6. дутийака̄мабхӯсуттаван̣н̣ана̄
348. ниродхам̣ валан̃джети ана̄га̄мибха̄вато. име сан̇кха̄ра̄ти име ‘‘ка̄йасан̇кха̄ро, вачӣсан̇кха̄ро, читтасан̇кха̄ро’’ти вуччама̄на̄ тайо сан̇кха̄ра̄. саддатопи, аттхатопи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мисса̄, тато ева а̄лул̣ита̄ а̄кула̄, авибхӯта̄ дуббибха̄вана̄, дуддӣпана̄ асан̇карато дӣпетум̣ дуккара̄. татха̄ хи кусалачетана̄ ева ‘‘ка̄йасан̇кха̄ро’’типи вуччати, ‘‘вачӣсан̇кха̄ро’’типи, ‘‘читтасан̇кха̄ро’’типи. асса̄сапасса̄са̄пи каттхачи ‘‘ка̄йасан̇кха̄ро’’ти, витаккавича̄ра̄пи ‘‘вачӣсан̇кха̄ро’’ти вуччанти, сан̃н̃а̄ведана̄пи ‘‘читтасан̇кха̄ро’’ти вуччанти. тена вуттам̣ ‘‘татха̄ хӣ’’тиа̄ди. таттха а̄кад̣д̣хитва̄ гахан̣ам̣ а̄да̄нам̣, сампаттасса хаттхе каран̣ам̣ гахан̣ам̣, гахитасса виссаджджанам̣ мун̃чанам̣, пханданам̣ чопанам̣ па̄петва̄ ниппха̄детва̄. ханусан̃чопананти ка̄йавин̃н̃аттивасена пуббабха̄ге ханусан̃чопанам̣ катва̄. еван̃хи вачӣбхедакаран̣ам̣. евам̣ иметиа̄ди йатха̄вуттасса аттхасса нигаманам̣.
падаттхам̣ пуччхати итарасан̇кха̄рехи падаттхато висесам̣ катха̄песса̄мӣти. ка̄йаниссита̄ти еттха ка̄йанисситата̄ ча несам̣ таббха̄вабха̄вита̄йа ведитабба̄, на ка̄йасса ниссайапаччайата̄васена̄ти дассенто ‘‘ка̄йе сати хонти, асати на хонтӣ’’ти а̄ха. ка̄йоти четтха караджака̄йо дат̣т̣хаббо. читтаниссита̄ти читтам̣ нисса̄йа там̣ ниссайапаччайабхӯтам̣ лабхитва̄ уппанна̄.
‘‘сама̄паджджа̄мӣ’’ти падасса самӣпе вуччама̄нам̣ ‘‘сама̄паджджисса’’нти падам̣ а̄санна̄на̄гатака̄лава̄чӣ ева бхавитум̣ йуттам̣, на итаранти а̄ха – ‘‘пададвайена невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттика̄ло катхито’’ти. тайидам̣ тасса татха̄ ваттаббата̄йа вуттам̣, на пана тасса татха̄ читтапаваттисамбхавато. сама̄паннепи есева найо. пуримехӣти ‘‘сама̄паджджиссам̣ сама̄паджджа̄мӣ’’ти двӣхи падехи. паччхимена̄ти ‘‘сама̄панно’’ти падена.
бха̄витам̣ хоти уппа̄дитам̣ хоти ниродхасама̄паннаттха̄йа. анупуббасама̄паттисама̄паджджанасан̇кха̄та̄йа ниродхабха̄вана̄йа там̣ читтам̣ бха̄витам̣ хоти. тена̄ха ‘‘йам̣ та’’нтиа̄ди. дутийаджджха̄нейева̄ти дутийаджджха̄наккхан̣е нируджджхати. таттха ануппаджджанато ануппа̄данато хет̣т̣ха̄ ниродхоти адхиппето. чатуннам̣ арӯпаккхандха̄нам̣ таджджа̄ парикаммасиддха̄ йа̄ аппаватти, таттха ‘‘ниродхасама̄паттисан̃н̃а̄’’ти, йа̄ несам̣ татха̄ аппаватти. са̄ ‘‘антониродхе нируджджхатӣ’’ти вутта̄.
‘‘читтасан̇кха̄ро нируддхо’’ти вачанато тадан̃н̃есам̣ аниродхам̣ иччханта̄нам̣ ва̄дам̣ дассенто ‘‘читтасан̇кха̄ро нируддхоти вачанато’’тиа̄дим̣ ватва̄ таттха атиппасан̇гадассанамукхена там̣ ва̄дам̣ ниседхетум̣ ‘‘те ваттабба̄’’тиа̄дима̄ха. абхинивесам̣ акатва̄ти йатха̄гате бйан̃джанаматте абхинивесам̣ акатва̄. а̄чарийа̄нам̣ найети а̄чарийа̄нам̣ парампара̄гате дхамманайе дхамманеттийам̣ т̣хатва̄.
кирийамайапаваттасминти париттабхӯмакакусала̄кусаладхаммапабандхе ваттама̄не. тасмин̃хи ваттама̄не ка̄йика-ва̄часика-кирийасампаватти хоти, дассана-савана̄дивасена а̄рамман̣аггахан̣е паваттама̄нети аттхо. тена̄ха – ‘‘бахиддха̄рамман̣есу паса̄де гхат̣т̣ентесӯ’’ти. маккхита̄ни вийа̄ти пун̃чхита̄ни вийа хонти гхат̣т̣ана̄йа виба̄дхитатта̄. етена̄йам̣ гхат̣т̣ана̄ пан̃чадва̄рикавин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ вегаса̄ уппаджджана̄йа на а̄рамман̣анти дассети. тенева̄ха – ‘‘антониродхе пан̃ча паса̄да̄ ативийа вирочантӣ’’ти.
тато парам̣ сачиттако бхависса̄мӣти идам̣ аттхато а̄паннам̣ гахетва̄ вуттам̣ – ‘‘еттакам̣ ка̄лам̣ ачиттако бхависса̄мӣ’’ти етенева тасса аттхасса сиддхатта̄. йам̣ евам̣ бха̄витанти еттха висум̣ читтасса бха̄вана̄ на̄ма наттхи, аддха̄напариччхедам̣ пана катва̄ ниродхасама̄паттаттха̄йа ка̄таббапарикаммабха̄вана̄йа ева тасса сиджджханато.
са̄ панеса̄ ниродхакатха̄. двӣхи балехӣти саматхавипассана̄балехи. тайо ча сан̇кха̄ра̄нанти тин̣н̣ам̣ ка̄йавачӣчиттасан̇кха̄ра̄нам̣ пат̣иппассаддхийа̄. сол̣асахи н̃а̄н̣ачарийа̄хӣти аничча̄нупассана̄дӣнам̣ ат̣т̣ханнам̣ анупассана̄н̃а̄н̣а̄нам̣, ат̣т̣ханнан̃ча маггапхалан̃а̄н̣а̄нам̣ васена има̄хи сол̣асахи н̃а̄н̣аппаваттӣхи. навахи сама̄дхичарийа̄хӣти ат̣т̣ха сама̄паттийо ат̣т̣ха сама̄дхичарийа̄, та̄сам̣ упача̄расама̄дхи сама̄дхибха̄васа̄ман̃н̃ена ека̄ сама̄дхичарийа̄ти евам̣ навахи сама̄дхичарийа̄хи. васӣбха̄вата̄пан̃н̃а̄ти васӣбха̄вата̄сан̇кха̄та̄ пан̃н̃а̄. сабба̄ка̄рена висуддхимагге катхита̄, те та̄ва а̄ка̄ра̄ тит̣т̣ханту, сарӯпаматтасса панасса ваттаббанти а̄ха – ‘‘ко пана̄йам̣ ниродхо на̄ма̄’’ти. йади кхандха̄нам̣ аппаватти, атха киматтхаметам̣ джха̄насукха̄дим̣ вийа сама̄паджджантӣти а̄ха ‘‘сан̇кха̄ра̄на’’нтиа̄ди.
пхаласама̄паттичиттанти арахаттам̣ ана̄га̄мипхалачиттам̣. ‘‘тато парам̣ бхаван̇гасамайе’’ти вуттатта̄ а̄ха ‘‘ким̣ пана…пе… на самут̣т̣ха̄петӣ’’ти. самут̣т̣ха̄пети рӯпасамуппа̄дакатта̄. имасса̄ти ниродхам̣ сама̄паннабхиккхуно. са̄ на самут̣т̣ха̄петӣти са̄ чатуттхаджджха̄ника̄ пхаласама̄патти на самут̣т̣ха̄пети асса̄сапасса̄се. пхаласама̄паттийа̄ чатуттхаджджха̄никабха̄во катхам̣ ниччхитоти а̄ха – ‘‘ким̣ ва̄ етена̄’’тиа̄ди. ваккхама̄на̄ка̄ренапи париха̄ро хотӣти. сантасама̄паттитоти ниродхасама̄паттимева сандха̄йа вадати. аббоха̄рика̄ хонти атисукхумасабха̄ватта̄, сан̃джӣваттхерасса пуббе сама̄паттиккхан̣е асса̄сапасса̄са̄ аббоха̄рикабха̄вам̣ гаччханти. тена вуттам̣ ‘‘бхаван̇гасамайеневетам̣ катхита’’нти.
кирийамайа …пе… уппаджджатӣти касма̄ вуттам̣? нану бхаван̇гуппаттика̄лампи витаккавича̄ра̄ уппаджджантева̄ти? кин̃ча̄пи уппаджджанти, вачӣсан̇кха̄ралаккхан̣аппатта̄ пана на хонтӣти имаматтхам̣ дассетум̣ ‘‘ким̣ бхаван̇га’’нтиа̄ди вуттам̣.
сун̃н̃ато пхассотиа̄дайо сагун̣енапи а̄рамман̣ена̄ти а̄рамман̣абхӯтаметам̣. сун̃н̃ата̄ на̄ма пхаласама̄патти ниччасукхааттасабха̄вато сун̃н̃атта̄. ‘‘сун̃н̃ато пхассо’’ти вуттам̣ вуттанайена сун̃н̃асабха̄ватта̄. анимитта̄ на̄ма пхаласама̄патти ра̄ганимитта̄дӣнам̣ абха̄вато. аппан̣ихита̄ на̄ма пхаласама̄патти ра̄гапан̣идхиа̄дӣнамабха̄вато. сесам̣ вуттанайамева. тена̄ха ‘‘анимиттаппан̣ихитесупи есева найо’’ти. ра̄ганимитта̄дӣнанти еттха а̄ди-саддена сан̇кха̄ранимиттассапи сан̇гахо дат̣т̣хаббо. йадаггена пхаласама̄паттисампхассо сун̃н̃ато на̄ма, тадаггена пхаласама̄паттипи сун̃н̃ата̄ на̄ма, пхассасӣсена пана десана̄ а̄гата̄ти татха̄ вуттам̣. анимиттаппан̣ихитесупи есева найо.
а̄гаманам̣ еттха, ета̄йа̄ти ва̄ а̄гаманика̄, са̄ ева а̄гаманийа̄ ка-ка̄расса йа-ка̄рам̣ катва̄. вут̣т̣ха̄ти нимиттато маггасса уппа̄данена. анимитта̄ на̄ма ниччанимиттасса уггха̄т̣анато. еттха ча вут̣т̣ха̄намева пама̄н̣ам̣, на париггахадассана̄ни. аппан̣ихита̄ на̄ма сукхапан̣идхийа̄ пат̣ипаккхато. сун̃н̃ата̄ на̄ма аттадит̣т̣хийа̄ уджупат̣ипаккхатта̄ саттасун̃н̃ата̄йа судит̣т̣хатта̄. магго анимитто на̄ма випассана̄гаманато. пхалам̣ анимиттам̣ на̄ма магга̄гаманато. викаппо а̄паджджеййа а̄гаманасса ваваттха̄насса абха̄вена, випассана̄йа анимитта̄дина̄мала̄бхо ававаттхитоти адхиппа̄йо. тена вуттам̣ ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. йасма̄ пана са̄ маггавут̣т̣ха̄нака̄ле еварӯпа̄пи хотӣти тасса васена маггапхала̄нам̣ вийа пхассассапи паваттирӯпатта̄ йатха̄вутто викаппо анавасароти дат̣т̣хаббам̣. тайо пхасса̄ пхусантӣти пуггалабхедавасена вуттам̣. на хи екам̣йева пуггалам̣ етасмим̣ кхан̣е тайо пхасса̄ пхусанти. ‘‘тивидхо пхассо пхусатӣ’’ти ва̄ бхавитаббам̣. йасма̄ пана ‘‘ниродхапхаласама̄паттийа̄ вут̣т̣хитасса̄’’тиа̄ди йасса йатха̄вутта̄ тайо ева пхасса̄ самбхаванти, тасса анавасесаггахан̣авасенева вуттам̣ ‘‘тайо пхасса̄ пхусантӣ’’ти.
нибба̄нам̣ вивеко на̄ма саббасан̇кха̄равивиттабха̄вато. тасмим̣ вивеке екантенева ниннапон̣атта̄ ева хи те пат̣иппассаддхасаббуссукка̄ уттамапуриса̄ чатуннам̣ кхандха̄нам̣ аппаваттим̣ анавасесаггахан̣алаккхан̣ам̣ ниродхасама̄паттим̣ сама̄паджджантӣти.
дутийака̄мабхӯсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.