9. ба̄лапан̣д̣итасуттаван̣н̣ана̄
19. авиджджа̄ нӣваран̣а̄ бхава̄ди-а̄дӣнавасса нива̄ритапат̣иччха̄дика̄ етасса̄ти авиджджа̄нӣваран̣о, авиджджа̄йа нивутоти а̄ха ‘‘авиджджа̄йа нива̄ритасса̄’’ти. айам̣ ка̄йоти ба̄ласса аппахӣнакилесасса паччуппаннам̣ аттабха̄вам̣ раккхам̣ катва̄ авиджджа̄йа пат̣иччха̄дита̄дӣнаве айа̄тха̄вадассанавасена тан̣ха̄йа пат̣иладдхачиттасса там̣там̣бхавӯпага̄ сан̇кха̄ра̄ сан̇кхарӣйанти. техи ча аттабха̄васса абхиниббатти, тасма̄ айан̃ча авиджджа̄йа ка̄йо ниббаттоти. асса̄ти ба̄ласса. айам̣ аттхоти ‘‘айам̣ ка̄йо на̄марӯпанти ча вутто’’ти аттхо дӣпетаббо упа̄да̄наккхандхасал̣а̄йатанасан̇гахато тесам̣ дхамма̄нам̣. еваметам̣ двайанти евам̣ авиджджа̄йа нива̄ритатта̄, тан̣ха̄йа ча сам̣йуттатта̄ евам̣ сапарасанта̄нагатасавин̃н̃а̄н̣акака̄йасан̇кха̄там̣ двайам̣ хоти. ан̃н̃аттха̄ти суттантаресу. ‘‘чаккхун̃ча пат̣ичча рӯпе ча уппаджджати чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.204, 400; 3.421, 425-426; сам̣. ни. 2.43-45; 4.60-61; катха̄. 465, 467) аджджхаттикаба̄хира̄йатана̄ни бхиндитва̄ чаккхурӯпа̄дидвайа̄ни пат̣ичча чаккхусампхасса̄дайо вутта̄, идха пана абхиндитва̄ чха аджджхаттикаба̄хира̄йатана̄ни пат̣ичча чаккхусампхасса̄дайо вутта̄ ‘‘двайам̣ пат̣ичча пхассо’’ти, тасма̄ маха̄двайам̣ на̄ма киретам̣ анавасесато аджджхаттикаба̄хира̄йатана̄нам̣ гахитатта̄. аджджхаттикаба̄хира̄ни а̄йатана̄нӣти еттха̄пи хи сал̣а̄йатана̄ни сан̇гахита̄нева. пхассака̄ран̣а̄нӣти пхассапаваттийа̄ паччайа̄ни. йехӣти хетудассанаматтанти а̄ха ‘‘йехи ка̄ран̣абхӯтехӣ’’ти. пхассо ева пхусанакиччо, на пхасса̄йатана̄нӣти вуттам̣ ‘‘пхассена пхут̣т̣хо’’ти. парипун̣н̣авасена̄ти авекаллавасена. апарипун̣н̣а̄йатана̄нам̣ хӣна̄ни пхассасса ка̄ран̣а̄ни хонти, тесам̣ вийа̄ти ‘‘етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена̄’’ти вуттам̣. ка̄йаниббаттана̄димхӣти савин̃н̃а̄н̣акасса ка̄йасса ниббаттанам̣ ка̄йаниббаттанам̣, ка̄йо ва̄ ниббаттати етена̄ти ка̄йаниббаттанам̣, килеса̄бхисан̇кха̄ра̄. а̄дисаддена пхассасал̣а̄йатана̄дисан̇гахо. адхикам̣ пайасати пайун̃джати етена̄ти адхиппайа̄со, висесака̄ран̣анти а̄ха ‘‘адхикапайого’’ти.
бхагава̄ амха̄кам̣ уппа̄дакабха̄вена мӯлабха̄вена бхагавам̣мӯлака̄. име дхамма̄ти име ка̄ран̣адхамма̄. йехи майам̣ ба̄лапан̣д̣ита̄нам̣ сама̄непи ка̄йаниббаттана̄димхи висесам̣ джа̄неййа̄ма, тена̄ха ‘‘пуббе кассапасамма̄самбуддхена уппа̄дита̄’’тиа̄ди. а̄джа̄на̄ма̄ти абхимукхам̣ паччаккхато джа̄на̄ма. пат̣ивиджджха̄ма̄ти тассева вевачанам̣, адхигаччха̄ма̄ти аттхо. нета̄ти амха̄кам̣ санта̄не па̄пета̄. винета̄ти йатха̄ аламарийан̃а̄н̣адассанависесо хоти, евам̣ висесато нета̄, тадан̇гавинайа̄дивасена ва̄ винета̄. анунета̄ти анурӯпам̣ нета̄. антарантара̄ йатха̄дхаммапан̃н̃аттийа̄ пан̃н̃а̄пита̄нам̣ дхамма̄нам̣ анурӯпато дассанам̣ хотӣти а̄ха ‘‘йатха̄сабха̄вато …пе… дассета̄’’ти. а̄па̄тхам̣ упагаччханта̄нам̣ бхагава̄ пат̣исаран̣ам̣ самосаран̣ат̣т̣ха̄нанти бхагавам̣пат̣исаран̣а̄ дхамма̄. тена̄ха ‘‘чатубхӯмакадхамма̄’’тиа̄ди. пат̣исарати пат̣ивиджджхатӣти пат̣исаран̣ам̣, тасма̄ пат̣ивиджджханавасена бхагава̄ пат̣исаран̣ам̣ етесанти бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. тена̄ха ‘‘апи ча̄’’тиа̄ди. пхассо а̄гаччхатӣти пат̣ивиджджханакавасена пхассо н̃а̄н̣асса а̄па̄тхам̣ а̄гаччхати, а̄па̄тхам̣ а̄гаччхантойева со аттхато ‘‘ахам̣ кинна̄мо’’ти на̄мам̣ пуччханто вийа, бхагава̄ часса на̄мам̣ каронто вийа хотӣти вуттам̣ ‘‘ахам̣ бхагава̄’’тиа̄ди. упат̣т̣ха̄тӯти н̃а̄н̣асса паччупат̣т̣ха̄ту. бхагавантам̣йева пат̣ибха̄тӯти бхагавато ева бха̄го хоту, бхагава̄ва нам̣ аттано бха̄гам̣ катва̄ виссаджджетӯти аттхо, бхагавато бха̄го йадидам̣ дхаммасса аккха̄нам̣, амха̄кам̣ пана саванам̣ бха̄готи айаметтха адхиппа̄йо. еван̃хи саддалаккхан̣ена самети. кечи пана пат̣ибха̄тӯти аттхам̣ ваданти н̃а̄н̣ена диссату десӣйатӯти ва̄ аттхо. тена̄ха ‘‘тумхейева но катхетва̄ детха̄ти аттхо’’ти.
ба̄ласса пан̣д̣итасса ча ка̄йасса ниббаттийа̄ паччайабхӯта̄ авиджджа̄ ча тан̣ха̄ ча. тена̄ха ‘‘каммам̣…пе… нируддха̄’’ти. джава̄петва̄ти гахитаджаванам̣ катва̄, йатха̄ пат̣исандхим̣ а̄кад̣д̣хитум̣ саматтхам̣ хоти, евам̣ катва̄. йади нируддха̄, катхам̣ аппахӣна̄ти вуттанти а̄ха ‘‘йатха̄ пана̄’’тиа̄ди. бхавати хи там̣садисепи таббоха̄ро йатха̄ ‘‘са̄ ева титтирӣ, та̄нева осадха̄ни, тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄’’ти ча. дуккхаккхайа̄йа̄ти тадаттхависесанаттханти а̄ха ‘‘кхайаттха̄йа̄’’ти. пат̣исандхика̄йанти пат̣исандхигахан̣апуббакам̣ ка̄йам̣. па̄л̣ийам̣ ‘‘ба̄лена̄’’ти каран̣авачанам̣ ниссаккети а̄ха ‘‘ба̄лато’’ти. бха̄вина̄ саха пат̣исандхина̄ саппат̣исандхико. йо пана екантато тенаттабха̄вена арахаттам̣ паттум̣ бхаббо, со бха̄вина̄ пат̣исандхина̄ ‘‘аппат̣исандхико’’ти, тато висесанаттхам̣ ‘‘саппат̣исандхико’’ти вуттам̣. кин̃ча̄пи вуттам̣, со ча йа̄ва арийабхӯмим̣ на оккамати, та̄ва ба̄ладхаммасаман̇гӣ ева̄ти катва̄ ‘‘саббопи путхуджджано ба̄ло’’ти вуттам̣. татха̄ хи ‘‘аппат̣исандхико кхӣн̣а̄саво пан̣д̣ито’’ти кхӣн̣а̄сава-саддена аппат̣исандхико висесито. йади евам̣ секкха̄ катханти а̄ха ‘‘сота̄панна̄’’тиа̄ди. те хи сикха̄паттапан̣д̣иччабха̄валаккхан̣а̄бха̄вато пан̣д̣ита̄ти на ваттабба̄ кхӣн̣а̄сава̄ вийа, балаватара̄нам̣ пана ба̄ладхамма̄нам̣ пахӣнатта̄ ба̄ла̄типи на ваттабба̄ путхуджджана̄ вийа. бхаджийама̄на̄ пана чатусаччасампат̣иведхам̣ упа̄да̄йа пан̣д̣итапаккхам̣ бхаджанти, на ба̄лапаккхам̣ вуттака̄ран̣ена̄ти.
ба̄лапан̣д̣итасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.