14. са̄рипуттамоггалла̄на паббаджджа̄катха̄
60. ‘‘тети са̄рипуттамоггалла̄на̄. агамам̣су кира̄ти йоджана̄. татра̄ти гираггасамадждже. атха̄ти паривитаккана̄нантарам̣. тасса̄ти сан̃чайасса. па̄ранти паратӣрам̣. еттха̄ти тумха̄кам̣ ва̄де. иданти айам̣ ва̄до еттакойева̄ти аттхо. йоти йо кочи. тван̃ча ахан̃ча амхе, тесу. на̄матумхасан̇кха̄тесу хи тӣсу саддесу екасесена каттаббесу паччхимассева екасесо ка̄таббо. тена̄ти катикакаран̣ахетуна̄.
сам̣кхепена вуттам̣ виттха̄рена дассенто а̄ха ‘‘идам̣ хӣ’’тиа̄ди. аттхӣкехӣти аматена аттхикехи. упан̃н̃а̄там̣ магганти аматасса магго упагантва̄ н̃а̄то. н̃а̄то чева упагато ча̄ти саха упасаггена падам̣ париваттитва̄ аттхам̣ катхенто упасаггаттхо ча дха̄туттхо ча висум̣йева хотӣти н̃а̄пети. аттхикехи амхехи упан̃н̃а̄там̣ нибба̄нам̣ маггам̣ магганто анубандхеййанти ва̄ дассенто а̄ха ‘‘атха ва̄’’тиа̄ди. маггапхалапаччавеккхан̣ан̃а̄н̣ехи упагантва̄ н̃а̄таббанти упан̃н̃а̄там̣ нибба̄нам̣. маггадха̄тхуйа̄ анвесанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘парийесанто’’ти.
са̄рипуттопи пан̃хам̣ пуччхӣти самбандхо. каман̣д̣алутоти кун̣д̣икато. аттано ча паресан̃ча акатханена антаре виварам̣ пат̣исандахатӣти пат̣исандха̄ро, там̣. еттха̄ти ‘‘на тйа̄хам̣ саккомӣ’’типаде. адхиппа̄йо евам̣ ведитабботи йоджана̄. еттаканти еттакам̣ пан̃хам̣. имасса̄ти парибба̄джакасса. ависайабха̄ванти аттано ависайабха̄вам̣.
хетум̣ пат̣ичча бхавантӣти хетуппабхава̄ти вачанаттхена пан̃чаккхандха̄ хетуппабхава̄ на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘хетуппабхава̄ на̄ма пан̃чаккхандха̄’’ти. тена̄ти ‘‘йе дхамма̄ хетуппабхава̄’’ти падена. асса̄ти са̄рипуттапарибба̄джакасса. ‘‘тесам̣ хету на̄ма самудайасачча’’нти имина̄ хиноти етасма̄ пхаланти хетӯти вачанаттхена самудайасаччам̣ хету на̄ма̄ти дассети. тан̃ча̄ти самудайасаччан̃ча. тесанти еттха тасаддасса висайам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘убхиннампи сачча̄на’’нти. апаваттивасена нируджджхати еттха̄ти ниродхо. тан̃ча̄ти ниродхан̃ча. тена̄ти ‘‘тесан̃ча йо ниродхо’’типадена. асса̄ти са̄рипуттапарибба̄джакасса. еттха̄ти имиссам̣ га̄тха̄йам̣, чатӯсу саччесу ва̄. найатоти на̄нантариканайато, авина̄бха̄ванайато ва̄, неттидесана̄ха̄ранайато ва̄. тамеваттхам̣ па̄кат̣ам̣ каронто а̄ха ‘‘ниродхе хӣ’’тиа̄ди. екадесасарӯпекасесанайена ва̄ маггасаччам̣ гахетаббанти дассенто а̄ха ‘‘атха ва̄’’тиа̄ди. ниродхо ча ниродхӯпа̄йо ча ниродхоти екадесасарӯпекасесо ка̄таббо. тесан̃ча̄ти еттха авуттасампин̣д̣анаттхена часаддена маггасаччам̣ гахетаббантипи ваданти. айам̣ найо ат̣т̣хакатха̄йам̣ на вутто. тамеваттханти чатусаччасан̇кха̄там̣ тамеваттхам̣. пат̣ипа̄дентоти нигаменто.
‘‘сачепӣ’’ти имина̄ йадӣти падассаттхам̣ ван̣н̣ети. ‘‘еттакамева̄’’ти имина̄ та̄вадева̄ти падассаттхам̣ ван̣н̣ети. ‘‘ито уттари наттхӣ’’ти имина̄ евака̄расса пхалам̣ дассети. итоти сота̄паттипхалато. ‘‘идам̣…пе… паттабба’’нти имина̄ ‘‘еттакамева̄’’ти падасса аттхасарӯпам̣ дассети. ‘‘есо ева дхаммо’’ти имина̄ ‘‘есева дхаммо’’типадасса аттхам̣ ван̣н̣ети. паччабйаттха̄ти патиавапуббо идха̄ту пат̣ивиддхаттхоти а̄ха ‘‘пат̣ивиддхаттха̄’’ти. тумхехӣти ассаджиттхерам̣ сандха̄йа̄ха. имина̄ ‘‘паччабйаттха̄’’ти еттха хиййаттанӣпарассападамаджджхимапурисабахувачанаттхавибхаттим̣ дӣпети. каппанахутехӣти каппа̄нам̣ нахутехи, кот̣ипакот̣исатасахасса̄нам̣ сатехи нахутехӣти аттхо. аббхатӣтанти абхиатӣтам̣. амхехи адит̣т̣хамева хутва̄ атиккама̄питанти аттхо.
62. а̄рамман̣абхӯтасса нибба̄насса гамбхӣратта̄ а̄рамман̣икабхӯтам̣ н̃а̄н̣ампи гамбхӣрамева̄дхиппетанти а̄ха ‘‘гамбхӣрасса ча н̃а̄н̣асса̄’’ти. йатха̄ хи сан̣хаваттхасса сиббанаттха̄йа сан̣хасӯчи адхиппета̄ти. упадхӣнам̣ самма̄ кхайат̣т̣хена нибба̄нам̣ упадхисан̇кхайам̣ на̄ма̄ти а̄ха ‘‘упадхисан̇кхайети нибба̄не’’ти. тада̄рамман̣а̄йа̄ти там̣нибба̄на̄рамман̣а̄йа. вимуттийа̄ти пхалавимуттийа̄. са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ети аггаса̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣е. тесӯти са̄рипуттамоггалла̄несу. ад̣д̣хама̄сена арахатте патит̣т̣хитоти самбандхо.
атӣтети каппасатасахасса̄дхике асан̇кхйеййаматтхаке. тасса̄ти буддхасса сантике аггаса̄вакабха̄вам̣ паттхесӣти йоджана̄. ассамети мунӣнам̣ т̣ха̄не. тан̃хи а̄ кодхам̣, а̄ бхусо ва̄ ра̄га̄дайо саменти еттха̄ти ассамоти вуччати, тасмим̣. паттхайитва̄ ча песесӣти самбандхо. таттха̄ти нӣлуппаламан̣д̣апе. тесӯти та̄пасасет̣т̣хӣсу.
63. йесанти кула̄нам̣. ‘‘видхавабха̄ва̄йа̄’’ти имина̄ видхава̄йа бха̄во ведхабйанти вачанаттхам̣ дассети. видхава̄ти ча патисун̃н̃а̄. са̄ хи дхавена вигата̄ти ‘‘видхава̄’’ти ча, вигато дхаво имисса̄ти ‘‘видхава̄’’ти ча вуччати. убхайена̄пӣти путтапаббаджджапатипаббаджджасан̇кха̄тена дувидхенапи.
сан̃чайа̄нӣти еттха ниссайӯпача̄рена ниссайе нисситӯпача̄ро хотӣти а̄ха ‘‘сан̃чайасса антева̄сика̄нӣ’’ти. атха ва̄ н̣апаччайо тасседаматтхе хотӣти а̄ха ‘‘сан̃чайасса антева̄сика̄нӣ’’ти. ‘‘магадха̄на’’нти бахувачанавасена вуттатта̄ джанападасса на̄манти а̄ха ‘‘магадха̄нам̣ джанападасса̄’’ти. гириббаджанти еттха ваджо вийа̄ти ваджо, гири. ваджасадисо гири еттха̄ти гириббаджам̣ падахет̣т̣хупарийавасена, нагарам̣. ‘‘маха̄вӣрийаванто’’ти имина̄ маханто вӣро етесам̣ татха̄гата̄нанти маха̄вӣра̄ти вачанаттхам̣ дассети. дхаммена найама̄на̄нам̣ ка̄ усӯйа̄ виджа̄натанти еттха качча̄йананайена (качча̄йане 277 сутте) усӯйапайоге сампада̄нам̣ хотӣти а̄сан̇ка̄ бхавеййа̄ти а̄ха ‘‘бхумматтхе са̄мивачанам̣, упайогаттхе ва̄’’ти. виджа̄нанта̄нанти виджа̄нантесу татха̄гатесу, виджа̄нанте ва̄.