10. косамбакаккхандхако

косамбакавива̄дакатха̄ван̣н̣ана̄

451. косамбакаккхандхаке саче хоти, десесса̄мӣти винайадхарасса вачанена а̄паттидит̣т̣хим̣ пат̣илабхитва̄ евама̄ха. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘со тасса̄ а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хи хотӣ’’ти вуттам̣. наттхи а̄паттӣти удакасса т̣хапанабха̄вам̣ аджа̄нитва̄ ва̄ т̣хапитам̣ чхад̣д̣етва̄ виссаритва̄ ва̄ гамане асан̃чичча асатийа̄ ана̄паттипаккхопи самбхаватӣти винайадхаро таттха ана̄паттидит̣т̣хим̣ пат̣илабхитва̄ евама̄ха. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘ан̃н̃е бхиккхӯ тасса а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хино хонтӣ’’ти вуттам̣. париса̄йаписса ана̄паттидит̣т̣хийа̄ уппаннатта̄ ‘‘ан̃н̃е’’ти бахувачанам̣ катам̣. ана̄паттидит̣т̣хи ахосӣти суттантикаттхерасса винайе апакатан̃н̃ута̄йа винайадхарасса вачанаматтена со евамахоси, са̄ панасса а̄патти ева удака̄васесасса т̣хапанабха̄вам̣ н̃атва̄ т̣хапитатта̄. ваттхуматтаджа̄нане ева хи секхийа̄ сачиттака̄, на пан̣н̣аттивиджа̄нане. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘тасса̄ а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хи хотӣ’’ти саббаттха а̄патти иччева вуттам̣. ‘‘а̄паттим̣ а̄паджджама̄но’’ти идам̣ винайадхараттхеро ‘‘тайа̄ идам̣ удакам̣ т̣хапита’’нти аттана̄ пут̣т̣хена суттантикаттхерена ‘‘а̄ма̄вусо’’ти вуттавачанам̣ саритва̄ пан̣н̣аттиаковидата̄йа сан̃чиччева ака̄сӣти а̄паттидит̣т̣хи хутва̄ва авоча. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘ан̃н̃е бхиккхӯ тасса̄ а̄паттийа̄ а̄паттидит̣т̣хино хонтӣ’’ти вуттам̣.

453. ‘‘на та̄ва бхинно’’ти идам̣ уккхипанатадануваттанаматтена сан̇гхо бхинно на̄ма на хоти, там̣ нисса̄йа пана убхайапаккхика̄нам̣ паккхам̣ парийеситва̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ кодхавасена ка̄йавачӣкалахавад̣д̣ханенева хотӣти имаматтхам̣ сандха̄йа вуттам̣. тена̄ха ‘‘со ча кхо калахавасена̄’’ти. самбхамааттхавасена̄ти туритаттхавасена.

454. ака̄ран̣етиа̄ди ануккхипитва̄ва упа̄йена сан̃н̃а̄петва̄ хитесита̄йа а̄паттито мочетум̣ йуттат̣т̣ха̄не кодхачиттавасена вихет̣ханаттха̄йа катабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣, на пана камман̇гасса абха̄вам̣ сандха̄йа. тенева па̄л̣ийам̣ ‘‘а̄патти еса̄, бхиккхаве, неса̄ ана̄патти…пе… уккхитто есо бхиккхӯ’’тиа̄ди вуттам̣.

455. ‘‘адхаммава̄дӣнам̣ паккхе нисинно’’ти идам̣ упалаккхан̣аматтам̣, дхаммава̄дӣнам̣ паккхе нисӣдитва̄ адхаммава̄дӣнам̣ ладдхим̣ ган̣хантопи дхаммава̄дӣнам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако хоти ева. каммам̣ копетӣти там̣ вина̄ ган̣асса апӯран̣апаккхам̣ сандха̄йа вуттам̣. йаттха ва̄ таттха ва̄ти дхаммава̄дӣнам̣ паккхе ва̄ адхаммава̄дӣнам̣ паккхе ва̄ти аттхо. име дхаммава̄диноти ган̣ха̄тӣти там̣там̣паккхагате бхиккхӯ йа̄тха̄вато ва̄ айа̄тха̄вато ва̄ ‘‘име дхаммава̄дино’’ти ган̣ха̄ти, айам̣ там̣там̣паккхагата̄нам̣ атта̄нам̣ сама̄насам̣ва̄сакам̣ кароти.

456. упадам̣сентӣти паваттенти. па̄л̣ийам̣ етта̄вата̄ти ‘‘еттакападесам̣ мун̃читва̄ нисинна̄ майам̣ кодхачитте уппаннепи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ анануломикам̣ ка̄йакамма̄дим̣ паваттетум̣ на саккхисса̄ма̄’’ти саллеккхетва̄ дӯре нисӣдитаббанти адхиппа̄йо. тена̄ха ‘‘упача̄рам̣ мун̃читва̄’’ти.

457. па̄л̣ийам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄тиа̄дӣсу калахасса пуббабха̄го бхан̣д̣анам̣ на̄ма. хаттхапара̄ма̄са̄ди калахо на̄ма. вируддхава̄до вива̄до на̄ма.

458. парипун̣н̣акосакот̣т̣ха̄га̄роти еттха косо на̄ма суван̣н̣аман̣иа̄дибхан̣д̣а̄га̄раса̄рагаббхо. кот̣т̣хам̣ вуччати дхан̃н̃асса а̄васанат̣т̣ха̄нам̣, кот̣т̣хабхӯтам̣ ага̄рам̣ кот̣т̣ха̄га̄рам̣, дхан̃н̃асан̇гахат̣т̣ха̄нам̣. аббхуййа̄сӣти йуддха̄йа абхимукхо никкхамӣти аттхо. екасан̇гха̄тампӣти екайуддхампи. дховананти дхованудакам̣.

463. парийа̄диннарӯпа̄ти кодхачиттена париггахитасабха̄ва̄.

464. там̣ на джа̄нантӣти там̣ калахам̣ на джа̄нанти. йе упанайхантӣти йатха̄вуттам̣ кодха̄ка̄рам̣ читте бандханти. па̄кат̣апариссайети сӣха̄дике. пат̣иччханнапариссайети ра̄га̄дике. па̄л̣ийам̣ наттхи ба̄ле 97 саха̄йата̄ти ба̄лам̣ нисса̄йа сӣла̄дигун̣асан̇кха̄та̄ саха̄йата̄ наттхи, на сакка̄ ладдхунти аттхо.

466. аттака̄марӯпа̄ти аттано хитака̄майама̄насабха̄ва̄. ануруддха̄ти екасесанайена тин̣н̣ампи кулапутта̄нам̣ а̄лапанам̣, тенева бахувачананиддесо като. кхаманӣйам̣ сарӣрам̣ йа̄панӣйам̣ джӣвитам̣ ‘‘каччи во сарӣран̃ча дха̄ретум̣, джӣвитан̃ча йа̄петум̣ сакка̄’’ти пуччхати. таггха̄ти екам̣саттхе нипа̄то, екам̣сена майам̣ бхантети аттхо. йатха̄ катханти еттха йатха̄ти нипа̄таматтам̣, йатха̄катханти ва̄ еко нипа̄то ка̄ран̣апуччханаттхо, кена пака̄рена̄ти аттхо. екан̃ча пана ман̃н̃е читтанти екасса читтавасена итаресампи паваттанато саббесам̣ но екам̣ вийа читтанти аттхо. каччи пана во ануруддха̄ти еттха воти нипа̄таматтам̣, паччаттавачанам̣ ва̄, каччи тумхети аттхо. амха̄канти ниддха̄ран̣е са̄мивачанам̣, амхесу тӣсу йо пат̣хамам̣ пат̣иккаматӣти аттхо.

косамбакавива̄дакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

па̄лилеййакагаманакатха̄ван̣н̣ана̄

467. йена па̄лилеййаканти паччатте упайогавачанам̣, йаттха па̄лилеййако га̄мо, таттха авасарӣти аттхо. дахарапотакехӣти бхин̇каччха̄пехи. ‘‘ога̄хи’’нтипи па̄т̣хо, наха̄напоккхаран̣инти аттхо.

уда̄нага̄тха̄йам̣ пана – ратхаӣсасадисадантасса на̄гасса хаттхино етам̣ вивеканиннам̣ читтам̣ на̄гена буддхана̄гасса вивеканинначиттена самети. касма̄? йам̣ йасма̄ екова рамати ване, тасма̄ евам̣ йоджана̄ дат̣т̣хабба̄.

па̄лилеййакагаманакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ат̣т̣ха̄расаваттхукатха̄ван̣н̣ана̄

468. йатха̄ дхаммо татха̄ тит̣т̣ха̄хӣти йатха̄ дхаммо ча винайо ча т̣хито, татха̄ тит̣т̣ха, дхаммава̄дӣпаккхе тит̣т̣ха̄ти аттхо.

473. ‘‘йо пат̣иба̄хеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти идам̣ са̄маггӣбхедасса ака̄раке сандха̄йа вуттам̣. йе пана бхедака̄рака̄ вируддха̄ аладжджино, тесам̣ пат̣иба̄хитум̣ ват̣т̣ати тесам̣ сантакассапи сена̄санасса вина̄санавачанато. ‘‘вивиттам̣ катва̄пи да̄табба’’нти вуттатта̄ пана йатха̄вуд̣д̣хам̣ варасена̄санам̣ адатва̄ вуд̣д̣ха̄нампи асан̃н̃ата̄нам̣ сан̃н̃атехи вивиттам̣ катва̄ да̄таббанти дат̣т̣хаббам̣.

475. каммава̄ча̄йа оса̄ретва̄ти еттха уккхиттасса бхиккхуно а̄паттийа̄паннабха̄вам̣ пат̣иджа̄нитва̄ самма̄ваттанена уккхепака̄нам̣ самуппаннаоса̄ран̣аччхандасса пагева н̃а̄татта̄ пат̣иппассамбханакаммава̄ча̄йа уккхитта̄нуваттака̄ сайамева нам̣ оса̄ресунти дат̣т̣хаббам̣.

476. аттхато апагата̄ти са̄маггӣаттхавирахита̄, туччхабйан̃джана̄ти аттхо.

477. аппат̣иччханна̄ча̄роти аппат̣иччха̄детаббасундара̄ча̄ро. анапагатанти ка̄ран̣ато анапетам̣. а̄да̄таббато гахетаббато а̄да̄йанти а̄чарийава̄до вуттоти а̄ха ‘‘а̄да̄йам̣ аттано а̄чарийава̄да’’нти.

ат̣т̣хахи дӯтан̇гехӣти ‘‘сота̄ ча хоти са̄вета̄ ча уггахета̄ ча дха̄рета̄ ча вин̃н̃а̄та̄ ча вин̃н̃а̄пета̄ ча кусало ча сахита̄сахитасса но ча калахака̄рако’’ти (а. ни. 8.16) евам̣ вуттехи ат̣т̣хахи дӯтан̇гехи. сесаметтха, хет̣т̣ха̄ ча саббаттха сувин̃н̃еййамева̄ти.

ат̣т̣ха̄расаваттхукатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

косамбакаккхандхакаван̣н̣ана̄найо нит̣т̣хито.

ити самантапа̄са̄дика̄йа винайат̣т̣хакатха̄йа вимативиноданийам̣

маха̄ваггаван̣н̣ана̄найо нит̣т̣хито.

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

чӯл̣аваггаван̣н̣ана̄