7. кхаджджанӣйасуттаван̣н̣ана̄

79. випассана̄васена̄ти етарахи рӯпаведана̄дайо ануссаритва̄ ‘‘пуббепа̄хам̣ евам̣ведано ахоси’’нти атӣта̄нам̣ рӯпаведана̄дӣнам̣ паччуппаннехи висеса̄бха̄вадассана̄ випассана̄, тасса̄ випассана̄йа васена. йва̄йам̣ ‘‘на идам̣ абхин̃н̃а̄васена̄’’ти пат̣иккхепо като, тасса ка̄ран̣ам̣ дассенто ‘‘абхин̃н̃а̄васена хӣ’’тиа̄дима̄ха. кхандхапат̣ибаддха̄ на̄ма готтаван̣н̣аха̄ра̄дайо. евам̣ ануссарантоти йатха̄вуттавипассана̄васена ануссаранто. сабха̄вадхамма̄нам̣ ева ануссаран̣асса вуттатта̄ ‘‘сун̃н̃ата̄пабба’’нти вуттам̣.

йасма̄ те ева рӯпа̄дайо нева атта̄, на аттанийа̄ аса̄ра̄ аниссара̄, тасма̄ тато сун̃н̃а̄, тесам̣ бха̄во сун̃н̃ата̄, тасса̄ лаккхан̣ам̣ руппана̄дикам̣ дассетум̣.

кин̃ча̄ти хетуаттхаджотаке ка̄ран̣е паччаттавачананти а̄ха ‘‘кин̃ча̄ти ка̄ран̣апуччха̄, кена ка̄ран̣ена рӯпам̣ вадетха̄’’ти. етанти етам̣ бхӯтупа̄да̄йабхедам̣ дхаммаджа̄там̣. кена ка̄ран̣ена рӯпам̣ на̄ма̄ти ким̣ ка̄ран̣ам̣ нисса̄йа рӯпанти вуччатӣти аттхо. ка̄ран̣уддесоти ка̄ран̣асса уддисанам̣. руппатӣти еттха рӯпам̣ на̄ма сӣта̄дивиродхипаччайасаннипа̄тена висадисуппатти. тена̄ха ‘‘сӣтенапӣ’’тиа̄ди. паббатапа̄дети чаккава̄л̣апаббатапа̄де, со пана таттха аччуггато па̄ка̄ро вийа т̣хито. татха̄ хи таттха сатта̄ оламбанта̄ тит̣т̣ханти. хаттхапа̄са̄гата̄ти хаттхапа̄сам̣ а̄гата̄ упа̄гата̄. таттха̄ти тасмим̣ хаттхапа̄са̄гате сатте. чхиджджитва̄ти муччха̄паттийа̄ муччитва̄, ан̇гапаччан̇гауччхедавасена ва̄ париччхиджджитва̄. аччантакха̄ре удакети а̄тапасанта̄па̄бха̄вена атисӣтабха̄вамева сандха̄йа аччантакха̄рата̄ вутта̄ сийа̄. на хи там̣ каппасан̣т̣ха̄наудакам̣ сампаттикарамаха̄мегхавут̣т̣хам̣ патхавӣсандха̄ракам̣ каппавина̄саудакам̣ вийа кха̄рам̣ бхавитум̣ арахати, татха̄ сати патхавӣпи вилӣйеййа̄ти. махим̣сакарат̣т̣хам̣ на̄ма химавантападесе екам̣ рат̣т̣хам̣.

авӣчимаха̄нирайети сауссадам̣ авӣчинирайам̣ вуттам̣. ган̇га̄пит̣т̣хети ган̇га̄тӣре.

саранта̄ гаччхантӣти сарӣсапападасса аттхам̣ вадати. етанти руппанам̣. йатха̄ кат̣хината̄ патхавийа̄ паччатталаккхан̣ам̣, евам̣ руппанам̣ рӯпаккхандхасса паччатталаккхан̣ам̣, сабха̄вабхӯталаккхан̣анти аттхо.

пуримасадисанти пуриме рӯпаккхандхе вуттена садисам̣. там̣ ‘‘кинти ка̄ран̣апуччха̄’’тиа̄дина̄ вуттанайенева ведитаббам̣. сукхам̣ ит̣т̣ха̄рамман̣ам̣. сукха̄дӣнам̣ ведана̄нам̣. паччайатоти а̄рамман̣апаччайато. айаматтхоти ‘‘сукха̄рамман̣ам̣ сукханти вуччатӣ’’ти айаматтхо. уттарападалопена хеса ниддесо. ведайатӣти анубхавати. ведайиталаккхан̣а̄ти анубхаваналаккхан̣а̄.

нӣлапуппхети нӣлаван̣н̣апуппхе. ваттхе ва̄ти нӣлаваттхе. ва̄-саддена ван̣н̣адха̄туа̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. аппанам̣ ва̄ джха̄нам̣ ва̄пенто. уппаджджанасан̃н̃а̄пӣти йам̣ кин̃чи нӣлам̣ рӯпа̄йатанам̣ а̄раббха уппаджджанасан̃н̃а̄пи, йа̄ пакин̣н̣акасан̃н̃а̄ти вуччати.

рӯпатта̄йа̄ти рӯпабха̄ва̄йа. йа̄гумева̄ти йа̄губха̄винамева ваттхум̣. йа̄гутта̄йа йа̄губха̄ва̄йа. пачати на̄ма пуггало. еванти йатха̄ йа̄гуа̄диваттхум̣ пурисо йа̄гуа̄диаттха̄йа пачати ниппха̄дети, айам̣ евам̣ руппана̄дисабха̄ве дхаммасамӯхе йатха̄сакам̣ паччайехи абхисан̇кхарийама̄не четана̄падха̄но дхаммасамӯхо паваттанаттхам̣ висесапаччайо хутва̄ те абхисан̇кхароти ниропети ниббаттети. тена̄ха ‘‘паччайехӣ’’тиа̄ди. рӯпамева̄ти рӯпасабха̄вамева, на ан̃н̃ам̣ сабха̄вам̣. абхисан̇кхаротӣти итарехи паччайадхаммехи адхикам̣ сут̣т̣ху паччайатам̣ кароти. ‘‘упагаччхати йа̄пети а̄йӯхатӣ’’ти тассева вевачана̄ни. абхисан̇кхаран̣амева хи а̄йӯхана̄дӣни. ниббаттетӣти тесам̣ дхамма̄нам̣ руппана̄дибха̄вена ниббаттийа̄ паччайо хотӣти аттхо. четайиталаккхан̣асса сан̇кха̄расса̄ти идам̣ сан̇кха̄раккхандхадхамма̄нам̣ четана̄падха̄натта̄ вуттам̣. татха̄ хи бхагава̄ суттантабха̄джанӣйе сан̇кха̄раккхандхам̣ вибхаджантена четана̄ва вибхатта̄.

ва̄тин̇ган̣ам̣ брахатипхалам̣. чатурассаваллӣти тивута̄лата̄. акха̄риканти кха̄рарасарахитам̣, там̣ пана пан̣н̣апхала̄ди. йаттха лон̣арасо адхико, там̣ лон̣иканти а̄ха ‘‘лон̣айа̄гӯ’’тиа̄ди. амбила̄дибхедам̣ расам̣.

а̄ка̄расан̣т̣ха̄нагахан̣авасена̄ти нӣлапӣта̄диа̄ка̄рагахан̣авасена чева ват̣т̣ачатурасса̄дисан̣т̣ха̄нагахан̣авасена ча. вина̄пи а̄ка̄расан̣т̣ха̄на̄ти а̄ка̄расан̣т̣ха̄нехи вина̄, те т̣хапетва̄пи. паччаттабхедагахан̣авасена̄ти тасса тасса а̄рамман̣асса пабхедагахан̣авасена. асаммохатоти йа̄тха̄вато. висесо висесаттхадӣпанато, ависесо айам̣ дхаммо ависесадӣпанато. тена̄ха ‘‘висесо ведитаббо’’ти. джа̄нанан̃хи ависит̣т̣хам̣, там̣ сама̄сападато упасагга̄ висесенти. татха̄ хи сан̃джа̄нанападам̣ паччабхин̃н̃а̄н̣анимиттам̣ а̄ка̄рагахан̣аматтам̣ бодхети, виджа̄нанападам̣ тато висит̣т̣хависайагахан̣ам̣. паджа̄нанападам̣ пана татопи висит̣т̣хатарам̣ пака̄рато авабодхам̣ бодхети. тена̄ха ‘‘тасса̄пӣ’’тиа̄ди. а̄рамман̣асан̃джа̄нанаматтамева̄ти нӣла̄дибхедасса а̄рамман̣асса саллаккхан̣аматтамева. авадха̄ран̣ена лаккхан̣апат̣иведхаттам̣ ниваттети. тена̄ха ‘‘аничча’’нтиа̄ди. н̃а̄н̣асампайуттачиттехи випассантасса випассана̄йа пагун̣абха̄ве сати н̃а̄н̣авиппайуттена читтенапи випассана̄ хотийева̄ти а̄ха ‘‘аничча̄дивасена лаккхан̣апат̣иведхан̃ча па̄петӣ’’ти. пат̣иведханти ча упаладдхимева вадати, на пат̣ивиджджханам̣. тена̄ха ‘‘уссаккитва̄ пана̄’’тиа̄ди. уссаккитва̄ти уссакка̄петва̄ маггапа̄тубха̄вампи па̄пети асаммохасабха̄ватта̄. йатха̄ лаккхан̣апат̣иведхака̄ле сан̃джа̄наналаккхан̣авасена сан̃н̃а̄н̣аанурӯпавасенева паваттам̣, евам̣ вин̃н̃а̄н̣авиджа̄нанавасена ва̄йам̣ анурӯпавасенева паваттатӣти дат̣т̣хаббам̣.

ида̄ни таматтхам̣ херан̃н̃ика̄диупама̄йа вибха̄ветум̣ ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄дима̄ха. хиран̃н̃ам̣ вуччати каха̄пан̣ам̣, хиран̃н̃аджа̄нане нийутто херан̃н̃ико. локавоха̄ре аджа̄та̄ асан̃джа̄та̄ буддхи етасса̄ти аджа̄табуддхи, ба̄лада̄рако. воха̄ракусало га̄мава̄сӣ пурисо га̄микапурисо. упабхогапарибхога̄рахатта̄ упабхогапарибхогам̣. тамбакам̣самайатта̄ кӯт̣о. маха̄са̄ратта̄ чхеко. ад̣д̣хаса̄ратта̄ карат̣о. нихӣнаса̄ратта̄ сан̣хо. еттха ча йатха̄ херан̃н̃ико каха̄пан̣ам̣ читта̄дибха̄вато уддхам̣ кӯт̣а̄дибха̄вам̣ рӯпадассана̄дивасена уппаттит̣т̣ха̄натопи джа̄нанто анека̄ка̄рато джа̄на̄ти, евам̣ пан̃н̃а̄ а̄рамман̣ам̣ на̄наппака̄рато джа̄на̄ти пат̣ивиджджхати, та̄йа саддхим̣ паваттама̄навин̃н̃а̄н̣ампи йатха̄висайам̣ а̄рамман̣ам̣ джа̄на̄ти.

евам̣ сва̄йам̣ несам̣ джа̄нане висесо ан̃н̃есам̣ ависайо, буддха̄нам̣ ева висайоти идам̣ висесам̣ милиндапан̃хена вибха̄ветум̣ ‘‘тена̄ха̄’’тиа̄дима̄ха, там̣ сувин̃н̃еййамева.

аттасун̃н̃а̄нам̣ сабха̄вадхамма̄нам̣ дхаммаматтата̄йа катхитатта̄ ‘‘анатталаккхан̣ам̣ катхетва̄’’ти вуттам̣. хет̣т̣химамагга̄ ча йади адхигата̄, арахаттасса анадхигататта̄ ‘‘екадесаматтена̄’’ти вуттам̣, там̣ аниччалаккхан̣ам̣ дассетум̣ идам̣ паббама̄раддхам̣, итара̄ни две лаккхан̣а̄ни тасса париха̄рабха̄вена̄ти адхиппа̄йо.

йасма̄ панеттха ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве’’тиа̄дидесана̄йа тӣсу лаккхан̣есу идамева падха̄набха̄вена дасситам̣, идам̣ аппадха̄набха̄вена̄ти на сакка̄ ваттум̣, тасма̄ ‘‘тӣн̣и лаккхан̣а̄ни самодха̄нетва̄ дассетумпӣ’’ти вуттам̣. апачина̄тӣти апачайага̄мидхамме ниваттети екам̣сато апачайага̄мипат̣ипада̄йа парипӯран̣ато. тена̄ха ‘‘но а̄чина̄тӣ’’тиа̄ди. ват̣т̣ам̣ вина̄сетӣти видхамати адассанам̣ гамети. нева чина̄тӣти на вад̣д̣хети. тадева̄ти там̣ ват̣т̣ам̣ ева. виссаджджетӣти чхад̣д̣ети. викиратӣти виддхам̣сети. видхӯпетӣти ват̣т̣аттайасан̇кха̄там̣ аггиккхандхам̣ вигатадхӯмам̣ вигатасанта̄пам̣ каротӣти аттхоти а̄ха ‘‘нибба̄петӣ’’ти.

евам̣ пассантиа̄ди ана̄га̄мипхале т̣хитасса арийаса̄вакасса аггамаггапхала̄дхигама̄йа десана̄ти адхиппа̄йена̄ха ‘‘ват̣т̣ам̣ вина̄сетва̄ т̣хитам̣ маха̄кхӣн̣а̄савам̣ дассесса̄мӣ’’ти. кхӣн̣а̄савасса ана̄гатабха̄вадассанам̣йева, сабба̄ ча̄йам̣ хет̣т̣хима̄ десана̄ суддхавипассана̄катха̄, сахапат̣хамамагга̄ ва̄ сахавиджджӯпамадхамма̄ ва̄ випассана̄катха̄ти дассенто ‘‘еттакена т̣ха̄нена̄’’тиа̄дима̄ха.

намассантийева махата̄ га̄равабахума̄нена. тена̄ха ‘‘намо те пуриса̄джан̃н̃а̄’’тиа̄ди. таттха нидассанам̣ дассенто ‘‘а̄йасмантам̣ нӣтаттхерам̣ вийа̄’’ти ватва̄ таматтхам̣ вибха̄ветум̣ ‘‘тхеро’’тиа̄дима̄ха. таттха кхураггейева̄ти кесоропанаттхам̣ кхурадха̄ра̄йа агге сӣсе т̣хапите тачапан̃чакакаммат̣т̣ха̄намукхена бха̄ванам̣ ануйун̃джанто арахаттам̣ патва̄. брахмавима̄на̄ти брахма̄нам̣ нива̄сабхӯта̄ вима̄на̄.

кхаджджанӣйасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.