147. сон̣акол̣ивисаваттхукатха̄

242. чаммаккхандхаке иссарийа̄дхипаччанти еттха иссарасса бха̄во иссарийам̣, адхипатино бха̄во а̄дхипаччам̣, иссарийан̃ча а̄дхипаччан̃ча, техи саманна̄гатам̣ иссарийа̄дхипаччанти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘иссарабха̄вена ча адхипатибха̄вена ча саманна̄гата’’нти. ‘‘ра̄джабха̄ва’’нти имина̄ раджджанти еттха ран̃н̃о бха̄во раджджанти вачанаттхам̣ дассети. ‘‘ран̃н̃а̄ каттаббакичча’’нти имина̄ ран̃н̃о идам̣ раджджанти вачанаттхам̣ дассети. ‘‘кол̣ивӣсоти готта’’нти идам̣ ат̣т̣хакатха̄ва̄давасена вуттам̣, апада̄не пана тасса джа̄таккхан̣е питара̄ кот̣ивӣсадханасса диннатта̄ ‘‘кол̣ивӣсо на̄ма̄’’ти вуттам̣. вуттан̃хи таттха

‘‘джа̄тапуттасса ме сутва̄, питу чхандо айам̣ аху;

дада̄махам̣ кума̄расса, вӣсакот̣ӣ анӯнака̄’’ти.

имина̄ па̄л̣инайена ‘‘кот̣ивӣсо’’ти ваттаббе ‘‘чаккава̄л̣а’’нтиа̄дӣсу вийа т̣ака̄расса л̣ака̄рам̣ катва̄ кол̣ивӣсоти вуттанти дат̣т̣хаббам̣. ан̃джанаван̣н̣а̄нӣти ан̃джанасса ван̣н̣о вийа ван̣н̣о етесанти ан̃джанаван̣н̣а̄ни. лома̄ни джа̄та̄ни хонтӣти самбандхо. соти сон̣о. т̣хапеси кира̄ти самбандхо. техӣти асӣтисахассапурисехи. пан̣н̣аса̄ланти пан̣н̣ена чха̄дитам̣, тена ча париккхиттам̣ са̄лам̣. ун̣н̣апа̄ва̄ран̣анти ун̣н̣амайам̣ уттара̄сан̇гам̣. па̄дапун̃чханиканти па̄дам̣ пун̃чхати содхети анена̄ти па̄дапун̃чханийам̣, тадева па̄дапун̃чханикам̣. саббева̄ти сон̣ена саха асӣтисахассапуриса̄ ева. тасса ча̄ти сон̣асса ча. пуббайоготи пуббӯпа̄йо.

асӣтига̄микасахасса̄нӣти еттха га̄месу васантӣти га̄мика̄, тесам̣ асӣтисахасса̄ни асӣтига̄микасахасса̄нӣти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘тесӯ’’тиа̄ди. таттха ‘‘кулапутта̄на’’нти имина̄ васантйаттхе паваттасса н̣икапаччайасса сарӯпам̣ дассети. ‘‘асӣтисахасса̄нӣ’’ти имина̄ саддантаропи асӣтисахассасадда̄нам̣ сама̄сабха̄вам̣ дассети. кеначидева̄ти еттха ‘‘кеначи ива̄’’ти падавибха̄гам̣ катва̄ дака̄ро падасандхиматто, ивасаддо упаматтхоти а̄ха ‘‘кеначи каран̣ӣйена вийа̄’’ти. атха ва̄ ‘‘на пана̄’’тиа̄дина̄ евапхаласса дасситатта̄ ‘‘кеначи ева̄’’ти падаччхедам̣ катва̄ еваттхопи йуджджатева̄ти дат̣т̣хаббам̣. асса̄ти бимбиса̄раран̃н̃о. тасса̄ти сон̣асса. дассана̄йа ан̃н̃атра кин̃чи каран̣ӣйам̣ на аттхӣти йоджана̄. ра̄джа̄ти бимбиса̄ро ра̄джа̄, саннипа̄та̄песӣти самбандхо. дит̣т̣хадхаммике аттхети еттха дит̣т̣хадхаммасаддо идхалокаттхо, икасаддо хитаттхе паваттоти а̄ха ‘‘идхалокахите’’ти. ‘‘амха̄ка’’нти имина̄ ‘‘со но бхагава̄’’ти еттха носаддо амхасаддака̄рийоти дассети. амха̄кам̣ со бхагава̄ти йоджана̄. сампара̄йикети паралокахите.

‘‘джа̄на̄пемӣ’’ти имина̄ ‘‘пат̣иведемӣ’’ти еттха видадха̄туйа̄ н̃а̄н̣аттхам̣ дассети. пат̣ика̄йа нимуджджитва̄ти еттха пат̣ика̄саддо ад̣д̣хендупа̄са̄н̣ава̄чакоти а̄ха ‘‘ад̣д̣хачандапа̄са̄н̣е’’ти. со хи пат̣ати ад̣д̣хабха̄вам̣ гаччхатӣти пат̣ика̄ти вуччати. пат̣ика̄саддойам̣ аттхаран̣ависесепи ваттати. йасса да̄нӣти еттха йасаддасса висайам̣ дассенто а̄ха ‘‘тесам̣ хитакаран̣ӣйаттхасса̄’’ти. имина̄ айам̣ йам̣саддо на там̣садда̄пеккхоти дассети. атха ва̄ йасса̄ти йо асса. асса тесам̣ хитакаран̣ӣйаттхасса йо ка̄ло аттхи, там̣ ка̄лам̣ бхагава̄ джа̄на̄тӣти йоджана̄. тесанти асӣтига̄микасахасса̄нам̣. паччха̄йа̄йанти еттха пака̄ро паччантаттхава̄чакоти а̄ха ‘‘виха̄рапаччанте чха̄йа̄йа’’нти. саммана̄харантӣти сам̣ пунаппунам̣ манаса̄гатам̣ абхимукхам̣ харантӣти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘пунаппунам̣ манасикаронтӣ’’ти. ‘‘паса̄давасена̄’’ти имина̄ ‘‘кодхавасена̄’’тиа̄дӣни пат̣иккхипати. ‘‘пуна висит̣т̣хатара’’нти имина̄ бхиййосо матта̄йа̄ти нипа̄тасса аттхам̣ дассети.

сон̣асса паббаджджа̄катха̄

243. ‘‘маккхито’’ти имина̄ пхурати виппха̄рати бйа̄петӣти пхут̣оти вутте пхурадха̄туйа̄ виппха̄ран̣ам̣ на̄ма маккхитаттхоти дассети. йаттха̄ти йасмим̣ т̣ха̄не. имина̄ га̄во а̄хананти еттха̄ти гава̄гха̄тананти аттхам̣ дассебхи. тантиссарети тантийа̄ гун̣асса саре. ва̄данакусалоти ва̄дане кусало. кхарамуччхита̄ти кхарена муччхита̄. ‘‘сарасампанна̄’’ти имина̄ саро етиссаматтхӣти сараватӣ, вӣн̣а̄ти дассети. камман̃н̃а̄ти еттха каммасаддато кхаматтхе н̃н̃апаччайоти а̄ха ‘‘каммаккхама̄’’ти. мандамуччхана̄ти мандена муччхана̄. саме гун̣ети еттха само на̄ма маджджхимо, гун̣о на̄ма мукхйато вӣн̣а̄йа джийа̄, упача̄рато сароти а̄ха ‘‘маджджхиме саре’’ти. вӣрийасаматханти еттха вӣрийан̃ча саматхо ча̄ти аттхам̣ пат̣иккхипанто а̄ха ‘‘вӣрийасампайуттам̣ саматха’’нти. имина̄ вӣрийена сампайуттам̣ саматхам̣ вӣрийасаматханти дассети. ‘‘вӣрийам̣ саматхена йоджехӣ’’ти имина̄ вӣрийена саматхам̣ йоджехӣти аттхопи дасситоти дат̣т̣хаббам̣. индрийа̄нан̃ча саматанти еттха саддха̄дӣни пан̃чиндрийа̄нева гахетабба̄ни, на ан̃н̃а̄нӣти дассенто а̄ха ‘‘саддха̄дӣнам̣ индрийа̄на’’нти. ‘‘самабха̄ва’’нти имина̄ та̄паччайо бха̄ваттхе хотӣти дассети. таттха̄ти ‘‘индрийа̄нам̣ самата’’нтипа̄т̣хе, саддха̄дӣсу индрийесу ва̄. таттха ча нимиттам̣ ган̣ха̄хӣти еттха бха̄венабха̄валаккхан̣е тхапаччайо хотӣти а̄ха ‘‘тасмим̣ саматхе сатӣ’’ти. а̄да̄се сати мукхабимбена каттубхӯтена уппаджджитаббам̣ ива, тасмим̣ саматхе сати йена нимиттена каттубхӯтена уппаджджитаббанти йоджана̄. саматхасса нимиттам̣ саматханимиттам̣, индрийа̄нам̣ самабха̄во. есева найо сесесупи. саматханимитта̄дӣни чатта̄ри екасесена ва̄ са̄ман̃н̃аниддесена ва̄ ‘‘нимитта’’нти вуччати.

244. ан̃н̃ам̣ бйа̄кареййанти еттха ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто атта̄нам̣ ‘‘араха̄ аха’’нти джа̄на̄петӣти а̄ха ‘‘араха̄ аха’’нти джа̄на̄пеййа’’нти. чха т̣ха̄на̄нӣти еттха т̣ха̄насаддо ка̄ран̣аттхоти а̄ха ‘‘чха ка̄ран̣а̄нӣ’’ти. ‘‘пат̣ивиджджхитва̄’’тиа̄дина̄ адхимуттоти падасса адхиппа̄йаттхам̣ дассети. саддаттхо пана адхимуччатӣти адхимуттоти дат̣т̣хаббо. арахаттам̣ вуччатӣти самбандхо. хӣти виттха̄ро. асаммохотӣти еттха а̄ка̄раттхава̄чако итисаддо пуббападесупи йоджетва̄ ‘‘неккхамам̣ ити вуччатӣ’’тиа̄дина̄ йоджана̄ ка̄табба̄.

‘‘пат̣иведхарахита’’нти имина̄ кевалам̣ саддха̄маттаканти еттха маттасаддасса ниваттетаббаттхам̣ дассети. пат̣иведхапан̃н̃а̄йа̄ти маггапан̃н̃а̄йа. ‘‘асаммисса’’нти имина̄ кеваласаддасса асаммиссаттхам̣ дассети. пат̣ичайанти еттха пат̣исаддо анупаччхиннаттхо, чидха̄ту вад̣д̣ханаттхоти а̄ха ‘‘пунаппунам̣ каран̣ена вад̣д̣хи’’нти, маггапат̣иведхена вӣтара̄гатта̄йева̄ти самбандхо. танниннама̄насойева̄ти тасмим̣ пхаласама̄паттивиха̄ре ниннама̄насо ева.

ла̄бхасакка̄расилоканти еттха лабханам̣ ла̄бхо, сут̣т̣ху каран̣ам̣ сакка̄ро, силоканам̣ ван̣н̣абхан̣анам̣ силоко, ла̄бхо ча сакка̄ро ча силоко ча ла̄бхасакка̄расилоканти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘чатупаччайала̄бхан̃ча̄’’тиа̄ди. тесам̣йева̄ти чатуннам̣ паччайа̄намева. ‘‘сӣлан̃ча ватан̃ча̄’’ти имина̄ сӣлаббатантипадасса двандава̄кйам̣ дассети.

бхусасаддасса калин̇гараттхам̣ пат̣иккхипанто а̄ха ‘‘балаванто’’ти ‘‘кхӣн̣а̄савасса̄’’ти имина̄ невасса̄ти еттха тасаддасса висайам̣ дассети. ‘‘гахетва̄’’ти имина̄ парийа̄дийантӣти еттха парипуббаа̄пуббада̄дха̄туйа̄ гахан̣аттхам̣ дассети. хӣти саччам̣. килеса̄ каронтӣти самбандхо. тесанти килеса̄нам̣. а̄нен̃джаппаттанти еттха ин̃джанам̣ кампанам̣ ин̃джам̣, на ин̃джам̣ анен̃джам̣, тамева а̄нен̃джам̣, там̣ паттанти а̄нен̃джаппаттанти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ачаланаппатта’’нти. вайан̃ча̄ти часаддо авуттасампин̣д̣анаттхоти а̄ха ‘‘вайампи уппа̄дампӣ’’ти.

упа̄да̄наккхайасса̄ти еттха упа̄да̄наккхайам̣ адхимуттасса̄ти дассенто а̄ха ‘‘упайогаттхе са̄мивачана’’нти. ‘‘уппа̄дан̃ча вайан̃ча̄’’ти имина̄ а̄йатануппа̄данти еттха уппа̄дасаддена вайопи авина̄бха̄вато гахетабботи дассети. самма̄ти нипа̄то н̃а̄йаттхоти а̄ха ‘‘хетуна̄ найена̄’’ти. сантачиттасса̄ти еттха сантасаддасса кхеда̄дӣсупи паваттатта̄ идха ниббутаттхе ваттатӣти а̄ха ‘‘ниббутачиттасса̄’’ти. анунайапат̣игхехӣти ану пунаппунам̣ а̄рамман̣е читтам̣ нетӣти анунайо, ра̄го, а̄рамман̣е пат̣ихан̃н̃атӣти пат̣игхо, досо, анунайо ча пат̣игхо ча анунайапат̣игха̄, техи. ит̣т̣хе анунайо, анит̣т̣хе пат̣игхо хотӣти самбандхо дат̣т̣хаббо.