6. джара̄вагго
1. джара̄суттаван̣н̣ана̄
51. хитасса са̄дханато са̄дху, йам̣ кин̃чи аттхаджа̄там̣. там̣ пана аттхака̄мена лабхитаббато упасевитаббато ладдхакам̣, калйа̄н̣ат̣т̣хена бхаддаканти вуччатӣти а̄ха ‘‘са̄дхӯти ладдхакам̣ бхаддака’’нти. ‘‘сӣлам̣ йа̄ва джара̄ са̄дхӯ’’ти вуттаматтхам̣ бйатирекато вибха̄ветум̣ ‘‘имина̄ идам̣ дассетӣ’’ти вуттам̣. иданти идам̣ аттхаджа̄там̣.
патит̣т̣хита̄ти читтасанта̄не ладдхапатит̣т̣ха̄, кеначи асам̣ха̄рийа̄. тена̄ха ‘‘маггена а̄гата̄’’ти. читтӣкатат̣т̣ха̄дӣхӣти пӯджанӣйабха̄ва̄дӣхи. вуттам̣ хетам̣ пора̄н̣ат̣т̣хакатха̄йам̣. читтӣкатанти ратананти идам̣ ратанам̣ на̄ма локе читтӣкатам̣ ваттхӯнам̣ сахассаггханата̄дивасена. йепи локе читтӣката̄ кхаттийапан̣д̣ита-чатумаха̄ра̄джа-сакка-суйа̄ма-маха̄брахма̄дайо, тесам̣ читтӣкато техи саран̣анти упагантаббата̄дивасена. ратикаранти пӣтисукха̄вахам̣. джха̄наратисукхена̄ти дувидхенапи джха̄наратисукхена. тулетунти париччхиндитум̣. гун̣апа̄раминти гун̣а̄нам̣ уккам̣сапа̄рамим̣. дуллабхо анека̄ни асан̇кхйеййа̄ни атидха̄витва̄пи ладдхум̣ асаккун̣еййатта̄. аномоти анӯно парипун̣н̣о. таттха висесато аномасаттапарибхогато техи ‘‘самма̄самбуддхо бхагава̄’’ти ануссаритаббатоти а̄ха ‘‘бхагава̄ аномо сӣлена̄’’тиа̄ди.
арийамаггапан̃н̃а̄йева идха адхиппета̄ти ‘‘идха пана дуллабхапа̄тубха̄ват̣т̣хена пан̃н̃а̄ ‘ратана’нти вутта’’нти а̄ха. пуджджапхаланиббаттанато, аттано санта̄нам̣ пуна̄тӣти ча пун̃н̃ачетана̄ пун̃н̃ам̣, са̄ пана йасса уппанна̄, тассева а̄вен̣иката̄йа анан̃н̃аса̄дха̄ран̣атта̄ кеначипи ана̄хат̣а̄, ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘арӯпатта̄’’ти вуттам̣.
джара̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. аджараса̄суттаван̣н̣ана̄
52. аджӣран̣ена̄ти джин̣н̣абха̄ва̄на̄паджджанена. лаккхан̣авачанан̃четам̣ авина̄саппаттийа̄. тена̄ха ‘‘авипаттийа̄ти аттхо’’ти. ниддхамитабботи нӣхаритаббо.
аджараса̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. миттасуттаван̣н̣ана̄
53. саха аттхена ваттатӣти саттхо, бхан̣д̣амӯлам̣ гахетва̄ ва̄н̣иджджавасена десантара̄дӣсу вичаран̣акаджанасамӯхо. тена̄ха ‘‘саддхим̣чаро’’ти, сахачаран̣акоти аттхо. миттанти синехайогена миттакиччайуттам̣. идха̄дхиппетаппака̄рам̣ дассетум̣ ‘‘роге уппанне’’тиа̄ди вуттам̣. татха̄рӯпети джигуччханӣйе, дуттикиччхе ва̄. йатха̄ асан̣т̣хита̄нам̣ сан̣т̣ха̄панавасена павасато пурисасса бхогабйасане на̄тхата̄, евам̣ путтасинехавасена путтасса ма̄туйа̄ антогехе на̄тхата̄ти вуттам̣ ‘‘ма̄та̄ миттам̣ саке гхаре’’ти. аттхаджа̄тасса̄ти упат̣т̣хитапайоджанасса̄ти аттхоти а̄ха ‘‘уппаннакиччасса̄’’ти. сампара̄йахитанти сампара̄йе хита̄вахам̣.
миттасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ваттхусуттаван̣н̣ана̄
54. патит̣т̣ха̄ти авассайо. гуйхасса̄ти гухитаббасса рахассасса. парамо сакха̄ на̄ма атипийат̣т̣ха̄ната̄йа.
ваттхусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пат̣хамаджанасуттаван̣н̣ана̄
55. видха̄ватӣти вивидхам̣ рӯпам̣ падха̄вати, йатха̄ка̄мам̣ паваттатӣти аттхо.
пат̣хамаджанасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. дутийаджанасуттаван̣н̣ана̄
56. ват̣т̣адуккхатоти сам̣са̄радуккхато. сам̣са̄ро хи килесакаммавипа̄ка̄нам̣ апара̄паруппаттита̄йа видха̄вати. тан̃ча дуккхам̣ дуккхаматта̄йа на̄на̄видхадуккхара̄сибха̄вато.
дутийаджанасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. татийаджанасуттаван̣н̣ана̄
57. ниппхаттӣти ит̣т̣ха̄нит̣т̣хавипа̄ка̄нам̣ ниппхаджджанато ниппхатти. тато ева авассайо, ниппхаттитавипа̄касса авассайо адхит̣т̣ха̄нам̣ ка̄ран̣анти аттхо.
татийаджанасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. уппатхасуттаван̣н̣ана̄
58. амагготи на магго анупа̄йо. раттиндиваккхайоти таттха вайаккхан̣асса па̄кат̣абха̄вато. вуттаккхан̣опи хи сайам̣ кхӣйатева. сесам̣ ба̄хирамалам̣ ваттхасарӣра̄дибхӯтам̣. татха̄ хи ‘‘бхасмакха̄ра̄дӣхи дховитва̄ сакка̄ содхету’’нти вуттам̣. дут̣т̣хоти дӯсито саттасанта̄но на сакка̄ суддхо на̄ма ка̄тум̣ аббхантарамалӣнабха̄ва̄па̄данато. иттхийанти брахмачарийасса антара̄йакара̄йапи. паджа̄ти саттака̄йо саджджати сан̇гам̣ кароти йа̄тха̄вато а̄дӣнавам̣ апассанто. индрийасам̣вара̄ди килеса̄нам̣ та̄панато тапо, тена̄ха ‘‘сабба̄пӣ’’тиа̄ди.
уппатхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. дутийасуттаван̣н̣ана̄
59. кисса̄ти бхумматтхе са̄мивачананти а̄ха ‘‘кисмим̣ абхирато’’ти. саддха̄ на̄ма анаваджджасабха̄ва̄, тасма̄ локийалокуттарахитасукха̄ваха̄ти а̄ха ‘‘сугатин̃чева нибба̄нан̃ча гаччхантасса дутийика̄’’ти. ануса̄сати хитачарийа̄йа парин̣а̄йикабха̄вато.
дутийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. кависуттаван̣н̣ана̄
60. га̄йаттиа̄дикоти чхаббӣсатийа̄ чхандесу га̄йаттиа̄дико уккатипарийоса̄но чхандо га̄тха̄нам̣ нида̄нам̣ самут̣т̣ха̄нам̣ ‘‘самут̣т̣хахати етена̄’’ти катва̄. техи пана анут̣т̣хубха̄дико хотӣти а̄ха ‘‘чхандо га̄тха̄нам̣ нида̄на’’нти. пуббапат̣т̣ха̄панага̄тха̄ти дхаммакатха̄йа а̄дито а̄рочанабха̄ваджа̄нанаттхам̣ сатиджананам̣ вийа паваттитага̄тха̄. аккхаран̃хи падам̣ джанетӣти йасма̄ аккхарасамуда̄йо падам̣, падасамуда̄йо га̄тха̄, самуда̄йо ча самуда̄йӣхи бйан̃джӣйати там̣паваттанато, тасма̄ бйан̃джанабха̄ве т̣хитам̣ аккхарам̣, там̣самуда̄йо падам̣, падам̣ там̣ вийан̃джета̄ джанета̄ вийа хотӣти ‘‘аккхаран̃хи падам̣ джанетӣ’’ти вуттам̣. аккхарам̣ хи учча̄ритавиддхам̣сита̄йа там̣там̣кхан̣аматта̄ват̣т̣ха̄йӣпи парато паваттийа̄ мановин̃н̃а̄н̣авӣтхийа̄ сан̇каланавасена екаджджхам̣ катва̄ падабха̄вена гайхама̄нам̣ йатха̄сан̇кетаматтхам̣ бйан̃джети. падам̣ га̄тхам̣ джанетӣти еттха̄пи есева найо. га̄тха̄ аттхам̣ пака̄сетӣти га̄тха̄сан̃н̃ито падасамуда̄йо кирийа̄ка̄ракасамбандхавасена самбандхито каттуадхиппа̄йа̄нурӯпам̣ а̄лочитавилочитам̣ сам̣хитам̣ аттхам̣ вибха̄вети. самудда̄дипан̣н̣аттиниссита̄ воха̄расанниссайенева паваттатӣти катва̄. тена̄ха ‘‘га̄тха̄ а̄рабханто’’тиа̄ди. а̄сайоти авассайоти а̄ха ‘‘патит̣т̣ха̄’’ти кавитоти вичиттакатхӣа̄дито.
кависуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
джара̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.