4. натумха̄кам̣вагго

1. натумха̄кам̣суттаван̣н̣ана̄

33. чхандара̄гаппаха̄нена̄ти таппат̣ибаддхасса чхандара̄гасса паджаханена. дабба̄ди па̄катикатин̣ам̣ па̄кат̣амева̄ти апа̄кат̣ам̣ дассетум̣ та̄лана̄л̣икера̄ди дасситам̣, тин̣акат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ бхедадассанаттхам̣. пийа̄ло пха̄русакам̣.

натумха̄кам̣суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. ан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄

35. йади рӯпам̣ анусетӣти рӯпадхамме а̄раббха йади ра̄га̄дайо анусайанавасена паваттанти. тена сан̇кхам̣ гаччхатӣти тена ра̄га̄дина̄ там̣саман̇гӣпуггало сан̇кха̄таббатам̣ ‘‘ратто дут̣т̣хо’’тиа̄дина̄ вохаритаббатам̣ упагаччхатӣти. тена̄ха ‘‘ка̄мара̄га̄дӣсӯ’’тиа̄ди. абхӯтена̄ти аджа̄тена анусайавасена аппаваттена. анусайасӣсена хеттха абхибхавам̣ вадати. йато ‘‘ратто дут̣т̣хо мӯл̣хоти сан̇кхам̣ на гаччхатӣ’’ти вуттам̣. ниппарийа̄йато хи маггаваджджхакилеса̄ анусайо.

ан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. дутийаан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄

36. там̣ анусайитам̣ рӯпанти там̣ ра̄га̄дина̄ анусайитам̣ рӯпам̣ марантена анусайена анумарати. тена вуттам̣ ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. йена анусайена марантена там̣ анумарати. тена сан̇кхам̣ гаччхатӣти татха̄бхӯтато тена ‘‘ратто’’тиа̄дивоха̄рам̣ лабхати. йена анусайена ка̄ран̣абхӯтена анумӣйати, тена.

дутийаан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5-6. а̄нандасутта̄диван̣н̣ана̄

37-38. т̣хитийа̄ т̣хитиккхан̣ена сахитам̣ т̣хитам̣. т̣хитасса ан̃н̃атхаттанти уппа̄даккхан̣ато ан̃н̃атха̄бха̄во. пан̃н̃а̄йатӣти упалаббхати. паччайавасена дхарама̄натта̄ ева джӣвама̄насса джӣвитиндрийавасена джара̄ пан̃н̃а̄йати уппа̄даккхан̣ато ан̃н̃атхаттаппаттийа̄. вуттамева аттхам̣ па̄кат̣атарам̣ ка̄тум̣ ‘‘т̣хитӣ’’тиа̄ди вуттам̣. джӣви…пе… на̄мам̣. татха̄ хи абхидхамме (дха. са. 19) ‘‘а̄йу т̣хитӣ’’ти ниддит̣т̣хам̣. ан̃н̃атхаттанти джара̄йа на̄манти самбандхо.

тӣн̣и лаккхан̣а̄ни хонти сан̇кхатасабха̄валаккхан̣ато. йо кочи рӯпадхаммо ва̄ арӯпадхаммо ва̄ локийо ва̄ локуттаро ва̄ сан̇кха̄ро. сан̇кха̄ро, на лаккхан̣ам̣ уппа̄да̄дисабха̄ватта̄. лаккхан̣ам̣, на сан̇кха̄ро уппа̄да̄дирахитатта̄. на ча…пе… сакка̄ сан̇кха̄радхамматта̄ лаккхан̣асса. на̄пи лаккхан̣ам̣ вина̄ сан̇кха̄ро пан̃н̃а̄петум̣ сакка̄ сан̇кха̄рабха̄вена. тена̄ха ‘‘лаккхан̣ена̄’’тиа̄ди. ида̄ни йатха̄вуттаматтхам̣ упама̄йа вибха̄ветум̣ ‘‘йатха̄’’тиа̄дима̄ха. таттха лаккхан̣анти ка̄л̣араттасабала̄дибха̄валаккхан̣ам̣ па̄кат̣ам̣ хоти ‘‘айам̣ асукасса га̄вӣ’’ти.

евам̣ сан̇кха̄ропи пан̃н̃а̄йати сабха̄вато упадха̄рентасса уппа̄далаккхан̣ампи уппа̄да̄ваттха̄ти катва̄. ка̄ласан̇кха̄тоти уппаджджама̄нака̄ласан̇кха̄то. тасса сан̇кха̄расса. кхан̣опӣти уппа̄даккхан̣опи пан̃н̃а̄йати. уппа̄допӣти уппа̄далаккхан̣опи. джара̄лаккхан̣анти уппаннаджӣран̣алаккхан̣ам̣, там̣ ‘‘т̣хитасса ан̃н̃атхатта’’нти вуттам̣. ‘‘бхан̇гаккхан̣е сан̇кха̄ропи там̣лаккхан̣ампи ка̄ласан̇кха̄то тасса кхан̣опи пан̃н̃а̄йатӣ’’ти па̄т̣хо. кечи пана ‘‘джара̄пӣ’’ти падампеттха паккхипанти. еван̃ча ваданти ‘‘на хи тасмим̣ кхан̣е тарун̣о хутва̄ сан̇кха̄ро бхиджджати, атха кхо джиййама̄но махаллако вийа джин̣н̣о ева хутва̄ бхиджджатӣ’’ти, бхан̇генева пана джара̄ абхибхуййати кхан̣асса атииттарабха̄вато на сакка̄ пан̃н̃а̄петум̣ т̣хитийа̄ти тесам̣ адхиппа̄йо. та̄нӣти арӯпадхамма̄нам̣ тӣн̣и лаккхан̣а̄ни. аттхиккхан̣анти арӯпадхаммавиджджама̄наккхан̣ам̣, уппа̄даккхан̣анти адхиппа̄йо. саббадхамма̄нанти саббесам̣ рӯпа̄рӯпадхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ на бхавитаббам̣. тассева̄ти тасса̄ ева т̣хитийа̄. таматтханти джара̄лаккхан̣асса пан̃н̃а̄петум̣ асаккун̣еййабха̄вам̣. ан̃н̃е пана ‘‘сантативасена т̣ха̄нам̣ т̣хитӣ’’ти ваданти, тайидам̣ ака̄ран̣ам̣ ат̣т̣ха̄нам̣. йасма̄ сутте ‘‘т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти уппа̄давайехи ниббисесена т̣хитийа̄ джотитатта̄. йам̣ панеттха ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева. апича йатха̄ дхаммасса уппа̄да̄ваттха̄йа бхинна̄ бхан̇га̄ваттха̄ иччхита̄, ан̃н̃атха̄ уппаджджама̄намева бхиджджатӣти а̄паджджати, евам̣ бхан̇га̄ваттха̄йапи бхинна̄ бхан̇га̄бхимукха̄ваттха̄ иччхитабба̄. на хи абхан̇га̄бхимукхо бхиджджати. на четтха сакка̄ уппа̄да̄бхимукха̄ваттхам̣ парикаппетум̣ тада̄ тасса аладдхаттала̄бхатта̄. айам̣ висесоти т̣хитиккхан̣о на̄ма рӯпадхамма̄нам̣йева, на арӯпадхамма̄нанти айам̣ ӣдисо висесо. а̄чарийамати на̄ма тассева а̄чарийасса мати, са̄ саббадуббала̄ти а̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди.

а̄нандасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7-10. анудхаммасутта̄диван̣н̣ана̄

39-42. апа̄йадуккхе сакаласам̣са̄радуккхе ча патитум̣ адатва̄ дха̄ран̣ат̣т̣хена дхаммо, маггапхаланибба̄на̄ни. тадануломика̄ часса пуббабха̄гапат̣ипада̄ти а̄ха ‘‘дхамма̄нудхаммапат̣ипаннасса̄’’тиа̄ди. ‘‘ниббида̄бахуло’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ падуддха̄ро като, па̄л̣ийам̣ пана ‘‘ниббида̄бахулам̣ вихареййа̄’’ти а̄гатам̣. уккан̣т̣ханабахулоти саббабхавесу уккан̣т̣ханабахуло. тӣхи парин̃н̃а̄хӣти н̃а̄татӣран̣аппаха̄напарин̃н̃а̄хи. париджа̄на̄тӣти тебхӯмакадхамме париччхиджджа джа̄на̄ти, випассанам̣ уссукка̄пети. паримуччати саббасам̣килесато ‘‘магго паваттито паримуччатӣ’’ти вуттатта̄. татха̄ти имина̄ ито паресу тӣсу магго хотӣти дассети. идха̄ти имасмим̣ сутте. анийамита̄ти аггахита̄. тесу нийамита̄ ‘‘аничча̄нупассӣ’’тиа̄дивачанато. са̄ти анупассана̄. таттха нийамитавасенева̄ти идам̣ лаккхан̣авачанам̣ йатха̄ ‘‘йади ме бйа̄дхайо бхавеййум̣, да̄таббамидамосадха’’нти. на хи сакка̄ етисса̄ ева анупассана̄йа васена саммасана̄ча̄рам̣ маттхакам̣ па̄петунти.

анудхаммасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

натумха̄кам̣ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.