2. чаккаваттисуттаван̣н̣ана̄
223. сирисампаттийа̄ ра̄джати диппати собхатӣти ра̄джа̄, да̄напийавачанааттхачарийа̄сама̄наттата̄сан̇кха̄техи чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи. ран̃джетӣти рамети. аббхуггата̄йа̄ти удӣрита̄ ниббаттито таттха таттха гаччханато. чаккам̣ ваттетӣти чаккаратанам̣ паваттети. деват̣т̣ха̄нанти пӯджанӣйадеват̣т̣ха̄нам̣. читтӣкатат̣т̣хена̄ти пӯджанӣйабха̄вена. аггхо наттхи чирака̄ласамбхавапун̃н̃а̄нубха̄васиддхаратанасаббха̄вато. ан̃н̃ехи чаккаваттино париггахабхӯтаратанехи. локети мануссалоке. тена тадан̃н̃алокам̣ ниваттети. виджджама̄наггахан̣ена атӣта̄на̄гатам̣ ниваттети. буддха̄ ча када̄чи карахачи уппаджджанти чаккаваттинопи йебхуййена тасмим̣йева уппаджджанатоти адхиппа̄йо. аномасса̄ти ала̄макасса уккат̣т̣хасса. сеса̄ни ратана̄ни.
татра̄ти ва̄кйопан̃н̃а̄сане нипа̄то, тасмим̣ па̄тубха̄вавачане. ‘‘айутта’’нти ватва̄ таттха адхиппа̄йам̣ виваранто ‘‘уппаннам̣ хӣ’’тиа̄дима̄ха. техи ратанехи чаккаваттананийама̄пеккхата̄йа чаккаваттивачанасса. нийамена̄ти екантена. ваттаббатам̣ а̄паджджати бха̄вини бхӯте вийа упача̄роти йатха̄ – ‘‘агама̄ ра̄джагахам̣ буддхо’’ти (су. ни. 410). ладдхана̄масса̄ти чаккаваттӣти локе ладдхасаман̃н̃асса паттханӣйасса пурисависесасса. мӯлуппаттивачанатопӣти ‘‘чаккаваттисса па̄тубха̄ва̄’’ти етасса пат̣хамуппаттийа̄ вачанатопи. ида̄ни таматтхам̣ виваранто ‘‘йо хӣ’’тиа̄дима̄ха. йо хи чаккаваттира̄джа̄, тасса уппаттийа̄ чаккаратанасса уппаджджанато чаккаваттӣти евам̣ на̄мам̣ уппаджджати. ‘‘чаккам̣ ваттессатӣ’’ти идам̣ пана нийа̄мам̣ анапеккхитва̄ тасса уппаджджатӣти ратана̄нуппаттим̣ гахетва̄ вуттанайато сан̃н̃а̄ уппаджджати ‘‘чаккаваттӣ’’ти. екамева̄ти чаккаратанамева пат̣хамам̣ па̄тубхавати. йасмим̣ бхӯте ран̃н̃о чаккаваттисаман̃н̃а̄, атха паччха̄ ратана̄ни па̄тубхавантӣти бахӯнам̣ па̄тубха̄вам̣ упа̄да̄йа бахулавачанатопи етам̣ ‘‘чаккаваттисса па̄тубха̄ва̄ ратана̄нам̣ па̄тубха̄во’’ти вуттам̣. айам̣ хетукаттусан̃н̃ито аттхабхедо. па̄тубха̄ва̄ти па̄тубха̄вато. пун̃н̃асамбха̄ро бхиннасанта̄ната̄йа ратана̄нампи парийа̄йена упаниссайахетӯти вуттам̣. йуттамеветам̣ йатха̄вуттайуттийуттатта̄.
ваттаббабхӯто адхиппа̄йо етасса аттхӣти адхиппа̄йо, аттханиддесо, сан̇кхепато адхиппа̄йо сан̇кхепа̄дхиппа̄йо. чаккаратана̄нубха̄вена чаккаваттиссарийасса сиджджханато ‘‘да̄тум̣ саматтхасса̄’’ти вуттам̣. йоджанаппама̄н̣е падесе паваттатта̄ йоджанаппама̄н̣ам̣ андхака̄рам̣. атидӣгха̄тирассата̄дим̣ чхаббидхам̣ досам̣ виваджджетва̄ т̣хитасса̄ти вачанасесо.
саббесам̣ чатубхӯмакадхамма̄нам̣ пуречарам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ гатийо саманвесанавасена паваттанато. буддха̄дӣхипи аппаха̄нӣйата̄йа махантадхаммасабха̄ватта̄ дхаммака̄йе ча джет̣т̣хакат̣т̣хена дхаммака̄йӯпапаннам̣. пан̃н̃а̄па̄са̄дата̄йа часса упаригатат̣т̣хена аччуггатам̣. виттхатат̣т̣хена випулам̣. махантата̄йа махантам̣. ана̄дика̄лабха̄витасса килесасанта̄насса кхан̣енева виддхам̣санато сӣгхам̣ лаху джаванти парийа̄йа̄. боджджхан̇гадхаммапарийа̄паннатта̄ хи вуттам̣ ‘‘еканта-кусалатта̄’’ти. сампайуттавасена пӣтийа̄ а̄локавиддхам̣санабха̄вавасена̄ти вуттам̣ ‘‘сахаджа̄тапаччайа̄дӣ’’тиа̄ди. саббасан̇га̄хикадхаммапариччхедоти чатубхӯмакатта̄ саббасан̇га̄хако боджджхан̇гадхаммапариччхедо катхито.