10. бхан̣д̣апат̣иса̄манавиниччхайакатха̄
53. евам̣ чӣваравиппава̄савиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни бхан̣д̣апат̣иса̄манавиниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘бхан̣д̣асса пат̣иса̄мана’’нтиа̄дима̄ха. таттха бхад̣итаббам̣ бха̄джетаббанти бхан̣д̣ам̣, бхад̣итаббам̣ иччхитаббанти ва̄ бхан̣д̣ам̣, бхан̣д̣анти парибхан̣д̣анти сатта̄ етена̄ти ва̄ бхан̣д̣ам̣, мӯладханам̣, париккха̄ро ва̄. вуттан̃хи абхидха̄наппадӣпика̄йам̣ –
‘‘бха̄джана̄дипариккха̄ре, бхан̣д̣ам̣ мӯладханепи ча̄’’ти.
тасса бхан̣д̣асса, пат̣иса̄мийате пат̣иса̄манам̣, раккхан̣ам̣ гопананти аттхо. тена̄ха ‘‘паресам̣ бхан̣д̣асса гопана’’нти. ма̄ту кан̣н̣апил̣андханам̣ та̄лапан̣н̣ампӣти пи-саддо самбха̄ванаттхо. тена пагева ан̃н̃а̄така̄нам̣ сантаканти дассети. гихисантаканти имина̄ пан̃чаннам̣ сахадхаммика̄нам̣ сантакам̣ пат̣иса̄метум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети. бхан̣д̣а̄га̄рикасӣсена̄ти етена висса̄сагга̄ха̄дина̄ гахетва̄ пат̣иса̄ментасса ана̄паттӣти дассети. тена ваккхати ‘‘аттано аттха̄йа гахетва̄ пат̣иса̄метабба’’нти. чханденапи бхайенапӣти вад̣д̣хакӣа̄дӣсу чхандена, ра̄джаваллабха̄дӣсу бхайена балакка̄рена па̄тетва̄ гатесу ча пат̣иса̄метум̣ ват̣т̣атӣти йоджетаббам̣.
сан̇гопанаттха̄йа аттано хаттхе никкхиттасса бхан̣д̣асса гуттат̣т̣ха̄не пат̣иса̄манапайогам̣ вина̄ ‘‘на̄хам̣ ган̣ха̄мӣ’’тиа̄дина̄ ан̃н̃асмим̣ пайоге акате раджджасан̇кхобха̄дика̄ле ‘‘на да̄ни тасса дасса̄ми, на майхам̣ да̄ни дассатӣ’’ти убхохипи сакасакат̣т̣ха̄не нисӣдитва̄ дхураниккхепе катепи аваха̄ро наттхи. кечи панеттха ‘‘па̄ра̄джикамева пат̣иса̄манапайогасса кататта̄’’ти ваданти, там̣ тесам̣ матиматтам̣, на са̄рато паччетаббам̣. пат̣иса̄манака̄ле хисса тхеййачиттам̣ наттхи, ‘‘на да̄ни тасса дасса̄мӣ’’ти тхеййачиттуппаттиккхан̣е ча са̄мино дхураниккхепачиттаппаваттийа̄ хетубхӯто ка̄йавачӣпайого наттхи, йена со а̄паттим̣ а̄паджджеййа. на хи акирийасамут̣т̣ха̄на̄ айам̣ а̄паттӣти. да̄не саусса̄хо, раккхати та̄ва̄ти аваха̄рам̣ сандха̄йа авуттатта̄ ‘‘на̄хам̣ ган̣ха̄мӣ’’тиа̄дина̄ муса̄ва̄дакаран̣е па̄читтийамева хоти, на дуккат̣ам̣ тхеййачитта̄бха̄вена сахапайогассапи абха̄ватоти гахетаббам̣.
йадипи мукхена дасса̄мӣти вадати…пе… па̄ра̄джиканти еттха катарапайогена а̄патти, на та̄ва пат̣хамена бхан̣д̣апат̣иса̄манапайогена тада̄ тхеййачиттабха̄ва̄, на̄пи ‘‘дасса̄мӣ’’ти катханапайогена тада̄ тхеййачитте виджджама̄непи пайогасса каппийатта̄ти? вуччате – са̄мина̄ ‘‘дехӣ’’ти бахусо йа̄чийама̄нопи адатва̄ йена пайогена аттано ада̄тука̄матам̣ са̄микасса н̃а̄песи, йена ча со ада̄тука̄мо айам̣ виккхипатӣти н̃атва̄ дхурам̣ никкхипати, тенева пайогенасса а̄патти. на хеттха упаниккхиттабхан̣д̣е парийа̄йена мутти аттхи. ада̄тука̄мата̄йа хи ‘‘када̄ те диннам̣, каттха те динна’’нтиа̄дипарийа̄йавачаненапи са̄микасса дхурениккхипа̄пите а̄паттийева. тенева ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣ ‘‘ким̣ тумхе бхан̣атха…пе… убхиннам̣ дхураниккхепена бхиккхуно па̄ра̄джика’’нти. парасантакасса парехи ган̣ха̄пане ева хи парийа̄йато мутти, на саббаттха̄ти гахетаббам̣. аттано хаттхе никкхиттатта̄ти еттха аттано хаттхе са̄мина̄ динната̄йа бхан̣д̣а̄га̄рикат̣т̣ха̄не т̣хитатта̄ ча т̣ха̄на̄ча̄ванепи наттхи аваха̄ро, тхеййачиттена пана гахан̣е дуккат̣ато на муччатӣти ведитаббам̣. есева найоти аваха̄ро наттхи, бхан̣д̣адеййам̣ пана хотӣти адхиппа̄йо.
54. пан̃чаннам̣ сахадхаммика̄нанти бхиккхубхиккхунӣсиккхама̄наса̄ман̣ераса̄ман̣ерӣнам̣. етена на кевалам̣ гихӣнам̣ ева, атха кхо та̄пасапарибба̄джака̄дӣнампи сантакам̣ пат̣иса̄метум̣ на ват̣т̣атӣти дассети. нат̣т̣хепи гӣва̄ на хоти, касма̄? асампат̣иччха̄питатта̄ти аттхо. дутийе есева найоти гӣва̄ на хоти, касма̄? аджа̄нитатта̄. татийе ча есева найоти гӣва̄ на хоти, касма̄? пат̣иккхипитатта̄. еттха ча ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ читтена ва̄ пат̣иккхиттопи пат̣иккхиттойева на̄ма хоти.
тассева гӣва̄ хоти, на сесабхиккхӯнам̣, касма̄? тассева бхан̣д̣а̄га̄рикасса бхан̣д̣а̄га̄ре иссарабха̄вато. бхан̣д̣а̄га̄рикасса гӣва̄ на хоти аласаджа̄тикассева пама̄дена харитатта̄. дутийе бхан̣д̣а̄га̄рикасса гӣва̄ на хоти тасса ана̄рочитатта̄. нат̣т̣хе тасса гӣва̄ тена т̣хапитатта̄. тассева гӣва̄, на ан̃н̃есам̣ тена бхан̣д̣а̄га̄рикена сампат̣иччхитатта̄ т̣хапитатта̄ ча. наттхи гӣва̄ тена пат̣иккхипитатта̄. нат̣т̣хам̣ сунат̣т̣хамева бхан̣д̣а̄га̄рикасса асампат̣иччха̄панато. нат̣т̣хе гӣва̄ тена т̣хапитатта̄. саббам̣ тасса гӣва̄ тасса бхан̣д̣а̄га̄рикасса пама̄дена харан̣ато. таттхева упача̄ре виджджама̄нети бхан̣д̣а̄га̄рикасса самӣпейева учча̄рапасса̄ват̣т̣ха̄не виджджама̄не.
55. майи ча мате сан̇гхасса ча сена̄сане винат̣т̣хети еттха кевалам̣ сан̇гхасса сена̄санам̣ ма̄ винассӣти имина̄ адхиппа̄йена виваритумпи ват̣т̣атийева̄ти ваданти. ‘‘там̣ ма̄ресса̄мӣ’’ти еттаке вуттепи виваритум̣ ват̣т̣ати ‘‘гила̄напаккхе т̣хитатта̄ ависайо’’ти вуттатта̄. маран̣ато хи парам̣ гелан̃н̃ам̣ ависайаттан̃ча наттхи. ‘‘два̄рам̣ чхиндитва̄ харисса̄ма̄’’ти еттаке вуттепи виваритум̣ ват̣т̣атийева. саха̄йехи бхавитаббанти техипи бхиккха̄ча̄ра̄дӣхи парийеситва̄ аттано сантакампи кин̃чи кин̃чи да̄таббанти вуттам̣ хоти. айан̃хи са̄мӣчӣти бхан̣д̣а̄га̄ре васанта̄нам̣ идам̣ ваттам̣. лоламаха̄тхероти мандо момӯхо а̄кин̣н̣авиха̄рӣ сада̄ кӣл̣а̄пасуто ва̄ маха̄тхеро.
56. итарехӣти тасмим̣йева габбхе васантехи бхиккхӯхи. виха̄рараккхан̣ава̄ре нийутто виха̄рава̄рико, вуд̣д̣хапат̣ипа̄т̣ийа̄ аттано ва̄ре виха̄рараккхан̣ако. нива̄панти бхаттаветанам̣. чора̄нам̣ пат̣ипатхам̣ гатесӯти чора̄нам̣ а̄гаманам̣ н̃атва̄ ‘‘пат̣хаматарам̣йева гантва̄ саддам̣ карисса̄ма̄’’ти чора̄нам̣ абхимукхам̣ гатесу. ‘‘чорехи хат̣абхан̣д̣ам̣ а̄харисса̄ма̄’’ти тесам̣ анупатхам̣ гатесупи есева найо. нибаддхам̣ катва̄ти ‘‘асукакуле йа̄губхаттам̣ виха̄рава̄рика̄нам̣йева̄’’ти евам̣ нийаманам̣ катва̄. две тиссо йа̄гусала̄ка̄ ча чатта̄ри пан̃ча сала̄кабхатта̄ни ча лабхама̄нова̄ти идам̣ нидассанаматтам̣, тато ӯнам̣ ва̄ хоту адхикам̣ ва̄, аттано ча веййа̄ваччакарасса ча йа̄панаматтам̣ лабханамева пама̄н̣анти гахетаббам̣. нисситаке джагга̄пентӣти аттано аттано нисситаке бхиккха̄чарийа̄йа посента̄ нисситакехи виха̄рам̣ джагга̄пенти. асаха̄йасса̄ти саха̄йарахитасса. ‘‘асаха̄йасса адутийасса̄’’ти па̄т̣хо йутто. паччхимам̣ пуримассева вевачанам̣. асаха̄йасса ва̄ аттадутийасса ва̄ти имасмим̣ пана па̄т̣хе екена а̄нӣтам̣ двиннам̣ наппахотӣти аттадутийассапи ва̄ро нива̄ритоти ваданти, там̣ ‘‘йасса сабха̄го бхиккху бхаттам̣ а̄нетва̄ да̄та̄ наттхӣ’’ти имина̄ на самети, вӣмам̣ситаббам̣. вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.112) пана ‘‘аттадутийасса̄ти аппиччхасса. атта̄сарӣрамева дутийо, на ан̃н̃оти хи аттадутийо, тадубхайассапи аттхасса вибха̄ванам̣ ‘йасса̄’тиа̄ди. етена саббена екекасса ва̄ро на па̄петабботи дассетӣ’’ти вуттам̣.
па̄каваттаттха̄йа̄ти ниччам̣ пачитаббайа̄губхаттасан̇кха̄таваттаттха̄йа. т̣хапентӣти да̄йака̄ т̣хапенти. там̣ гахетва̄ти там̣ а̄ра̄мика̄дӣхи дӣйама̄нам̣ бха̄гам̣ гахетва̄. упаджӣвантена т̣ха̄таббанти аббхока̄сикаруккхамӯликенапи па̄каваттам̣ упанисса̄йа джӣвантена аттано паттачӣварараккхан̣аттха̄йа виха̄рава̄ре сампатте т̣ха̄таббам̣. на га̄ха̄петабботи еттха йасса аббхока̄сикассапи аттано адхикапариккха̄ро че т̣хапито аттхи, чӣвара̄дисан̇гхикабха̄гепи а̄лайо аттхи, сопи га̄ха̄петаббо. парипуччханти пуччхитапан̃хависсаджджанам̣, ат̣т̣хакатхам̣ ва̄. дигун̣анти ан̃н̃ехи лаббхама̄нато двигун̣ам̣. паккхава̄рена̄ти ад̣д̣хама̄сава̄рена.
ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре
бхан̣д̣апат̣иса̄манавиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма
дасамо париччхедо.