттхам̣ вутта̄ни. ета̄ни хи вачана̄ни, етесам̣ ва̄ аттхо йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа на ваттаббо. ‘‘евам̣ ваданто ча пат̣иккхиттатта̄ ваттабхеде дуккат̣ам̣ а̄паджджати, чодана̄ пана хотийева̄’’ти маха̄ган̣т̣хипаде маджджхимаган̣т̣хипаде ча вуттам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.538-539) пана ‘‘на ваттаббо ‘дехи ме чӣварам̣…пе… чета̄пехи ме чӣвара’нти идам̣ дӯтена̄бхатарӯпийам̣ пат̣иггахетум̣ аттана̄ ниддит̣т̣хакаппийака̄ракатта̄ва ‘дехи ме чӣварам̣…пе… чета̄пехи ме чӣвара’нти ваданто рӯпийасса пакататта̄ тена рӯпийена париваттетва̄ ‘дехи чета̄пехӣ’ти рӯпийасам̣воха̄рам̣ сама̄паджджанто на̄ма хотӣти там̣ досам̣ дӯрато париваджджетум̣ вуттам̣ рӯпийапат̣игга̄хакена сан̇гхамаджджхе ниссат̣т̣харӯпийе вийа. вуттан̃хи таттха ‘на ваттаббо имам̣ ва̄ имам̣ ва̄ а̄хара̄’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.583-584), тасма̄ на идам̣ вин̃н̃аттидосе париваджджетум̣ вуттанти ведитаббам̣ ‘аттхо ме а̄вусо чӣварена̄’типи аваттаббата̄ппасан̇гато. тенева дӯтаниддит̣т̣хесу рӯпийасам̣воха̄расан̇ка̄бха̄вато ан̃н̃ам̣ каппийака̄ракам̣ т̣хапетва̄пи а̄хара̄петабба’’нти вуттам̣. таттха̄пи ‘‘дӯтена т̣хапитарӯпийена чета̄петва̄ чӣварам̣ а̄хара̄пехӣ’’ти аватва̄ кевалам̣ ‘‘чӣварам̣ а̄хара̄пехӣ’’ти евам̣ а̄хара̄петаббанти адхиппа̄йо гахетабботи вуттам̣.

иччетам̣ кусаланти евам̣ йа̄вататийам̣ чоденто там̣ чӣварам̣ абхиниппха̄детум̣ саккоти аттано пат̣ила̄бхавасена, иччетам̣ кусалам̣ са̄дху сут̣т̣ху сундарам̣. чатуккхаттум̣ пан̃чаккхаттум̣ чхаккхаттупарамам̣ тун̣хӣбхӯтена уддисса т̣ха̄таббанти т̣ха̄налаккхан̣анидассанаметам̣. чхаккхаттупараманти ча бха̄ванапум̣сакавачанаметам̣. чхаккхаттупараманти етена чӣварам̣ уддисса тун̣хӣбхӯтенева т̣ха̄таббам̣, на ан̃н̃ам̣ кин̃чи ка̄таббанти идам̣ т̣ха̄налаккхан̣ам̣. тенева ‘‘на а̄санетиа̄дӣ’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. саддасаттхе пана –

‘‘кирийа̄висесанам̣ саттхе, вуттам̣ дха̄тувисесанам̣;

бха̄ванапум̣сакантйева, са̄сане самудӣрита’’нти. –

вачанато кирийа̄висесанамева са̄санавоха̄рена бха̄ванапум̣сакам̣ на̄ма джа̄там̣;

‘‘мудум̣ пачатииччатра, пачанам̣ бхаватӣти ча;

сукхам̣ сайатииччатра, кароти сайананти ча̄’’ти. –

вачанато кирийа̄висесанападена тулйа̄дхикаран̣абхӯтам̣ кирийа̄висесйападам̣ акаммакампи сакаммакампи бхӯдха̄тукарадха̄тӯхи самбандхитаббам̣ хотӣти имина̄ н̃а̄йена чхаккхаттупарамам̣ т̣ха̄нам̣ бхавитаббам̣, чхаккхаттупарамам̣ т̣ха̄нам̣ ка̄таббанти аттхо. етена чхаккхаттупарамам̣ евам̣ т̣ха̄нам̣ бхавитаббам̣, на тато адхикам̣, чхаккхаттупарамам̣ ева т̣ха̄нам̣ ка̄таббам̣, на тато уддханти имаматтхам̣ дассети. на а̄сане нисӣдитаббанти ‘‘идха бханте нисӣдатха̄’’ти вуттепи на нисӣдитаббам̣. на а̄мисам̣ пат̣иггахетаббанти ‘‘йа̄гукхаджджака̄дибхедам̣ кин̃чи а̄мисам̣ ган̣хатха бханте’’ти йа̄чийама̄ненапи на ган̣хитаббам̣. на дхаммо бха̄ситабботи ‘‘ман̇галам̣ ва̄ анумоданам̣ ва̄ бха̄сатха̄’’ти йа̄чийама̄ненапи кин̃чи на бха̄ситаббам̣, кевалам̣ ‘‘ким̣ка̄ран̣а̄ а̄гатосӣ’’ти пуччхийама̄нена ‘‘джа̄на̄хи а̄вусо’’ти ваттаббо.

т̣ха̄нам̣ бхан̃джатӣти а̄гатака̄ран̣ам̣ бхан̃джати копети. т̣ха̄нанти т̣хитийа̄ ча ка̄ран̣асса ча на̄мам̣, тасма̄ а̄сане нисӣданена т̣ха̄нам̣ куппати, а̄гатака̄ран̣ампи, а̄мисапат̣иггахан̣а̄дӣсу пана а̄гатака̄ран̣амева бхан̃джати, на т̣ха̄нам̣. тена̄ха ‘‘а̄гатака̄ран̣ам̣ бхан̃джатӣ’’ти. кечи пана ‘‘а̄мисапат̣иггахан̣а̄дина̄ т̣ха̄нампи бхан̃джатӣ’’ти ваданти, там̣ ат̣т̣хакатха̄йа на самети, т̣ӣка̄йампи на̄на̄ва̄де дассетва̄ т̣ха̄набхан̃джанам̣ вуттам̣, там̣ ат̣т̣хакатха̄вачанена асам̣санданато гантхагарубхайена на вадимха. ида̄ни йа̄ тиссо чодана̄, чха ча т̣ха̄на̄ни вутта̄ни, таттха вуддхиха̄ним̣ дассенто ‘‘саче чатуккхаттум̣ чодетӣ’’тиа̄дима̄ха. йасма̄ ча екачодана̄вуддхийа̄ двиннам̣ т̣ха̄на̄нам̣ ха̄ни вутта̄, тасма̄ чодана̄ двигун̣ам̣ т̣ха̄нанти лаккхан̣ам̣ дасситам̣ хоти. ити имина̄ лаккхан̣ена тиккхаттум̣ чодетва̄ чхаккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣, двиккхаттум̣ чодетва̄ ат̣т̣хаккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣, саким̣ чодетва̄ дасаккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣.

татра татра т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти идам̣ чодакасса т̣хитат̣т̣ха̄нато апаккамма татра татра уддисса т̣ха̄нам̣йева сандха̄йа вуттам̣. ко пана ва̄до на̄на̄дивасесӯти на̄на̄дивасесу евам̣ каронтасса ко пана ва̄до, ваттаббамева наттхӣти адхиппа̄йо. ‘‘са̄мам̣ ва̄ гантаббам̣, дӯто ва̄ па̄хетабботи идам̣ сабха̄вато чодетум̣ аниччхантенапи ка̄таббамева̄’’ти ваданти. на там̣ тасса бхиккхуно кин̃чи аттхам̣ анубхотӣти там̣ чӣварачета̄паннам̣ асса бхиккхуно кин̃чи аппаматтакампи каммам̣ на ниппха̄дети. йун̃джанта̄йасманто саканти а̄йасманто аттано сантакам̣ дханам̣ па̄пун̣анту. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.538-539) пана ‘‘йатасса чӣварачета̄паннантиа̄ди йена аттана̄ веййа̄ваччакаро ниддит̣т̣хо, чӣваран̃ча аниппха̄дитам̣, тасса каттаббадассанам̣. евам̣ бхиккхуна̄ ваттхуса̄мика̄нам̣ вутте чодетва̄ денти, ват̣т̣ати ‘са̄мика̄ чодетва̄ дентӣ’ти (па̄ра̄. 541) ана̄паттийам̣ вуттатта̄. тенева со сайам̣ ачодетва̄ упа̄сака̄дӣхи парийа̄йена ватва̄ чода̄пети, тесу сатаккхаттумпи чодетва̄ чӣварам̣ да̄пентесу тасса ана̄патти сиддха̄ хоти сиккха̄падасса ана̄н̣аттикатта̄’’ти вуттам̣.

65. кеначи аниддит̣т̣хо аттано мукхенева бйа̄ват̣абха̄вам̣ веййа̄ваччакараттам̣ патто мукхавеват̣ико, авича̄ретука̄мата̄йа̄ти имина̄ виджджама̄нампи да̄тум̣ аниччханта̄ арийа̄пи ван̃чана̄дхиппа̄йам̣ вина̄ воха̄рато наттхӣти вадантӣти дассети. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.537-539) пана ‘‘авича̄ретука̄мата̄йа̄ти имасмим̣ паккхе ‘наттхамха̄кам̣ каппийака̄рако’ти идам̣ та̄дисам̣ каронто каппийака̄рако наттхӣти имина̄ адхиппа̄йена вутта’’нти вуттам̣. бхесаджджаккхандхаке мен̣д̣акасет̣т̣хиваттхумхи (маха̄ва. 299) вуттам̣ ‘‘санти бхиккхаве’’тиа̄дивачанамева мен̣д̣акасиккха̄падам̣ на̄ма. таттха хи мен̣д̣акена на̄ма сет̣т̣хина̄ ‘‘санти хи бханте магга̄ канта̄ра̄ апподака̄ аппабхаккха̄ на сукара̄ апа̄тхеййена гантум̣, са̄дху бханте бхагава̄ бхиккхӯнам̣ па̄тхеййам̣ ануджа̄на̄тӯ’’ти йа̄читена бхагавата̄ ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве па̄тхеййам̣ парийеситум̣. тан̣д̣уло тан̣д̣улаттхикена, мугго муггаттхикена, ма̄со ма̄саттхикена, лон̣ам̣ лон̣аттхикена, гул̣о гул̣аттхикена, телам̣ телаттхикена, саппи саппиттхикена̄’’ти ватва̄ идам̣ вуттам̣ ‘‘санти, бхиккхаве, манусса̄ саддха̄ пасанна̄, те каппийака̄рака̄нам̣ хаттхе хиран̃н̃ам̣ упаниккхипанти ‘имина̄ йам̣ аййасса каппийам̣, там̣ детха̄’ти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йам̣ тато каппийам̣, там̣ са̄дитум̣, на твева̄хам̣, бхиккхаве, кеначи парийа̄йена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дитаббам̣ парийеситаббанти вада̄мӣ’’ти. ‘‘каппийака̄рака̄нам̣ хаттхе хиран̃н̃ам̣ никкхипантӣ’’ти еттха̄пи бхиккхусса а̄рочанам̣ аттхийева, ан̃н̃атха̄ аниддит̣т̣хакаппийака̄ракапаккхам̣ бхаджатӣти на чодетаббо сийа̄, идам̣ пана дӯтена ниддит̣т̣хакаппийака̄раке сандха̄йа вуттам̣, на пана бхиккхуна̄ ниддит̣т̣хе ва̄ аниддит̣т̣хе ва̄. тенева̄ха ‘‘еттха чодана̄йа парима̄н̣ам̣ наттхӣ’’тиа̄ди. йади мӯлам̣ сандха̄йа чодети, там̣ са̄дитамева сийа̄ти а̄ха ‘‘мӯлам̣ аса̄дийантена̄’’ти.

ан̃н̃а̄такааппава̄ритесу вийа пат̣ипаджджитаббанти идам̣ аттана̄ чодана̄т̣т̣ха̄нан̃ча на ка̄таббанти дассанаттхам̣ вуттам̣. пин̣д̣апа̄та̄дӣнам̣ аттха̄йа̄ти имина̄ чӣвараттха̄йева на хотӣти дассети. есева найоти имина̄ ваттхуса̄мина̄ ниддит̣т̣хакаппийака̄ракесупи пин̣д̣апа̄та̄дӣнампи аттха̄йа динне ча т̣ха̄начодана̄дисаббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ка̄таббанти дассети.

66. упаниккхиттаса̄дийане пана̄тиа̄дӣсу ‘‘идам̣ аййасса хотӯ’’ти евам̣ саммукха̄ ва̄ ‘‘амукасмим̣ на̄ма т̣ха̄не мама хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ аттхи, там̣ туйхам̣ хотӯ’’ти евам̣ параммукха̄ ва̄ т̣хитасса кевалам̣ ва̄ча̄йа ва̄ хаттхамудда̄йа ва̄ ‘‘туйха’’нти ватва̄ париччаттасса ка̄йава̄ча̄хи аппат̣иккхипитва̄ читтена са̄дийанам̣ упаниккхиттаса̄дийанам̣ на̄ма. са̄дийатӣти вуттамеваттхам̣ вибха̄вети ‘‘ган̣хитука̄мо хотӣ’’ти.

идам̣ гуттат̣т̣ха̄нанти а̄чиккхитаббанти паччайапарибхогам̣йева сандха̄йа а̄чиккхитаббам̣. ‘‘идха никкхипа̄’’ти вутте ‘‘угган̣ха̄пеййа ва̄’’ти вутталаккхан̣ена ниссаггийам̣ хотӣти а̄ха ‘‘идха никкхипа̄хӣти на ваттабба’’нти. атха ва̄ ‘‘идам̣ гуттат̣т̣ха̄на’’нти а̄чиккханто т̣ха̄насса гуттабха̄вамева дассети, на ваттхум̣ пара̄масати, тасма̄ а̄чиккхитаббам̣. ‘‘идха никкхипа̄хӣ’’ти пана ваданто никкхипитаббам̣ ваттхум̣ никкхипа̄хӣти ваттхум̣ пара̄масати на̄ма, тасма̄ на ваттаббам̣. парато идам̣ ган̣ха̄ти еттха̄пи есева найо. каппийан̃ча акаппийан̃ча нисса̄йа т̣хитам̣ хотӣти йасма̄ тато уппаннапаччайапарибхого каппати, тасма̄ каппийам̣ нисса̄йа т̣хитам̣, йасма̄ пана дуббича̄ран̣а̄йа тато уппаннапаччайапарибхого на каппати, тасма̄ акаппийам̣ нисса̄йа т̣хитанти ведитаббам̣. атха ва̄ идам̣ дханам̣ йасма̄ ‘‘найидам̣ каппатӣ’’ти пат̣иккхиттам̣, тасма̄ каппийам̣ нисса̄йа т̣хитам̣, йасма̄ пана саббасо ависсаджджитам̣, тасма̄ акаппийам̣ нисса̄йа т̣хитам̣. атха ва̄ там̣ дханам̣ йасма̄ паччха̄ сут̣т̣хувича̄ран̣а̄йа сатийа̄ каппийам̣ бхависсати, дуббича̄ран̣а̄йа сатийа̄ акаппийам̣ бхависсати, тасма̄ каппийан̃ча акаппийан̃ча нисса̄йа т̣хитам̣ хотӣти. вимативиноданийам̣ пана ‘‘еко сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄тиа̄ди рӯпийе хет̣т̣химакот̣ийа̄ паваттана̄ка̄рам̣ дассетум̣ вутта’’нти ча ‘‘на пана евам̣ пат̣ипаджджитаббамева̄ти дассетум̣, ‘идха никкхипа̄хӣ’ти вутте угган̣ха̄панам̣ хотӣти а̄ха ‘идха никкхипа̄хӣ’ти на ваттабба’’нти ча ‘‘каппийан̃ча…пе… хотӣти йасма̄ аса̄дитатта̄ тато уппаннапаччайа̄ ват̣т̣анти, тасма̄ каппийам̣ нисса̄йа т̣хитам̣, йасма̄ пана дуббича̄ран̣а̄йа сати тато уппаннам̣ на каппати, тасма̄ акаппийам̣ нисса̄йа т̣хитанти ведитабба’’нти ча вуттам̣.

67. сан̇гхамаджджхе ниссаджджитаббанти йасма̄ рӯпийам̣ на̄ма акаппийам̣, тасма̄ сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ пуггаласса ва̄ ниссаджджитаббанти на вуттам̣. йасма̄ пана там̣ пат̣иггахитаматтамева хоти, на тена кин̃чи каппийабхан̣д̣ам̣ чета̄питам̣, тасма̄ упа̄йена парибхогадассанаттхам̣ ‘‘сан̇гхамаджджхе ниссаджджитабба’’нти (па̄ра̄. 584) вуттам̣. на тена кин̃чи каппийабхан̣д̣ам̣ чета̄питанти имина̄ чета̄питан̃че, наттхи парибхогӯпа̄йо уггахетва̄ аниссат̣т̣харӯпийена чета̄питатта̄. ӣдисан̃хи сан̇гхамаджджхе ниссаджджанам̣ катва̄ва чхад̣д̣етва̄ па̄читтийам̣ деса̄петаббанти дассети. кечи пана ‘‘йасма̄ ниссаггийаваттхум̣ пат̣иггахетва̄пи чета̄питам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ сан̇гхе ниссат̣т̣хам̣ каппийака̄ракехи ниссат̣т̣харӯпийена париваттетва̄ а̄нӣтакаппийабхан̣д̣асадисам̣ хоти, тасма̄ вина̄ва упа̄йам̣ бха̄джетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ паттачатукка̄дикатха̄йа на самети. таттха хи рӯпийена париваттитапаттасса апарибхогова дассито, на ниссаджджанавича̄роти. каппийам̣ а̄чиккхитаббанти паббаджита̄нам̣ саппи ва̄ телам̣ ва̄ ват̣т̣ати упа̄сака̄ти евам̣ а̄чиккхитаббам̣.

а̄ра̄мика̄нам̣ ва̄ паттабха̄ганти идам̣ гихӣнам̣ хаттхагатопи сойева бха̄готи катва̄ вуттам̣. саче пана тена ан̃н̃ам̣ париваттетва̄ а̄ра̄мика̄ денти, парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти маджджхимаган̣т̣хипаде чӯл̣аган̣т̣хипаде ча вуттам̣. тато харитва̄ти ан̃н̃есам̣ паттабха̄гато харитва̄. касин̣апарикамманти а̄локакасин̣апарикаммам̣. ман̃чапӣт̣ха̄дӣни ва̄ти еттха тато гахитаман̃чапӣт̣ха̄дӣни париваттетва̄ ан̃н̃ам̣ че гахитам̣, ват̣т̣атӣти ваданти. чха̄йа̄пӣти бходжанаса̄ла̄дӣнам̣ чха̄йа̄пи. париччхеда̄тикканта̄ти гехапариччхедам̣ атикканта̄, чха̄йа̄йа гатагатат̣т̣ха̄нам̣ гехам̣ на хотӣти адхиппа̄йо. маггенапӣти еттха саче ан̃н̃о магго наттхи, маггам̣ адхит̣т̣хахитва̄ гантум̣ ват̣т̣атӣти ваданти. кӣта̄йа̄ти тена ваттхуна̄ кӣта̄йа. упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ сан̇гхо паччайе парибхун̃джатӣти саче упа̄сако ‘‘атибаху етам̣ хиран̃н̃ам̣, идам̣ бханте аджджева на вина̄сетабба’’нти ватва̄ сайам̣ упаниккхепам̣ т̣хапети, ан̃н̃ена ва̄ т̣хапа̄пети, евам̣ упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ тато уппаннапаччайам̣ парибхун̃джанто сан̇гхо паччайе парибхун̃джати, тена ваттхуна̄ гахитатта̄ ‘‘акаппийа’’нти вуттам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.583-584) пана ‘‘упаниккхепам̣ т̣хапетва̄ти каппийака̄ракехи вад̣д̣хийа̄ пайоджанам̣ сандха̄йа вуттам̣. акаппийанти тена ваттхуна̄ гахитатта̄ вутта’’нти вуттам̣.

саче со чхад̣д̣етӣти йаттха каттхачи кхипати, атха̄пи на чхад̣д̣ети, сайам̣ гахетва̄ гаччхати, на ва̄ретаббо. но че чхад̣д̣етӣти атха нева гахетва̄ гаччхати, на чхад̣д̣ети, ‘‘ким̣ майхам̣ имина̄ бйа̄па̄рена̄’’ти йенака̄мам̣ паккамати, тато йатха̄вутталаккхан̣о рӯпийачхад̣д̣ако саманнитаббо. йо на чханда̄гатинтиа̄дӣсу лобхавасена там̣ ваттхум̣ аттано ва̄ каронто атта̄нам̣ ва̄ уккам̣сенто чханда̄гатим̣ на̄ма гаччхати. досавасена ‘‘нева̄йам̣ ма̄тикам̣ джа̄на̄ти, на винайа’’нти парам̣ апаса̄денто доса̄гатим̣ на̄ма гаччхати. мохавасена памут̣т̣хо памут̣т̣хассатибха̄вам̣ а̄паджджанто моха̄гатим̣ на̄ма гаччхати. рӯпийапат̣игга̄хакасса бхайена чхад̣д̣етум̣ ависаханто бхайа̄гатим̣ на̄ма гаччхати. евам̣ акаронто на чханда̄гатим̣ гаччхати, на доса̄гатим̣ гаччхати, на моха̄гатим̣ гаччхати, на бхайа̄гатим̣ гаччхати на̄ма̄ти ведитаббо.

68. патитока̄сам̣ асаманна̄рахантена чхад̣д̣етаббанти идам̣ нирапеккхабха̄вадассанапаранти ведитаббам̣, тасма̄ патитат̣т̣ха̄не н̃а̄тепи тасса гӯтхам̣ чхад̣д̣ентасса вийа нирапеккхабха̄войеветтха пама̄н̣анти ведитаббам̣. асантасамбха̄вана̄йа̄ти аттани авиджджама̄науттаримануссадхамма̄рочанам̣ сандха̄йа вуттам̣. тхеййапарибхого на̄ма анарахасса парибхого. бхагавата̄ хи аттано са̄сане сӣлавато паччайа̄ анун̃н̃а̄та̄, на дуссӣласса. да̄йака̄нампи сӣлавато ева паричча̄го, на дуссӣласса аттано ка̄ра̄нам̣ махаппхалабха̄васса пачча̄сӣсанато. ити саттха̄ра̄ ананун̃н̃а̄татта̄ да̄йакехи ча апариччаттатта̄ дуссӣласса парибхого тхеййапарибхого. ин̣авасена парибхого ин̣апарибхого, пат̣игга̄хакато даккхин̣а̄висуддхийа̄ абха̄вато ин̣ам̣ гахетва̄ парибхого вийа̄ти аттхо. тасма̄ти ‘‘сӣлавато’’тиа̄дина̄ вуттамеваттхам̣ ка̄ран̣абха̄вена пачча̄масати. чӣварам̣ парибхоге парибхогети ка̄йато мочетва̄ парибхоге парибхоге. пуребхатта…пе… паччхимайа̄месу паччавеккхитаббанти самбандхо. татха̄ асакконтена йатха̄вуттака̄лависесавасена екасмим̣ дивасе чатуккхаттум̣ тиккхаттум̣ двиккхаттум̣ саким̣йева ва̄ паччавеккхитаббам̣.

сачасса аппаччавеккхатова арун̣о уггаччхати, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти еттха хиййо йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхуттам̣, там̣ йа̄вадева сӣтасса пат̣игха̄та̄йа…пе… хирикопинапат̣иччха̄данаттхам̣. хиййо йо майа̄ пин̣д̣апа̄то парибхутто, со нева дава̄йа̄тиа̄дина̄ саче атӣтапарибхогапаччавеккхан̣ам̣ на кареййа, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти ваданти, там̣ вӣмам̣ситаббам̣. сена̄санампи парибхоге парибхогети павесе павесе. евам̣ пана асакконтена пуребхатта̄дӣсу паччавеккхитаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева сакка̄ вин̃н̃а̄тунти идха висум̣ на вуттам̣. сатипаччайата̄ти сатийа̄ паччайабха̄во. пат̣иггахан̣асса парибхогасса ча паччавеккхан̣асатийа̄ паччайабха̄во йуджджати, паччавеккхитва̄ва пат̣иггахетаббам̣ парибхун̃джитаббан̃ча̄ти аттхо. тенева̄ха ‘‘сатим̣ катва̄’’тиа̄ди. евам̣ сантепӣти йадипи двӣсупи т̣ха̄несу паччавеккхан̣а̄ йутта̄, евам̣ сантепи. апаре пана̄ху ‘‘сатипаччайата̄ти сати бхесаджджапарибхогасса паччайабха̄ве, паччайети аттхо. евам̣ сантепӣти паччайе сатипӣ’’ти, там̣ тесам̣ матиматтам̣. татха̄ хи паччайасаннисситасӣлам̣ паччавеккхан̣а̄йа висуджджхати, на паччайасаббха̄ваматтена.

нану ча ‘‘парибхоге каронтасса ана̄паттӣ’’ти имина̄ па̄тимоккхасам̣варасӣлам̣ вуттам̣, тасма̄ паччайасаннисситасӣласса па̄тимоккхасам̣варасӣласса ча ко висесоти? вуччате – пуримесу та̄ва тӣсу паччайесу висесо па̄кат̣ойева, гила̄напаччайе пана йатха̄ ватим̣ катва̄ руккхамӯле гопите тасса пхала̄нипи раккхита̄нева хонти, евамева паччавеккхан̣а̄йа паччайасаннисситасӣле раккхите таппат̣ибаддхам̣ па̄тимоккхасам̣варасӣлампи ниппханнам̣ на̄ма хоти. гила̄напаччайам̣ аппаччавеккхитва̄ парибхун̃джантасса сӣлам̣ бхиджджама̄нам̣ па̄тимоккхасам̣варасӣламева бхиджджати, паччайасаннисситасӣлам̣ пана паччха̄бхаттапуримайа̄ма̄дӣсу йа̄ва арун̣уггамана̄ аппаччавеккхантассева бхиджджати. пуребхаттан̃хи аппаччавеккхитва̄пи гила̄напаччайам̣ парибхун̃джантасса ана̄патти, идаметесам̣ на̄на̄каран̣анти са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.585) а̄гатам̣.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.585) пана ‘‘тхеййапарибхоготи паччайасса̄мина̄ бхагавата̄ ананун̃н̃а̄татта̄ вуттам̣. ин̣апарибхоготи бхагавата̄ анун̃н̃а̄тампи каттаббам̣ акатва̄ парибхун̃джанато вуттам̣. тена ча паччайасаннисситасӣлам̣ випаджджатӣти дассети. парибхоге парибхогети ка̄йато мочетва̄ мочетва̄ парибхоге. паччхимайа̄месу паччавеккхитаббанти йоджана̄. ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣти еттха ‘хиййо йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхутта’нтиа̄дина̄пи атӣтапаччавеккхан̣а̄ ват̣т̣атӣти ваданти. парибхоге парибхогети удакапатанат̣т̣ха̄нато антопавесанесу нисӣданасайанесу ча. сатипаччайата̄ ват̣т̣атӣти паччавеккхан̣асатийа̄ паччайаттам̣ ладдхум̣ ват̣т̣ати. пат̣иггахан̣е ча парибхоге ча паччавеккхан̣а̄сати авассам̣ ладдхабба̄ти дассети. тена̄ха ‘сатим̣ катва̄’тиа̄ди. кечи пана ‘сатипаччайата̄ паччайе сати бхесаджджапарибхогасса ка̄ран̣е сатӣ’ти евампи аттхам̣ ваданти, тесампи паччайе сатӣти паччайасаббха̄васаллаккхан̣е сатӣти еваматтхо гахетаббо паччайасаббха̄ваматтена сӣласса асуджджханато. парибхоге акаронтассева а̄паттӣти имина̄ па̄тимоккхасам̣варасӣласса бхедо дассито, на паччайасаннисситасӣласса тасса атӣтапаччавеккхан̣а̄йа висуджджханато. етасмим̣ пана сесапаччайесу ча ин̣апарибхога̄дивачанена паччайасаннисситасӣлассева бхедоти евамимесам̣ на̄на̄каран̣ам̣ ведитабба’’нти а̄гатам̣.

етесу двӣсу пакаран̣есу ‘‘ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣ’’ти еттха хиййо йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхуттанти…пе… вадантӣти а̄гатам̣. имам̣ пана найам̣ нисса̄йа ида̄ни екачче пан̣д̣ита̄ ‘‘аджджапа̄то парибхуттам̣ са̄йам̣ паччавеккхантена аджджа йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхуттантиа̄дина̄ атӣтавасена паччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄’’ти ваданти. кечи ‘‘хиййо парибхуттамева атӣтавасена паччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄, на аджджа парибхуттам̣, там̣ пана паччуппаннавасена паччавеккхан̣а̄йева̄’’ти ваданти. таттха мӯлавачане евам̣ вича̄ран̣а̄ ка̄табба̄. катхам̣? идам̣ хиййотйа̄дивачанам̣ суттам̣ ва̄ сутта̄нуломам̣ ва̄ а̄чарийава̄до ва̄ аттаномати ва̄ти. таттха на та̄ва суттам̣ хоти ‘‘суттам̣ на̄ма сакале винайапит̣аке па̄л̣ӣ’’ти вуттатта̄ имасса ча вачанасса на па̄л̣ибхӯтатта̄. на ча сутта̄нуломам̣ ‘‘сутта̄нуломам̣ на̄ма чатта̄ро маха̄падеса̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.45) вуттатта̄ имасса ча маха̄падесабха̄ва̄бха̄вато. на ча а̄чарийава̄до ‘‘а̄чарийава̄до на̄ма дхаммасан̇га̄хакехи пан̃чахи арахантасатехи т̣хапита̄ па̄л̣ивинимутта̄ оккантавиниччхайаппаватта̄ ат̣т̣хакатха̄тантӣ’’ти вачанато имасса ча ат̣т̣хакатха̄па̄т̣хабха̄ва̄бха̄вато. на ча аттаномати ‘‘аттаномати на̄ма суттасутта̄нуломаа̄чарийава̄де мун̃читва̄ анума̄нена аттано буддхийа̄ найагга̄хена упат̣т̣хита̄ка̄ракатханам̣, апича суттанта̄бхидхаммавинайат̣т̣хакатха̄су а̄гато саббопи тхерава̄до аттаномати на̄ма̄’’ти вуттатта̄ имасса ча ат̣т̣хакатха̄су а̄гататтхерава̄дабха̄ва̄бха̄вато.

ити –

‘‘чатуббидхан̃хи винайам̣, маха̄тхера̄ махиддхика̄;

нӣхаритва̄ пака̄сесум̣, дхаммасан̇га̄хака̄ пура̄’’ти. (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.45) –

вуттесу чатуббидхавинайесу анантогадхатта̄ идам̣ вачанам̣ вича̄ретаббам̣. тена вуттам̣ са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.585) т̣ӣка̄чарийена ‘‘там̣ вӣмам̣ситабба’’нти. атха ва̄ ‘‘найагга̄хена упат̣т̣хита̄ка̄ракатхана’’нти имина̄ лаккхан̣ена тесам̣ тесам̣ а̄чарийа̄нам̣ упат̣т̣хита̄ка̄равасена катханам̣ аттаномати сийа̄, евампи вича̄ретаббамева. ‘‘аттаномати а̄чарийава̄де ота̄ретабба̄. саче таттха отарати чева самети ча, гахетабба̄. саче нева отарати на самети, на гахетабба̄. айан̃хи аттаномати на̄ма саббадуббала̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.45) вачанато имасса ча вачанасса ат̣т̣хакатха̄вачане анотаран̣ато аппависанато. вуттан̃хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘сачасса аппаччавеккхатова арун̣о уггаччхати, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣ’’ти.

апаро найо – ким̣ идам̣ вачанам̣ па̄л̣ивачанам̣ ва̄ ат̣т̣хакатха̄вачанам̣ ва̄ т̣ӣка̄вачанам̣ ва̄ гантхантаравачанам̣ ва̄ти. таттха на та̄ва па̄л̣ивачанам̣, на ат̣т̣хакатха̄вачанам̣, на гантхантаравачанам̣, атха кхо т̣ӣка̄вачананти. хоту т̣ӣка̄вачанам̣, сакавачанам̣ ва̄ паравачанам̣ ва̄ адхиппетавачанам̣ ва̄ анадхиппетавачанам̣ ва̄ти. таттха на сакавачанам̣ хоти, атха кхо паравачанам̣. тена̄ха ‘‘вадантӣ’’ти. на т̣ӣка̄чарийена адхиппетавачанам̣ хоти, атха кхо анадхиппетавачанам̣. тена̄ха ‘‘там̣ вӣмам̣ситабба’’нти. техи пана а̄чарийехи атӣтапарибхогапаччавеккхан̣а̄ти идам̣ атӣтапаабхогавасена паччавеккхан̣а̄ атӣтапарибхогапаччавеккхан̣а̄ти парикаппетва̄ атӣтава̄чакена саддена йоджетва̄ катам̣ бхавеййа. атӣте парибхого атӣтапарибхого, атӣтапарибхогасса паччавеккхан̣а̄ атӣтапарибхогапаччавеккхан̣а̄ти евам̣ пана кате атӣтапарибхогасса паччуппаннасамӣпатта̄ паччуппаннава̄чакена саддена катханам̣ хоти йатха̄ там̣ нагарато а̄гантва̄ нисиннам̣ пурисам̣ ‘‘куто а̄гаччхасӣ’’ти вутте ‘‘нагарато а̄гаччха̄мӣ’’ти паччуппаннава̄чакасаддена катханам̣.

винайасуттантависуддхимагга̄дӣсу (ма. ни. 1.23; висуддхи. 1.18) ча ‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварам̣ пат̣исеватӣ’’ти ваттама̄навачаненева па̄т̣хо хоти, на атӣтавачанена, атӣтапарибхоготи ча имасмим̣йева дивасе паччха̄бхатта̄дика̄лам̣ упа̄да̄йа пуребхатта̄дӣсу парибхого иччхитаббо, на хиййо парибхого. катхам̣ вин̃н̃а̄йатӣти че? ат̣т̣хакатха̄пама̄н̣ена. вуттан̃хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.585) ‘‘пин̣д̣апа̄то а̄лопе а̄лопе, татха̄ асакконтена пуребхаттапаччха̄бхаттапуримайа̄мапаччхимайа̄месу. сачасса аппаччавеккхатова арун̣о уггаччхати, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣ’’ти. етена пин̣д̣апа̄там̣ а̄лопе а̄лопе паччавеккханто бходжанакирийа̄йа апаринит̣т̣хитатта̄ мукхйато паччуппаннапаччавеккхан̣а̄ хоти, пуребхатта̄дӣсу чатӯсу кот̣т̣ха̄сесу паччавеккханто бходжанакирийа̄йа паринит̣т̣хитатта̄ атӣтапаччавеккхан̣а̄ хотӣти дассети. са̄ пана паччуппаннасамӣпатта̄ ваттама̄навачанена видхӣйати. йади хи хиййо парибхутта̄ни атӣтапаччавеккхан̣ена паччавеккхитабба̄ни сийум̣, атӣтадутийадивасататийадиваса̄дима̄сасам̣ваччхара̄дипарибхутта̄нипи паччавеккхитабба̄ни сийум̣, еван̃ча сати йатха̄вуттаат̣т̣хакатха̄вачанам̣ нираттхакам̣ сийа̄, тасма̄ ат̣т̣хакатха̄вачанамева пама̄н̣ам̣ ка̄таббам̣. йатха̄ха –

‘‘буддхена дхаммо винайо ча вутто;

йо тасса путтехи татхева н̃а̄то;

со йехи тесам̣ матимаччаджанта̄;

йасма̄ пуре ат̣т̣хакатха̄ акам̣су.

‘‘тасма̄ хи йам̣ ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣;

там̣ ваджджайитва̄на пама̄далекхам̣;

саббампи сиккха̄су сага̄рава̄нам̣;

йасма̄ пама̄н̣ам̣ идха пан̣д̣ита̄на’’нти. (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.гантха̄рамбхакатха̄);

йасма̄ ча сабба̄савасутта̄дӣсу (ма. ни. 1.23) бхагавата̄ деситака̄ле бхиккхукаттукатта̄ на̄майогатта̄ ваттама̄напат̣хамапурисавасена ‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварам̣ пат̣исеватӣ’’ти десита̄, таданукаран̣ена бхиккхӯнам̣ паччавеккхан̣ака̄ле аттакаттукатта̄ амхайогатта̄ ваттама̄науттамапурисавасена ‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварам̣ пат̣исева̄мӣ’’ти паччавеккхитабба̄ хоти, ‘‘сӣтасса пат̣игха̄та̄йа̄’’тиа̄дӣни тадаттхасампада̄напада̄ни ча ‘‘пат̣исевати, пат̣исева̄мӣ’’ти вуттапат̣исеванакирийа̄йамева самбандхитабба̄ни хонти, та̄ни ча кирийа̄пада̄ни паччуппаннавасена ва̄ паччуппаннасамӣпаатӣтавасена ва̄ ваттама̄навибхаттийутта̄ни хонти, тасма̄ паччуппаннапарибхутта̄нам̣ ва̄ атӣтапарибхутта̄нам̣ ва̄ паччайа̄нам̣ паччавеккхан̣ака̄ле ‘‘пат̣исева̄мӣ’’ти вачанам̣ бхагавато вачанасса анугататта̄ упапаннамева̄ти дат̣т̣хаббам̣.

анувачанепи евам̣ вича̄ран̣а̄ ка̄табба̄ – ‘‘аджджа па̄то парибхуттам̣ са̄йам̣ паччавеккхантена аджджа йам̣ майа̄ чӣварам̣ парибхуттантиа̄дина̄ атӣтавасена паччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄’’ти йе ваданти, те евам̣ пуччхитабба̄ – ким̣ бхаванто бхагавата̄ атӣтапарибхуттесу атӣтавасена паччавеккхан̣а̄ десита̄ти? на десита̄. катхам̣ десита̄ти? ‘‘паччавеккхатӣ’’ти паччуппаннавасенева десита̄ти. ким̣ бхонто бхагавато ка̄ле атӣтапарибхуттесу паччавеккхан̣а̄ наттхӣти? аттхи. атха касма̄ бхагавата̄ паччуппаннавасенева паччавеккхан̣а̄ десита̄ти? паччуппаннасамӣпавасена ва̄ са̄ман̃н̃авасена ва̄ десита̄ти. евам̣ санте бхагавато анукаран̣ена ида̄нипи атӣтапарибхутта̄нам̣ паччайа̄нам̣ паччуппаннавасена паччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄ти. йе пана евам̣ ваданти ‘‘хиййо парибхутта̄намева атӣтапаччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄, на аджджа парибхутта̄нам̣, тесам̣ пана паччуппаннапаччавеккхан̣а̄йева̄’’ти, те евам̣ ваттабба̄ – ким̣ бхонто йатха̄ тумхе ваданти, евам̣ па̄л̣ийам̣ аттхӣти? наттхи. ат̣т̣хакатха̄йам̣ аттхӣти? наттхи. евам̣ санте са̄т̣т̣хакатхесу тепит̣акесу буддхавачанесу асам̣виджджама̄нам̣ тумха̄кам̣ вачанам̣ катхам̣ паччетаббанти? а̄чарийапарампара̄васена. хоту тумха̄кам̣ а̄чарийаладдхивасена катханам̣, ка̄ло на̄ма тивидхо атӣто ана̄гато паччуппанноти. таттха паринит̣т̣хитакирийа̄ атӣто на̄ма, абхимукхакирийа̄ ана̄гато на̄ма, а̄раддхаанит̣т̣хитакирийа̄ паччуппанно на̄ма. тена̄ху пора̄н̣а̄ –

‘‘а̄раддха̄нит̣т̣хито бха̄во, паччуппанно сунит̣т̣хито;

атӣта̄на̄гатуппа̄да-маппатта̄бхимукха̄ кирийа̄’’ти.

таттха аджджа ва̄ хоту хиййо ва̄ тато пуббе ва̄, парибхуттапаччайо супаринит̣т̣хитабхун̃джанакирийатта̄ атӣто на̄ма. таттха хиййо ва̄ тато пуббе ва̄ парибхуттапаччайо атиккантаарун̣уггаманатта̄ на паччавеккхан̣а̄рахо, паччавеккхитопи аппаччавеккхитойева хоти, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хати. вуттан̃хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘сачасса аппаччавеккхатова арун̣о уггаччхати, ин̣апарибхогат̣т̣ха̄не тит̣т̣хатӣ’’ти. аджджева пана чӣваран̃ча сена̄санан̃ча парибхоге парибхоге, пин̣д̣апа̄там̣ а̄лопе а̄лопе, бхесаджджам̣ пат̣иггахан̣е парибхоге ча паччавеккхато апаринит̣т̣хитабхун̃джанакирийатта̄ паччуппаннапарибхуттапаччавеккхан̣а̄ на̄ма хоти. пуре парибхуттам̣ тато паччха̄ чатӯсу кот̣т̣ха̄сесу паччавеккхато супаринит̣т̣хитабхун̃джанакирийатта̄ атӣтапарибхуттапаччавеккхан̣а̄ на̄ма хоти. еттакам̣ паччавеккхан̣а̄йа кхеттам̣, на тато пуббе паччха̄ ва̄. йатха̄ха ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘сӣлавато аппаччавеккхитапарибхого ин̣апарибхого на̄ма. тасма̄ чӣварам̣ парибхоге парибхоге…пе… бхесаджджасса пат̣иггахан̣епи парибхогепи сатипаччайата̄ ват̣т̣атӣ’’ти, тасма̄ хиййо парибхуттасса ин̣апарибхогатта̄ там̣ ана̄маситва̄ аджджа парибхуттесу атӣтапаччуппаннесу бхагавато вачанасса анукаран̣ена ваттама̄навибхаттийуттена ‘‘пат̣исева̄мӣ’’ти кирийа̄падена паччавеккхан̣а̄ сӯпапанна̄ хотӣти дат̣т̣хабба̄. ӣдисапаччавеккхан̣амева сандха̄йа вимативиноданийа̄дӣсу (ви. ви. т̣ӣ. 1.585) ‘‘паччайасаннисситасӣласса атӣтапаччавеккхан̣а̄йа висуджджханато’’ти вуттам̣.

евам̣ паччайасаннисситасӣласса суддхим̣ дассетва̄ ида̄ни тенева пасан̇гена сабба̄пи суддхийо дассетум̣ ‘‘чатуббидха̄ хи суддхӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха суджджхати ета̄йа̄ти суддхи, йатха̄дхаммам̣ десана̄ва суддхи десана̄суддхи. вут̣т̣ха̄нассапи четтха десана̄йа ева сан̇гахо дат̣т̣хаббо. чхиннамӯла̄паттӣнам̣ пана абхиккхута̄пат̣ин̃н̃а̄йева десана̄. адхит̣т̣ха̄нависит̣т̣хо сам̣варова суддхи сам̣варасуддхи. дхаммена самена паччайа̄нам̣ парийет̣т̣хи ева суддхи парийет̣т̣хисуддхи. чатӯсу паччайесу вуттавидхина̄ паччавеккхан̣а̄ва суддхи паччавеккхан̣асуддхи. еса та̄ва суддхӣсу сама̄санайо. суддхимантесу сӣлесу пана десана̄ суддхи етасса̄ти десана̄суддхи. сесесупи есева найо. на пуневам̣ карисса̄мӣти еттха еванти сам̣варабхедам̣ сандха̄йа̄ха. паха̄йа̄ти ваджджетва̄, акатва̄ти аттхо. вимативиноданийам̣ пана ‘‘суджджхати десана̄дӣхи, содхӣйатӣти ва̄ суддхи, чатуббидхасӣлам̣. тена̄ха ‘десана̄йа суджджханато’тиа̄ди. еттха десана̄ггахан̣ена вут̣т̣ха̄нампи чхиннамӯла̄нам̣ абхиккхута̄пат̣ин̃н̃а̄пи сан̇гахита̄. чхиннамӯла̄паттӣнампи хи па̄ра̄джика̄паттивут̣т̣ха̄нена хет̣т̣ха̄парираккхитам̣ бхиккхусӣлам̣ висуддхам̣ на̄ма хоти. тена тесам̣ маггапат̣ила̄бхопи сампаджджатӣ’’ти вуттам̣.

таттха десӣйати учча̄рӣйатӣти десана̄, дисӣ учча̄ран̣ети дха̄ту, десӣйати н̃а̄пӣйати ета̄йа̄ти ва̄ десана̄, диса пеккханети дха̄ту. убхайатха̄пи виратипадха̄накусалачиттасамут̣т̣хито десана̄вачӣбхедасаддо. сам̣варан̣ам̣ сам̣варо, сам̣-пубба вара сам̣варан̣ети дха̄ту, сатипадха̄но читтуппа̄до. парийесана̄ парийет̣т̣хи, пари-пубба иса парийесанети дха̄ту, вӣрийападха̄но читтуппа̄до. пат̣и пунаппунам̣ ога̄хетва̄ иккхана̄ паччавеккхан̣а̄, пат̣и-пубба ава-пубба иккха дассанан̇кесӯти дха̄ту, пан̃н̃а̄падха̄но читтуппа̄до. тесу десана̄йа вачӣбхедасаддабха̄вато вачӣбхедам̣ ка̄тум̣ асакконтасса ча дутийакам̣ алабхантасса ча на сампаджджати, сеса̄ пана читтуппа̄даматтабха̄вато вачӣбхедам̣ ка̄тум̣ асакконтассапи дутийакам̣ алабхантассапи сампаджджанти ева, тасма̄ гила̄на̄дика̄лесу паччавеккхан̣а̄па̄т̣хам̣ пат̣хитумасакконтенапи аттхам̣ манаси катва̄ читтенева паччавеккхан̣а̄ ка̄табба̄ти.

да̄таббат̣т̣хена да̄йам̣, там̣ а̄дийантӣти да̄йа̄да̄, ананун̃н̃а̄тесу саббена саббам̣ парибхога̄бха̄вато анун̃н̃а̄тесуйева ча парибхогасаббха̄вабха̄вато бхиккхӯхи парибхун̃джитаббапаччайа̄ бхагавато сантака̄. дхаммада̄йа̄дасуттан̃четтха са̄дхаканти ‘‘дхаммада̄йа̄да̄ ме, бхиккхаве, бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄, аттхи ме тумхесу анукампа̄, кинти ме са̄вака̄ дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййум̣, но а̄мисада̄йа̄да̄’’ти евам̣ паваттам̣ дхаммада̄йа̄дасуттан̃ча (ма. ни. 1.29) еттха етасмим̣ аттхе са̄дхакам̣. авӣтара̄га̄нам̣ тан̣ха̄васӣката̄йа паччайапарибхоге са̄мибха̄во наттхи, тадабха̄вена вӣтара̄га̄нам̣ таттха са̄мибха̄во йатха̄ручи парибхогасаббха̄вато. татха̄ хи те пат̣икӯлампи аппат̣икӯла̄ка̄рена аппат̣икӯлампи пат̣икӯла̄ка̄рена тадубхайампи ваджджетва̄ аджджхупеккхан̣а̄ка̄рена паччайе парибхун̃джанти, да̄йака̄нан̃ча маноратхам̣ парипӯренти. тена̄ха ‘‘те хи тан̣ха̄йа да̄сабйам̣ атӣтатта̄ са̄мино хутва̄ парибхун̃джантӣ’’ти. йо пана̄йам̣ сӣлавато путхуджджанасса паччавеккхитапарибхого, со ин̣апарибхогасса паччанӣкатта̄ а̄нан̣йапарибхого на̄ма хоти. йатха̄ пана ин̣а̄йико аттано ручийа̄ иччхитам̣ десам̣ гантум̣ на лабхати, евам̣ ин̣апарибхогайутто локато ниссаритум̣ на лабхатӣти таппат̣ипаккхатта̄ сӣлавато паччавеккхитапарибхого а̄нан̣йапарибхоготи вуччати, тасма̄ ниппарийа̄йато чатупарибхогавинимутто висум̣йева̄йам̣ парибхоготи ведитаббо, со идха висум̣ на вутто, да̄йаджджапарибхогейева ва̄ сан̇гахам̣ гаччхатӣти. сӣлава̄пи хи има̄йа сиккха̄йа саманна̄гататта̄ секкхотвева вуччати.

саббесанти арийа̄нам̣ путхуджджана̄нан̃ча. катхам̣ путхуджджана̄нам̣ име парибхога̄ самбхавантӣти? упача̄равасена. йо хи путхуджджанассапи саллекхапат̣ипаттийам̣ т̣хитасса паччайагедхам̣ паха̄йа таттха анупалиттена читтена парибхого, со са̄мипарибхого вийа хоти. сӣлавато пана паччавеккхитапарибхого да̄йаджджапарибхого вийа хоти да̄йака̄нам̣ маноратхасса̄вира̄дханато. тена вуттам̣ ‘‘да̄йаджджапарибхогейева ва̄ сан̇гахам̣ гаччхатӣ’’ти. калйа̄н̣апутхуджджанасса парибхоге ваттаббамева наттхи тасса секкхасан̇гахато. секкхасутта н̃хетасса (а. ни. 3.86) аттхасса са̄дхакам̣.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.585) пана ‘‘да̄таббат̣т̣хена да̄йам̣, там̣ а̄дийантӣти да̄йа̄да̄. саттаннам̣ секкха̄нанти еттха калйа̄н̣апутхуджджана̄пи сан̇гахита̄ тесам̣ а̄нан̣йапарибхогасса да̄йаджджапарибхоге сан̇гахитатта̄ти ведитаббам̣. дхаммада̄йа̄дасуттанти ‘‘дхаммада̄йа̄да̄ ме, бхиккхаве, бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄’’тиа̄дина̄ паваттам̣ суттам̣ (ма. ни. 1.29). таттха ‘‘ма̄ ме а̄мисада̄йа̄да̄ти евам̣ ме-саддам̣ а̄нетва̄ аттхо ведитаббо. еван̃хи йатха̄вуттаттхаса̄дхакам̣ хотӣ’’ти вуттам̣. таттха ме мама а̄мисада̄йа̄да̄ чатупаччайабхун̃джака̄ти бхагавато самбандхабхӯтасса самбандхӣбхӯта̄ паччайа̄ вутта̄, тасма̄ да̄йакехи динна̄пи паччайа̄ бхагавата̄ анун̃н̃а̄татта̄ бхагавато паччайа̄йева хонтӣти етасса аттхасса дхаммада̄йа̄дасуттам̣ са̄дхакам̣ хотӣти аттхоти вуттам̣.

ладжджина̄ саддхим̣ парибхого на̄ма ладжджисса сантакам̣ гахетва̄ парибхого. аладжджина̄ саддхинти еттха̄пи есева найо. а̄дито пат̣т̣ха̄йа хи аладжджӣ на̄ма наттхӣти имина̄ дит̣т̣хадит̣т̣хесуйева а̄сан̇ка̄ на ка̄табба̄ти дассети. аттано бха̄рабхӯта̄ саддхивиха̄рика̄дайо. тепи нива̄ретабба̄ти йо пассати, тена нива̄ретабба̄ти па̄т̣хо. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘йопи аттано бха̄рабхӯтена аладжджина̄ саддхим̣ парибхогам̣ кароти, сопи нива̄ретаббо’’ти па̄т̣хо диссати, татха̄пи аттхато убхайатха̄пи йуджджати. аттано саддхивиха̄рика̄дайопи аладжджибха̄вато нива̄ретабба̄. аладжджӣхи саддхивиха̄рика̄дӣхи екасамбхогам̣ каронта̄ ан̃н̃епи нива̄ретабба̄ва. саче на орамати, айампи аладжджӣйева хотӣти еттха евам̣ нива̄рито со пуггало аладжджина̄ саддхим̣ парибхогато орамати вирамати, иччетам̣ кусалам̣. но че орамати, айампи аладжджӣйева хоти, тена саддхим̣ парибхогам̣ каронто сопи аладжджӣйева хотӣти аттхо. тена вуттам̣ ‘‘евам̣ еко аладжджӣ аладжджисатампи каротӣ’’ти. адхаммийоти анесана̄дӣхи уппанно. дхаммийоти бхиккха̄чарийа̄дӣхи уппанно. сан̇гхассева детӣти бхаттам̣ аггахетва̄ аттана̄ ладдхасала̄кам̣йева дети.

вимативиноданийам̣ пана ‘‘ладжджина̄ саддхим̣ парибхоготи дхамма̄мисавасена миссӣбха̄во. аладжджина̄ саддхинти еттха̄пи есева найо. а̄дито пат̣т̣ха̄йа хи аладжджӣ на̄ма наттхӣти имина̄ дит̣т̣хадит̣т̣хесу а̄сан̇ка̄ на̄ма на ка̄табба̄, дит̣т̣хасута̄дика̄ран̣е сати ева ка̄табба̄ти дассети. аттано бха̄рабхӯта̄ саддхивиха̄рика̄дайо. саче на ораматӣти агатигаманавасена дхамма̄мисапарибхогато на орамати. а̄патти на̄ма наттхӣти идам̣ аладжджӣнам̣ дхамменуппаннапаччайам̣ дхаммакамман̃ча сандха̄йа вуттам̣. тесампи хи куладӯсана̄дисамуппаннам̣ паччайам̣ парибхун̃джанта̄нам̣ ваггакамма̄дӣни каронта̄нан̃ча а̄патти ева. ‘дхаммийа̄дхаммийапарибхого паччайавасенева ведитаббо’ти вуттатта̄ хет̣т̣ха̄ ладжджипарибхога̄ладжджипарибхога̄ паччайавасена екакамма̄дивасена ча вутта̄ ева̄ти ведитаббам̣. тенева дут̣т̣хадосасиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.385-386) чодакачудитакабха̄ве т̣хита̄ две аладжджино дхаммапарибхогампи сандха̄йа ‘екасамбхогапарибхога̄ хутва̄ джӣватха̄’ти вутта̄ тесам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ дхамма̄миса̄парибхоге виродха̄бха̄ва̄. ладжджӣнамева хи аладжджина̄ саха тадубхайапарибхого на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.

саче пана ладжджӣ аладжджим̣ пагган̣ха̄ти…пе… антарадха̄петӣти еттха кевалам̣ пагган̣хитука̄мата̄йа евам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, дхаммасса пана са̄санасса сотӯнан̃ча ануггахаттха̄йа ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. пуриманайена ‘‘со а̄паттийа̄ ка̄ретаббо’’ти вуттатта̄ имасса а̄паттийева̄ти ваданти. уддесаггахан̣а̄дина̄ дхаммасса парибхого дхаммапарибхого. дхамма̄нуггахена ган̣хантасса а̄паттийа̄ абха̄вепи тхеро тасса аладжджибха̄вам̣йева сандха̄йа ‘‘па̄по кира̄йа’’нтиа̄дима̄ха. тасса пана сантикети маха̄раккхитаттхерасса сантике.

вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.585) пана имасмим̣ т̣ха̄не виттха̄рато виниччхитам̣. катхам̣? дхаммапарибхоготи ‘‘екакаммам̣ екуддесо’’тиа̄дина̄ вуттасам̣ва̄со чева ниссайаггахан̣а̄дико саббо нира̄мисапарибхого ча ведитаббо. ‘‘на со а̄паттийа̄ ка̄ретаббо’’ти вуттатта̄ ладжджино аладжджипаггахе а̄паттӣти ведитаббам̣. итаропӣти ладжджӣпи. тасса̄пи атта̄нам̣ пагган̣хантасса аладжджино, имина̄ ча ладжджино ван̣н̣абхан̣ана̄дила̄бхам̣ пат̣ичча а̄мисагаруката̄йа ва̄ гехасситапемена ва̄ там̣ аладжджим̣ пагган̣ханто ладжджӣ са̄санам̣ антарадха̄пети на̄ма̄ти дассети. евам̣ гахат̣т̣ха̄дӣсу упаттхамбхито аладжджӣ балам̣ лабхитва̄ песале абхибхавитва̄ на чирассева са̄санам̣ уддхаммам̣ уббинайам̣ каротӣти.

дхаммапарибхогопи таттха ват̣т̣атӣти имина̄ а̄мисапарибхогато дхаммапарибхогова гаруко, тасма̄ ативийа аладжджӣвивекена ка̄табботи дассети. ‘‘дхамма̄нуггахена угган̣хитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттатта̄ аладжджуссанната̄йаса̄сане осакканте, ладжджӣсу ча аппахонтесу аладжджим̣ пакататтам̣ ган̣апӯракам̣ гахетва̄ упасампада̄дикаран̣ена чева кечи аладжджино дхамма̄мисапарибхогена сан̇гахетва̄ сеса̄ладжджиган̣асса ниггахена ча са̄санам̣ пагган̣хитумпи ват̣т̣ати ева.

кечи пана ‘‘кот̣ийам̣ т̣хито гантхоти вуттатта̄ гантхапарийа̄пун̣анамева дхаммапарибхого, на екакамма̄ди, тасма̄ аладжджӣхи саддхим̣ упосатха̄дикам̣ каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати, а̄патти наттхӣ’’ти ваданти, там̣ на йуттам̣, екакамма̄дӣсу бахӯсу дхаммапарибхогесу аладжджина̄пи саддхим̣ каттабба̄ваттха̄йаттам̣ дхаммапарибхогам̣ дассетум̣ идха нидассанавасена гантхассева самуддхат̣атта̄. на хи екакамма̄дико видхи дхаммапарибхого на хотӣти сакка̄ ваттум̣ ана̄мисатта̄ дхамма̄мисесу апарийа̄паннасса ча кассачи абха̄ва̄. тенева ат̣т̣хаса̄линийам̣ дхаммапат̣исантха̄ракатха̄йам̣ (дха. са. ат̣т̣ха. 1351) ‘‘каммат̣т̣ха̄нам̣ катхетаббам̣, дхаммо ва̄четаббо…пе… аббха̄навут̣т̣ха̄нама̄наттапарива̄са̄ да̄табба̄, паббаджджа̄рахо пабба̄джетаббо, упасампада̄рахо упасампа̄детаббо…пе… айам̣ дхаммапат̣исантха̄ро на̄ма̄’’ти евам̣ сан̇гхакамма̄дипи дхаммакот̣т̣ха̄се дасситам̣. тесу пана дхаммакот̣т̣ха̄сесу йам̣ ган̣апӯрака̄дивасена аладжджино апеккхитва̄ упосатха̄ди ва̄ тесам̣ сантика̄ дхаммуггахан̣аниссайаггахан̣а̄ди ва̄ карӣйати, там̣ дхаммо чева парибхого ча̄ти дхаммапарибхоготи вуччати, етам̣ татха̄рӯпапаччайам̣ вина̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, каронтасса аладжджипарибхого ча хоти дуккат̣ан̃ча. йам̣ пана аладжджисатам̣ анапеккхитва̄ таджджанӣйа̄диниггахакаммам̣ ва̄ парива̄са̄диупака̄ракаммам̣ ва̄ уггахапарипуччха̄да̄на̄ди ва̄ карӣйати, там̣ дхаммо ева, но парибхого, етам̣ анурӯпа̄нам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати, а̄мисада̄не вийа а̄патти наттхи. ниссайада̄нампи терасасаммутида̄на̄ди ча ваттапат̣ипаттиса̄дийана̄дипарибхогассапи хетутта̄ на ват̣т̣ати.

йо пана маха̄аладжджӣ уддхаммам̣ уббинайам̣ саттхуса̄санам̣ кароти, тасса саддхивиха̄рика̄дӣнам̣ упасампада̄ди упака̄ракаммампи уггахапарипуччха̄да̄на̄ди ча ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, а̄патти ева хоти, ниггахакаммамева ка̄таббам̣. тенева аладжджипаггахопи пат̣иккхитто. дхамма̄мисапарибхогавиваджджаненапи хи думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггахова адхиппето, со ча песала̄нам̣ пха̄сувиха̄расаддхаммат̣т̣хитивинайа̄нуггаха̄диаттха̄йа етадаттхатта̄ сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄, тасма̄ йам̣ йам̣ думман̇кӯнам̣ упаттхамбха̄йа, песала̄нам̣ апха̄сувиха̄ра̄йа, саддхаммапариха̄на̄диаттха̄йа хоти, там̣ саббампи парибхого ва̄ хоту апарибхого ва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, евам̣ каронта̄ са̄санам̣ антарадха̄пенти, а̄паттин̃ча а̄паджджанти, дхамма̄мисапарибхогесу четтха аладжджӣхи екакамма̄дидхаммапарибхого ева песала̄нам̣ апха̄сувиха̄ра̄йа саддхаммапариха̄на̄диаттха̄йа хоти, на татха̄ а̄мисапарибхого. на хи аладжджӣнам̣ паччайапарибхогаматтена песала̄нам̣ апха̄сувиха̄ра̄ди хоти, йатха̄вуттадхаммапарибхогена пана хоти. таппариваджджанена ча пха̄сувиха̄ра̄дайо. татха̄ хи катасиккха̄падавӣтиккама̄ аладжджипуггала̄ упосатха̄дӣсу павит̣т̣ха̄ ‘‘тумхе ка̄йадва̄ре чева вачӣдва̄ре ча вӣтиккамам̣ каротха̄’’тиа̄дина̄ бхиккхӯхи ваттабба̄ хонти. йатха̄ винайан̃ча атит̣т̣ханта̄ сан̇гхато бахикаран̣а̄дивасена сут̣т̣ху ниггахетабба̄, татха̄ акатва̄ техи саха сам̣васанта̄пи аладжджинова хонти ‘‘екопи аладжджӣ аладжджисатампи каротӣ’’тиа̄дивачанато (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.585). йади хи те евам̣ аниггахита̄ сийум̣, сан̇гхе калаха̄дим̣ вад̣д̣хетва̄ упосатха̄диса̄маггикаммапат̣иба̄хана̄дина̄ песала̄нам̣ апха̄сум̣ катва̄ камена те девадаттаваджджипуттака̄дайо вийа парисам̣ вад̣д̣хетва̄ аттано виппат̣ипаттим̣ дхаммато винайато дӣпента̄ сан̇гхабхеда̄димпи катва̄ на чирассева са̄санам̣ антарадха̄пеййум̣. тесу пана сан̇гхато бахикаран̣а̄дивасена ниггахитесу саббопи айам̣ упаддаво на хоти. вуттан̃хи ‘‘дуссӣлапуггале нисса̄йа упосатхо на тит̣т̣хати, пава̄ран̣а̄ на тит̣т̣хати, сан̇гхакамма̄ни на паваттанти, са̄маггӣ на хоти…пе… дуссӣлесу пана ниггахитесу саббопи айам̣ упаддаво на хоти, тато песала̄ бхиккхӯ пха̄су вихарантӣ’’ти, тасма̄ екакамма̄дидхаммапарибхогова а̄мисапарибхогатопи ативийа аладжджӣвивекена ка̄таббо, а̄паттикаро ча саддхаммапариха̄нихетутта̄ти ведитаббам̣.

апича ‘‘упосатхо на тит̣т̣хати, пава̄ран̣а̄ на тит̣т̣хати, сан̇гхакамма̄ни на паваттантӣ’’ти евам̣ аладжджӣхи саддхим̣ сан̇гхакамма̄каран̣асса ат̣т̣хакатха̄йам̣ пака̄ситатта̄пи четам̣ сиджджхати. татха̄ париватталин̇гасса бхиккхуно бхиккхунупассайам̣ гаччхантасса пат̣ипаттикатха̄йам̣ ‘‘а̄ра̄дхика̄ ча хонти сан̇га̄хика̄ ладжджинийо, та̄ копетва̄ ан̃н̃аттха на гантаббам̣. гаччхати че, га̄мантаранадӣпа̄рараттивиппава̄саган̣амха̄ охӣйана̄паттӣхи на муччати…пе… аладжджинийо хонти, сан̇гахам̣ пана каронти, та̄пи париччаджитва̄ ан̃н̃аттха гантум̣ лабхатӣ’’ти евам̣ аладжджинӣсу дутийика̄гахан̣а̄дӣсу сам̣ва̄са̄паттипариха̄ра̄йа надӣпа̄ра̄гамана̄дигарука̄паттит̣т̣ха̄на̄нам̣ анун̃н̃а̄татта̄ татопи аладжджисам̣ва̄са̄патти ева саддхаммапариха̄нийа̄ хетубхӯто гарукатара̄ти вин̃н̃а̄йати. на хи лахука̄паттит̣т̣ха̄нам̣ ва̄ ана̄паттит̣т̣ха̄нам̣ ва̄ парихаритум̣ гарука̄паттит̣т̣ха̄навӣтиккамам̣ а̄чарийа̄ ануджа̄нанти. татха̄ асам̣ва̄сападасса ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘саббехипи ладжджипуггалехи самам̣ сиккхитаббабха̄вато самасиккха̄та̄ на̄ма. еттха йасма̄ саббепи ладжджино етесу камма̄дӣсу саха васанти, на екопи тато бахиддха̄ сандиссати, тасма̄ та̄ни сабба̄нипи гахетва̄ есо сам̣ва̄со на̄ма̄’’ти евам̣ ладжджӣхева екакамма̄дисам̣ва̄со ват̣т̣атӣти пака̄сито.

йади евам̣ касма̄ асам̣ва̄сикесу аладжджӣ на гахитоти? на̄йам̣ виродхо, йе ган̣апӯраке катва̄ катам̣ каммам̣ куппати, тесам̣ па̄ра̄джика̄диапакататта̄нан̃н̃ева асам̣ва̄сикаттена гахитатта̄. аладжджино пана пакататтабхӯта̄пи санти, те че ган̣апӯрака̄ хутва̄ каммам̣ са̄дхенти, кевалам̣ катва̄ агатигаманена каронта̄нам̣ а̄паттикара̄ хонти сабха̄га̄паттиа̄панна̄ вийа ан̃н̃аман̃н̃ам̣. йасма̄ аладжджитан̃ча ладжджитан̃ча путхуджджана̄нам̣ читтаккхан̣апат̣ибаддхам̣, на саббака̄ликам̣. сан̃чичча хи вӣтиккамачитте уппанне аладжджино ‘‘на пуна ӣдисам̣ карисса̄мӣ’’ти читтена ладжджино хонти.

тесу ча йе песалехи овадийама̄на̄пи на ораманти, пунаппунам̣ каронти, те ева асам̣васитабба̄, на итаре ладжджидхамме оккантатта̄, тасма̄пи аладжджино асам̣ва̄сикесу аган̣етва̄ таппариваджджанаттхам̣ содхетва̄ва упосатха̄дикаран̣ам̣ анан̃н̃а̄там̣. татха̄ хи ‘‘па̄рисуддхим̣ а̄йасманто а̄рочетха, па̄тимоккхам̣ уддисисса̄мӣ’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 134) апарисуддха̄йа париса̄йа упосатхакаран̣асса айуттата̄ пака̄сита̄, ‘‘йасса сийа̄ а̄патти, со а̄викареййа…пе… пха̄су хотӣ’’ти (маха̄ва. 134) евам̣ аладжджимпи ладжджидхамме патит̣т̣ха̄петва̄ упосатхакаран̣аппака̄ро ча вутто, ‘‘каччиттха парисуддха̄…пе… парисуддхеттха̄йасманто’’ти (па̄ра̄. 233) ча па̄рисуддхиупосатхе ‘‘парисуддхо ахам̣, бханте, парисуддхоти мам̣ дха̄ретха̄’’ти (маха̄ва. 168) ча евам̣ упосатхам̣ каронта̄нам̣ парисуддхата̄ ча пака̄сита̄, вачанаматтена анораманта̄нан̃ча упосатхапава̄ран̣ат̣т̣хапанавидхи ча вутто, саббатха̄ ладжджидхаммам̣ аноккамантехи сам̣ва̄сасса айуттата̄йа ниссайада̄наггахан̣апат̣иккхепо, таджджанӣйа̄диниггахакаммакаран̣ауккхепанӣйакаммакаран̣ена са̄нуваттакапарисасса аладжджисса асам̣ва̄сикаттапа̄панавидхи ча вутто, тасма̄ йатха̄вуттехи суттантанайехи, ат̣т̣хакатха̄вачанехи ча пакататтехипи апакататтехипи саббехи аладжджӣхи екакамма̄дисам̣ва̄со на ват̣т̣ати, каронта̄нам̣ а̄патти ева думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггахаттха̄йева саббасиккха̄пада̄нам̣ пан̃н̃аттатта̄ти нит̣т̣хаметтха гантаббам̣. тенева дутийасан̇гӣтийам̣ пакататта̄пи аладжджино ваджджипуттака̄ йасаттхера̄дӣхи махантена ва̄йа̄мена сан̇гхато вийоджита̄. на хи тесу па̄ра̄джика̄диасам̣ва̄сика̄патти аттхи, техи дӣпита̄нам̣ дасаннам̣ ваттхӯнам̣ лахука̄паттивисайатта̄ти вуттам̣.

тасса сантикети маха̄раккхитаттхерасса сантике.

ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре

рӯпийа̄дипат̣иггахан̣авиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма

два̄дасамо париччхедо.