бхиккхунӣвибхан̇го
1. па̄ра̄джикакан̣д̣ааттхайоджана̄
евам̣ бхиккхувибхан̇гасса, катва̄на йоджана̄найам̣;
бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса, кариссам̣ йоджана̄найам̣.
йоти вибхан̇го. вибхан̇гасса̄ти вибхан̇го асса. асса̄ти хоти. тасса̄ти бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса. йатоти йасма̄. айам̣ панеттха йоджана̄ – бхиккхӯнам̣ вибхан̇гасса анантарам̣ бхиккхунӣнам̣ йо вибхан̇го сан̇гахито асса, тасса бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса сам̣ван̣н̣ана̄ккамо патто йато, тато тасса бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса апуббападаван̣н̣анам̣ ка̄тум̣ та̄ва па̄ра̄джике айам̣ сам̣ван̣н̣ана̄ хотӣти. апубба̄нам̣ пада̄нам̣ ван̣н̣ана̄ апуббападаван̣н̣ана̄, там̣.
1. пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
656. ‘‘тена…пе… са̄л̣хо’’ти еттха ‘‘еттха̄’’ти па̄т̣хасесо йоджетаббо. даббагун̣акирийа̄джа̄тина̄масан̇кха̄тесу пан̃часу саддесу са̄л̣хасаддасса на̄масаддабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘са̄л̣хоти тасса на̄ма’’нти. мига̄рама̄туйа̄ти виса̄кха̄йа. са̄ хи мига̄расет̣т̣хина̄ ма̄тут̣т̣ха̄не т̣хапитатта̄ мига̄рама̄та̄ на̄ма. навакаммам̣ адхит̣т̣ха̄тӣти навакаммиканти дассенто а̄ха ‘‘навакамма̄дхит̣т̣ха̄йика’’нти. ‘‘пан̣д̣иччена саманна̄гата̄’’тиимина̄ пан̣д̣а̄ вуччати пан̃н̃а̄, са̄ сан̃джа̄та̄ имисса̄ти пан̣д̣ита̄ти вачанаттхам̣ дассети. веййаттикена̄ти висесена ан̃джати па̄кат̣ам̣ гаччхатӣти вийатто, пуггало, тасса идам̣ веййаттикам̣, н̃а̄н̣ам̣, тена. ‘‘пан̣д̣а̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа ‘‘медха̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа висесабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘па̄л̣игахан̣е’’тиа̄ди. ‘‘медха̄’’ти хи вуттапан̃н̃а̄ ‘‘пан̣д̣а̄’’ти вуттапан̃н̃а̄йа висесо хоти сатисаха̄йатта̄. татрупа̄йа̄йа̄ти алуттасама̄со ‘‘татрамаджджхаттата̄’’тиа̄дӣсу (дха. са. ат̣т̣ха. йева̄панакаван̣н̣ана̄) вийа. ‘‘каммесӯ’’ти имина̄ тасаддасса висайам̣ дассети. каттаббакаммупапариккха̄йа̄ти каттаббакаммесу вича̄ран̣а̄йа. часаддена ‘‘ката̄ката’’нти падасса двандава̄кйам̣ дассети. паривесанат̣т̣ха̄нети парибхун̃джитум̣ висанти пависанти еттха̄ти паривесанам̣, тамева т̣ха̄нам̣ паривесанат̣т̣ха̄нам̣, тасмим̣. никӯт̣ети еттха кӯт̣асан̇кха̄тасикхаравирахите ока̄сети дассенто а̄ха ‘‘кон̣асадисам̣ катва̄ дассите гамбхӣре’’ти. витйӯпасагго вика̄рава̄чако, сарасаддо саддава̄чакоти а̄ха ‘‘виппака̄расаддо’’ти. чарати анена̄ти чаран̣ам̣ па̄до, тасмим̣ ут̣т̣хито гила̄но етисса̄ти чаран̣агила̄на̄ти дассенто а̄ха ‘‘па̄дарогена саманна̄гата̄’’ти.
657. ‘‘тинта̄’’ти имина̄ авассутасаддо идха килиннаттхе ева ваттати, на ан̃н̃аттхети дассети. асса̄ти ‘‘авассута̄’’типадасса. падабха̄джане вуттанти самбандхо. таттха̄ти падабха̄джане. ваттхам̣ ран̇гаджа̄тена раттам̣ вийа, татха̄ ка̄йасам̣саггара̄гена сут̣т̣ху ратта̄ти йоджана̄. ‘‘апеккха̄йа саманна̄гата̄’’ти имина̄ апеккха̄ етиссаматтхӣти апеккхаватӣти аттхам̣ дассети. пат̣ибаддхам̣ читтам̣ имиссанти пат̣ибаддхачитта̄ти дассенто а̄ха ‘‘пат̣ибандхитва̄ т̣хапитачитта̄ вийа̄’’ти. дутийападавибхан̇гепӣти ‘‘авассуто’’ти дутийападабха̄джанепи. пуггаласаддасса саттаса̄ман̃н̃ава̄чакатта̄ пурисасаддена висесети. адхоуббхаити нипа̄та̄нам̣ чхат̣т̣хийа̄ самаситаббабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘аккхака̄нам̣ адхо’’тиа̄ди. нану йатха̄ идха ‘‘аккхака̄нам̣ адхо’’ти вуттам̣, евам̣ падабха̄джанепи ваттаббам̣, касма̄ на вуттанти а̄ха ‘‘падабха̄джане’’тиа̄ди. падапат̣ипа̄т̣ийа̄ти ‘‘адхо’’ти ча ‘‘аккхака’’нти ча пада̄нам̣ ануккамена. еттха̄ти адхаккхакауббхаджа̄н̣уман̣д̣алесу. са̄дха̄ран̣апа̄ра̄джикехӣти бхиккхубхиккхунӣнам̣ са̄дха̄ран̣ехи па̄ра̄джикехи. на̄маматтанти на̄мамева.
659. еванти има̄йа па̄л̣ийа̄ вибхаджитва̄ти самбандхо. таттха̄ти ‘‘убхатоавассуте’’тиа̄дивачане. ‘‘убхатоавассуте’’ти па̄т̣хо мӯлапа̄т̣хойева, на̄н̃н̃оти дассентена висесамакатва̄ ‘‘убхатоавассутети убхато авассуте’’ти вуттам̣. убхатоти еттха убхасарӯпан̃ча тосаддасса чхат̣т̣хйаттхе паваттин̃ча дассетум̣ вуттам̣ ‘‘бхиккхунийа̄ чева пурисасса ча̄’’ти. таттха бхиккхунӣпурисасаддехи убхасарӯпам̣ дассети. ‘‘йа̄’’ти ча ‘‘са’’ити ча двӣхи саддехи топаччайасса чхат̣т̣хйаттхам̣, убхиннам̣ авассутабха̄ве сатӣти аттхо. бха̄вапаччайена вина̄ бха̄ваттхо н̃а̄табботи а̄ха ‘‘авассутабха̄ве’’ти. йатха̄париччхиннена̄ти ‘‘адхаккхакам̣, уббхаджа̄н̣уман̣д̣ала’’нти йена йена париччхиннена. аттаноти бхиккхунийа̄. тасса ва̄ти пурисасса ва̄. идха̄пӣти ка̄йапат̣ибаддхена ка̄йа̄масанепи.
татра̄ти тесу бхиккхубхиккхунӣсу. на ка̄ретаббо ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ са̄дийеййа̄’’ти авуттатта̄ти адхиппа̄йо. ачопайама̄на̄пӣти ача̄лайама̄на̄пи, писаддо самбха̄ванаттхо, тена чопайама̄на̄ пагева̄ти дассети. евам̣ пана сатӣти читтенева адхива̄сайама̄на̄йа сати пана. кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ти имасса сиккха̄падасса кирийасамут̣т̣ха̄набха̄во. таббахуланайена̄ти ‘‘ваначарако (ма. ни. ат̣т̣ха. 2.201; 3.133), сан̇га̄ма̄вачаро’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.108) вийа тассам̣ кирийа̄йам̣ бахулато самут̣т̣ха̄нанайена. са̄ти кирийасамут̣т̣ха̄ната̄.
660. еттха̄ти уббхаккхакаадходжа̄н̣уман̣д̣алесу.
662. ‘‘екато авассуте’’ти еттха̄пи топаччайо чхат̣т̣хйаттхе хоти. са̄ман̃н̃авачанасса̄пи висесе ават̣т̣ха̄нато, висесаттхина̄ ча висесасса анупайоджитаббато а̄ха ‘‘бхиккхунийа̄ ева̄’’ти. татра̄ти ‘‘екато авассуте’’тиа̄дивачане. ‘‘татхева̄’’тиимина̄ ка̄йасам̣саггара̄гена авассутоти аттхам̣ атидисати. чатӯсӯти метхунара̄га ка̄йасам̣саггара̄гагехаситапема суддхачиттасан̇кха̄тесу чатӯсу. йаттха̄ти йасмим̣ т̣ха̄не.
663. айам̣ пурисо ити ва̄ иттхӣ ити ва̄ аджа̄нантийа̄ ва̄ти йоджана̄ти. пат̣хамам̣.
2. дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
664. дутийе каччи но са̄ти еттха носаддо нусаддаттхоти а̄ха ‘‘каччи ну са̄’’ти. парива̄равипаттӣти париджанасса вина̄санам̣. ‘‘акиттӣ’’ти еттха саммукха̄ ниндам̣ гахетва̄ ‘‘айасо’’тиимина̄ параммукха̄ нинда̄ гахетабба̄ти дассетум̣ вуттам̣ ‘‘параммукхагараха̄ ва̄’’ти.
666. ‘‘йа̄ па̄ра̄джикам̣ а̄панна̄’’тиимина̄ ‘‘са̄ ва̄’’ти еттха тасаддасса висайам̣ дассети. чатуннанти ниддха̄ран̣аттхе четам̣ са̄мивачанам̣, чатӯсӯти аттхо. паччха̄ти саббапа̄ра̄джика̄нам̣ паччха̄. имасмим̣ ока̄сети пат̣хамататийапа̄ра̄джика̄намантаре т̣ха̄не. т̣хапитанти сан̇гӣтика̄рехи никкхиттам̣. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. татра̄ти дут̣т̣хулласиккха̄падети. дутийам̣.
3. татийапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
669. татийе асса̄ти ‘‘дхаммена винайена̄’’ти падасса. падабха̄джанам̣ вуттанти самбандхо. н̃аттисампада̄ чева ануса̄ванасампада̄ ча саттхуса̄санам̣ на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘н̃атти…пе… сампада̄йа ча̄’’ти. саттхуса̄санена̄ти ча саттху а̄н̣а̄йа. камманти уккхепанӣйакаммам̣. таттха̄ти сан̇гхе. ‘‘вачанам̣ на̄дийатӣ’’тиа̄дӣсу вийа сан̇гхам̣ ва̄ на̄дийатӣти еттха на̄дийанам̣ на̄ма на̄нуваттанамева̄ти а̄ха ‘‘на̄нуваттатӣ’’ти. таттха̄ти сан̇гха̄дӣсу. айам̣ та̄ва сам̣ва̄соти саха бхиккхӯ васанти еттха̄ти сам̣ва̄соти аттхена айам̣ екакамма̄ди сам̣ва̄со на̄ма. ‘‘саха айанабха̄вена̄’’тиимина̄ саха айанти паваттантӣти саха̄йа̄ти вачанаттхам̣ дассети. тети бхиккхӯ. йехи ча̄ти бхиккхӯхи ча. тасса̄ти уккхиттакасса. тена̄ти уккхиттакена. аттаноти уккхиттакасса̄ти. татийам̣.
4. чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падам̣
675. чатуттхе метхунара̄гена авассута̄ на̄дхиппета̄, ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄ва̄дхиппета̄ти а̄ха ‘‘ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄’’ти. ‘‘пурисапуггаласса̄’’типадам̣ на хаттхасаддена самбандхитаббам̣, гахан̣асадденева самбандхитаббанти дассенто а̄ха ‘‘йам̣ пурисапуггалена̄’’тиа̄ди. танти гахан̣ам̣, ‘‘хаттхаггахан̣а’’нти вуттавачанам̣ упалаккхан̣аматтамева̄ти а̄ха ‘‘ан̃н̃ампӣ’’тиа̄ди. таттха ‘‘ан̃н̃ампӣ’’ти хаттхагахан̣ато итарампи. апа̄ра̄джикаккхеттети уббхаккхаке адходжа̄н̣уман̣д̣але. асса̄ти ‘‘хаттхаггахан̣а’’нтипадасса. еттха̄ти ‘‘асаддхаммасса пат̣исеванаттха̄йа̄’’типаде. ка̄йасам̣сагготи ка̄йасам̣сагго ева. тена вуттам̣ ‘‘на метхунадхаммо’’ти. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. еттха̄ти ка̄йасам̣саггагахан̣е. са̄дхаканти н̃а̄пакам̣.
тисситтхийоти бхумматтхе четам̣ упайогавачанам̣. тӣсу иттхӣсӯти хи аттхо, тиссо иттхийо упагантва̄ти ва̄ йоджетаббо. есева найо паратопи. йам̣ метхунам̣ аттхи, там̣ на севети йоджана̄. на севети ча на севати. тика̄расса хи ека̄ро. тайо пурисети тӣсу пурисесу, те ва̄ упагантва̄. тайо ча анарийапан̣д̣акети тӣсу анарийасан̇кха̄тесу убхатобйан̃джанакесу ча пан̣д̣акесу ча, те ва̄ упагантва̄ти йоджана̄. на ча̄чаре метхунам̣ бйан̃джанасминти аттано нимиттасмим̣ метхунам̣ на ча а̄чарати. идам̣ ануломапа̄ра̄джикам̣ сандха̄йа вуттам̣. чхеджджам̣ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ти метхунадхаммака̄ран̣а̄ чхеджджам̣ сийа̄, па̄ра̄джикам̣ бхавеййа̄ти аттхо. кусалехӣти пан̃ха̄висаджджане чхекехи, чхекака̄мехи ва̄. айам̣ пан̃хо ат̣т̣хаваттхукам̣ сандха̄йа вутто.
пан̃ха̄висаджджанаттха̄йа чинтента̄нам̣ седамочанака̄ран̣атта̄ ‘‘седамочанага̄тха̄’’ти вутта̄. вируджджхатӣти ‘‘на метхунадхаммо’’ти вачанена ‘‘чхеджджам̣ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄’’ти вачанам̣ вируджджхати, на саметӣти аттхо. ити че вадеййа, на вируджджхати. касма̄? метхунадхаммасса пуббабха̄гатта̄ти йоджана̄. имина̄ метхунадхаммасса пуббабха̄габхӯто ка̄йасам̣саггова упача̄рена таттха метхунадхаммасаддена вутто, на двайам̣двайасама̄паттӣти дӣпети. хисаддо виттха̄раджотако. парива̄рейева вутта̄нӣти самбандхо. ван̣н̣а̄ван̣н̣оти суккависат̣т̣хи. дханамануппа̄да̄нанти сан̃чариттам̣. ‘‘имина̄ парийа̄йена̄’’ти имина̄ лесена самӣпӯпача̄рена̄ти аттхо. етенупа̄йена̄ти ‘‘хаттхаггахан̣ам̣ са̄дийеййа̄’’типаде вуттаупа̄йена. саббападесӯти саббесу ‘‘сан̇гха̄т̣икан̣н̣аггахан̣ам̣ са̄дийеййа̄’’тиа̄дӣсу падесу. апи ча̄ти екам̣сена, висесам̣ ваккха̄мӣти адхиппа̄йо. ‘‘евам̣на̄макам̣ т̣ха̄на’’нти имина̄ ‘‘иттхам̣на̄мам̣ имасса т̣ха̄насса̄’’ти вачанаттхам̣ дӣпети.
676. екантарика̄йа ва̄ти еттха ва̄саддена двантарика̄дӣнипи сан̇гайханти. йена тена̄ти йена ва̄ тена ва̄. двитичатуппан̃чачхаваттхӯни пеййа̄лавасена ва̄ ва̄саддена ва̄ гахетабба̄ни. апи ча̄ти кин̃ча бхиййо, ваттаббависесам̣ ваккха̄мӣти адхиппа̄йо. еттха̄ти ‘‘а̄паттийо десетва̄’’ти вачане. хӣти саччам̣. вуттанти парива̄ре вуттам̣. татра̄ти пуримавачана̄пеккхам̣. десита̄ а̄патти ган̣анӯпика̄ти йоджана̄. екам̣ ваттхум̣ а̄панна̄ йа̄ бхиккхунӣти йоджана̄. дхураниккхепам̣ катва̄ти ‘‘иман̃ча ваттхум̣, ан̃н̃ампи ча ваттхум̣ на̄паджджисса̄мӣ’’ти дхураниккхепам̣ катва̄. йа̄ пана саусса̄ха̄ва десетӣти йоджана̄ти. чатуттхам̣.
са̄дха̄ран̣а̄ти бхиккхунӣхи са̄дха̄ран̣а̄. еттха̄ти ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо’’тиа̄дивачане.
ити самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
бхиккхунивибхан̇ге па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.
2. сан̇гха̄дисесакан̣д̣ам̣
1. пат̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄пада-аттхайоджана̄
па̄ра̄джика̄нантарасса̄ти па̄ра̄джика̄нам̣ анантаре т̣хапитасса, сан̇гӣтасса ва̄, сан̇гха̄дисесакан̣д̣асса̄ти самбандхо. айам̣ ӣдиса̄ анутта̄наттхаван̣н̣ана̄ анутта̄на̄нам̣ пада̄нам̣ аттхасса ван̣н̣ана̄ да̄ни имасмим̣ка̄ле бхависсатӣти йоджана̄.
678. пат̣хаме удакам̣ васитам̣ аччха̄данам̣ анена катанти удоситоти вачанаттхена бхан̣д̣аса̄ла̄ удоситам̣ на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘удоситанти бхан̣д̣аса̄ла̄’’ти. еттха хи удасаддо удакапарийа̄йо. сам̣його на йуттойева. бхан̣д̣аса̄ла̄ти йа̄на̄дӣнам̣ бхан̣д̣а̄нам̣ т̣хапанаса̄ла̄. ачча̄вадатха̄ти еттха атӣтйӯпасагго атиккаманаттхо, а̄тйӯпасагго дха̄тваттха̄нуваттакоти а̄ха ‘‘атиккамитва̄ вадатха̄’’ти.
679. уссайавасена ваданам̣ уссайава̄до, сойева уссайава̄дика̄ти дассенто а̄ха ‘‘уссайава̄дика̄’’тиа̄ди. ‘‘ма̄нуссайавасена кодхуссайавасена̄’’ти имина̄ уссайабхедам̣ дассети. са̄ти уссайава̄дика̄. аттхатоти сарӯпато. еттха̄ти падабха̄джане. ад̣д̣анам̣ абхийун̃джанам̣ ад̣д̣оти катва̄ двиннам̣ джана̄нам̣ ад̣д̣о воха̄рика̄нам̣ виниччхайака̄ран̣ам̣ хоти, тасма̄ вуттам̣ ‘‘ад̣д̣оти воха̄рикавиниччхайо вуччатӣ’’ти, муддхаджататийаккхаройева. йанти ад̣д̣ам̣. йаттха̄ти йасмим̣ кисмим̣чи т̣ха̄не. двиннам̣ ад̣д̣ака̄рака̄нам̣ воха̄рам̣ джа̄нантӣти воха̄рика̄, аккхадасса̄, тесам̣. двӣсу джанесӯти ад̣д̣ака̄ракесу джанесу двӣсу. йо кочӣти ад̣д̣ака̄рако ва̄ ан̃н̃о ва̄ йо кочи.
еттха̄ти ‘‘екасса а̄рочетӣ’’тиа̄дивачане. йаттха каттхачӣти йам̣кин̃чи т̣ха̄нам̣ а̄гатепӣти самбандхо. атха̄ти паччха̄. са̄ти бхиккхунӣ. соти упа̄сако.
‘‘каппийака̄ракена̄’’типадам̣ ‘‘катха̄петӣ’’типаде ка̄ритакаммам̣. таттха̄ти каппийака̄ракаитаресу. воха̄рикехи катети самбандхо. гатигатанти чирака̄лапаттам̣. сутапуббанти пуббе сутам̣. атха̄ти сутапуббатта̄ ева. тети воха̄рика̄, дентӣти самбандхо.
пат̣хаманти саманубха̄санато пуббам̣. а̄паттӣти а̄паджджанам̣. етасса̄ти сан̇гха̄дисесасса. айам̣ хӣти айам̣ ева, ваккхама̄но ева̄ти аттхо. еттха̄ти падабха̄джане. саха ваттхуджджха̄ча̄ра̄ти ваттхуджджха̄ча̄рена саха, ва̄кйамева, на сама̄со. ваттхуджджха̄ча̄ра̄ти каран̣аттхе ниссаккавачанам̣ дат̣т̣хаббам̣. тена вуттам̣ ‘‘саха ваттхуджджха̄ча̄рена̄’’ти. бхиккхунинти а̄паттима̄паннам̣ бхиккхуним̣. сан̇гхатоти бхиккхунисан̇гхамха̄. анӣйасаддо хетукатта̄бхидха̄йакоти а̄ха ‘‘нисса̄ретӣти нисса̄ран̣ӣйо’’ти. бхиккхунисан̇гхато ниссарати, нисса̄рийати ва̄ анена̄ти нисса̄ран̣ӣйоти каран̣аттхопи йуттойева. таттха̄ти падабха̄джане. йанти сан̇гха̄дисесам̣. соти сан̇гха̄дисесо. падабха̄джанасса аттхо ка̄ран̣опача̄рена дат̣т̣хаббо. хӣти саччам̣. кеначӣти пуггалена, на нисса̄рӣйатӣти самбандхо. тена дхаммена каран̣абхӯтена, хетубхӯтена ва̄. соти дхаммо.
ад̣д̣ака̄ракамануссехи вуччама̄на̄ти йоджана̄. сайанти са̄мам̣. татоти гаманато, паранти самбандхо. бхиккхунийа̄ ва̄ катам̣ а̄рочетӯти йоджана̄.
дхаммиканти дхаммена сабха̄вена йуттам̣. йатха̄ти йена̄ка̄рена. танти а̄ка̄рам̣. таттха̄ти ‘‘анодисса а̄чиккхатӣ’’ти вачане.
дхутта̄дайоти а̄дисаддена чора̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. са̄ти а̄чиккхана̄. танти а̄чиккханам̣. тесанти га̄мада̄рака̄дӣнам̣. дан̣д̣анти дханадан̣д̣ам̣. гӣва̄ хотӣти ин̣ам̣ хоти. адхиппа̄йе сатипӣти йоджана̄. тасса̄ти ана̄ча̄рам̣ чарантасса.
кевалам̣ хӣти кеваламева. танти раккхам̣. ка̄ракети ана̄ча̄расса ка̄раке. теса+?нти ка̄рака̄нам̣.
тесанти харанта̄нам̣. ‘‘анаттхака̄мата̄йа̄’’ти имина̄ бхайа̄дина̄ вутте наттхи досоти дассети. хӣти ладдхадосаджотако. аттано вачанакарам̣…пе… ваттум̣ ват̣т̣атӣти аттано вачанам̣ а̄дийиссатӣти вутте вачанам̣ ана̄дийитва̄ дан̣д̣е гахитепи наттхи досо дан̣д̣агахан̣асса пат̣иккхиттатта̄. да̄сада̄сӣва̄пиа̄дӣнанти а̄дисаддена кхетта̄дайо сан̇гайханти.
вуттанайенева̄ти атӣтам̣ а̄раббха а̄чиккхане вуттанайена ева. ‘‘а̄йатим̣ акаран̣аттха̄йа̄’’ти имина̄ ана̄гатам̣ а̄раббха одисса а̄чиккханам̣ дассети. ‘‘кена евам̣ ката’’нти пуччха̄йа атӣте катапуббам̣ пуччхати. са̄пӣти писаддо вуттасампин̣д̣анаттхо. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.
воха̄рика̄ дан̣д̣ентӣти самбандхо. дан̣д̣ентӣти вадхадан̣д̣ена ча дханадан̣д̣ена ча а̄н̣ам̣ каронти.
йо ча̄йанти йо ча айам̣. бхиккхунӣнам̣ йо айам̣ найо вутто, есева найо бхиккхӯнампи найоти йоджана̄. ‘‘есева найо’’ти вуттавачанамева виттха̄ренто а̄ха ‘‘бхиккхунопи хӣ’’тиа̄ди. ‘‘татха̄’’тиимина̄ ‘‘одисса̄’’типадам̣ атидисати. те ча̄ти те ча воха̄рика̄. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄ти. пат̣хамам̣.
2. дутийасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
682. дутийе варитаббам̣ иччхитаббанти варам̣, тамева бхан̣д̣анти варабхан̣д̣анти дассенто а̄ха ‘‘махаггхабхан̣д̣а’’нти. ‘‘мутта̄’’тиа̄дина̄ тасса сарӯпам̣ дассети.
683. а̄пуббо локасаддо абхимукхам̣ локанаттхо хоти, упуббо уддхам̣ локанаттхо, опуббо адхо локанаттхо, випуббо ито чито ча вӣтихаран̣алоканаттхо, апапуббо а̄пуччханаттхо. идха пана апапуббатта̄ а̄пуччханаттхоти а̄ха ‘‘ана̄пуччхитва̄’’ти. маллаган̣а бхат̣ипутта ган̣а̄дикантиа̄дӣсу маллаган̣о на̄ма на̄ра̄йанабхаттико ган̣о. бхат̣ипуттаган̣о на̄ма кума̄рабхаттико ган̣о. а̄дисаддена ан̃н̃ампи га̄манигаме ануса̄ситум̣ саматтхам̣ ган̣ам̣ сан̇ган̣ха̄ти. атха ва̄ маллаган̣оти маллара̄джӯнам̣ ган̣о. те хи ган̣ам̣ катва̄ кусина̄ра̄йам̣ раджджам̣ ануса̄санти, те сандха̄йа вуттам̣ ‘‘маллаган̣о’’ти. бхат̣ипуттаган̣оти личчхавиган̣о парийа̄йантарена вутто. личчхавира̄джӯнан̃хи пуббара̄джа̄но бхат̣ина̄макасса джат̣иласса путта̄ хонти, тесам̣ вам̣се паватта̄ етарахи личчхавира̄джа̄нопи бхат̣ипутта̄ти вуччанти. джат̣ило пана ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о путте надисотена вуйхама̄не надито уддхаритва̄ аттано ассаме путтам̣ катва̄ бхаран̣атта̄ посанатта̄ бхат̣ӣти вуччати, тасса путтатта̄ личчхавиган̣о бхат̣ипуттоти вуччати. тепи ган̣ам̣ катва̄ веса̄лийам̣ раджджам̣ ануса̄санти, там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘бхат̣ипуттаган̣о’’ти. дхаммаган̣о на̄ма са̄санадхаммабхаттико ган̣о. гандхикасен̣ӣти гандхака̄ра̄нам̣ самаджа̄тика̄нам̣ сиппика̄нам̣ ган̣о. дуссикасен̣ӣти дуссака̄ра̄нам̣ самаджа̄тика̄нам̣ песака̄ра̄нам̣ ган̣о. а̄дисаддена таччхакасен̣ираджакасен̣иа̄дайо сан̇гайханти. йаттха йаттха̄ти йасмим̣ йасмим̣ т̣ха̄не. хӣти саччам̣. те ева̄ти ган̣а̄дайо ева. пуна тети ган̣а̄дайо. иданти ‘‘ган̣ам̣ ва̄’’тиа̄дивачанам̣. еттха̄ти ра̄джа̄дӣсу. сан̇гха̄пуччханамева падха̄нака̄ран̣анти а̄ха ‘‘бхиккхунисан̇гхо а̄пуччхитаббова̄’’ти. каппагатиканти каппам̣ гаччхатӣти каппагата̄, са̄ ева каппагатика̄, там̣.
кеначи каран̣ӣйена кхан̣д̣асӣмам̣ агантва̄ кеначи каран̣ӣйена бхиккхунӣсу пакканта̄сӯти йоджана̄. нисситакапариса̄йа̄ти антева̄сикапариса̄йа. вут̣т̣ха̄пентийа̄ти упасампа̄дентийа̄ти. дутийам̣.
3. татийасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
692. татийе дутийена па̄дена атиккантаматтети самбандхо. париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма гхарӯпача̄рато пат̣хамалед̣д̣упа̄то. сан̇кхепато вуттаматтхам̣ виттха̄рато дассенто а̄ха ‘‘апи четтха̄’’тиа̄ди. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. упача̄ре ва̄ти апариккхиттасса га̄масса париккхепа̄рахат̣т̣ха̄не ва̄. татоти га̄мантарато, кхан̣д̣апа̄ка̄рена ва̄ ватичхиддена ва̄ пависитунти самбандхо.
самбаддха̄ вати етесанти самбаддхаватика̄, две га̄ма̄. виха̄ранти бхиккхунивиха̄рам̣. тато пана га̄матоти тато итарага̄мато пана, никкханта̄йа бхиккхунийа̄ т̣ха̄таббанти самбандхо. усса̄ран̣а̄ ва̄ти манусса̄нам̣ усса̄ран̣а̄ ва̄.
джана̄ти га̄мабходжака̄ джана̄. екам̣ га̄манти йам̣кин̃чи иччхитам̣ екам̣ га̄мам̣. татоти га̄мато. ‘‘касма̄’’ти има̄йа пуччха̄йа ‘‘вихарато екам̣ га̄мам̣ гантум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вачанасса ка̄ран̣ам̣ пуччхати. ‘‘виха̄расса чатуга̄маса̄дха̄ран̣атта̄’’тиимина̄ висаджджанена там̣ пуччхам̣ висаджджети.
йаттха̄ти йассам̣ надийам̣. уттарантийа̄ екадван̇гуламаттампи антарава̄сако темийати, са̄ надӣ на̄ма̄ти йоджана̄. йатха̄ нивасийама̄на̄йа тиман̣д̣алапат̣иччха̄данам̣ хоти, евам̣ ниваттха̄йа̄ти йоджана̄. бхиккхунийа̄ уттарантийа̄ антарава̄сакоти самбандхо. йаттха каттхачӣти йасмим̣ кисмим̣чи т̣ха̄не. ‘‘сетуна̄ гаччхати, ана̄паттӣ’’тиимина̄ падаса̄ уттарантийа̄ ева а̄паттӣти дассети. уттаран̣ака̄лети надито уттаран̣ака̄ле. а̄ка̄сагамананти иддхийа̄ гаманам̣. а̄дисаддена хаттхипит̣т̣хиа̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. аккамантийа̄ти атиккамантийа̄. еттха̄ти двӣсу тӣсу бхиккхунӣсу. ориматӣрамева̄ти апа̄ратӣрамева. тамева тӣранти ориматӣрамева. паччуттаратӣти пат̣иниваттитва̄ уттарати.
курума̄на̄ бхиккхунӣ каротӣти йоджана̄. асса̄ти бхиккхунийа̄ аджа̄нантийа̄ ева ча̄ти самбандхо, ана̄даре четам̣ са̄мивачанам̣. атха пана̄ти атхасаддо йадипарийа̄йо, кирийа̄падена йоджетаббо. атха аччхати, атха на отаратӣти аттхо. аччхатӣти васати. хӣти саччам̣. идха̄ти ‘‘ека̄ ва̄ раттим̣ виппавасеййа̄’’типаде.
евам̣ вутталаккхан̣амева̄ти евам̣ абхидхаммапарийа̄йена вутталаккхан̣амева. там̣ панетанти там̣ пана аран̃н̃ам̣. тенева̄ти а̄паннахетуна̄ ева. ат̣т̣хакатха̄йанти маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣. бхиккхунӣсу пависантӣсӯти самбандхо, ниддха̄ран̣аттхе четам̣ бхуммавачанам̣. еттха̄ти дассанӯпача̄расаванӯпача̄ресу. йаттха ока̄се т̣хитам̣ дутийика̄ пассати, со ока̄со дассанӯпача̄ро на̄ма̄ти йоджана̄. са̄н̣ипа̄ка̄рантарика̄пӣти са̄н̣ипа̄ка̄рена бйавахика̄пи. йаттха ока̄се т̣хита̄…пе… саддам̣ сун̣а̄ти, со ока̄со саванӯпача̄ро на̄ма̄ти йоджана̄. маггамӯл̣хасаддена̄ти магге мӯл̣ха̄нам̣ саддена. дхаммассавана̄рочанасаддена̄ти дхаммассаванаттха̄йа а̄рочана̄нам̣ саддена. маггамӯл̣хасаддена садда̄йантийа̄ саддам̣ сун̣а̄ти вийа ча дхаммассавана̄рочанасаддена садда̄йантийа̄ саддам̣ сун̣а̄ти вийа ча ‘‘аййе’’ти садда̄йантийа̄ саддам̣ сун̣а̄тӣти йоджана̄. садда̄йантийа̄ти саддам̣ каронтийа̄. на̄мадха̄ту хеса̄. еварӯпети ‘‘маггамӯл̣хасаддена вийа̄’’тиа̄дина̄ вутте еварӯпе.
титтха̄йатанам̣ сан̇канта̄ ва̄ти титтхӣнам̣ ва̄сат̣т̣ха̄нам̣ сан̇канта̄ ва̄. имина̄ ‘‘паккхасан̇канта̄’’ти еттха паккхасаддасса пат̣ипаккхава̄чакатта̄ тена са̄санапат̣ипаккха̄ титтхийа̄ ева гахетабба̄ти дассети. титтхийа̄ хи са̄санасса пат̣ипаккха̄ хонтӣти. татийам̣.
4. чатуттхасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
694. чатуттхе па̄дасса т̣хапанакам̣ пӣт̣хам̣ па̄дапӣт̣хам̣. па̄дасса т̣хапанака̄ катхалика̄ па̄дакатхалика̄ти дассенто а̄ха ‘‘па̄дапӣт̣хам̣ на̄ма̄’’тиа̄ди. анан̃н̃а̄йа̄ти еттха йака̄ро тва̄паччайасса ка̄рийоти а̄ха ‘‘аджа̄нитва̄’’ти. неттха̄раваттети уккхепанӣйакаммато ниттхаран̣ака̄ран̣е ватте. ‘‘ваттама̄на’’нтиимина̄ ‘‘ваттанти’’нти еттха антапаччайам̣ найена дассетӣти. чатуттхам̣.
5. пан̃чамасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
701. пан̃чаме ‘‘екато авассуте’’ти еттха хет̣т̣ха̄ вуттанайена ‘‘екато’’ти са̄ман̃н̃ато вуттепи бхиккхунийа̄ ева гахетаббабха̄ван̃ча топаччайасса чхат̣т̣хуттхе паваттабха̄ван̃ча авассубхападе бха̄ваттхан̃ча дассетум̣ вуттам̣ ‘‘бхиккхунийа̄ авассутабха̄во дат̣т̣хаббо’’ти. етанти ‘‘бхиккхунийа̄ авассутабха̄во’’ти вачанам̣. танти авачанам̣. па̄л̣ийа̄ти има̄йа сиккха̄падапа̄л̣ийа̄ти. пан̃чамам̣.
6. чхат̣т̣хасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
705. чхат̣т̣хе йато тванти еттха ка̄ран̣аттхе топаччайоти а̄ха ‘‘йасма̄’’ти. касса̄ хонтӣти уййоджика̄уййоджита̄су касса̄ бхиккхунийа̄ хонтӣти йоджана̄. на детӣти уййоджика̄ уййоджита̄йа на дети. на пат̣игган̣ха̄тӣти уййоджита̄ уййоджика̄йа хаттхато на пат̣игган̣ха̄ти. пат̣иггахо тена на виджджатӣти тенева ка̄ран̣ена уййоджика̄йа хаттхато уййоджита̄йа пат̣иггахо на виджджати. а̄паджджати гарукам̣, на лахуканти евам̣ сантепи уййоджика̄ гарукамева сан̇гха̄дисеса̄паттим̣ а̄паджджати, на лахукам̣. тан̃ча̄ти там̣ а̄паджджанан̃ча. парибхогапаччайа̄ти уййоджика̄йа парибхогасан̇кха̄та̄ ка̄ран̣а̄ти айам̣ га̄тха̄йаттхо.
итарисса̄ пана̄ти уййоджита̄йа пана бхиккхунийа̄. пат̣хамасиккха̄падети пан̃чамасиккха̄паде. пан̃чамасиккха̄падан̃хи имина̄ сиккха̄падена йугал̣абха̄вена садисатта̄ имам̣ упа̄да̄йа пат̣хаманти вуттанти. чхат̣т̣хам̣.
7. саттамасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
709. саттаме йа̄вататийакападаттхоти ‘‘йа̄вататийака’’нти учча̄ритасса падасса аттхо ведитабботи самбандхоти. саттамам̣.
8. ат̣т̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
715. ат̣т̣хаме кисмим̣чидева адхикаран̣ети ниддха̄ран̣ӣйасса ниддха̄ран̣асамуда̄йена авина̄бха̄вато а̄ха ‘‘чатунна’’нти. касма̄ пана ниддха̄ран̣асамуда̄йаниддха̄ран̣ӣйабха̄вена вуттам̣, нану падабха̄джане чатта̄рипи адхикаран̣а̄ни вутта̄нӣти а̄ха ‘‘падабха̄джане пана̄’’тиа̄дӣти. ат̣т̣хамам̣.
9. навамасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
723. наваме сам̣сат̣т̣хасаддо миссапарийа̄йоти а̄ха ‘‘миссӣбхӯта̄’’ти. ‘‘анануломена̄’’тиимина̄ ‘‘анануломикена̄’’ти еттха икасаддо сваттхоти дассети. кот̣т̣анан̃ча пачанан̃ча гандхаписанан̃ча ма̄ла̄гантханан̃ча. а̄дисаддена ан̃н̃епи анануломике ка̄йике сан̇ган̣ха̄ти. са̄сана̄харан̣ан̃ча пат̣иса̄санахаран̣ан̃ча сан̃чариттан̃ча. а̄дисаддена ан̃н̃епи анануломике ва̄часике сан̇ган̣ха̄ти. ета̄санти бхиккхунӣнам̣. силокоти йасоти. навамам̣.
10. дасамасан̇гха̄дисесасиккха̄падам̣
727. дасаме ева̄ча̄ра̄ти еттха ниггахиталопавасена сандхӣти а̄ха ‘‘евам̣а̄ча̄ра̄’’ти. ‘‘йа̄дисо’’тиа̄дина̄ евам̣саддасса нидассана̄дӣсу (абхидха̄наппадӣпика̄йам̣ 1186 га̄тха̄йам̣) ека̄дасасу аттхесу упаматтхам̣ дассети. саббаттха̄ти ‘‘евам̣садда̄ евам̣силока̄’’ти саббесу падесу. ун̃н̃а̄йа̄ти еттха ока̄равипарӣто ука̄роти а̄ха ‘‘аван̃н̃а̄йа̄’’ти. ‘‘нӣчам̣ катва̄ джа̄нана̄йа̄’’ти имина̄ авасаддо нӣчаттхо, н̃а̄дха̄ту авабодханаттхоти дассети. ‘‘парибхаван̃н̃а̄йа̄’’ти ваттаббе уттарападалопавасена ‘‘парибхавена̄’’ти вуттанти а̄ха ‘‘парибхавитва̄ джа̄нанена̄’’ти. аккхантийа̄ти еттха саханакхантийева̄дхиппета̄, нева ануломакханти, на дит̣т̣хиниджджха̄наккхантӣти дассенто а̄ха ‘‘асаханата̄йа̄’’ти. вебхассийа̄ти еттха висесена бха̄сети обха̄сетӣти вибха̄со а̄нубха̄во, вибха̄со имасса сан̇гхасса аттхӣти вибхассо сан̇гхо, бахваттхе ча атисайаттхе ча сапаччайо хоти. касма̄? мантупаччайаттхатта̄ ‘‘ломасо’’тиа̄дӣсу (джа̄. 1.14.57) вийа, бахуа̄нубха̄во атисайаа̄нубха̄во сан̇гхоти вуттам̣ хоти, сам̣йогапаратта̄ а̄ка̄расса рассо. вибхассасса бха̄во вебхассийам̣, бахуа̄нубха̄во атисайаа̄нубха̄войева. ити имаматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘балавабхассабха̄вена̄’’ти. таттха балаваити падена мантуаттхе паваттасса саппаччайасса бахваттхан̃ча атисайаттхан̃ча дассети, бха̄ваити падена н̣ийапаччайасса бха̄ваттхам̣, енаити падена ниссаккавачанасса каран̣аттхе паваттабха̄вам̣ дассети. тамеваттхама̄викаронто а̄ха ‘‘аттано балаваппака̄санена̄’’ти. таттха аттаноти аттасан̇кха̄тасса сан̇гхасса. балаваппака̄санена̄ти бахуа̄нубха̄ваппака̄санена, атисайаа̄нубха̄ваппака̄санена ва̄. балаваппака̄санам̣ на̄ма аттхато паресам̣ самутра̄санамева̄ти а̄ха ‘‘самутра̄санена̄ти аттхо’’ти. дуббалабха̄вена̄ти еттха бха̄ваитипадена н̣йапаччайасса бха̄ваттхам̣, енаитипадена ниссаккавачанасса каран̣аттхам̣ дассетӣти дат̣т̣хаббам̣. саббаттха̄ти ‘‘ун̃н̃а̄йа̄’’тиа̄дӣсу саббесу падесу. часаддо луттаниддит̣т̣хоти а̄ха ‘‘евам̣ самуччайаттхо дат̣т̣хаббо’’ти. вивиччатха̄ти еттха вӣтйӯпасагго вина̄саддаттхо, вичадха̄ту саттаттхоти а̄ха ‘‘вина̄ хотха̄’’ти. дасамам̣.
анантара̄ паккхипитва̄ти самбандхо. маха̄вибхан̇гато а̄харита̄ни има̄ни тӣн̣и сиккха̄пада̄нӣти йоджана̄. нава пат̣хама̄паттика̄ ведитабба̄ти самбандхо. саббепи дхамма̄ти йоджана̄. еттха̄ти ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо’’тиа̄дипа̄т̣хе. там̣ пана̄ти паккхама̄наттам̣ пана̄ти.
ити самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
бхиккхунивибхан̇ге
саттарасакаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.
3. ниссаггийакан̣д̣ам̣
1. пат̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄пада-аттхайоджана̄
тим̣са ниссаггийа̄ йе дхамма̄ бхиккхунӣнам̣ бхагавата̄ пака̄сита̄, тесам̣ дхамма̄нам̣ да̄ни имасмим̣ ка̄ле айам̣ сам̣ван̣н̣ана̄ккамо бхаватӣти йоджана̄.
733. пат̣хаме а̄маттика̄пан̣анти еттха а̄маттасаддо бха̄джанапарийа̄йоти а̄ха ‘‘бха̄джана̄нӣ’’ти. бха̄джана̄ни хи аманти парибхун̃джитаббабха̄вам̣ гаччхантӣти ‘‘аматта̄нӣ’’ти вуччанти. аматта̄ни виккин̣антӣти ‘‘а̄маттика̄’’ти вачанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘та̄нӣ’’тиа̄ди. тесанти а̄маттика̄нам̣. там̣ ва̄ти а̄маттика̄пан̣ам̣ ва̄.
734. ‘‘саннидхи’’нти имина̄ сам̣нипуббо чисаддо учинанаттхоти дассети. хисаддо висесаджотако. таттха̄ти маха̄вибхан̇ге. идха̄ти бхиккхунивибхан̇ге.
идампӣти идам̣ сиккха̄падампи. писаддо маха̄вибхан̇гасиккха̄падам̣ апеккхатӣти. пат̣хамам̣.
2. дутийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
738. дутийе ахатачол̣а̄нампи седамала̄дикилинне вирӯпатта̄ ‘‘джин̣н̣ачол̣а̄’’ти вуттам̣. ‘‘апи аййа̄хӣ’’тиимина̄ ‘‘апа аййа̄хӣ’’типадавибха̄гам̣ ниваттети.
740. саббампи етам̣ чӣваранти йоджана̄. евам̣ пат̣иладдханти евам̣ ниссаджджитва̄ ладдхам̣. йатха̄да̄нейева̄ти йатха̄ да̄йакехи диннам̣, тасмим̣ да̄нейева упанетаббам̣, ака̄лачӣварейева паккхипитаббанти аттхоти. дутийам̣.
3. татийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
743. татийе хандасаддо вавассаггаттхе нипа̄тоти а̄ха ‘‘ханда̄ти ган̣ха̄’’ти. бахӯни ниссаггийа̄нӣти самбандхо. сам̣харитва̄ти висум̣ висум̣ сан̇гхаритва̄ти. татийам̣.
4. чатуттханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
748. чатуттхе кин̣а̄ти анена̄ти кайанти вачанаттхена мӯлам̣ кайам̣ на̄ма̄ти а̄ха ‘‘мӯлена̄’’ти. са̄ти тхуллананда̄, а̄ха кира̄ти самбандхо. н̃а̄дха̄туйа̄ авабодханаттхато ан̃н̃ампи н̃а̄дха̄туйа̄ йа̄чанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘йа̄читва̄ ва̄’’ти.
752. йанти саббитела̄ди. тан̃н̃ева̄ти саббитела̄димева. йамаканти саббим̣ саха телена йугал̣ам̣ катва̄. веджджена̄ти бхисаккена. со хи а̄йуббедасан̇кха̄там̣ виджджам̣ джа̄на̄тӣти веджджоти ча роган̃ча тасса нида̄нан̃ча бхесаджджан̃ча видати джа̄на̄тӣтипи веджджоти ча вуччати. татоти веджджена вуттака̄ран̣а̄. каха̄пан̣асса̄ти каха̄пан̣ена, а̄бхатанти самбандхоти. чатуттхам̣.
5. пан̃чаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
753. пан̃чаме са̄ти сиккхама̄на̄. айанти сиккхама̄на̄. аддха̄ти екам̣сена. ‘‘чета̄петва̄’’ти еттха читисаддо джа̄нанаттхоти а̄ха ‘‘джа̄на̄петва̄’’ти. пан̃чамам̣.
6. чхат̣т̣ханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
758. чхат̣т̣хе чхандам̣ уппа̄детва̄ гахитам̣ чхандаканти вачанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘чхандака’’нтиа̄ди. дхаммакиччанти пун̃н̃акаран̣ӣйам̣. дхаммасаддо хеттха пун̃н̃ава̄чако. йанти ваттхум̣. паресанти аттана̄ ан̃н̃есам̣. ‘‘ета’’нти ‘‘чхандака’’нти етам̣ на̄мам̣. ‘‘ан̃н̃ассаттха̄йа диннена̄’’тиимина̄ ан̃н̃асса аттхо ан̃н̃адаттхо, дака̄ро падасандхикаро, тадаттха̄йа динно ан̃н̃адаттхикоти вачанаттхам̣ дассети. ‘‘ан̃н̃ам̣ уддиситва̄ диннена̄’’тиимина̄ ан̃н̃ам̣ уддиситва̄ диннам̣ ан̃н̃уддисиканти вачанаттхам̣ дассети. ‘‘сан̇гхасса париччаттена̄’’ти имина̄ сан̇гхасса париччатто сан̇гхикоти вачанаттхам̣ дассети.
762. йадаттха̄йа̄ти йесам̣ чӣвара̄дӣнам̣ аттха̄йа. йасаддена сама̄сабха̄вато пуббе ниггахита̄гамо хоти. танти чӣвара̄дикам̣. тумхехӣти да̄йаке сандха̄йа вуттам̣. упаддавесӯти дуббхиккха̄диупасаггесу. йам̣ ва̄ там̣ ва̄ти чӣварам̣ ва̄ ан̃н̃е ва̄ пин̣д̣апа̄та̄дикети йам̣ ва̄ там̣ ва̄ти. чхат̣т̣хам̣.
7. саттаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
764. саттаме сан̃н̃а̄чикена̄ти еттха сам̣саддасса сайаматтхе паваттибха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘сайам̣ йа̄читакена̄’’ти. етадева̄ти ‘‘сан̃н̃а̄чикена̄’’ти падамева. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄падети. саттамам̣.
8. ат̣т̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
769. ат̣т̣хаме ган̣асса̄ти бхиккхуниган̣асса. имина̄ ‘‘маха̄джаникена̄’’ти еттха бхиккхуниган̣ова маха̄джаноти адхиппетоти дӣпетӣти. ат̣т̣хамам̣.
9. наваманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
774. наваме итоти имасма̄ ат̣т̣хамасиккха̄падато. адхикатаранти атирекатаранти. навамам̣.
10. дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
778. дасаме ‘‘винассатӣ’’тиимина̄ ‘‘ундрийатӣ’’ти еттха удидха̄туйа̄ нассанаттхам̣ дассети дха̄тӯнаманекаттхатта̄. парипататӣти паригалитва̄ патати. имина̄ нассана̄ка̄рам̣ дассети. еттакамева̄ти етам̣ парима̄н̣ам̣ двипадамева̄ти. дасамам̣.
11. ека̄дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
784. ека̄дасаме гарупа̄вуран̣ам̣ на̄ма сӣтака̄ле па̄вуран̣аваттханти дассенто а̄ха ‘‘сӣтака̄ле па̄вуран̣а’’нти. сӣтака̄ле хи манусса̄ тхӯлапа̄вуран̣ам̣ па̄рупанти. ‘‘чатуккам̣сапарама’’нти еттха кам̣сасаддо бхун̃джанапатте ча суван̣н̣а̄дилохависесе ча чатукаха̄пан̣е ча̄ти тӣсу аттхесу диссати, идха пана чатукаха̄пан̣е ваттатӣти дассенто а̄ха ‘‘кам̣со на̄ма чатуккаха̄пан̣ико хотӣ’’ти. чатуккам̣сасан̇кха̄там̣ парамам̣ имасса̄ти чатуккам̣сапарамам̣, сол̣асакаха̄пан̣аггханакам̣ па̄вуран̣анти аттхоти. ека̄дасамам̣.
12. два̄дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣
789. два̄дасаме лахупа̄вуран̣ам̣ на̄ма ун̣хака̄ле па̄вуран̣аваттханти дассенто а̄ха ‘‘ун̣хака̄ле па̄вуран̣а’’нти. ун̣хака̄ле хи манусса̄ сукхумапа̄вуран̣ам̣ па̄рупантӣти. два̄дасамам̣.
ниссаггийа̄нам̣ тим̣сабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘маха̄вибхан̇ге’’тиа̄ди. чӣвараваггато апанетва̄ти самбандхо. ан̃н̃адаттхика̄нӣти ан̃н̃адаттхикападена вутта̄ни сиккха̄пада̄ни. итӣти евам̣. екатопан̃н̃атта̄нӣти екассева пан̃н̃атта̄ни, убхатопан̃н̃атта̄нӣти убхайесам̣ пан̃н̃атта̄ни. еттха̄ти ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо’’тиа̄дивачанети.
ити самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
бхиккхунивибхан̇ге
тим̣сакаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.
4. па̄читтийакан̣д̣ам̣
1. ласун̣авагго
1. пат̣хамасиккха̄пада-аттхайоджана̄
тим̣сака̄нантарам̣ тим̣сака̄нам̣ анантаре ка̄ле чхасат̣т̣хисатасан̇гаха̄ чхауттарасат̣т̣хиадхикасатехи сиккха̄падехи сан̇гахита̄ йе дхамма̄ сан̇гӣтика̄рехи сан̇гӣта̄, да̄ни имасмим̣ ка̄ле тесампи дхамма̄нам̣ айам̣ ван̣н̣ана̄ хотӣти йоджана̄.
793. таттха̄ти тесу чхасат̣т̣хисатасан̇гахесу сиккха̄падесу, пат̣хамасиккха̄падети самбандхо. ‘‘две тайо’’ти еттха ва̄саддо луттаниддит̣т̣хоти а̄ха ‘‘две ва̄ тайо ва̄’’ти. пхот̣алакети канде, мин̃дже ва̄. етанти ‘‘ган̣д̣ике’’ти етам̣ на̄мам̣. ‘‘пама̄н̣а’’нтиимина̄ маттасаддо пама̄н̣аттхова, на аппаттхо, на̄пи авадха̄ран̣аттхоти дассети. ласун̣анти сетаван̣н̣амӯлам̣ маха̄кандам̣. маха̄кандо хи бйан̃джанасампа̄ка̄дӣсу а̄магандха̄нам̣ абхибхаванатта̄ ласӣйати кантӣйатӣти ласун̣анти вуччати.
суван̣н̣ахам̣сайонинти суван̣н̣амайена паттена йуттам̣ хам̣сайоним̣. джа̄тиссароти джа̄тим̣ бхавам̣ сарати джа̄на̄тӣти джа̄тиссаро. атха̄ти джа̄тиссарасса ниппханнатта̄. ниппханнаттхо хи атхасаддо. пуббасинехена̄ти пуббе мануссабхаве бха̄витена синехена. та̄санти паджа̄патийа̄ ча тиссаннам̣ дхӣтара̄нан̃ча. там̣ пана̄ти паттам̣ пана.
795. магадхесӯти магадхарат̣т̣хе т̣хитесу джанападесу. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. идха̄ти ‘‘ласун̣ам̣ кха̄деййа̄’’типаде. тампӣти ма̄гадхакампи. ган̣д̣икаласун̣амева̄ти ган̣д̣о пхот̣о етассаттхӣти ган̣д̣икам̣. ган̣д̣асаддо хи пхот̣апарийа̄йо, бахуттхе икапаччайо. бахуган̣д̣икаласун̣анти хи вуттам̣ хоти. ган̣д̣асаддо хи пхот̣е ча каполе ча̄ти двӣсу аттхесу ваттати, идха пана пхот̣е ваттатӣти дат̣т̣хаббам̣. поттхакесу пана от̣т̣хаджена чатуттхаккхарена па̄т̣хо аттхи, со вӣмам̣ситва̄ гахетаббо. бахӯсу хи пуббапоттхакесу кан̣т̣хаджо татийаккхаро ча от̣т̣хаджо чатуттхаккхаро ча̄ти две аккхара̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париваттитва̄ тит̣т̣ханти. на екадвитимин̃джаканти екамин̃джо палан̣д̣уко на хоти, двимин̃джо бхан̃джанако на хоти, тимин̃джо харитако на хотӣти аттхо. курундийам̣ пана вуттанти самбандхо. сан̇кха̄дитва̄ти дантехи чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ катва̄.
797. палан̣д̣укоти сукандако еко ласун̣ависесо. бхан̃джанака̄дӣни локасан̇кетопадесато дат̣т̣хабба̄ни. хӣти саччам̣. тасса̄ти ча̄паласун̣асса. сабха̄венева̄ти сӯпасампа̄ка̄дим̣ вина̄ аттано сабха̄вато ева. танти ма̄гадхакам̣, паккхипитунти самбандхо. хӣти саччам̣. йаттха каттхачӣти йесу кесучӣти. пат̣хамам̣.
2. дутийасиккха̄падам̣
799. дутийе сам̣дассанам̣ ба̄дхати ниседхети асмим̣ т̣ха̄нети самба̄дханти вачанаттхена пат̣иччханнока̄со самба̄дхо на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘пат̣иччханнока̄се’’ти. убхо упакаччхака̄ти две ба̄хумӯла̄. те хи упари йам̣кин̃чи ваттхум̣ качати бандхати еттха̄ти упакаччхака̄ти вуччанти. муттакаран̣анти пасса̄вамагго. со хи муттам̣ кароти анена̄ти муттакаран̣анти вуччати. ломо каттӣйати чхиндӣйати има̄йа̄ти каттари, та̄йа ва̄, сут̣т̣ху дал̣хам̣ ломам̣ д̣ам̣сатӣти сан̣д̣а̄со, сойева сан̣д̣а̄сако, тена ва̄, кхурати ломам̣ чхиндатӣти кхуро, тена ва̄ сам̣хара̄пентийа̄ти самбандхо. сам̣хара̄пентийа̄ти апанентийа̄ти. дутийам̣.
3. татийасиккха̄падам̣
803. татийе муттакаран̣аталагха̄танети муттакаран̣асса талам̣ хананам̣ пахаран̣ам̣ муттакаран̣аталагха̄танам̣, тасмим̣ муттакаран̣аталагха̄тане нимиттабхӯте. та̄ва махантанти ативийа махантам̣. кесарена̄пӣти кин̃джаккхена̄пи. со хи ке джале сарати паваттатӣти кесароти вуччати.
805. ган̣д̣ам̣ ва̄ти пӣл̣акам̣ ва̄. ван̣ам̣ ва̄ти арум̣ ва̄ти. татийам̣.
4. чатуттхасиккха̄падам̣
806. чатуттхе ран̃н̃о ородха̄ ра̄джородха̄, пура̄н̣е ра̄джородха̄ пура̄н̣ара̄джородха̄ти вачанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘пура̄н̣е’’тиа̄ди. ‘‘гихибха̄ве’’ти имина̄ пура̄н̣ети еттха н̣апаччайасса сарӯпам̣ дассети. чира̄чиранти нипа̄тапат̣ирӯпакам̣. тена вуттам̣ ‘‘чирена чирена̄’’ти. ‘‘саккотха̄’’ти имина̄ катхам̣ тумхе ра̄гачиттам̣ пат̣иханитва̄ атта̄нам̣ дха̄ретха дха̄ретум̣ саккотха̄ти аттхам̣ дассети. ана̄рочитепӣти бхӯтато ана̄рочитепи.
807. джатуна̄ти ла̄кха̄йа. пат̣т̣хадан̣д̣акети пат̣убха̄вена т̣ха̄ти паваттатӣти пат̣т̣хо, сойева дан̣д̣о пат̣т̣хадан̣д̣о, тасса павесанам̣ пат̣т̣хадан̣д̣акам̣, тасмим̣ нимиттабхӯте. етанти ‘‘джатумат̣т̣хаке’’ти етам̣ вачананти. чатуттхам̣.
5. пан̃чамасиккха̄падам̣
810. пан̃чаме ‘‘атигамбхӣра’’нтипадам̣ кирийа̄висесананти а̄ха ‘‘атианто павесетва̄’’ти. ‘‘удакена дхованам̣ курума̄на̄’’ти имина̄ ‘‘удакасуддхика’’нтипадасса удакена суддхийа̄ каран̣анти аттхам̣ дассети.
812. дван̇гулапаббапараманти еттха две ан̇гула̄ни ча две пабба̄ни ча дван̇гулапаббам̣, уттарападе пуббападалопо. дван̇гулапаббам̣ парамам̣ пама̄н̣ам̣ етасса удакасуддхикасса̄ти дван̇гулапаббапарамам̣. виттха̄рато дван̇гулапарамам̣, гамбхӣрато двипаббапараманти вуттам̣ хоти. тена̄ха ‘‘виттха̄рато’’тиа̄ди. ан̇гулам̣ павесентийа̄ти самбандхо. хӣти саччам̣. ‘‘чатуннам̣ ва̄’’ти идам̣ уккат̣т̣хавасена вуттам̣, тин̣н̣ампи паббам̣ на ват̣т̣ати, чатуннам̣ пана пагева̄ти аттхоти. пан̃чамам̣.
6. чхат̣т̣хасиккха̄падам̣
815. чхат̣т̣хе бхаттасса виссаджджанам̣ бхаттависсагготи вутте бхаттакиччанти дассенто а̄ха ‘‘бхаттакичча’’нти. па̄нӣйасаддена па̄нӣйатха̄лакам̣ гахетаббам̣, видхӯпанасаддена бӣджанӣ гахетабба̄, упасаддо самӣпаттхоти саббам̣ дассенто а̄ха ‘‘екена хаттхена̄’’тиа̄ди. ‘‘ачча̄вадатӣ’’типадасса атиккамитва̄ вадана̄ка̄рам̣ дассети ‘‘пуббепӣ’’тиа̄дина̄.
817. ‘‘суддхаудакам̣ ва̄ хотӯ’’тиа̄дина̄ ‘‘па̄нӣйена̄’’ти вачанам̣ упалаккхан̣ам̣ на̄ма̄ти дассети. дадхиматтхӯти дадхиман̣д̣ам̣ дадхино са̄ро, дадхимхи пасаннодаканти вуттам̣ хоти. расоти маччхарасо мам̣сарасо. ‘‘антамасо чӣваракан̣н̣опӣ’’ти имина̄ ‘‘видхӯпанена̄’’ти вачанам̣ нидассанам̣ на̄ма̄ти дассети.
819. детӣти сайам̣ дети. да̄петӣти ан̃н̃ена да̄пети. убхайампӣти па̄нӣйавидхӯпанадвайампӣти. чхат̣т̣хам̣.
7. саттамасиккха̄падам̣
822. саттаме ‘‘пайогадуккат̣ам̣ на̄ма̄’’ти имина̄ хет̣т̣ха̄ вуттесу ат̣т̣хасу дуккат̣есу пуббапайогадуккат̣ам̣ дассети. на кевалам̣ пуббапайогадуккат̣ам̣ еттакамева, атха кхо ан̃н̃ампи баху хотӣти дассенто а̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. сан̇гхат̣т̣анесупӣти вилол̣анесупи. дантехи сан̇кха̄датӣти дантехи чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ кароти. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде, ан̃н̃а̄йа бхиккхунийа̄ ка̄ра̄петва̄ти самбандхо. ‘‘ан̃н̃а̄йа̄’’типадам̣ ‘‘вин̃н̃а̄петва̄’’ти паде ка̄ритакаммам̣. ма̄тарампӣти еттха писаддо ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джантийа̄ пагева̄ти дассети. та̄йа ва̄ти вин̃н̃а̄питабхиккхунийа̄ ва̄. танти а̄макадхан̃н̃ам̣. танти маха̄паччарийам̣ вуттавачанам̣. пубба̄паравируддханти пубба̄парато вируддхам̣. ‘‘ан̃н̃а̄йа…пе… дуккат̣амева̄’’ти пуббавачане дуккат̣амева вуттам̣, пуна ‘‘ан̃н̃а̄йа…пе… дуккат̣а’’нти ча паччхимавачане па̄читтийан̃ча дуккат̣ан̃ча вуттам̣, тасма̄ пубба̄паравируддханти вуттам̣ хоти. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.
823. лаббхама̄нам̣ а̄макадхан̃н̃анти самбандхо. ан̃н̃ам̣ ва̄ йам̣кин̃чӣти муггама̄са̄дӣхи ва̄ ла̄букумбхан̣д̣а̄дӣхи ва̄ ан̃н̃ам̣ йам̣кин̃чи тила̄дим̣ ва̄ти. саттамам̣.
8. ат̣т̣хамасиккха̄падам̣
824. ат̣т̣хаме ниббит̣т̣хара̄джабхат̣оти еттха уттарападасса чхат̣т̣хӣсама̄сан̃ча пуббападена ба̄хираттхасама̄сан̃ча дассенто а̄ха ‘‘ниббит̣т̣хо’’тиа̄ди. таттха ‘‘ран̃н̃о бхатӣ’’ти имина̄ ран̃н̃о бхат̣о ра̄джабхат̣оти чхат̣т̣хӣсама̄сам̣ дассети, ‘‘етена̄’’ти имина̄ ба̄хираттхасама̄сам̣. ниббит̣т̣хоти нивит̣т̣хо патит̣т̣ха̄питоти аттхо. кен̣ӣти ран̃н̃о да̄таббасса а̄йассетамадхивачанам̣. етена̄ти бра̄хман̣ена. татоти т̣ха̄нантарато. бхат̣асан̇кха̄та̄йа кен̣ийа̄ патхатта̄ ка̄ран̣атта̄ т̣ха̄нантарам̣ бхат̣апатханти а̄ха ‘‘там̣йева т̣ха̄нантара’’нти.
826. чатта̄рипи ваттхӯнӣти учча̄ра̄дӣни. па̄т̣екканти пат̣ивисум̣ екекамева. учча̄рам̣ ва̄тиа̄дӣсу ва̄саддена дантакат̣т̣ха̄дайопи гахетабба̄ти а̄ха ‘‘дантакат̣т̣ха…пе… па̄читтийамева̄’’ти. саббаттха̄ти саббесу учча̄ра̄дӣсӯти. ат̣т̣хамам̣.
9. навамасиккха̄падам̣
830. наваме ропимахаритат̣т̣ха̄нети ропимат̣т̣ха̄не ча харитат̣т̣ха̄не ча. ропийати асминти ропийам̣, там̣йева ропимам̣ йака̄расса мака̄рам̣ катва̄. ета̄нӣти учча̄ра̄дӣни. саббесанти бхиккхубхиккхунӣнам̣. йаттха пана̄ти йасмим̣ кхеттети. навамам̣.
10. дасамасиккха̄падам̣
835. дасаме сон̣д̣а̄ ва̄ти сура̄сон̣д̣а̄ ва̄. мороти майӯро. сувоти суко. маккат̣оти ва̄наро. а̄дисаддена саппа̄дайо сан̇ган̣ха̄ти, маккат̣а̄дайопи наччантӯти самбандхо. асам̣йатабхиккхӯнанти ва̄часикакамме асам̣йата̄нам̣ бхиккхӯнам̣, дхаммабха̄н̣акагӣтам̣ ва̄ хотӯти йоджана̄. тантийа̄ гун̣ена баддха̄ тантибаддха̄. ‘‘бхи’’нтисан̇кха̄то ра̄саддо етисса̄ти бхери. кут̣ена ката̄ бхери кут̣абхери, та̄йа ва̄дитам̣ кут̣абхерива̄дитам̣, там̣ ва̄. удакабхерӣти удакена паккхитта̄ бхери, та̄йа ва̄дитампи хотӯти самбандхо.
836. тесам̣йева̄ти йесам̣ наччам̣ пассати, тесам̣йева. йади пана наччагӣтава̄дите висум̣ висум̣ пассати сун̣а̄ти, па̄т̣екка̄ а̄паттийоти дассенто а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. ан̃н̃атоти ан̃н̃ато десато, пассатӣти самбандхо. ‘‘олокетва̄’’ти паде апеккхите упайогаттхе топаччайо хоти. ан̃н̃ам̣ олокетва̄ти хи аттхо. ан̃н̃ато ва̄денте пассатӣти йоджана̄. бхиккхунӣ на лабхатӣти самбандхо. ан̃н̃е ваттумпӣти самбандхо. упаха̄ранти пӯджам̣. упат̣т̣ха̄нанти па̄ричарийам̣. саббаттха̄ти саббесу сайам̣ начча̄дӣсу.
837. антара̄ра̄ме ва̄ти а̄ра̄масса антаре ва̄. бахиа̄ра̄ме ва̄ти а̄ра̄масса бахи ва̄. ан̃н̃ена ва̄ти сала̄кабхатта̄дӣхи ан̃н̃ена ва̄. та̄дисена̄ти йа̄дисо чора̄диупаддаво, та̄дисена̄ти. дасамам̣.
ласун̣авагго пат̣хамо.
2. андхака̄равагго
1. пат̣хамасиккха̄пада-аттхайоджана̄
839. андхака̄раваггасса пат̣хаме аппадӣпети упалаккхан̣авасена вуттатта̄ ан̃н̃епи а̄лока̄ гахетабба̄ти дассенто а̄ха ‘‘падӣпачандасӯрийааггӣсӯ’’тиа̄ди. асса̄ти ‘‘аппадӣпе’’типадасса.
841. нарахоасса̄да̄пеккха̄ хутва̄ ча расса̄дато ан̃н̃авихита̄ва хутва̄ ча̄ти йоджана̄. имина̄ ‘‘сантит̣т̣хати ва̄ саллапати ва̄’’ти паде кирийа̄висесанабха̄вам̣ дассети. да̄нена ва̄ нимиттабхӯтена, пӯджа̄йа ва̄ нимиттабхӯта̄йа мантетӣти йоджана̄ти. пат̣хамам̣.
2. дутийасиккха̄падам̣
842. дутийе идамева падам̣ на̄нанти самбандхоти. дутийам̣.