4. пат̣хамада̄руккхандхопамасуттаван̣н̣ана̄
241. вила̄сама̄но вийа са̄гарам̣ патва̄. антоса̄кхоти ган̇га̄йа тӣрасса анто онатаса̄кхо. теметӣти тинто хоти. тирийам̣ патито дан̣д̣асету вийа т̣хитатта̄ маха̄джанасса паччайо джа̄то, татха̄ махантабха̄вена ган̇га̄сотам̣ отаран̣а̄ди наттхи.
айам̣ хӣти анантарам̣ вуттапуггало. арийамаггам̣ оруйха̄ти чатуббидхам̣ арийамаггавӣтхим̣ отаритва̄. ‘‘читтам̣ на̄мета’’нтиа̄дина̄ чинтетва̄ гихибандханам̣ на виссаджджетӣти самбандхо. аттано бхаджама̄накети аттано бхаджанте. джӣвикаттха̄йа пайуджджитаббато пайого, кхеттаваттха̄ди. тато пайогато ут̣т̣хитам̣ а̄йам̣. кин̃ча̄пи бхиккхӯнам̣ ка̄йаса̄маггим̣ дети бхиккхаттха̄йа.
мун̣д̣агхат̣анти бхиннот̣т̣хам̣ гхат̣ам̣. кхандхети ам̣се. сан̇гхабхоганти сан̇гхасантакам̣ бхогага̄мам̣ гантва̄. аттхато евам̣ вадантӣти татха̄ аттхасса самбхавато евам̣ ваданта̄ вийа хонти. йа̄гуматтаке йа̄гунти йа̄гум̣ пивитва̄ та̄йа апарипакка̄йа ева ан̃н̃ам̣ йа̄гум̣ аджджхохаритва̄ти самбандхо.
килеса̄нуран̃джитова̄ти йонисоманасика̄расса абха̄вена килеса̄нугатачитто ева. аккхӣни нӣхаритва̄ти кодхавасена аккхике каронто аккхӣни нӣхаритва̄ вичариссати. уддхато хоти авӯпасанто.
дит̣т̣хигатикоти са̄санико евам̣ айонисо уммуджджитва̄ са̄санам̣ уддхаммам̣ уббинайам̣ катва̄ дӣпенто арит̣т̣хасадисо. тена̄ха ‘‘со хӣ’’тиа̄ди. арӯпабхаве рӯпам̣ аттхи, ан̃н̃атха̄ тато чутасса куто рӯпаккхандхасса самбхаво. асан̃н̃ӣбхаве читтам̣ аттхӣти еттха̄пи есева найо. бахучиттаккхан̣ико локуттарамагго ‘‘йо име чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не бха̄веййа саттавасса̄нӣ’’тиа̄дивачанато (дӣ. ни. 2.404; ма. ни. 1.137). анусайо читтавиппайутто, ан̃н̃атха̄ са̄ваджджа̄наваджджадхамма̄нам̣ екаджджхам̣ уппатти сийа̄. те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти, ан̃н̃атха̄ каммапхала̄нам̣ самбандхо на сийа̄ти. ити ваданто евам̣ миччха̄ва̄дам̣ паггайха ваданто.
теманаруккхо вийа…пе… дуллабхадхаммассавано ча пуггало саддха̄синехена атеманато. катавинайо сиккхитавинайо йатха̄ ‘‘катавиджджо’’ти. дхаммакатхика̄нам̣ вича̄ретха̄ти идам̣ деййадхаммам̣ дхаммакатхика̄нам̣ аййа̄нам̣ тасса тасса йуттавасена вича̄ретха̄ти ниййа̄танавасена ватва̄. дива̄катхико сарабха̄н̣ако са̄йанхе катхети, пуримайа̄мам̣ катхенто раттикатхико бха̄н̣акапуггало.
нанданавана̄бхира̄мети нанданаванам̣ вийа манораме. асса бха̄раха̄рабхиккхӯти асса киччава̄хакабхиккхӯ упаджджха̄йа̄дайо. сукханисиннакатханти пат̣исантха̄ракатха̄пуббакам̣ упанисиннакатхам̣ сутва̄.
т̣хитасан̣т̣ха̄ненева т̣хита̄ка̄ренева т̣хитам̣, наппайуттанти аттхо. читтакаммамӯла̄дӣни т̣хитасан̣т̣ха̄ненева т̣хита̄ти йоджана̄. мудута̄йа̄ти мудухадайата̄йа са̄пеккхата̄йа.
пат̣ипаданти саматхавипассана̄пат̣ипаттим̣. дӣпетва̄ пака̄сетва̄ па̄кат̣ам̣ катва̄. татруппа̄доти татра уппаджджанакаа̄йуппа̄до. кхеттам̣ сандха̄йа вадати. тела…пе… хаттха̄ти телагхат̣а-мадхугхат̣апха̄н̣итагхат̣а̄дихаттха̄. апаккамим̣су дуббича̄ритатта̄. пӯресӣти хет̣т̣ха̄ ча таттха таттха атӣта̄ни ка̄лавачана̄ни пора̄н̣ат̣т̣хакатха̄йа а̄гататта̄ кира вутта̄ни.
упагамана̄нупагамана̄дӣни оримасса па̄римасса ча упагамана̄нупагамана̄ни чева маджджхе сам̣сӣдана̄ни ча. пат̣ивиджджхитунти джа̄нитум̣. етанти йатха̄вуттам̣ чаккхусабха̄вам̣. доманассанти тассева мандабха̄вапаччайам̣ доманассам̣. а̄паджджантопи упагаччхати на̄ма таннимиттасам̣килесасса уппа̄дитатта̄. тин̣н̣ам̣ лаккхан̣а̄нанти хутва̄ абха̄вато а̄диантавантато та̄вака̄ликато ниччапат̣иккхепатотиа̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ лаккхан̣а̄нам̣ саллаккхан̣авасена.
ва̄матоти миччха̄. даккхин̣атоти самма̄. йатха̄ тасса тасса саттасса орабха̄ватта̄ аджджхаттика̄ни а̄йатана̄ни оримам̣ тӣрам̣ катва̄ вутта̄ни, евам̣ несам̣ парабха̄ватта̄ ба̄хира̄ни а̄йатана̄ни па̄римам̣ вутта̄ни. апа̄йамаджджхе сам̣саран̣ахетута̄йа нандӣра̄гова ‘‘маджджхе сам̣са̄до’’ти вутто.
уннатоти ‘‘сеййохамасмӣ’’тиа̄дина̄ уннатим̣ упагато. аттуккам̣сане пам̣сукӯликабха̄вена атта̄нам̣ даханато ан̃н̃а̄ка̄рата̄гахетаббо. па̄са̄н̣о ну кхо еса кха̄н̣укоти гахетаббада̄руккхандхасадисо вутто.
чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ хоти а̄ват̣т̣авегасса балавабха̄вато. чатӯсу апа̄йесӯти пан̃чака̄магун̣а̄ват̣т̣е патитапуггало мануссалокепи гун̣асарӣрабхеданена дӣгхараттам̣ чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ а̄паджджатийева, тасса татха̄ а̄паннатта̄. еван̃хи со апа̄йесу та̄дисесу джа̄йати.
сӣласса дут̣т̣хам̣ на̄ма наттхи, тасма̄ абха̄ваттхо идха ду-саддоти а̄ха ‘‘ниссӣло’’ти. ‘‘па̄пам̣ па̄пена сукара’’нтиа̄дӣсу (уда̄. 48) вийа па̄па-саддо нихӣнапарийа̄йоти а̄ха ‘‘ла̄макадхаммо’’ти. на сучӣти ка̄йава̄ча̄читтехи на сучи. сан̇ка̄йа ва̄ти аттано ва̄ сан̇ка̄йа паресам̣ сама̄ча̄ракирийам̣ сарати а̄сан̇кати. тена̄ха ‘‘тасса хӣ’’тиа̄ди. та̄ни камма̄ни пависатӣти та̄ни камма̄ни каронта̄нам̣ антаре пависати. гун̣а̄нам̣ пӯтибха̄вена̄ти гун̣абха̄вена гахита̄нам̣ сӣладхамма̄нам̣ сам̣килит̣т̣хабха̄ваппаттийа̄. качавараджа̄тоти аббхантарам̣ сан̃джа̄такачаваро, качаварабхӯто ва̄.
ан̣ан̣а̄ паббаджджа̄ти ан̣ан̣ассева паббаджджа̄. ориматӣра̄дӣнам̣ упагамана̄нупагамана̄дӣнам̣ джотитатта̄ ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитам̣.
пат̣хамада̄руккхандхопамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.