1. па̄ра̄джикакан̣д̣ааттхайоджана̄
евам̣ бхиккхувибхан̇гасса, катва̄на йоджана̄найам̣;
бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса, кариссам̣ йоджана̄найам̣.
йоти вибхан̇го. вибхан̇гасса̄ти вибхан̇го асса. асса̄ти хоти. тасса̄ти бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса. йатоти йасма̄. айам̣ панеттха йоджана̄ – бхиккхӯнам̣ вибхан̇гасса анантарам̣ бхиккхунӣнам̣ йо вибхан̇го сан̇гахито асса, тасса бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса сам̣ван̣н̣ана̄ккамо патто йато, тато тасса бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса апуббападаван̣н̣анам̣ ка̄тум̣ та̄ва па̄ра̄джике айам̣ сам̣ван̣н̣ана̄ хотӣти. апубба̄нам̣ пада̄нам̣ ван̣н̣ана̄ апуббападаван̣н̣ана̄, там̣.
1. пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
656. ‘‘тена…пе… са̄л̣хо’’ти еттха ‘‘еттха̄’’ти па̄т̣хасесо йоджетаббо. даббагун̣акирийа̄джа̄тина̄масан̇кха̄тесу пан̃часу саддесу са̄л̣хасаддасса на̄масаддабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘са̄л̣хоти тасса на̄ма’’нти. мига̄рама̄туйа̄ти виса̄кха̄йа. са̄ хи мига̄расет̣т̣хина̄ ма̄тут̣т̣ха̄не т̣хапитатта̄ мига̄рама̄та̄ на̄ма. навакаммам̣ адхит̣т̣ха̄тӣти навакаммиканти дассенто а̄ха ‘‘навакамма̄дхит̣т̣ха̄йика’’нти. ‘‘пан̣д̣иччена саманна̄гата̄’’тиимина̄ пан̣д̣а̄ вуччати пан̃н̃а̄, са̄ сан̃джа̄та̄ имисса̄ти пан̣д̣ита̄ти вачанаттхам̣ дассети. веййаттикена̄ти висесена ан̃джати па̄кат̣ам̣ гаччхатӣти вийатто, пуггало, тасса идам̣ веййаттикам̣, н̃а̄н̣ам̣, тена. ‘‘пан̣д̣а̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа ‘‘медха̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа висесабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘па̄л̣игахан̣е’’тиа̄ди. ‘‘медха̄’’ти хи вуттапан̃н̃а̄ ‘‘пан̣д̣а̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа висесо хоти сатисаха̄йатта̄. татрупа̄йа̄йа̄ти алуттасама̄со ‘‘татрамаджджхаттата̄’’тиа̄дӣсу (дха. са. ат̣т̣ха. йева̄панакаван̣н̣ана̄) вийа. ‘‘каммесӯ’’ти имина̄ тасаддасса висайам̣ дассети. каттаббакаммупапариккха̄йа̄ти каттаббакаммесу вича̄ран̣а̄йа. часаддена ‘‘ката̄ката’’нти падасса двандава̄кйам̣ дассети. паривесанат̣т̣ха̄нети парибхун̃джитум̣ висанти пависанти еттха̄ти паривесанам̣, тамева т̣ха̄нам̣ паривесанат̣т̣ха̄нам̣, тасмим̣. никӯт̣ети еттха кӯт̣асан̇кха̄тасикхаравирахите ока̄сети дассенто а̄ха ‘‘кон̣асадисам̣ катва̄ дассите гамбхӣре’’ти. витйӯпасагго вика̄рава̄чако, сарасаддо саддава̄чакоти а̄ха ‘‘виппака̄расаддо’’ти. чарати анена̄ти чаран̣ам̣ па̄до, тасмим̣ ут̣т̣хито гила̄но етисса̄ти чаран̣агила̄на̄ти дассенто а̄ха ‘‘па̄дарогена саманна̄гата̄’’ти.
657. ‘‘тинта̄’’ти имина̄ авассутасаддо идха килиннаттхе ева ваттати, на ан̃н̃аттхети дассети. асса̄ти ‘‘авассута̄’’типадасса. падабха̄джане вуттанти самбандхо. таттха̄ти падабха̄джане. ваттхам̣ ран̇гаджа̄тена раттам̣ вийа, татха̄ ка̄йасам̣саггара̄гена сут̣т̣ху ратта̄ти йоджана̄. ‘‘апеккха̄йа саманна̄гата̄’’ти имина̄ апеккха̄ етиссаматтхӣти апеккхаватӣти аттхам̣ дассети. пат̣ибаддхам̣ читтам̣ имиссанти пат̣ибаддхачитта̄ти дассенто а̄ха ‘‘пат̣ибандхитва̄ т̣хапитачитта̄ вийа̄’’ти. дутийападавибхан̇гепӣти ‘‘авассуто’’ти дутийападабха̄джанепи. пуггаласаддасса саттаса̄ман̃н̃ава̄чакатта̄ пурисасаддена висесети. адхоуббхаити нипа̄та̄нам̣ чхат̣т̣хийа̄ самаситаббабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘аккхака̄нам̣ адхо’’тиа̄ди. нану йатха̄ идха ‘‘аккхака̄нам̣ адхо’’ти вуттам̣, евам̣ падабха̄джанепи ваттаббам̣, касма̄ на вуттанти а̄ха ‘‘падабха̄джане’’тиа̄ди. падапат̣ипа̄т̣ийа̄ти ‘‘адхо’’ти ча ‘‘аккхака’’нти ча пада̄нам̣ ануккамена. еттха̄ти адхаккхакауббхаджа̄н̣уман̣д̣алесу. са̄дха̄ран̣апа̄ра̄джикехӣти бхиккхубхиккхунӣнам̣ са̄дха̄ран̣ехи па̄ра̄джикехи. на̄маматтанти на̄мамева.
659. еванти има̄йа па̄л̣ийа̄ вибхаджитва̄ти самбандхо. таттха̄ти ‘‘убхатоавассуте’’тиа̄дивачане. ‘‘убхатоавассуте’’ти па̄т̣хо мӯлапа̄т̣хойева, на̄н̃н̃оти дассентена висесамакатва̄ ‘‘убхатоавассутети убхато авассуте’’ти вуттам̣. убхатоти еттха убхасарӯпан̃ча тосаддасса чхат̣т̣хйаттхе паваттин̃ча дассетум̣ вуттам̣ ‘‘бхиккхунийа̄ чева пурисасса ча̄’’ти. таттха бхиккхунӣпурисасаддехи убхасарӯпам̣ дассети. ‘‘йа̄’’ти ча ‘‘са’’ити ча двӣхи саддехи топаччайасса чхат̣т̣хйаттхам̣, убхиннам̣ авассутабха̄ве сатӣти аттхо. бха̄вапаччайена вина̄ бха̄ваттхо н̃а̄табботи а̄ха ‘‘авассутабха̄ве’’ти. йатха̄париччхиннена̄ти ‘‘адхаккхакам̣, уббхаджа̄н̣уман̣д̣ала’’нти йена йена париччхиннена. аттаноти бхиккхунийа̄. тасса ва̄ти пурисасса ва̄. идха̄пӣти ка̄йапат̣ибаддхена ка̄йа̄масанепи.
татра̄ти тесу бхиккхубхиккхунӣсу. на ка̄ретаббо ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ са̄дийеййа̄’’ти авуттатта̄ти адхиппа̄йо. ачопайама̄на̄пӣти ача̄лайама̄на̄пи, писаддо самбха̄ванаттхо, тена чопайама̄на̄ пагева̄ти дассети. евам̣ пана сатӣти читтенева адхива̄сайама̄на̄йа сати пана. кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ти имасса сиккха̄падасса кирийасамут̣т̣ха̄набха̄во. таббахуланайена̄ти ‘‘ваначарако (ма. ни. ат̣т̣ха. 2.201; 3.133), сан̇га̄ма̄вачаро’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.108) вийа тассам̣ кирийа̄йам̣ бахулато самут̣т̣ха̄нанайена. са̄ти кирийасамут̣т̣ха̄ната̄.
660. еттха̄ти уббхаккхакаадходжа̄н̣уман̣д̣алесу.
662. ‘‘екато авассуте’’ти еттха̄пи топаччайо чхат̣т̣хйаттхе хоти. са̄ман̃н̃авачанасса̄пи висесе ават̣т̣ха̄нато, висесаттхина̄ ча висесасса анупайоджитаббато а̄ха ‘‘бхиккхунийа̄ ева̄’’ти. татра̄ти ‘‘екато авассуте’’тиа̄дивачане. ‘‘татхева̄’’тиимина̄ ка̄йасам̣саггара̄гена авассутоти аттхам̣ атидисати. чатӯсӯти метхунара̄га ка̄йасам̣саггара̄гагехаситапема суддхачиттасан̇кха̄тесу чатӯсу. йаттха̄ти йасмим̣ т̣ха̄не.
663. айам̣ пурисо ити ва̄ иттхӣ ити ва̄ аджа̄нантийа̄ ва̄ти йоджана̄ти. пат̣хамам̣.
2. дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
664. дутийе каччи но са̄ти еттха носаддо нусаддаттхоти а̄ха ‘‘каччи ну са̄’’ти. парива̄равипаттӣти париджанасса вина̄санам̣. ‘‘акиттӣ’’ти еттха саммукха̄ ниндам̣ гахетва̄ ‘‘айасо’’тиимина̄ параммукха̄ нинда̄ гахетабба̄ти дассетум̣ вуттам̣ ‘‘параммукхагараха̄ ва̄’’ти.
666. ‘‘йа̄ па̄ра̄джикам̣ а̄панна̄’’тиимина̄ ‘‘са̄ ва̄’’ти еттха тасаддасса висайам̣ дассети. чатуннанти ниддха̄ран̣аттхе четам̣ са̄мивачанам̣, чатӯсӯти аттхо. паччха̄ти саббапа̄ра̄джика̄нам̣ паччха̄. имасмим̣ ока̄сети пат̣хамататийапа̄ра̄джика̄намантаре т̣ха̄не. т̣хапитанти сан̇гӣтика̄рехи никкхиттам̣. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. татра̄ти дут̣т̣хулласиккха̄падети. дутийам̣.
3. татийапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
669. татийе асса̄ти ‘‘дхаммена винайена̄’’ти падасса. падабха̄джанам̣ вуттанти самбандхо. н̃аттисампада̄ чева ануса̄ванасампада̄ ча саттхуса̄санам̣ на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘н̃атти…пе… сампада̄йа ча̄’’ти. саттхуса̄санена̄ти ча саттху а̄н̣а̄йа. камманти уккхепанӣйакаммам̣. таттха̄ти сан̇гхе. ‘‘вачанам̣ на̄дийатӣ’’тиа̄дӣсу вийа сан̇гхам̣ ва̄ на̄дийатӣти еттха на̄дийанам̣ на̄ма на̄нуваттанамева̄ти а̄ха ‘‘на̄нуваттатӣ’’ти. таттха̄ти сан̇гха̄дӣсу. айам̣ та̄ва сам̣ва̄соти саха бхиккхӯ васанти еттха̄ти сам̣ва̄соти аттхена айам̣ екакамма̄ди сам̣ва̄со на̄ма. ‘‘саха айанабха̄вена̄’’тиимина̄ саха айанти паваттантӣти саха̄йа̄ти вачанаттхам̣ дассети. тети бхиккхӯ. йехи ча̄ти бхиккхӯхи ча. тасса̄ти уккхиттакасса. тена̄ти уккхиттакена. аттаноти уккхиттакасса̄ти. татийам̣.
4. чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
675. чатуттхе метхунара̄гена авассута̄ на̄дхиппета̄, ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄ва̄дхиппета̄ти а̄ха ‘‘ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄’’ти. ‘‘пурисапуггаласса̄’’типадам̣ на хаттхасаддена самбандхитаббам̣, гахан̣асадденева самбандхитаббанти дассенто а̄ха ‘‘йам̣ пурисапуггалена̄’’тиа̄ди. танти гахан̣ам̣, ‘‘хаттхаггахан̣а’’нти вуттавачанам̣ упалаккхан̣аматтамева̄ти а̄ха ‘‘ан̃н̃ампӣ’’тиа̄ди. таттха ‘‘ан̃н̃ампӣ’’ти хаттхагахан̣ато итарампи. апа̄ра̄джикаккхеттети уббхаккхаке адходжа̄н̣уман̣д̣але. асса̄ти ‘‘хаттхаггахан̣а’’нтипадасса. еттха̄ти ‘‘асаддхаммасса пат̣исеванаттха̄йа̄’’типаде. ка̄йасам̣сагготи ка̄йасам̣сагго ева. тена вуттам̣ ‘‘на метхунадхаммо’’ти. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. еттха̄ти ка̄йасам̣саггагахан̣е. са̄дхаканти н̃а̄пакам̣.
тисситтхийоти бхумматтхе четам̣ упайогавачанам̣. тӣсу иттхӣсӯти хи аттхо, тиссо иттхийо упагантва̄ти ва̄ йоджетаббо. есева найо паратопи. йам̣ метхунам̣ аттхи, там̣ на севети йоджана̄. на севети ча на севати. тика̄расса хи ека̄ро. тайо пурисети тӣсу пурисесу, те ва̄ упагантва̄. тайо ча анарийапан̣д̣акети тӣсу анарийасан̇кха̄тесу убхатобйан̃джанакесу ча пан̣д̣акесу ча, те ва̄ упагантва̄ти йоджана̄. на ча̄чаре метхунам̣ бйан̃джанасминти аттано нимиттасмим̣ метхунам̣ на ча а̄чарати. идам̣ ануломапа̄ра̄джикам̣ сандха̄йа вуттам̣. чхеджджам̣ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ти метхунадхаммака̄ран̣а̄ чхеджджам̣ сийа̄, па̄ра̄джикам̣ бхавеййа̄ти аттхо. кусалехӣти пан̃ха̄висаджджане чхекехи, чхекака̄мехи ва̄. айам̣ пан̃хо ат̣т̣хаваттхукам̣ сандха̄йа вутто.
пан̃ха̄висаджджанаттха̄йа чинтента̄нам̣ седамочанака̄ран̣атта̄ ‘‘седамочанага̄тха̄’’ти вутта̄. вируджджхатӣти ‘‘на метхунадхаммо’’ти вачанена ‘‘чхеджджам̣ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄’’ти вачанам̣ вируджджхати, на саметӣти аттхо. ити че вадеййа, на вируджджхати. касма̄? метхунадхаммасса пуббабха̄гатта̄ти йоджана̄. имина̄ метхунадхаммасса пуббабха̄габхӯто ка̄йасам̣саггова упача̄рена таттха метхунадхаммасаддена вутто, на двайам̣двайасама̄паттӣти дӣпети. хисаддо виттха̄раджотако. парива̄рейева вутта̄нӣти самбандхо. ван̣н̣а̄ван̣н̣оти суккависат̣т̣хи. дханамануппа̄да̄нанти сан̃чариттам̣. ‘‘имина̄ парийа̄йена̄’’ти имина̄ лесена самӣпӯпача̄рена̄ти аттхо. етенупа̄йена̄ти ‘‘хаттхаггахан̣ам̣ са̄дийеййа̄’’типаде вуттаупа̄йена. саббападесӯти саббесу ‘‘сан̇гха̄т̣икан̣н̣аггахан̣ам̣ са̄дийеййа̄’’тиа̄дӣсу падесу. апи ча̄ти екам̣сена, висесам̣ ваккха̄мӣти адхиппа̄йо. ‘‘евам̣на̄макам̣ т̣ха̄на’’нти имина̄ ‘‘иттхам̣на̄мам̣ имасса т̣ха̄насса̄’’ти вачанаттхам̣ дӣпети.
676. екантарика̄йа ва̄ти еттха ва̄саддена двантарика̄дӣнипи сан̇гайханти. йена тена̄ти йена ва̄ тена ва̄. двитичатуппан̃чачхаваттхӯни пеййа̄лавасена ва̄ ва̄саддена ва̄ гахетабба̄ни. апи ча̄ти кин̃ча бхиййо, ваттаббависесам̣ ваккха̄мӣти адхиппа̄йо. еттха̄ти ‘‘а̄паттийо десетва̄’’ти вачане. хӣти саччам̣. вуттанти парива̄ре вуттам̣. татра̄ти пуримавачана̄пеккхам̣. десита̄ а̄патти ган̣анӯпика̄ти йоджана̄. екам̣ ваттхум̣ а̄панна̄ йа̄ бхиккхунӣти йоджана̄. дхураниккхепам̣ катва̄ти ‘‘иман̃ча ваттхум̣, ан̃н̃ампи ча ваттхум̣ на̄паджджисса̄мӣ’’ти дхураниккхепам̣ катва̄. йа̄ пана саусса̄ха̄ва десетӣти йоджана̄ти. чатуттхам̣.
са̄дха̄ран̣а̄ти бхиккхунӣхи са̄дха̄ран̣а̄. еттха̄ти ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо’’тиа̄дивачане.
ити самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
бхиккхунивибхан̇ге па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.