5. па̄читтийакан̣д̣ам̣

1. муса̄ва̄дасиккха̄пада-аттхайоджана̄

кхуддака̄нанти сукхума̄паттипака̄сакатта̄ аппака̄нам̣, ган̣анато ва̄ пачуратта̄ бахука̄нам̣. йесам̣ сиккха̄пада̄нанти самбандхо. ‘‘йеса’’нти падам̣ ‘‘сан̇гахо’’ти паде са̄мйаттхачхат̣т̣хӣ. сан̇гахӣйате сан̇гахо. ‘‘навахи ваггехӣ’’типадам̣ ‘‘сан̇гахо, суппатит̣т̣хито’’ти пададвайе каран̣ам̣. да̄нӣти ка̄лава̄чако саттамйантанипа̄то ида̄ни-парийа̄йо, имасмим̣ ка̄лети аттхо. тесанти кхуддака̄нам̣, айам̣ ван̣н̣ана̄ти самбандхо. бхаватӣти еттха ти-саддо екам̣саттхе ана̄гатака̄лико хоти ‘‘нирайам̣ нӯна гаччха̄ми, еттха ме наттхи сам̣сайо’’тиа̄дӣсу (джа̄. 2.22.331) вийа. кин̃ча̄петтха хи йатха̄ екам̣сава̄чако нӯнасаддо аттхи, на евам̣ ‘‘бхаватӣ’’ти паде, аттхато пана айам̣ ван̣н̣ана̄ нӯна бхависсатӣти аттхо гахетаббо. атха ва̄ авассамбха̄вийаттхе ана̄гатака̄лава̄чако хоти ‘‘дхувам̣ буддхо бхава̄маха’’нтиа̄дӣсу (бу. вам̣. 2.109-114) вийа. ка̄ман̃хеттха йатха̄ авассамбха̄вийаттхава̄чако дхувасаддо аттхи, на евам̣ ‘‘бхаватӣ’’ти паде, аттхато пана дхувам̣ бхависсати айам̣ ван̣н̣ана̄ти аттхо гахетабботи дат̣т̣хаббам̣.

1. ‘‘таттха̄’’ти падам̣ ‘‘муса̄ва̄даваггасса̄’’ти паде ниддха̄ран̣асамуда̄йо, тесу навасу ваггесӯти аттхо. пат̣хамасиккха̄падети ва̄, тесу кхуддакесу сиккха̄падесӯти аттхо. сакйа̄нам̣ путтоти бхагинӣхи сам̣ва̄сакаран̣ато локамарийа̄дам̣ чхиндитум̣, джа̄тисамбхедато ва̄ раккхитум̣ саккун̣антӣти сакйа̄. са̄каванасан̣д̣е нагарам̣ ма̄пентӣти ва̄ сакйа̄, пуббара̄джа̄но. тесам̣ вам̣се бхӯтатта̄ етарахипи ра̄джа̄но сакйа̄ на̄ма, тесам̣ путтоти аттхо. ‘‘буддхака̄ле’’ти падам̣ ‘‘паббаджим̣сӯ’’ти паде а̄дха̄ро. сакйакулато никкхамитва̄ти самбандхо. ‘‘ва̄даккхитто’’тйа̄дина̄ ва̄дена кхитто, ва̄дамхи ва̄ти аттхам̣ дассети. йатра йатра̄ти йассам̣ йассам̣ дит̣т̣хийам̣ паваттатӣти самбандхо. аваджа̄нитва̄ти пат̣иссавена вийогам̣ катва̄. авасаддо хи вийогаттхава̄чако. ‘‘ападжа̄нитва̄’’типи па̄т̣хо, пат̣ин̃н̃а̄там̣ апанӣтам̣ катва̄ти аттхо. досанти айуттидосам̣, саллаккхенто хутва̄ти самбандхо. катхенто катхентоти антасаддо ма̄насаддака̄рийо. катхийама̄но катхийама̄ноти хи аттхо. пат̣иджа̄нитва̄ти пат̣ин̃н̃а̄там̣ катва̄. а̄нисам̣санти ниддосам̣ гун̣ам̣. пат̣ипуббо чарасаддо пат̣иччха̄данаттхоти а̄ха ‘‘пат̣ичарати пат̣иччха̄детӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти вутте ‘‘аничча’’нти вадати. касма̄ти вутте ‘‘джа̄нитаббато’’ти вадати. йади евам̣ нибба̄нампи джа̄нитаббатта̄ аниччам̣ на̄ма сийа̄ти вутте аттано хетумхи досам̣ дисва̄ ахам̣ ‘‘джа̄нитаббато’’ти хетум̣ на вада̄ми, ‘‘джа̄тидхаммато’’ти пана вада̄ми. тайа̄ пана дуссутатта̄ евам̣ вуттанти ватва̄ ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичарати. ‘‘курундийа’’нти падам̣ ‘‘вутта’’нти паде а̄дха̄ро. етасса̄ти ‘‘рӯпам̣ аниччам̣ джа̄нитаббато’’ти вачанасса. татра̄ти курундийам̣. тасса̄ти пат̣иджа̄нана̄ваджа̄нанасса. ‘‘пат̣иччха̄данаттха’’нти падам̣ ‘‘бха̄сатӣ’’типаде сампада̄нам̣. ‘‘маха̄ат̣т̣хакатха̄йа’’нтипадам̣ ‘‘вутта’’нти паде а̄дха̄ро. ‘‘дива̄т̣т̣ха̄на̄дӣсӯ’’ти падам̣ упанетаббам̣. идам̣ ‘‘асукасмим̣ на̄мападесе’’ти паде ниддха̄ран̣асамуда̄йо.

3. самма̄ вадати анена̄ти сам̣ва̄данам̣, уджуджа̄тикачиттам̣, на сам̣ва̄данам̣ висам̣ва̄данам̣, ван̃чана̄дхиппа̄йавасаппаваттам̣ читтанти дассенто а̄ха ‘‘висам̣ва̄даначитта’’нти. ‘‘ва̄ча̄’’тйа̄дина̄ вачати ета̄йа̄ти ва̄ча̄ти аттхам̣ дассети. хӣти дал̣хӣкаран̣аджотакам̣, тадамина̄ саччанти аттхо. ‘‘ва̄ча̄йева̄’’ти падам̣ ‘‘бйаппатхо’’ти паде тулйаттхам̣, ‘‘вуччатӣ’’ти паде каммам̣. патхасаддапаратта̄ ва̄ча̄саддасса бйа̄десо като. суддхачетана̄ катхита̄ти самбандхо. там̣самут̣т̣хитасаддасахита̄ти та̄йа четана̄йа самут̣т̣хитена саддена саха паватта̄ четана̄ катхита̄ти йоджана̄.

‘‘ева’’нти падам̣ ‘‘дассетва̄’’ти паде нидассанам̣, каран̣ам̣ ва̄. ‘‘дассетва̄’’ти падам̣ ‘‘дассенто а̄ха̄’’ти пададвайе пуббака̄лакирийа̄. антети ‘‘ва̄ча̄’’тиа̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ пада̄нам̣ аваса̄не. ‘‘а̄ха̄’’ти еттха ваттама̄на-тивачанасса ака̄ро паччуппаннака̄лава̄чакена ‘‘ида̄нӣ’’ти падена йоджитатта̄. ‘‘таттха̄’’ти падам̣ ‘‘аттхо ведитаббо’’ти паде а̄дха̄ро. еттха̄ти ‘‘адит̣т̣хам̣ дит̣т̣хам̣ ме’’тиа̄дӣсу. ‘‘па̄л̣ийа’’нти падам̣ ‘‘десана̄ ката̄’’ти паде а̄дха̄ро. нисситавин̃н̃а̄н̣авасена аватва̄ ниссайапаса̄давасена ‘‘чаккхуна̄ дит̣т̣ха’’нти вуттанти а̄ха ‘‘ол̣а̄рикенева̄’’ти.

4. тасса̄ти ‘‘тӣха̄ка̄рехӣ’’тиа̄дивачанасса. ‘‘аттхо’’ти падам̣ ‘‘ведитаббо’’ти паде каммам̣. хӣти висесаджотакам̣, висесам̣ катхайисса̄мӣти аттхо. таттха̄ти чатуттхапа̄ра̄джике. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде.

9. а̄дӣнампӣти писаддо сампин̣д̣анаттхо.

11. мандасаддо джал̣аттхава̄чакоти а̄ха ‘‘мандатта̄ джал̣атта̄’’ти. йо пана ан̃н̃ам̣ бхан̣атӣти самбандхо. ‘‘са̄ман̣ерена̄’’ти падам̣ ‘‘вутто’’ти паде катта̄. аписаддо пуччха̄ва̄чако, ‘‘пасситтха̄’’ти падена йоджетаббо, апи пасситтха̄ти аттхо. ‘‘адит̣т̣хам̣ дит̣т̣хам̣ ме’’тиа̄дивачанато ан̃н̃а̄ пӯран̣акатха̄пи та̄ва аттхӣти дассенто а̄ха ‘‘ан̃н̃а̄ пӯран̣акатха̄ на̄ма хотӣ’’ти. аппата̄йа ӯнасса аттхасса пӯран̣авасена паватта̄ катха̄ пӯран̣акатха̄. еса̄ пӯран̣акатха̄ на̄ма ка̄ти а̄ха ‘‘еко’’тиа̄ди. еса̄ хи га̄ме аппакампи телам̣ ва̄ пӯвакхан̣д̣ам̣ ва̄ пасситва̄ ва̄ лабхитва̄ ва̄ бахукам̣ катва̄ пӯран̣авасена катхитатта̄ пӯран̣акатха̄ на̄ма. бахука̄ни тела̄ни ва̄ пӯве ва̄ пассантопи лабхантопи аппакам̣ катва̄ ӯнавасена катхитатта̄ ӯнакатха̄пи аттхӣти сакка̄ ваттум̣. ат̣т̣хакатха̄су пана авуттатта̄ вӣмам̣ситва̄ гахетаббам̣. бахука̄йа пӯран̣асса аттхасса ӯнавасена паватта̄ катха̄ ӯнакатха̄ти виггахо ка̄табботи. пат̣хамам̣.

2. омасава̄да сиккха̄падам̣

12. дутийе масадха̄ту виджджханаттхе паваттати ‘‘омат̣т̣хам̣ уммат̣т̣ха’’нтиа̄дӣсу (сам̣. ни. ат̣т̣ха. 1.1.21) вийа̄ти дассенто а̄ха ‘‘омасантӣти овиджджхантӣ’’ти.

13. ‘‘идам̣ ваттху’’нти падам̣ ‘‘а̄харӣ’’ти паде каммам̣. нандитабботи нандо ван̣н̣абала̄ди, со етассаттхӣти нандӣ. виса̄ла̄ни маханта̄ни виса̄н̣а̄ни етассаттхӣти виса̄ло, нандӣ ча со виса̄ло чети нандивиса̄лоти вачанаттхам̣ дассети ‘‘нандивиса̄ло на̄ма̄’’тиа̄дина̄. соти нандивиса̄ло, ‘‘а̄ха̄’’ти паде катта̄. таттхева̄ти йун̃джитат̣т̣ха̄нейева. ахетукапат̣исандхика̄лепӣти пи-саддо ануггахаттхава̄чако, пагева двихетука тихетука пат̣исандхика̄лети аттхо. ‘‘тена ча̄’’ти чака̄расса авуттасампин̣д̣анаттхатта̄ ‘‘аттано каммена ча̄’’ти аттхам̣ сампин̣д̣етӣти а̄ха ‘‘аттано каммена ча̄’’ти. аттаноти нандивиса̄ласса.

15. еттха̄ти етиссам̣ падабха̄джанийам̣, ‘‘а̄ха̄’’ти паде а̄дха̄ро. ‘‘йасма̄’’ти падам̣ вибхаджитука̄мо’’ти паде хету. ат̣т̣хуппаттийам̣йева ‘‘хӣнена̄пӣ’’ти ватва̄ падабха̄джанийам̣ авуттатта̄ идам̣ вуттанти дат̣т̣хаббам̣. вен̣ука̄раджа̄тӣти вилӣвака̄раджа̄ти. неса̄даджа̄тӣти еттха кеват̣т̣аджа̄типи сан̇гахита̄.

пу вуччати карӣсам̣, там̣ кусати апанетӣти пуккусо. пуппхам̣ вуччати карӣсам̣, кусумам̣ ва̄, там̣ чхад̣д̣етӣти пуппхачхад̣д̣ако.

кут̣ати чхиндатӣти кот̣т̣хо, сойева кот̣т̣хако. йака̄рабхака̄ре екато йоджетва̄ ‘‘йабха̄’’ти йо аккосо аттхи, есо хӣно на̄ма аккосоти йоджана̄.

16. саббападесӯти на̄ма̄дӣсу саббападесу. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. аликанти асаччам̣, миччха̄ва̄чанти самбандхо. йопи вадатӣти йоджана̄.

26. парихаритва̄ти паримукхам̣ катханам̣ апанетва̄. давам̣ париха̄сам̣ ка̄метӣти давака̄мо, тасса бха̄во давакамйам̣, там̣йева давакамйата̄. анупасампаннанти еттха ака̄расса садисаттхамаггахетва̄ ан̃н̃аттхова гахетабботи а̄ха ‘‘т̣хапетва̄ бхиккху’’нтиа̄ди. йади хи садисаттхо бхавеййа, са̄ман̣ерова анупасампанно на̄ма сийа̄ сан̣т̣ха̄нена ча пурисабха̄вена ча садисатта̄, тасма̄ ан̃н̃аттхова гахетабботи дат̣т̣хаббам̣. саббасатта̄ти еттха саббасаддо анавасесаттхо мануссе упа̄да̄йа вачанаттхаджа̄нана̄джа̄нанапакатика̄нам̣ саббасатта̄нампи гахитатта̄.

35. аттхапуреккха̄ро на̄ма̄ти ведитабботи самбандхо. сиккха̄падамапеккхийа напум̣сакалин̇гавасена ‘‘кирийа’’нтиа̄ди вуттам̣. а̄паттимапеккхийа иттхилин̇гавасена ‘‘кирийа̄’’тиа̄ди вуттам̣. ваджджакаммасадда̄ сиккха̄падамапеккханта̄пи а̄патти, мапеккханта̄пи нийатанапум̣сакалин̇гатта̄ напум̣сака̄йева, тасма̄ те две а̄паттит̣т̣ха̄не на вутта̄ти дат̣т̣хаббанти. дутийам̣.

3. песун̃н̃асиккха̄падам̣

36. татийе ‘‘джа̄табхан̣д̣ана̄на’’нти ваттаббе агйа̄хитотиа̄дӣсу вийа висесанапаранипа̄тавасена ‘‘бхан̣д̣анаджа̄та̄на’’нти вуттанти а̄ха ‘‘сан̃джа̄табхан̣д̣ана̄на’’нти. ‘‘пуббабха̄го’’ти ватва̄ тасса сарӯпам̣ дассети ‘‘имина̄ ча имина̄ ча̄’’тиа̄дина̄. вируддхам̣ вадати етена̄ти вива̄до, вигга̄хикакатха̄, там̣ а̄панна̄ти вива̄да̄панна̄, тесам̣. писати сан̃чун̣н̣етӣти писун̣о, пуггало, тасса иданти песун̃н̃ам̣, вачананти аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘песун̃н̃анти писун̣ава̄ча’’нти.

37. бхиккхупесун̃н̃ети бхиккхӯнам̣ сантикам̣ упасам̣хат̣е песун̃н̃авачанети чхат̣т̣хӣсама̄со.

38. ‘‘дисва̄’’ти падам̣ ‘‘бхан̣антасса̄’’ти паде пуббака̄лакирийа̄, дассанам̣ хутва̄ти аттхо. татийам̣.

4. падасодхаммасиккха̄падам̣

44. чатуттхе пат̣имукхам̣ а̄дарена сун̣антӣти патисса̄, на патисса̄ аппатисса̄ти дассенто а̄ха ‘‘аппатиссава̄’’ти.

45. ‘‘падасо’’ти еттха со-паччайо виччхаттхава̄чакоти а̄ха ‘‘падам̣ пада’’нти. таттха̄ти тесу чатуббидхесу. падам̣ на̄ма идха аттхаджотакам̣ ва̄ вибхатйантам̣ ва̄ на хоти, атха кхо локийехи лаккхито га̄тха̄йа чатуттхам̣со па̄дова адхиппетоти а̄ха ‘‘паданти еко га̄тха̄па̄до’’ти. ану паччха̄ вуттападатта̄ дутийапа̄до анупадам̣ на̄ма. ану садисам̣ бйан̃джанам̣ анубйан̃джананти аттхам̣ дассети ‘‘анубйан̃джана’’нтиа̄дина̄. бйан̃джанасаддо пада-парийа̄йо. йам̣кин̃чи падам̣ анубйан̃джанам̣ на̄ма на хоти, пуримападена пана садисам̣ паччхимападамева анубйан̃джанам̣ на̄ма.

ва̄ченто хутва̄ нит̣т̣ха̄петӣти йоджана̄. ‘‘екамекам̣ пада’’нти падам̣ ‘‘нит̣т̣ха̄петӣ’’ти паде ка̄ритакаммам̣. ‘‘тхерена̄’’ти падам̣ ‘‘вутте’’ти паде катта̄, ‘‘екато’’ти паде сахаттхо. са̄ман̣еро апа̄пун̣итва̄ бхан̣атӣти самбандхо. маттамева̄ти еттха евасаддо маттасаддасса авадха̄ран̣аттхам̣ дассети, тена пака̄рам̣ пат̣иккхипати. ‘‘аничча’’нти ча ‘‘аничча̄’’ти ча двиннам̣ пада̄нам̣ сатипи лин̇гависесатте анубйан̃джанатта̄ а̄паттимоккхо наттхӣти а̄ха ‘‘анубйан̃джанаган̣ана̄йа па̄читтийа̄’’ти.

брахмаджа̄ла̄дӣнӣти еттха а̄дисаддена са̄ман̃н̃апхаласутта̄дӣни дӣгхасутта̄ни (дӣ. ни. 1.150 а̄дайо) сан̇гахита̄ни. часаддена огхатаран̣асутта̄дӣни сам̣йуттасутта̄ни (сам̣. ни. 1.1) ча читтапарийа̄да̄насутта̄дӣни ан̇гуттарасутта̄ни (а. ни. 1.2 а̄дайо) ча сан̇гахита̄ни. соти девата̄бха̄сито ведитабботи йоджана̄.

кин̃ча̄пи вадатӣти самбандхо. еттха ча кин̃ча̄писаддо гарахаттхава̄чако, панасаддо ануггахаттхава̄чако. мен̣д̣акамилиндапан̃хесӯти мен̣д̣акапан̃хе ча милиндапан̃хе ча. йанти суттам̣ вуттанти самбандхо. а̄рамман̣акатха̄ буддхикакатха̄ дан̣д̣акакатха̄ н̃а̄н̣аваттхукатха̄ти йоджетаббам̣ пеййа̄лавасена вуттатта̄. има̄йо пакаран̣а̄ни на̄ма̄ти ваданти. маха̄паччарийа̄дӣсу ватва̄ париггахитоти йоджана̄. йанти суттам̣.

48. татра̄ти ‘‘екато уддиса̄пенто’’ти вачане. уддиса̄пентӣти а̄чарийам̣ деса̄пенти бахукатта̄рамапеккхийа бахувачанавасена вуттам̣. техӣти упасампанна̄нупасампаннехи. двепӣти упасампанно ча анупасампанно ча.

упача̄ранти два̄дасахаттхӯпача̄рам̣. йесанти бхиккхӯнам̣. пала̄йанакагантханти париваджджетва̄ гаччхантам̣ пакаран̣ам̣. са̄ман̣еро ган̣ха̄тӣти йоджана̄.

опа̄тетӣти авапа̄тети, гал̣ита̄петӣти аттхо. суттепӣти веййа̄каран̣асуттепи. танти йебхуййена пагун̣агантхам̣. парисан̇кама̄нанти са̄раджджама̄нам̣. йам̣ пана вачанам̣ вуттанти самбандхо. кирийасамут̣т̣ха̄натта̄ти имасса сиккха̄падасса кирийасамут̣т̣ха̄натта̄ти. чатуттхам̣.

5. сахасеййасиккха̄падам̣

49. пан̃чаме мут̣т̣ха̄ сати етесанти мут̣т̣хассатӣ. наттхи сампаджа̄нам̣ етесанти асампаджа̄на̄. бхаван̇готин̣н̣ака̄лети ниддоккаманака̄ле.

50. ‘‘пакатийа̄’’ти падам̣ ‘‘дентӣ’’ти паде висесанам̣. те бхиккхӯ дентӣти самбандхо. ‘‘га̄равена̄’’ти падан̃ча ‘‘сиккха̄ка̄мата̄йа̄’’ти падан̃ча ‘‘дентӣ’’ти паде хету. сӣсасса упадха̄нам̣ уссӣсам̣, тасса карӣйате уссӣсакаран̣ам̣, там̣йева аттхо пайоджанам̣ уссӣсакаран̣аттхо, тадаттха̄йа. татра̄ти пуримавачана̄пеккхам̣, ‘‘сиккха̄ка̄мата̄йа̄’’ти вачанети аттхо. нидассананти сесо. атха ва̄ сиккха̄ка̄мата̄йа̄ти паччатте бхуммавачанам̣. ‘‘идамписса хоти сӣласми’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.195 а̄дайо) вийа. идампи сиккха̄ка̄мата̄йа айам̣ сиккха̄ка̄мата̄ сиккха̄ка̄мабха̄во хотӣти йоджана̄. еса найо ‘‘татридам̣ самантапа̄са̄дика̄йа самантапа̄са̄дикаттасми’’нтиа̄дӣсупи. бхиккхӯ кхипантӣти йоджана̄. танти а̄йасмантам̣ ра̄хулам̣. атха̄ти кхипанато паччха̄. иданти ваттху. саммун̃чаникачаварачхад̣д̣анака̄ни сандха̄йа вуттам̣. тена̄йасмата̄ ра̄хулена па̄титам̣ ну кхоти йоджана̄. со пана̄йасма̄ гаччхатӣти самбандхо. апарибхога̄ ан̃н̃есанти ан̃н̃ехи на парибхун̃джитабба̄.

51. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. сайанам̣ сеййа̄, ка̄йапаса̄ран̣акирийа̄, сайанти еттха̄ти сеййа̄, ман̃чапӣт̣ха̄ди. тадубхайампи екасесена ва̄ са̄ман̃н̃аниддесена ва̄ екато катва̄ ‘‘сахасеййа’’нти вуттанти дассенто а̄ха ‘‘сеййа̄’’тиа̄ди. таттха̄ти двӣсу сеййа̄су. тасма̄ти йасма̄ две сеййа̄ дассита̄, тасма̄. ‘‘саббаччханна̄’’тиа̄дина̄ лаккхан̣ам̣ вуттанти йоджана̄. па̄кат̣авоха̄ранти локе видитам̣ вачанам̣. дуссакут̣ийанти дуссена чха̄дитакут̣ийам̣. ат̣т̣хакатха̄су йатха̄вутте пан̃чавидхаччхаданейева гайхама̄не ко досоти а̄ха ‘‘пан̃чавидхаччхаданейева̄’’тиа̄ди. йам̣ пана сена̄санам̣ париккхиттанти самбандхо. па̄ка̄рена ва̄ти ит̣т̣хакасила̄да̄руна̄ ва̄. ан̃н̃ена ва̄ти килан̃джа̄дина̄ ва̄. ваттхенапӣти писаддо пагева ит̣т̣хака̄дина̄ти дассети. йасса̄ти сена̄санасан̇кха̄та̄йа сеййа̄йа. упарӣти ва̄ самантатоти ва̄ йоджана̄. екена два̄рена пависитва̄ саббапа̄са̄дасса вал̣ан̃джитаббатам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘екӯпача̄ро’’ти. сатагаббхам̣ ва̄ чатусса̄лам̣ екӯпача̄рам̣ хотӣти самбандхо. танти сена̄санасан̇кха̄там̣ сеййам̣.

таттха̄ти сена̄санасан̇кха̄та̄йам̣ сеййа̄йам̣. самбахула̄ са̄ман̣ера̄ саче хонти, еко бхиккху саче хотӣти йоджана̄. ‘‘са̄ман̣ера̄’’ти идам̣ пачча̄саннавасена вуттам̣, упалаккхан̣авасена ва̄ ан̃н̃ехипи сахасеййа̄нам̣ а̄паттисамбхавато. тети са̄ман̣ера̄. саббесанти бхиккхӯнам̣. тасса̄ти са̄ман̣ерасса. есева найоти есо ева найо, на ан̃н̃о найоти аттхо. атха ва̄ есева найоти есо ива найо, есо ета̄дисо найо ива айам̣ найо дат̣т̣хабботи аттхо.

апи ча̄ти екам̣сена. еттха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. чатукканти ека̄ва̄саека̄нупасампаннам̣, ека̄ва̄сана̄нупасампаннам̣, на̄на̄ва̄саека̄нупасампаннам̣, на̄на̄ва̄сана̄нупасампаннанти чатусамӯхам̣, чатупарима̄н̣ам̣ ва̄. йоти бхиккху. хисаддо виттха̄раджотако, там̣ вачанам̣ виттха̄райисса̄мӣти аттхо, виттха̄ро майа̄ вуччатети ва̄. девасиканти дивасе дивасе. н̣икапаччайо хи виччхаттхава̄чако. йопи сахасеййам̣ каппети, тасса̄пи а̄паттӣти йоджетаббо. татра̄ти ‘‘тираччха̄нагатена̄пӣ’’ти вачане.

‘‘апада̄нам̣ ахимаччха̄, двипада̄нан̃ча куккут̣ӣ;

чатуппада̄нам̣ маджджа̄рӣ, ваттху па̄ра̄джикассима̄’’ти. (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.55);

имам̣ га̄тхам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘вуттанайенева̄’’ти. тасма̄ти йасма̄ ведитаббо, тасма̄. годха̄ти кун̣д̣о. бил̣а̄лоти а̄кхубхуджо. ман̇гусоти накуло.

асамбаддхабхиттикасса катапа̄са̄дасса̄ти йоджана̄. тула̄ти еттха тула̄ на̄ма тхамбха̄на, мупари даккхин̣уттаравиттха̄равасена т̣хапито да̄рувисесо тхалати тхамбхесу патит̣т̣ха̄тӣти катва̄. та̄ пана хет̣т̣химапариччхедато тиссо, уккат̣т̣хапариччхедена пана пан̃часаттанава̄дайо. на̄нӯпача̄ре па̄са̄дети самбандхо.

ва̄л̣асан̇гха̄т̣а̄дӣсӯти ва̄л̣арӯпам̣ дассетва̄ катесу сан̇гха̄т̣а̄дӣсу. а̄дисаддена тулам̣ сан̇ган̣ха̄ти. еттха ча сан̇гха̄т̣о на̄ма тула̄на, мупари пуббапаччхима̄йа̄мавасена т̣хапито кат̣т̣хависесо самма̄ гхат̣енти еттха гопа̄насйа̄дайоти катва̄. те пана тайо хонти. ниббакосаббхантарети чхаданакот̣иаббхантаре. париман̣д̣алам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄ сена̄санам̣ хотӣти самбандхо. татра̄ти тасмим̣ сена̄сане. апариччхинно габбхасса упача̄ро етесанти апариччхиннагаббхӯпача̄ра̄ саббагаббха̄, те пависантӣти аттхо. нипанна̄нам̣ бхиккхӯнанти йоджана̄. татра̄ти тасмим̣ памукхе. памукхасса саббаччханнатта̄, саббапариччханнатта̄ ча а̄паттим̣ каротӣти йоджана̄. нану памукхе чханнамева аттхи, но париччханнанти а̄ха ‘‘габбхапариккхепо’’тиа̄ди. хӣти саччам̣.

йам̣ пана андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттанти самбандхо. джагатӣти патхавийа̄ ча мандира̄линдаваттхусса ча на̄маметам̣. идха пана мандира̄линдаваттхусан̇кха̄та̄ бхӯбхеда̄ гахита̄. таттха̄ти андхакат̣т̣хакатха̄йам̣. касма̄ па̄л̣ийа̄ на саметӣти а̄ха ‘‘дасахаттхуббедха̄пӣ’’тиа̄ди. хӣти йасма̄. таттха̄ти андхакат̣т̣хакатха̄йам̣. йепи маха̄па̄са̄да̄ хонтӣти йоджана̄. тесупӣти маха̄па̄са̄десупи.

судха̄чхаданаман̣д̣апасса̄ти еттха ‘‘судха̄’’ти идам̣ упалаккхан̣авасена вуттам̣ йена кеначи чхаданаман̣д̣апасса̄пи адхиппетатта̄. ман̣д̣ам̣ вуччати сӯрийарасми, там̣ па̄ти раккхати, тато ва̄ джананти ман̣д̣апам̣. нану екӯпача̄рам̣ хоти па̄ка̄расса чхиддатта̄ти а̄ха ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. вал̣ан̃джанаттха̄йа ева̄ти евака̄ро йоджетаббо. тена̄ха ‘‘на вал̣ан̃джанӯпаччхеданаттха̄йа̄’’ти. атха ва̄ ‘‘саддантараттха̄поханена саддо аттхам̣ вадатӣ’’ти (уда̄. ат̣т̣ха. 1; дӣ. ни. т̣и. 1.1; ма. ни. т̣ӣ. 1.мӯлапарийа̄йасуттаван̣н̣ана̄; сам̣. ни. т̣ӣ. 1.1.огхатаран̣асуттаван̣н̣ана̄; а. ни. т̣ӣ. 1.1.рупа̄диваггаван̣н̣ана̄) вуттатта̄ ‘‘на вал̣ан̃джанӯпаччхеданаттха̄йа̄’’ти вуттам̣. кава̄т̣анти еттха два̄рамева адхиппетам̣ парийа̄йена вуттатта̄, асати ча два̄ре кава̄т̣асса̄бха̄вато. сам̣варан̣авиваран̣ака̄ле кавати саддам̣ каротӣти кава̄т̣ам̣.

татра̄ти ‘‘екӯпача̄ратта̄’’ти вачане. йасса̄ти парава̄дино. ануйого сийа̄ти йоджана̄. идха̄ти имасмим̣ сахасеййасиккха̄паде, вуттанти самбандхо. таттха̄ти пихитадва̄ре габбхе. соти парава̄дӣ. саббаччханнатта̄ а̄патти ити вуттети йоджана̄. есева найо ‘‘саббапариччханната̄ на хотӣ’’ти еттха̄пи. пачча̄гамиссатӣти пати а̄гамиссати, пуна а̄гамиссатӣти аттхо.

бйан̃джанаматтенева̄ти ‘‘саббаччханна̄’’тиа̄диаккхарападаматтенева, на аттхавасена. ‘‘еван̃ча сатӣ’’ти имина̄ абйа̄питадосам̣ дассети. татоти ана̄паттито, париха̄йеййа̄ти самбандхо. тасма̄ти йасма̄ анийатесу вуттам̣, тасма̄. таттха̄ти анийатесу. идха̄пӣти имасмим̣ сиккха̄падепи. йам̣ йанти сена̄санам̣. саббаттха̄ти саббесу сена̄санесу, сахасеййа̄патти хотӣти самбандхо.

53. двӣсу ат̣т̣хакатха̄ва̄десу маха̄ат̣т̣хакатха̄ва̄дова йуттоти со паччха̄ вутто.

имина̄пӣти сенамбаман̣д̣апена̄пи. етанти джагатийа̄ апариккхиттатам̣. йатха̄ти йам̣саддаттхо татийантанипа̄то, йена сенамбаман̣д̣апена̄ти аттхоти. пан̃чамам̣.

6. дутийасахасеййасиккха̄падам̣

55. чхат̣т̣хе а̄гантука̄ васанти еттха̄ти а̄васатхо, а̄васатхо ча со ага̄ран̃чети а̄васатха̄га̄ранти дассенто а̄ха ‘‘а̄гантука̄нам̣ васана̄га̄ра’’нти. манусса̄нам̣ сантика̄ вачанам̣ сутва̄ти вачанасесо йоджетаббо. са̄т̣аканти уттараса̄т̣акам̣, ниваттхаваттхантипи ваданти. ачча̄гамма̄ти тва̄паччайантападасса самбандхам̣ дассетума̄ха ‘‘паватто’’ти. йатха̄ омасава̄дасиккха̄паде аккосетука̄мата̄йа кхаттийам̣ ‘‘чан̣д̣а̄ло’’ти вадато аликам̣ бхан̣атопи муса̄ва̄дасиккха̄падена ана̄патти, омасава̄дасиккха̄паденева а̄патти, евамидха̄пи ма̄туга̄мена саха сайато пат̣хамасахасеййасиккха̄падена ана̄патти, имина̄ва а̄паттӣти дат̣т̣хаббанти. чхат̣т̣хам̣.

7. дхаммадесана̄сиккха̄падам̣

60. саттаме маха̄два̄рети бахи т̣хите маха̄два̄ре. а̄гамма, пависитва̄ ва̄ васанат̣т̣ха̄натта̄ оварако а̄васатхо на̄ма̄ти а̄ха ‘‘оваракадва̄ре’’ти. суниггатена̄ти сут̣т̣ху бахи никкхамитва̄ гатена саддена. ‘‘ан̃н̃а̄ту’’нти падасса ‘‘на н̃а̄ту’’нти аттхам̣ пат̣иккхипанто а̄ха ‘‘а̄джа̄ниту’’нти. имина̄ нака̄равика̄ро аити нипа̄то на хоти, а̄ити упасагготи пана дассети. ‘‘вин̃н̃уна̄ пурисена̄’’ти еттакамева аватва̄ ‘‘пурисавиггахена̄’’ти ваданто мануссапурисавиггахам̣ гахетва̄ т̣хитена йаккхена петена тираччха̄нагатена саддхим̣ т̣хита̄йа ма̄туга̄масса десетум̣ на ват̣т̣атӣти дассети. на йаккхена̄ти йаккхена саддхим̣ т̣хита̄йа ма̄туга̄масса десетум̣ на ват̣т̣атӣти йоджана̄. еса найо ‘‘на петена, на тираччха̄нагатена̄’’ти еттха̄пи.

66. чхаппан̃чава̄ча̄хӣти еттха ‘‘пан̃ча̄’’ти ва̄ча̄силит̣т̣хавасена вуттам̣ кассачи пайоджанасса̄бха̄ва̄. таттха̄ти ‘‘чхаппан̃чава̄ча̄хӣ’’ти паде. еко га̄тха̄па̄до ека̄ ва̄ча̄ти ваданто чун̣н̣ийе вибхатйантам̣ екам̣ падам̣ ека̄ ва̄ча̄ на̄ма̄ти дассети, аттхаджотакападам̣ ва̄ ва̄кйападам̣ ва̄ на гахетаббам̣. ‘‘екам̣ падам̣ па̄л̣ито, пан̃ча ат̣т̣хакатха̄то’’ти имина̄ ‘‘две пада̄ни па̄л̣ито, чатта̄ри ат̣т̣хакатха̄то’’тиа̄динайопи гахетаббо. чхапада̄натиккамойева хи пама̄н̣ам̣. тасминти еттха сати вибхаттивипалла̄се лин̇гасса̄пи випалла̄со хоти ‘‘тасми’’нти пуллин̇гена вуттатта̄. сати ча вибхаттивипалла̄се ‘‘тасса̄’’ти иттхилин̇габха̄вена паватта̄. ‘‘ма̄туга̄масса̄’’ти нийатапуллин̇га̄пеккханасса асамбхавато аттхавасена ‘‘екисса̄’’ти иттхилин̇габха̄вена вуттам̣. имина̄ бхедалин̇ганиссито висесанависесйопи аттхӣти дассети. тумха̄канти ниддха̄ран̣асамуда̄йо. ‘‘сун̣а̄тха̄’’ти аватва̄ а̄бхогопи ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘пат̣хама’’нтиа̄ди. пат̣хаманти ча пат̣хамамева. тена вуттам̣ ‘‘на паччха̄’’ти. пут̣т̣хо хутва̄ бхиккху катхетӣти йоджана̄ти. саттамам̣.

8. бхӯта̄рочанасиккха̄падам̣

67. ат̣т̣хаме таттха̄ти чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄паде. идха̄ти бхӯта̄рочанасиккха̄паде. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. пайуттава̄ча̄ти паччайехи йутта̄ ва̄ча̄. татха̄ти тато гун̣а̄рочанака̄ран̣а̄, арийа̄ са̄дийим̣сӯти йоджана̄.

йатасадда̄нам̣ ниччасамбандхатта̄ вуттам̣ ‘‘йе’’тиа̄ди. саббепӣти путхуджджана̄рийа̄пи. бхӯтанти виджджама̄нам̣. касма̄ саббепи пат̣иджа̄ним̣су, нану арийехи аттано гун̣а̄нам̣ ана̄рочитатта̄ на пат̣иджа̄нитаббанти а̄ха ‘‘арийа̄нампӣ’’тиа̄ди. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. арийа̄нампи аббхантаре уттаримануссадхаммо йасма̄ бхӯто хоти, тасма̄ саббепи ‘‘бхӯтам̣ бхагава̄’’ти пат̣иджа̄ним̣сӯти йоджана̄. йасма̄ бха̄сито вийа хоти, тасма̄ти йоджана̄. арийа̄ пат̣иджа̄ним̣сӯти самбандхо. ана̄дӣнавадассиноти досасса адассанадхамма̄. техӣти арийехи, бха̄ситоти самбандхо. йам̣ пин̣д̣апа̄там̣ уппа̄десунти йоджана̄. ан̃н̃ети путхуджджана̄. саббасан̇га̄хикенева̄ти саббесам̣ путхуджджана̄рийа̄нам̣ сан̇гахан̣е паваттенева. сиккха̄падавибхан̇гепӣти сиккха̄падасса падабха̄джанийепи. таттха̄ти чатуттхапа̄ра̄джике. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде.

77. уттаримануссадхаммамева сандха̄йа вуттам̣, на сута̄дигун̣анти аттхо. антара̄ ва̄ти паринибба̄нака̄лато ан̃н̃асмим̣ ка̄ле ва̄. атикад̣д̣хийама̄нена̄ти атиниппӣл̣ийама̄нена. умматтакасса̄ти идам̣ пана̄ти еттха ити-саддо а̄дйаттхо. тена ‘‘кхиттачиттасса̄’’тиа̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. дит̣т̣хисампанна̄нанти маггапан̃н̃а̄йа, пхалапан̃н̃а̄йа ча сампанна̄нам̣. ана̄паттӣти па̄читтийа̄паттийа̄ ана̄патти на ваттабба̄, а̄паттийева хоти, тасма̄ ‘‘умматтакасса ана̄паттӣ’’ти на ваттаббанти адхиппа̄йоти. ат̣т̣хамам̣.

9. дут̣т̣хулла̄рочанасиккха̄падам̣

78. наваме татра̄ти тассам̣ ‘‘дут̣т̣хулла̄ на̄ма̄’’тиа̄дипа̄л̣ийам̣, та̄су ва̄ па̄л̣иат̣т̣хакатха̄су. вича̄ран̣а̄ти вӣмам̣сана̄. упасампаннасаддети упасампаннасаддаттхабха̄ве. еттха хи садде вуччама̄не авина̄бха̄вато саддена аттхопи вутто, вина̄пи бха̄вапаччайена бха̄ваттхасса н̃а̄таббатта̄ бха̄вопи гахетаббо, тасма̄ вуттам̣ ‘‘упасампаннасаддаттхабха̄ве’’ти. есева найо ‘‘дут̣т̣хулласадде’’ти еттха̄пи. етам̣ парима̄н̣ам̣ йасса̄ти етам̣, ‘‘тераса сан̇гха̄дисеса̄’’ти вачанам̣. етам̣ ева ваттаббам̣, на ‘‘чатта̄ри ча па̄ра̄джика̄нӣ’’ти иданти аттхо. таттха̄ти па̄л̣ийам̣. кассачи вимати бхавеййа, ким̣ бхавеййа̄ти йоджана̄. а̄паттим̣ а̄рочентена аккосантасса сама̄натта̄ вуттам̣ ‘‘евам̣ сатӣ’’тиа̄ди. па̄читтийамева ча̄ти часаддо бйатирекаттхо, на дуккат̣ам̣ а̄паджджатӣти аттхо. хӣти саччам̣. етанти па̄читтийа̄паджджанатам̣, ‘‘асуддхо хоти…пе… омасава̄дасса̄’’ти вачанам̣ ва̄, вуттанти самбандхо. еттха̄ти па̄л̣ийам̣. ат̣т̣хакатха̄чарийа̄вети еттха евака̄ро ат̣т̣ха̄найого, пама̄н̣анти еттха йоджетаббо, ка̄ран̣амева̄ти аттхо. тена вуттам̣ ‘‘на ан̃н̃а̄ вича̄ран̣а̄’’ти. атха ва̄ ан̃н̃а̄ти са̄мйаттхе паччаттавачанаметам̣, на ан̃н̃есам̣ вича̄ран̣а̄ пама̄н̣анти аттхо. еван̃хи сати евака̄ро т̣ха̄найогова. пуббепи ча̄ти гантха̄рамбхака̄лепи ча.

етанти ат̣т̣хакатха̄чарийа̄нам̣ пама̄н̣атам̣. сам̣вараттха̄йа ева, ана̄паджджанаттха̄йа ева ча анун̃н̃а̄танти йоджана̄. тена̄ха ‘‘на тасса’’тйа̄ди. тасма̄ти йасма̄ бхиккхубха̄во на̄ма на аттхи, тасма̄ сувуттамева̄ти самбандхо.

80. са̄ти бхиккхусаммути, сан̇гхена ка̄табба̄ти йоджана̄. каттхачӣти кисмин̃чи т̣ха̄не. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. ‘‘вуттатта̄’’ти падам̣ ‘‘ка̄табба̄’’ти паде хету. еса̄ти есо бхиккху. хитесита̄йа̄ти хитасса есита̄йа, аттхасса иччхата̄йа̄ти аттхо.

82. сеса̄нӣти а̄димхи пан̃часиккха̄падато сеса̄ни упари пан̃ча сиккха̄пада̄ни. асса̄ти анупасампаннасса. гхат̣етва̄ти самбандхам̣ катва̄ти. навамам̣.

10. патхавӣкхан̣анасиккха̄падам̣

86. дасаме бхагава̄ дассетӣти йоджана̄. еттха̄ти патхавийам̣. таттха̄ти тесу па̄са̄н̣а̄дӣсу. мут̣т̣хиппама̄н̣атоти кхат̣акапама̄н̣ато. са̄ти адад̣д̣хапатхавӣ. хаттхикуччхийанти евам̣на̄маке т̣ха̄не. екапаччхипӯрам̣ патхавинти самбандхо. тесам̣йева̄ти аппапам̣суаппаматтика̄пада̄нам̣ ева. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. етанти йебхуййенапа̄са̄н̣а̄дипан̃чакам̣. танти кусӣтам̣. а̄н̣а̄петва̄ти еттха ‘‘а̄н̣а песане’’ти дха̄тупа̄т̣хесу вуттатта̄ а̄н̣адха̄туйева песанасан̇кха̄там̣ хетваттхам̣ вадати, на н̣а̄пепаччайо, со пана дха̄тваттхейева ваттати. на хи тасса висум̣ вутто абхидхеййо аттхи дха̄тваттхато ан̃н̃асса абхидхеййасса̄бха̄ва̄. та̄ва̄ти пат̣хамам̣ па̄л̣имуттакавиниччхайасса, тато ва̄.

поккхарам̣ падумам̣ нетӣти поккхаран̣ӣ. ‘‘содхентехӣ’’ти падам̣ ‘‘уссин̃читум̣ апанету’’нти падесу бха̄вакатта̄. йоти ‘‘танукаддамо’’ти падена йоджетаббо. йо танукаддамоти хи аттхо. кут̣ехӣти гхат̣ехи. уссин̃читунти уккхипитва̄, уддхаритва̄ ва̄ син̃читум̣. татра̄ти суккхакаддаме, ‘‘йо’’ти паде авайавӣа̄дха̄ро. йоти суккхакаддамо.

тат̣анти кӯлам̣. удакаса̄манта̄ти удакасса самӣпе. омакачатума̄санти чатума̄сато ӯнакам̣. оват̣т̣ханти девена овасситам̣ хоти сачети йоджана̄. пататӣти тат̣ам̣ патати. удакейева̄ти пакатиудакейева. удакасса̄ти вассодакасса. таттха̄ти па̄са̄н̣апит̣т̣хийам̣. пат̣хамамева̄ти сон̣д̣икхан̣анато пат̣хамам̣ ева. удаке парийа̄дин̣н̣ети удаке суккхе. паччха̄ти удакапӯрато паччха̄. таттха̄ти сон̣д̣ийам̣. удакейева̄ти мӯлаудакейева. удаканти а̄гантукаудакам̣. аллӣйатӣти пит̣т̣хипа̄са̄н̣е лаггати. тампӣти сукхумараджампи. акатапаббха̄рети вал̣ан̃джена акате паббха̄ре. упачика̄хи вамӣйати, гхарагол̣ика̄дайо ва̄ сатте ваматӣти ваммико.

га̄вӣнам̣ кхуро кан̣т̣акасадисатта̄ гокан̣т̣ако на̄ма, тена чхинно каддамо ‘‘гокан̣т̣ако’’ти вуччати. аччхаданам̣ ва̄ винат̣т̣хаччхаданам̣ ва̄ пура̄н̣асена̄санам̣ хотӣти йоджана̄. татоти пура̄н̣асена̄санато, ган̣хитум̣ ват̣т̣атӣти самбандхо. авасесанти винат̣т̣хаччхаданато. авасесам̣ ит̣т̣хакам̣ ган̣ха̄ми ити сан̃н̃а̄йа̄ти йоджетаббо. тена̄ти ит̣т̣хака̄дина̄. йа̄ йа̄ти маттика̄. атинта̄ти аналла̄, акилинна̄ти аттхо.

тасминти маттика̄пун̃дже. сабботи сакало маттика̄пун̃джо. асса̄ти маттика̄пун̃джасса. ‘‘каппийака̄ракехӣ’’ти падам̣ ‘‘апана̄метва̄’’ти паде ка̄ритакаммам̣. касма̄ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘удакена̄’’тиа̄ди. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.

таттха̄ти маттика̄па̄ка̄ре. ан̃н̃ампӣти ман̣д̣апатхамбхато ан̃н̃ампи. тена ападесена̄ти тена па̄са̄н̣а̄дипават̣т̣аналесена.

пасса̄вадха̄ра̄йа̄ти муттасота̄йа. каттарайат̣т̣хийа̄ти каттарадан̣д̣ена. еттха хи каттарайати ан̇гапаччан̇га̄нам̣ ситхилабха̄вена ситхило хутва̄ бхаватӣти катва̄ каттаро вуччати джин̣н̣амануссо, тена екантато гахетаббатта̄ каттарена гахита̄ йат̣т̣хи, каттарасса йат̣т̣хӣти ва̄ катва̄ каттарайат̣т̣хи вуччати каттарадан̣д̣о. дантаджапат̣хамаккхарена саджджха̄йитаббо. вӣрийасампаггахан̣аттханти вӣрийасса сут̣т̣ху пагган̣ханаттхам̣, вӣрийасса уккхипанаттханти аттхо. кечи бхиккхӯти йоджана̄.

87. татра̄пӣти ит̣т̣хакакапа̄ла̄дӣсупи. хӣти саччам̣. тесам̣ анупа̄да̄натта̄ти тесам̣ ит̣т̣хака̄дӣнам̣ аггисса аниндханатта̄. хӣти саччам̣, йасма̄ва̄. та̄нӣти ит̣т̣хака̄дӣни. ависайатта̄ти а̄паттийа̄ анока̄сатта̄. тин̣укканти тин̣амайам̣ уккам̣. таттхева̄ти маха̄паччарийам̣ ева. арӣйати аггиниппха̄данаттхам̣ гхам̣сӣйати еттха̄ти аран̣ӣ, хет̣т̣ха̄ нимантханӣйада̄ру. саха дхануна̄ ети паваттатӣти сахито, упари нимантханада̄ру. аран̣ӣ ча сахито ча аран̣ӣсахито, тена аггим̣ ниббаттетва̄ти йоджана̄. йатха̄ карийама̄не на д̣айхати, татха̄ карохӣти самбандхо.

88. а̄ва̄т̣ам̣ джа̄на̄ти а̄ва̄т̣ам̣ ка̄тум̣, кхан̣итум̣ ва̄ джа̄на̄хӣти аттхо. ‘‘евам̣ маха̄маттикам̣ джа̄на, тхусаматтикам̣ джа̄на̄’’ти еттха̄пи йатха̄ла̄бхам̣ сампада̄нава̄чакападам̣ аджджха̄харитва̄ йоджана̄ ка̄табба̄. са̄ти патхавӣ. тена̄ти пават̣т̣ана̄дина̄ти. дасамам̣.

муса̄ва̄давагго пат̣хамо.