5. сахасеййасиккха̄падам̣

49. пан̃чаме мут̣т̣ха̄ сати етесанти мут̣т̣хассатӣ. наттхи сампаджа̄нам̣ етесанти асампаджа̄на̄. бхаван̇готин̣н̣ака̄лети ниддоккаманака̄ле.

50. ‘‘пакатийа̄’’ти падам̣ ‘‘дентӣ’’ти паде висесанам̣. те бхиккхӯ дентӣти самбандхо. ‘‘га̄равена̄’’ти падан̃ча ‘‘сиккха̄ка̄мата̄йа̄’’ти падан̃ча ‘‘дентӣ’’ти паде хету. сӣсасса упадха̄нам̣ уссӣсам̣, тасса карӣйате уссӣсакаран̣ам̣, там̣йева аттхо пайоджанам̣ уссӣсакаран̣аттхо, тадаттха̄йа. татра̄ти пуримавачана̄пеккхам̣, ‘‘сиккха̄ка̄мата̄йа̄’’ти вачанети аттхо. нидассананти сесо. атха ва̄ сиккха̄ка̄мата̄йа̄ти паччатте бхуммавачанам̣. ‘‘идамписса хоти сӣласми’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.195 а̄дайо) вийа. идампи сиккха̄ка̄мата̄йа айам̣ сиккха̄ка̄мата̄ сиккха̄ка̄мабха̄во хотӣти йоджана̄. еса найо ‘‘татридам̣ самантапа̄са̄дика̄йа самантапа̄са̄дикаттасми’’нтиа̄дӣсупи. бхиккхӯ кхипантӣти йоджана̄. танти а̄йасмантам̣ ра̄хулам̣. атха̄ти кхипанато паччха̄. иданти ваттху. саммун̃чаникачаварачхад̣д̣анака̄ни сандха̄йа вуттам̣. тена̄йасмата̄ ра̄хулена па̄титам̣ ну кхоти йоджана̄. со пана̄йасма̄ гаччхатӣти самбандхо. апарибхога̄ ан̃н̃есанти ан̃н̃ехи на парибхун̃джитабба̄.

51. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. сайанам̣ сеййа̄, ка̄йапаса̄ран̣акирийа̄, сайанти еттха̄ти сеййа̄, ман̃чапӣт̣ха̄ди. тадубхайампи екасесена ва̄ са̄ман̃н̃аниддесена ва̄ екато катва̄ ‘‘сахасеййа’’нти вуттанти дассенто а̄ха ‘‘сеййа̄’’тиа̄ди. таттха̄ти двӣсу сеййа̄су. тасма̄ти йасма̄ две сеййа̄ дассита̄, тасма̄. ‘‘саббаччханна̄’’тиа̄дина̄ лаккхан̣ам̣ вуттанти йоджана̄. па̄кат̣авоха̄ранти локе видитам̣ вачанам̣. дуссакут̣ийанти дуссена чха̄дитакут̣ийам̣. ат̣т̣хакатха̄су йатха̄вутте пан̃чавидхаччхаданейева гайхама̄не ко досоти а̄ха ‘‘пан̃чавидхаччхаданейева̄’’тиа̄ди. йам̣ пана сена̄санам̣ париккхиттанти самбандхо. па̄ка̄рена ва̄ти ит̣т̣хакасила̄да̄руна̄ ва̄. ан̃н̃ена ва̄ти килан̃джа̄дина̄ ва̄. ваттхенапӣти писаддо пагева ит̣т̣хака̄дина̄ти дассети. йасса̄ти сена̄санасан̇кха̄та̄йа сеййа̄йа. упарӣти ва̄ самантатоти ва̄ йоджана̄. екена два̄рена пависитва̄ саббапа̄са̄дасса вал̣ан̃джитаббатам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘екӯпача̄ро’’ти. сатагаббхам̣ ва̄ чатусса̄лам̣ екӯпача̄рам̣ хотӣти самбандхо. танти сена̄санасан̇кха̄там̣ сеййам̣.

таттха̄ти сена̄санасан̇кха̄та̄йам̣ сеййа̄йам̣. самбахула̄ са̄ман̣ера̄ саче хонти, еко бхиккху саче хотӣти йоджана̄. ‘‘са̄ман̣ера̄’’ти идам̣ пачча̄саннавасена вуттам̣, упалаккхан̣авасена ва̄ ан̃н̃ехипи сахасеййа̄нам̣ а̄паттисамбхавато. тети са̄ман̣ера̄. саббесанти бхиккхӯнам̣. тасса̄ти са̄ман̣ерасса. есева найоти есо ева найо, на ан̃н̃о найоти аттхо. атха ва̄ есева найоти есо ива найо, есо ета̄дисо найо ива айам̣ найо дат̣т̣хабботи аттхо.

апи ча̄ти екам̣сена. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. чатукканти ека̄ва̄саека̄нупасампаннам̣, ека̄ва̄сана̄нупасампаннам̣, на̄на̄ва̄саека̄нупасампаннам̣, на̄на̄ва̄сана̄нупасампаннанти чатусамӯхам̣, чатупарима̄н̣ам̣ ва̄. йоти бхиккху. хисаддо виттха̄раджотако, там̣ вачанам̣ виттха̄райисса̄мӣти аттхо, виттха̄ро майа̄ вуччатети ва̄. девасиканти дивасе дивасе. н̣икапаччайо хи виччхаттхава̄чако. йопи сахасеййам̣ каппети, тасса̄пи а̄паттӣти йоджетаббо. татра̄ти ‘‘тираччха̄нагатена̄пӣ’’ти вачане.

‘‘апада̄нам̣ ахимаччха̄, двипада̄нан̃ча куккут̣ӣ;

чатуппада̄нам̣ маджджа̄рӣ, ваттху па̄ра̄джикассима̄’’ти. (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.55);

имам̣ га̄тхам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘вуттанайенева̄’’ти. тасма̄ти йасма̄ ведитаббо, тасма̄. годха̄ти кун̣д̣о. бил̣а̄лоти а̄кхубхуджо. ман̇гусоти накуло.

асамбаддхабхиттикасса катапа̄са̄дасса̄ти йоджана̄. тула̄ти еттха тула̄ на̄ма тхамбха̄на, мупари даккхин̣уттаравиттха̄равасена т̣хапито да̄рувисесо тхалати тхамбхесу патит̣т̣ха̄тӣти катва̄. та̄ пана хет̣т̣химапариччхедато тиссо, уккат̣т̣хапариччхедена пана пан̃часаттанава̄дайо. на̄нӯпача̄ре па̄са̄дети самбандхо.

ва̄л̣асан̇гха̄т̣а̄дӣсӯти ва̄л̣арӯпам̣ дассетва̄ катесу сан̇гха̄т̣а̄дӣсу. а̄дисаддена тулам̣ сан̇ган̣ха̄ти. еттха ча сан̇гха̄т̣о на̄ма тула̄на, мупари пуббапаччхима̄йа̄мавасена т̣хапито кат̣т̣хависесо самма̄ гхат̣енти еттха гопа̄насйа̄дайоти катва̄. те пана тайо хонти. ниббакосаббхантарети чхаданакот̣иаббхантаре. париман̣д̣алам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄ сена̄санам̣ хотӣти самбандхо. татра̄ти тасмим̣ сена̄сане. апариччхинно габбхасса упача̄ро етесанти апариччхиннагаббхӯпача̄ра̄ саббагаббха̄, те пависантӣти аттхо. нипанна̄нам̣ бхиккхӯнанти йоджана̄. татра̄ти тасмим̣ памукхе. памукхасса саббаччханнатта̄, саббапариччханнатта̄ ча а̄паттим̣ каротӣти йоджана̄. нану памукхе чханнамева аттхи, но париччханнанти а̄ха ‘‘габбхапариккхепо’’тиа̄ди. хӣти саччам̣.

йам̣ пана андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттанти самбандхо. джагатӣти патхавийа̄ ча мандира̄линдаваттхусса ча на̄маметам̣. идха пана мандира̄линдаваттхусан̇кха̄та̄ бхӯбхеда̄ гахита̄. таттха̄ти андхакат̣т̣хакатха̄йам̣. касма̄ па̄л̣ийа̄ на саметӣти а̄ха ‘‘дасахаттхуббедха̄пӣ’’тиа̄ди. хӣти йасма̄. таттха̄ти андхакат̣т̣хакатха̄йам̣. йепи маха̄па̄са̄да̄ хонтӣти йоджана̄. тесупӣти маха̄па̄са̄десупи.

судха̄чхаданаман̣д̣апасса̄ти еттха ‘‘судха̄’’ти идам̣ упалаккхан̣авасена вуттам̣ йена кеначи чхаданаман̣д̣апасса̄пи адхиппетатта̄. ман̣д̣ам̣ вуччати сӯрийарасми, там̣ па̄ти раккхати, тато ва̄ джананти ман̣д̣апам̣. нану екӯпача̄рам̣ хоти па̄ка̄расса чхиддатта̄ти а̄ха ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. вал̣ан̃джанаттха̄йа ева̄ти евака̄ро йоджетаббо. тена̄ха ‘‘на вал̣ан̃джанӯпаччхеданаттха̄йа̄’’ти. атха ва̄ ‘‘саддантараттха̄поханена саддо аттхам̣ вадатӣ’’ти (уда̄. ат̣т̣ха. 1; дӣ. ни. т̣и. 1.1; ма. ни. т̣ӣ. 1.мӯлапарийа̄йасуттаван̣н̣ана̄; сам̣. ни. т̣ӣ. 1.1.огхатаран̣асуттаван̣н̣ана̄; а. ни. т̣ӣ. 1.1.рупа̄диваггаван̣н̣ана̄) вуттатта̄ ‘‘на вал̣ан̃джанӯпаччхеданаттха̄йа̄’’ти вуттам̣. кава̄т̣анти еттха два̄рамева адхиппетам̣ парийа̄йена вуттатта̄, асати ча два̄ре кава̄т̣асса̄бха̄вато. сам̣варан̣авиваран̣ака̄ле кавати саддам̣ каротӣти кава̄т̣ам̣.

татра̄ти ‘‘екӯпача̄ратта̄’’ти вачане. йасса̄ти парава̄дино. ануйого сийа̄ти йоджана̄. идха̄ти имасмим̣ сахасеййасиккха̄паде, вуттанти самбандхо. таттха̄ти пихитадва̄ре габбхе. соти парава̄дӣ. саббаччханнатта̄ а̄патти ити вуттети йоджана̄. есева найо ‘‘саббапариччханната̄ на хотӣ’’ти еттха̄пи. пачча̄гамиссатӣти пати а̄гамиссати, пуна а̄гамиссатӣти аттхо.

бйан̃джанаматтенева̄ти ‘‘саббаччханна̄’’тиа̄диаккхарападаматтенева, на аттхавасена. ‘‘еван̃ча сатӣ’’ти имина̄ абйа̄питадосам̣ дассети. татоти ана̄паттито, париха̄йеййа̄ти самбандхо. тасма̄ти йасма̄ анийатесу вуттам̣, тасма̄. таттха̄ти анийатесу. идха̄пӣти имасмим̣ сиккха̄падепи. йам̣ йанти сена̄санам̣. саббаттха̄ти саббесу сена̄санесу, сахасеййа̄патти хотӣти самбандхо.

53. двӣсу ат̣т̣хакатха̄ва̄десу маха̄ат̣т̣хакатха̄ва̄дова йуттоти со паччха̄ вутто.

имина̄пӣти сенамбаман̣д̣апена̄пи. етанти джагатийа̄ апариккхиттатам̣. йатха̄ти йам̣саддаттхо татийантанипа̄то, йена сенамбаман̣д̣апена̄ти аттхоти. пан̃чамам̣.