4. маха̄ма̄лукйасуттаван̣н̣ана̄

129. орам̣ вуччати ка̄мадха̄ту, таттха паваттийа̄ сам̣ваттанато орам̣ бхаджантӣти орамбха̄гийа̄ни, хет̣т̣химамаггаваджджхата̄йа орамбха̄ге хет̣т̣ха̄кот̣т̣ха̄се бхаджантӣти орамбха̄гийа̄ни ка-ка̄расса йа-ка̄рам̣ катва̄. тена̄ха ‘‘хет̣т̣ха̄кот̣т̣ха̄сика̄нӣ’’тиа̄ди. каммуна̄ хи ват̣т̣ена ча дуккхам̣ сам̣йоджентӣти сам̣йоджана̄ни, орамбха̄гийасан̃н̃ита̄ни сам̣йоджана̄ни йасса аппахӣна̄ни, тассева ват̣т̣адуккхам̣. йасса пана та̄ни пахӣна̄ни, тасса там̣ наттхӣти. аппахӣната̄йа анусетӣти арийамаггена асамуччхинната̄йа ка̄ран̣ала̄бхе сати уппаджджати, аппахӣнабха̄вена анусети. анусайама̄но сам̣йоджанам̣ на̄ма хотӣти анусайаттам̣ пхаритва̄ паваттама̄но па̄падхаммо йатха̄вуттенаттхена сам̣йоджанам̣ на̄ма хоти. етена йади пана анусайато сам̣йоджанам̣ паваттам̣, татха̄пи йе те ка̄мара̄га̄дайо ‘‘анусайа̄’’ти вуччанти, тейева бандханат̣т̣хена сам̣йоджана̄нӣти дассети.

евам̣ сантепӣти йадева орамбха̄гийасам̣йоджанам̣ бхагавата̄ пуччхитам̣, тадева тхеренапи виссаджджитам̣, татха̄пи айам̣ ладдхи санниссайа̄. таттха доса̄ропана̄ти дассетум̣ ‘‘тасса ва̄де’’тиа̄ди вуттам̣. самуда̄ча̄раккхан̣ейева̄ти паваттиккхан̣е ева. на хи саббе ваттама̄на̄ килеса̄ сам̣йоджанаттхам̣ пхарантӣти адхиппа̄йо. тена̄ти тена ка̄ран̣ена, татха̄ладдхикатта̄ти аттхо. чинтеси ‘‘дхаммам̣ десесса̄мӣ’’ти йоджана̄. аттано дхаммата̄йева̄ти аджджхатта̄сайенева. висам̣ва̄дита̄ти саттху читтасса ана̄ра̄дханена вивечита̄. евамака̄си евам̣ дхаммам̣ деса̄песи.

130. сакка̄йадит̣т̣хипарийут̣т̣хитена̄ти парийут̣т̣ха̄насаматтхасакка̄йадит̣т̣хикена. татха̄бхӯтан̃ча читтам̣ та̄йа дит̣т̣хийа̄ вигайхитам̣ аджджхоттхат̣ан̃ча на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘гахитена абхибхӯтена̄’’ти. дит̣т̣хиниссаран̣ам̣ на̄ма дассанамагго тена самуччхиндитаббато, со пана нибба̄нам̣ а̄гамма там̣ самуччхиндати, тасма̄ вуттам̣ ‘‘дит̣т̣хиниссаран̣ам̣ нибба̄на’’нти. авинодита̄ анӣхат̣а̄ти пададвайенапи самуччхедавасена аппахӣнаттам̣йева вадати. ан̃н̃ам̣ сам̣йоджанам̣ ан̃н̃о анусайоти ваданти, сахабха̄во на̄ма ан̃н̃ена хоти. на хи тадева тена саха̄ти вуччатӣти тесам̣ адхиппа̄йо. ан̃н̃ена̄ти аттхато ан̃н̃ена. аваттха̄маттато йадипи авайававинимутто самуда̄йо наттхи, авайаво пана самуда̄йо на хотӣти со самуда̄йато ан̃н̃о ева̄ти сакка̄ ваттунти йатха̄вуттасса париха̄расса аппа̄т̣ихӣракатам̣ а̄сан̇китва̄ паккхантарам̣ а̄саллитам̣ ‘‘атха̄пи сийа̄’’тиа̄дина̄. паккхантарехи париха̄ра̄ хонтӣти йатха̄вуттан̃а̄йенапи ан̃н̃о пурисо атха̄пи сийа̄, айам̣ панеттха ан̃н̃о досоти а̄ха ‘‘йади тадева̄’’тиа̄ди. атха̄пи сийа̄ туйхам̣ йади паривитакко ӣдисо йади тадева сам̣йоджанантиа̄ди. имаматтхам̣ сандха̄йа̄ти параматтхато со ева килесо сам̣йоджанаманусайо ча, бандханаттхааппахӣнаттха̄нам̣ пана аттхева бхедоти имаматтхам̣ сандха̄йа.

132. тачаччхедо вийа сама̄патти килеса̄нам̣ сама̄паттивиккхамбханасса са̄раччхедасса анусайасса дӯрабха̄вато. пхеггуччхедо вийа випассана̄ тасса а̄саннабха̄вато. еварӯпа̄ пуггала̄ти абха̄витасаддха̄дибалата̄йа дуббалана̄мака̄йа̄ пуггала̄, йесам̣ сакка̄йаниродха̄йа…пе… на̄дхимуччати. евам̣ дат̣т̣хабба̄ти йатха̄ со дуббалако пурисо, евам̣ дат̣т̣хаббо со пурисо ган̇га̄па̄рам̣ вийа сакка̄йапа̄рам̣ гантум̣ асаматтхатта̄. вуттавипарийа̄йена суккапаккхасса аттхо ведитаббо.

133. упадхививекена̄ти имина̄ упадхививека̄ти каран̣е ниссаккананти дассети, упадхививека̄ти ва̄ хетумхи ниссаккавачанасса упадхививекена̄ти хетумхи каран̣авачанена пан̃чака̄магун̣авивеко катхито. ка̄магун̣а̄пи хи упадхӣйати еттха дуккханти упадхӣти вуччантӣти. тхинамиддхапаччайа̄ ка̄йавиджамбхита̄дибхедам̣ ка̄йа̄ласийам̣. таттха̄ти антосама̄паттийам̣ сама̄паттиаббхантаре джа̄там̣. там̣ пана сама̄паттипарийа̄паннампи апарийа̄паннампӣти тадубхайам̣ дассетум̣ ‘‘антосама̄паттиккхан̣ейева̄’’тиа̄ди вуттам̣. рӯпа̄дайо дхаммети рӯпаведана̄дике пан̃чаккхандхадхамме. на ниччатоти имина̄ ниччапат̣иккхепато тесам̣ аниччатама̄ха. тато ева удайавайантато випарин̣а̄мато та̄вака̄ликато ча те аничча̄ти джотитам̣ хоти. йан̃хи ниччам̣ на хоти, там̣ удайаббайапариччхиннам̣ джара̄йа маран̣ена ча̄ти дведха̄ випарин̣атам̣ иттаракхан̣амева ча хоти. на сукхатоти имина̄ сукхапат̣иккхепато тесам̣ дуккхатама̄ха, ато ева абхин̣хам̣ пат̣ипӣл̣анато дуккхаваттхуто ча те дуккха̄ти джотитам̣ хоти. удайаббайавантата̄йа хи те абхин̣хам̣ пат̣ипӣл̣анато нирантарадуккхата̄йа дуккхассева ча адхит̣т̣ха̄набхӯта̄ти. паччайайа̄панӣйата̄йа рогамӯлата̄йа ча рогато. дуккхата̄сӯлайогита̄йа килеса̄сучипаггхаран̣ато уппа̄даджара̄бхан̇гехи уддхума̄тапаккабхиджджанато ча ган̣д̣ато. пӣл̣а̄джананато антотуданато дуннӣхаран̣ато ча аваддхиа̄вахато агхаваттхуто ча асерӣбха̄вато а̄ба̄дхападат̣т̣ха̄ната̄йа ча а̄ба̄дхато. авасаваттанато авидхеййата̄йа парато. бйа̄дхиджара̄маран̣ехи палуджджанӣйата̄йа палокато. са̄мӣнива̄сӣка̄ракаведакаадхит̣т̣ха̄йакавирахато сун̃н̃ато. аттапат̣иккхепат̣т̣хена анаттато, рӯпа̄дидхамма̄пи на еттха атта̄ хонтӣти анатта̄, евам̣ айампи на атта̄ хотӣти анатта̄. тена абйа̄па̄рато нирӣхато туччхато анатта̄ти дӣпитам̣ хоти. лаккхан̣аттайамева авабодхаттхам̣ ека̄дасахи падехи вибхаджитва̄ гахитанти дассетум̣ ‘‘таттха̄’’тиа̄ди вуттам̣.

антосама̄паттийанти сама̄паттӣнам̣ сахаджа̄тата̄йа сама̄паттӣнам̣ аббхантаре. читтам̣ пат̣исам̣харатӣти таппат̣ибаддхачхандара̄га̄диупаккилесавиккхамбханена випассана̄читтам̣ пат̣исам̣харати. тена̄ха ‘‘мочетӣ’’ти. саванавасена̄ти ‘‘саббасан̇кха̄расаматхо’’тиа̄дина̄ саванавасена. тхутивасена̄ти татхева тхомана̄васена гун̣ато сам̣киттанавасена. парийаттивасена̄ти тасса дхаммасса парийа̄пун̣анавасена. пан̃н̃аттивасена̄ти тадаттхасса пан̃н̃а̄панавасена. а̄рамман̣акаран̣авасенева упасам̣харати маггачиттам̣. етам̣ сантантиа̄ди пана авадха̄ран̣аниваттитаттхадассанам̣. йатха̄ випассана̄ ‘‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣта’’нтиа̄дина̄ асан̇кхата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати, евам̣ магго нибба̄нам̣ саччхикирийа̄бхисамайавасена абхисаменто таттха лаббхама̄не саббе висесе асаммохато пат̣ивиджа̄нанто таттха читтам̣ упасам̣харати. тена̄ха ‘‘имина̄ пана а̄ка̄рена̄’’тиа̄ди. со таттха т̣хитоти со адандхавипассано йогӣ таттха та̄йа аничча̄дилаккхан̣аттайа̄рамман̣а̄йа випассана̄йа т̣хито. саббасоти тасса маггасса адхигама̄йа ниббаттитасаматхавипассана̄су. асакконто ана̄га̄мӣ хотӣти хет̣т̣химамаггаваха̄су ева саматхавипассана̄су чхандара̄гам̣ паха̄йа аггамаггаваха̄су та̄су никантим̣ парийа̄да̄тум̣ асакконто ана̄га̄мита̄йамева сан̣т̣ха̄ти.

саматиккантатта̄ти саматхавасена випассана̄васена ча̄ти саббатха̄пи рӯпасса атиккантатта̄. тена̄ха ‘‘айан̃хӣ’’тиа̄ди. анена̄ти йогина̄. там̣ атиккамма̄ти идам̣ йо ва̄ пат̣хамам̣ пан̃чавока̄рабхавапарийа̄панне дхамме саммадева саммаситва̄ те виваджджетва̄ тато арӯпасама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ арӯпадхамме саммасати, там̣ сандха̄йа вуттам̣. тена̄ха ‘‘ида̄ни арӯпам̣ саммасатӣ’’ти.

саматхавасена гаччхатоти саматхаппадха̄нам̣ пуббабха̄гапат̣ипадам̣ ануйун̃джантасса. читтекаггата̄ дхурам̣ хотӣти тасса випассана̄бха̄вана̄йа татха̄ пуббе паваттатта̄ вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄ сама̄дхиппадха̄на̄ хоти, маггепи читтекаггата̄ дхурам̣ хоти, сама̄дхиндрийам̣ пуббан̇гамам̣ балавам̣ хоти. со четовимутто на̄ма̄ти со арийо четовимутто на̄ма хоти. випассана̄васена гаччхатоти ‘‘саматхавасена гаччхато’’ти еттха вуттанайа̄нуса̄рена аттхо ведитаббо. айан̃ча пуггалавибха̄го суттантанайена идха̄бхихито парийа̄йо на̄ма, абхидхамманайена парато кӣт̣а̄гирисуттаван̣н̣ана̄йам̣ дассайисса̄ма. айам̣ сабха̄вадхаммойева̄ти пуббабха̄гапат̣ипада̄ саматхаппадха̄на̄ че сама̄дхи дхурам̣, випассана̄падха̄на̄ че пан̃н̃а̄ дхуранти айам̣ дхаммасабха̄войева, еттха кин̃чи на а̄сан̇китаббам̣.

индрийапаропарийаттам̣ индрийавематтата̄. тена̄ха ‘‘индрийана̄наттам̣ вада̄мӣ’’ти. индрийана̄наттата̄ ка̄ран̣анти идам̣ дассети – аничча̄дивасена випассана̄бхинивесо вийа саматхавасена випассана̄васена ча йам̣ пуббабха̄гагаманам̣, там̣ аппама̄н̣ам̣ там̣ вут̣т̣ха̄нага̄минивипассанам̣, йасса сама̄дхи дхурам̣ пуббан̇гамам̣ балавам̣ хоти, со арийо четовимутти на̄ма хоти. йасса пан̃н̃а̄ дхурам̣ пуббан̇гамам̣ балавам̣ хоти со арийо пан̃н̃а̄вимутто на̄ма хоти. ида̄ни таматтхам̣ буддхивисит̣т̣хена нидассанена дассенто ‘‘две аггаса̄вака̄’’тиа̄дима̄ха, там̣ сувин̃н̃еййамева.

маха̄ма̄лукйасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.