7. куккураватикасуттаван̣н̣ана̄

78. колийесӯти бахувачанавасена̄йам̣ па̄л̣и а̄гата̄. евам̣на̄маке джанападети аттхавачанам̣ касма̄ вуттанти а̄ха ‘‘со хӣ’’тиа̄ди. на нийамитоти ‘‘асукамхи на̄ма виха̄ре’’ти на нийаметва̄ вутто. сена̄санейева̄ти а̄ва̄сейева, на руккхамӯла̄дике. весакирийа̄ гха̄саггахан̣а̄дина̄ сама̄да̄таббат̣т̣хена говатам̣, тасмим̣ нийутто говатико. тена̄ха ‘‘сама̄диннаговато’’ти. йам̣ сандха̄йа̄ху ведаведино – ‘‘гаччхам̣ бхаккхети, тит̣т̣хам̣ муттети, упа̄ха̄ удакам̣ дхӯпети, тин̣а̄ни чхиндатӣ’’тиа̄ди. айам̣ ачелоти ачелакапаббаджджа̄васена ачело, пуримо пана говатико куккураватикоти еттха вуттанайа̄нуса̄рена аттхо ваттаббо. паликун̣т̣хитва̄ти убхо хаттхе убхо па̄де ча самин̃джитва̄. ‘‘уккут̣ико хутва̄’’типи ваданти. гаманам̣ ниппхаджджанам̣ гатӣти а̄ха – ‘‘ка̄ гатӣти ка̄ ниппхаттӣ’’ти. ниппхаттипарийоса̄на̄ хи випа̄кадхаммаппаватти. катӯпачитакаммавасена абхисампарети еттха̄ти абхисампара̄йо, паралоко. таттхасса ча ниппхаттим̣ пуччхатӣти а̄ха – ‘‘абхисампара̄йамхи каттха ниббаттӣ’’ти. куккураватасама̄да̄нанти куккурабха̄васама̄да̄нам̣, ‘‘аджджа пат̣т̣ха̄йа ахам̣ куккуро’’ти куккурабха̄ва̄дхит̣т̣ха̄нам̣.

79. парипун̣н̣анти йаттака̄ куккуравика̄ра̄, техи парипун̣н̣ам̣. тена̄ха ‘‘анӯна’’нти. аббокин̣н̣анти техи авомиссам̣. куккура̄ча̄ранти куккура̄нам̣ гамана̄ка̄ротиа̄диа̄ча̄рена куккурабха̄ва̄дхит̣т̣ха̄начиттама̄ха. татха̄ татха̄ а̄каппетаббато а̄каппо, паваттиа̄ка̄ро. со панеттха гамана̄дикоти а̄ха ‘‘куккура̄нам̣ гамана̄ка̄ро’’тиа̄ди. а̄ча̄рена̄ти куккурасӣла̄ча̄рена. ватасама̄да̄нена̄ти куккуравата̄дхит̣т̣ха̄нена. куккурачарийа̄дийева дуккаратапачаран̣ам̣. тена гативипарийеса̄ка̄рена паватта̄ ладдхи. асса куккураватикасса ан̃н̃а̄ гати наттхӣти итарагатим̣ пат̣иккхипати, итара̄сам̣ пана самбхаво ева наттхӣти. нипаджджама̄нанти ватасӣла̄дӣнам̣ сам̣гопанавасена сиджджхама̄нам̣. йатха̄ сакаммакадха̄тусадда̄ аттхависесавасена акаммака̄ хонти ‘‘вибуддхо пурисо вибуддхо камаласан̣д̣о’’ти, евам̣ аттхависесавасена акаммака̄пи сакаммака̄ хонтӣти дассенто ‘‘на паридева̄ми на ануттхуна̄мӣ’’тиа̄дима̄ха. ануттхунасаддо ча сакаммакавасена пайуджджати ‘‘пура̄н̣а̄ни ануттхуна’’нтиа̄дӣсу. айан̃четтха пайоготи имина̄ га̄тха̄йан̃ча ануттхунанароданам̣ адхиппетанти дассети.

80. вуттанайенева̄ти имина̄ говатанти говатасама̄да̄нам̣. госӣланти гава̄ча̄рам̣. гочиттанти ‘‘аджджа пат̣т̣ха̄йа гохи ка̄таббам̣ карисса̄мӣ’’ти уппанначиттанти имаматтхам̣ атидисати. гва̄каппе пана ваттаббам̣ авасит̣т̣хам̣ ‘‘куккура̄каппе вуттасадисамева̄’’ти имина̄ва атидит̣т̣хам̣, висит̣т̣хан̃ча йатха̄ пана таттха̄тиа̄дина̄ вуттамева. йам̣ панеттха ваттаббам̣, там̣ куккуравата̄дӣсу вуттанайамева.

81. екаччакаммакирийа̄васена̄ти екаччасса акусалакаммасса кусалакаммасса каран̣аппасан̇гена. имесанти говатикакуккураватика̄нам̣. кирийа̄ти говатабха̄вана̄дивасена паватта̄ кирийа̄. па̄кат̣а̄ бхависсатӣти ‘‘имасмим̣ каммачатукке идам̣ на̄ма каммам̣ бхаджатӣ’’ти па̄кат̣а̄ бхависсати.

ка̄л̣аканти (а. ни. т̣ӣ. 2.4.232) малӣнам̣, читтасса апабхассарабха̄вакаран̣анти аттхо. там̣ панеттха каммапатхасампаттамева адхиппетанти а̄ха ‘‘дасаакусалакаммапатха’’нти. кан̣ханти кан̣ха̄бхиджа̄тихетуто ва̄ кан̣хам̣. тена̄ха ‘‘кан̣хавипа̄ка’’нти. апа̄йӯпапатти мануссесу ча добхаггийам̣ кан̣хавипа̄ко, йатха̄ тамабха̄во вутто, екаттаниддесена пана ‘‘апа̄йе ниббаттанато’’ти вуттам̣, ниббатта̄панатоти аттхо. сукканти ода̄там̣, читтасса пабхассарабха̄вакаран̣анти аттхо, сукка̄бхиджа̄тихетуто ва̄ суккам̣. тена̄ха ‘‘суккавипа̄ка’’нти. саггӯпапатти мануссалоке собхаггийан̃ча суккавипа̄ко, йатха̄ ча джотибха̄во вутто, екаттаниддесена пана ‘‘сагге ниббаттанато’’ти вуттам̣, ниббатта̄панатоти аттхо, вомиссакакамманти ка̄лена кан̣хам̣, ка̄лена сукканти евам̣ миссакавасена катакаммам̣. ‘‘сукхадуккхавипа̄ка’’нти ватва̄ сукхадуккха̄нам̣ паваттиа̄ка̄рам̣ дассетум̣ ‘‘миссакакамман̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. каммасса кан̣хасуккасаман̃н̃а̄ кан̣хасукка̄бхиджа̄тихетута̄йа̄ти, апаччайага̄мита̄йа тадубхайавинимуттасса каммаккхайакаракаммасса идха суккапарийа̄йопи на иччхитоти а̄ха – ‘‘убхайа…пе… асукканти вутта’’нти. таттха убхайавипа̄касса̄ти йатха̄дхигатасса випа̄касса. сампаттибхавапарийа̄панно хи випа̄ко идха ‘‘суккавипа̄ко’’ти адхиппето, на аччантапарисуддхо.

садуккханти аттана̄ уппа̄детаббена дуккхена садуккхам̣, дуккхасам̣ваттаниканти аттхо. ‘‘имасмим̣ сутте четана̄ дхурам̣, упа̄лисутте (ма. ни. 2.56) камма’’нти хет̣т̣ха̄ вуттампи аттхам̣ идха са̄дхайати виджа̄нанаттхам̣. абхисан̇кхаритва̄ти а̄йӯхитва̄. там̣ пана паччайасамава̄йасиддхито сам̣кад̣д̣ханам̣ пин̣д̣анам̣ вийа хотӣти а̄ха – ‘‘сан̇кад̣д̣хитва̄, пин̣д̣ам̣ катва̄ти аттхо’’ти, садуккхам̣ локанти апа̄йалокама̄ха. випа̄капхасса̄ти пхассасӣсена таттха випа̄капаваттама̄ха. бхӯтакамматоти ниббаттакаммато аттана̄ катӯпачитакаммато. йатха̄бхӯтанти йа̄дисам̣. каммасабха̄гавасена̄ти каммасариккхакавасена. упапатти хотӣти апада̄дибхеда̄ упапатти. каммена вийа вутта̄ти йам̣ кароти, тена упападжджатӣти екакамменева джа̄йама̄на̄ вийа вутта̄ апада̄дибхеда̄. упапатти ча на̄ма випа̄кена хоти випа̄ке самбхаванте екам̣сена те упапаттивисеса̄ самбхаванти. йади евам̣ касма̄ ‘‘тена упападжджатӣ’’ти упапаттикаммахетука̄ вутта̄ти а̄ха ‘‘йасма̄ пана̄’’тиа̄ди. йена каммавипа̄кена ниббаттоти йена каммавипа̄кена випаччама̄нена айам̣ сатто ниббаттоти вуччати. там̣каммавипа̄капхасса̄ти тасса тасса каммасса випа̄кабхӯта̄ пхасса̄. каммена да̄таббам̣ да̄йам̣ таббипа̄кам̣ а̄дийантӣти каммада̄йа̄да̄, пхасса̄. каммасса да̄йаджджата̄ каммапхаласса да̄йаджджам̣, тасма̄ вуттам̣ ‘‘каммада̄йаджджа̄’’ти. тена̄ха ‘‘каммамева несам̣ да̄йаджджам̣ сантака’’нти.

тиссо ча хет̣т̣химаджджха̄начетана̄ти идам̣ абйа̄баджджхаведанам̣ ведийанаекантасукхуппаттийа̄ хетубха̄васа̄дханам̣. йади евам̣ йатха̄вутта̄ джха̄начетана̄ та̄ва хоту екантасукхуппаттихетубха̄вато. ка̄ма̄вачара̄ кинтӣти ка̄ма̄вачара̄ пана кусалачетана̄ там̣сабха̄ва̄бха̄вато кинти кена пака̄рена абйа̄баджджхаманосан̇кха̄ро на̄ма джа̄тоти чодети, итаро пана на сабба̄ ка̄ма̄вачаракусалачетана̄ татха̄ гахита̄, атха кхо екачча̄ джха̄начетана̄нукӯла̄ти дассенто ‘‘касин̣асаджджанака̄ле касин̣а̄севанака̄ле лаббхантӣ’’ти а̄ха. таттха касин̣а̄севаначетана̄ гахетабба̄, са̄ упача̄раджджха̄насса са̄дхика̄. тена ка̄ма̄вачарачетана̄ пат̣хамаджджха̄начетана̄йа гхат̣ита̄ти касин̣асаджджаначетана̄пи када̄чи та̄диса̄ хотӣти гахита̄. парикамма̄дивасена хи паватта̄ бха̄вана̄майа̄ ка̄ма̄вачаракусалачетана̄ пат̣хамаджджха̄насса а̄санната̄йа вутта̄. чатуттхаджджха̄начетана̄ татийаджджха̄начетана̄йа гхат̣ита̄ти идам̣ екаттака̄йаекаттасан̃н̃ӣсатта̄ва̄савата̄йа там̣сариккхака̄ упеккха̄пи ӣдисесу т̣ха̄несу сукхасариккхата̄, евам̣ сантасабха̄вата̄ н̃а̄н̣асахитата̄ ча. кечи пана чатуттхаджджха̄начетана̄нугун̣а̄ти нидассента̄ касин̣асаджджанака̄ле касин̣аджджха̄нака̄ле касин̣а̄севанака̄ле лаббхатӣти татийаджджха̄начетана̄йа а̄саннагхат̣итата̄ вутта̄ти ваданти, там̣ тесам̣ матиматтам̣, вуттанайенева та̄сам̣ гхат̣итата̄ ведитабба̄. убхайамиссакавасена̄ти убхайесам̣ кусала̄кусаласан̇кха̄ра̄нам̣ сукхадуккха̄нан̃ча миссакабха̄вавасена. вема̄никапета̄нанти идам̣ ба̄хуллато вуттам̣, итаресампи винипа̄тика̄нам̣ ка̄лена дуккхам̣ хотийева.

тасса паха̄на̄йа̄ти тасса йатха̄вуттасса каммасса ануппаттидхаммата̄па̄дана̄йа. йа̄ четана̄ти йа̄ апачайага̄миничетана̄. каммам̣ патва̄ти сукхакамманти вуччама̄не маггачетана̄йа ан̃н̃о пан̣д̣аратаро дхаммо на̄ма наттхи аччантапа̄рисуддхибха̄вато. акан̣ха̄ асукка̄ти а̄гата̄ти еттха суккабха̄вапат̣иккхепака̄ран̣ам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайамева. тена̄ха ‘‘идам̣ пана каммачатуккам̣ патва̄’’тиа̄ди.

82. аниййа̄никапаккхети ачел̣акапаббаджджа̄йа куккуравате ча. йогети н̃а̄йадхаммапат̣ипаттийанти аттхо. йонена̄ти йо титтхийапарива̄со тена бхагавата̄ пан̃н̃атто. йам̣ титтхийапарива̄сам̣ сама̄дийитва̄ти айаметтха йоджана̄. гхам̣ситва̄ суван̣н̣ам̣ вийа нигхам̣соппале. кот̣т̣етва̄ хаттхена вийа кула̄лабха̄джанам̣.

вӯпакат̣т̣хоти вивитто екӣбхӯто. песитаттоти нибба̄нам̣ пати песитатто. ка̄мам̣ тадануттарам̣ брахмачарийапарийоса̄нам̣…пе… виха̄сӣти имина̄ва арахаттаникӯт̣ена десана̄ нит̣т̣ха̄пита̄ хоти, а̄йасмато пана сенийасса пат̣ипаттикиттанапараметам̣ уджукам̣ а̄паннаарахаттабха̄вадӣпанам̣, йадидам̣ ‘‘ан̃н̃атаро кхо пана̄’’тиа̄дивачананти а̄ха ‘‘арахаттаникӯт̣енева̄’’ти. арахатта̄дхигамойева тасса тесам̣ аббхантарата̄. сесам̣ саббам̣ сувин̃н̃еййамева.

куккураватикасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.