1. дхаммачаккаппаваттанасуттаван̣н̣ана̄
1081. ‘‘исӣнам̣ патануппатанавасена осӣданауппатанат̣т̣ха̄навасена евам̣ ‘исипатана’нти ‘ладдхана̄ме’ти сан̇кхепато вуттаматтхам̣ виваритум̣ ‘еттха хӣ’’’тиа̄ди вуттам̣.
а̄мантесӣти еттха йасма̄ дхаммачаккаппаваттанаттхам̣ айам̣ а̄мантана̄, тасма̄ самуда̄гамато пат̣т̣ха̄йа саттху пуббачаритам̣ сан̇кхепенева пака̄сетум̣ ват̣т̣атӣти ‘‘дӣпан̇карапа̄дамӯле ката̄бхинӣха̄рато пат̣т̣ха̄йа̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха ма̄рабалам̣ бхиндитва̄ти ма̄ран̃ча ма̄рабалан̃ча бхан̃джитва̄. атха ва̄ ма̄расса аббхантарам̣ ба̄хиран̃ча̄ти дувидхам̣ балам̣ бхан̃джитва̄. ‘‘двеме, бхиккхаве, анта̄’’ти еттха анта-саддо ‘‘пуббанте н̃а̄н̣ам̣ апаранте н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу (дха. са. 1063) вийа бха̄гапарийа̄йоти а̄ха ‘‘две име, бхиккхаве, кот̣т̣ха̄са̄’’ти. саха самуда̄ха̄рена̄ти учча̄ран̣асамака̄лам̣. паттхаритва̄ ат̣т̣ха̄си буддха̄нубха̄вена. брахма̄но сама̄гаччхим̣су парипаккакусаламӯла̄ сачча̄бхисамбодха̄йа ката̄дхика̄ра̄.
гихисан̃н̃оджананти гихибандханам̣. чхиндитва̄ти харитва̄. на вал̣ан̃джетабба̄ти на̄нуйун̃джетабба̄. килесака̄масукхасса̄ти килесака̄майуттасса сукхасса. ануйоготи анубхаво. га̄мава̄сӣхи севитаббатта̄ га̄мава̄сӣнам̣ сантако. аттаноти аттабха̄васса. а̄хито ахам̣ма̄но еттха̄ти атта̄, аттабха̄во. дуккхакаран̣анти дуккхуппа̄данам̣. аттама̄ран̣ехӣти аттаба̄дханехи. упасама̄йа̄ти килесавӯпасамо адхиппето, тадаттхасампада̄навачананти а̄ха ‘‘килесӯпасаматтха̄йа̄’’ти. еса найо сесесупи.
саччан̃а̄н̣а̄дивасена тайо париват̣т̣а̄ етасса̄ти типариват̣т̣ам̣, н̃а̄н̣адассанам̣. тена̄ха ‘‘саччан̃а̄н̣а̄’’тиа̄ди. йатха̄бхӯтам̣ н̃а̄н̣анти пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ а̄ха. тесуйева саччесу. н̃а̄н̣ена каттаббасса ча парин̃н̃а̄пат̣иведха̄дикиччасса ча джа̄нанан̃а̄н̣ам̣, ‘‘тан̃ча кхо пат̣иведхато пагева̄’’ти кечи. паччха̄ти апаре. татха̄ катан̃а̄н̣ам̣. два̄даса̄ка̄ранти два̄дасавидхаа̄ка̄рабхедам̣. ан̃н̃аттха̄ти ан̃н̃есу суттесу.
пат̣иведхан̃а̄н̣ампи десана̄н̃а̄н̣ампи дхаммачакканти идам̣ таттха н̃а̄н̣акиччам̣ падха̄нанти катва̄ вуттам̣. саддхиндрийа̄дидхаммасамуда̄йо пана паваттанат̣т̣хена чакканти дхаммачаккам̣. атха ва̄ чакканти а̄н̣а̄, дхаммато анапетатта̄ дхамман̃ча там̣ чаккан̃ча, дхаммена н̃а̄йена чаккантипи дхаммачаккам̣. йатха̄ха ‘‘дхамман̃ча паваттети чаккан̃ча̄ти дхаммачаккам̣, чаккан̃ча паваттети дхамман̃ча̄ти дхаммачаккам̣, дхаммена паваттатӣти дхаммачаккам̣, дхаммачарийа̄йа паваттатӣти дхаммачакка’’нтиа̄ди (пат̣и. ма. 2.40-41). убхайампӣти пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ десана̄н̃а̄н̣анти убхайампи. етанти тадубхайам̣. има̄йа десана̄йа̄ти имина̄ суттена пака̄сентена бхагавата̄ йатха̄вуттан̃а̄н̣адвайасан̇кха̄там̣ дхаммачаккам̣ паваттитам̣ на̄ма паваттанакиччасса анит̣т̣хитатта̄. патит̣т̣хитети ан̃н̃а̄си кон̣д̣ан̃н̃аттхерена сота̄паттипхале патит̣т̣хите. паваттитам̣ на̄ма кассапасамма̄самбуддхасса са̄санантарадха̄нато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва буддхуппа̄до, еттакам̣ ка̄лам̣ аппаваттапуббасса паваттитатта̄, упаримагга̄дхигамо панасса аттхан̇гато ева̄ти.
екаппаха̄рена̄ти екенева паха̄расан̃н̃итена ка̄лена. дивасасса хи татийо бха̄го паха̄ро на̄ма. па̄л̣ийам̣ пана ‘‘тена кхан̣ена тена лайена тена мухуттена̄’’ти вуттам̣. там̣ паха̄раккхан̣асаллаккхан̣амева. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣обха̄соти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄нубха̄вена паватто обха̄со читтам̣ пат̣ичча утусамут̣т̣ха̄но ведитаббо. йасма̄ бхагавато дхаммачаккаппаваттанасса а̄рамбхе вийа парисама̄пане ативийа ул̣а̄ратамам̣ пӣтисоманассам̣ удапа̄ди, тасма̄ ‘‘имассапи уда̄насса̄’’тиа̄ди вуттам̣.