5. джӣвакасуттаван̣н̣ана̄

51. кума̄рена бхато поса̄питоти кума̄рабхато, кума̄рабхато ева кома̄рабхаччо йатха̄ ‘‘бхисаккамева бхесаджджа’’нти.

а̄рабхантӣти еттха а̄рабха-саддо ка̄мам̣ ка̄ма̄йӯханайан̃н̃ут̣т̣ха̄панаа̄паттиа̄паджджанавин̃н̃а̄пана̄дӣсупи а̄гато, идха пана хим̣сане иччхитабботи а̄ха – ‘‘а̄рабхантӣти гха̄тентӣ’’ти. уддиситва̄ катанти (а. ни. т̣ӣ. 3.8.12; са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.294) атта̄нам̣ уддиситва̄ ма̄ран̣авасена катам̣ ниббаттитам̣. пат̣иччакамманти еттха камма-саддо каммаса̄дхано атӣтака̄ликоти а̄ха – ‘‘атта̄нам̣ пат̣ичча ката’’нти. нимиттакаммассетам̣ адхивачанам̣ ‘‘пат̣ичча каммам̣ пхусатӣ’’тиа̄дӣсу (джа̄. 1.4.75) вийа. нимиттакаммасса̄ти нимиттабха̄вена ладдхаббакаммасса, на каран̣ака̄ра̄панавасена. пат̣иччакаммам̣ еттха аттхӣти мам̣сам̣ пат̣иччакаммам̣ йатха̄ ‘‘буддхам̣ етасса аттхӣти буддхо’’ти. тесанти ниган̣т̣ха̄нам̣. ан̃н̃епи бра̄хман̣а̄дайо там̣ладдхика̄ аттхева.

ка̄ран̣анти еттха йутти адхиппета̄, са̄ ева ча дхаммато анапетатта̄ ‘‘дхаммо’’ти вутта̄ти а̄ха – ‘‘ка̄ран̣ам̣ на̄ма тикот̣ипарисуддхамаччхамам̣сапарибхого’’ти. анука̄ран̣ам̣ на̄ма маха̄джанасса татха̄ бйа̄каран̣ам̣ йуттийа̄ дхаммасса анурӯпабха̄вато мам̣сам̣ парибхун̃джитаббанти анун̃н̃а̄там̣ татхева катхананти катва̄. танти ‘‘джа̄нам̣ уддиссакатам̣ мам̣сам̣ парибхун̃джатӣ’’ти евам̣ вуттам̣ парибхун̃джанам̣ нева ка̄ран̣ам̣ хоти саббена саббам̣ абха̄вато сати ча айуттийам̣ адхаммоти катва̄. татха̄ бйа̄каран̣анти ‘‘джа̄нам̣ уддиссакатам̣ мам̣сам̣ парибхун̃джатӣ’’ти катханам̣ йуттийа̄ дхаммасса ананурӯпабха̄вато на анука̄ран̣ам̣ хоти. парехи вуттака̄ран̣ена сака̄ран̣о хутва̄ти паре титтхийа̄ ‘джа̄на’нтиа̄дина̄ дхаммам̣ катхенти ваданти, тена ка̄ран̣абхӯтена сака̄ран̣о хутва̄. техи татха̄ ваттаббо ева хутва̄ тумха̄кам̣ ва̄до ва̄ анува̄до ва̄ ‘‘мам̣сам̣ парибхун̃джитабба’’нти паватта̄ тумха̄кам̣ катха̄ ва̄ парато парехи татха̄ паваттита̄ тасса̄ анукатха̄ ва̄. вин̃н̃ӯхи гарахитаббака̄ран̣анти титтхийа̄ та̄ва тит̣т̣ханту, тато ан̃н̃ехи пан̣д̣итехи гарахитаббака̄ран̣ам̣. кочи на а̄гаччхатӣти гарахитаббатам̣ на а̄паджджатӣти аттхо. абхибхавитва̄ а̄чиккхантӣти абхибхуййа маддитва̄ катхенти, абхибхӯтена аккосантӣти аттхо.

52. ка̄ран̣ехӣти парибхогачиттасса ависуддхата̄хетӯхи. бхиккхӯ уддиссакатам̣ дит̣т̣хам̣. та̄дисамам̣сан̃хи парибхога̄на̄рахатта̄ читтаависуддхийа̄ ка̄ран̣ам̣ читтасам̣килеса̄вахато. ида̄ни дит̣т̣хасутапарисан̇кита̄ни сарӯпато дассетум̣ ‘‘дит̣т̣ха̄дӣсӯ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха тадубхайавимуттапарисан̇китанти ‘‘дит̣т̣хам̣ сута’’нти имам̣ убхайам̣ анисса̄йа – ‘‘ким̣ ну кхо имам̣ бхиккхум̣ уддисса вадхитва̄ сампа̄дита’’нти кеваламева парисан̇китам̣. саббасан̇га̄хакоти саббесам̣ тин̣н̣ам̣ парисан̇кита̄нам̣ сан̇ган̣ханако.

ман̇гала̄дӣнанти а̄ди-саддена а̄хунапа̄хуна̄дикам̣ сан̇ган̣ха̄ти. ниббематика̄ хонтӣти саббена саббам̣ парисан̇кита̄бха̄вама̄ха. итаресанти аджа̄нанта̄нам̣ ват̣т̣ати, джа̄нато еветтха а̄патти хоти. тейева̄ти йе уддисса катам̣, тейева.

уддиссакатамам̣сапарибхогато акаппийамам̣сапарибхогасса висесам̣ дассетум̣ ‘‘акаппийамам̣сам̣ пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. пуримасмим̣ сачиттака̄ а̄патти, итарасмим̣ ачиттака̄. тена̄ха – ‘‘акаппийамам̣сам̣ аджа̄нитва̄ бхуттассапи а̄паттийева̄’’ти. парибхоганти парибхун̃джитаббанти вада̄мӣти аттхо.

53. та̄дисасса̄ти тикот̣ипарисуддхасса маччхамам̣сасса парибхоге. метта̄виха̄ринопӣти апи-саддена аметта̄виха̄ринопи. метта̄виха̄рино парибхоге сикха̄ппатта̄ анаваджджата̄ти дассетум̣ ‘‘идха, джӣвака, бхиккхӯ’’тиа̄ди вуттам̣. анийаметва̄ти ависесетва̄ са̄ман̃н̃ато. йасма̄ бхагавата̄ – ‘‘йато кхо, ваччха, бхиккхуно тан̣ха̄ пахӣна̄ хотӣ’’тиа̄дина̄ маха̄ваччхаготтасутте (ма. ни. 2.194) атта̄ анийаметва̄ вутто. татха̄ хи ваччхаготто – ‘‘тит̣т̣хату бхавам̣ готамо, аттхи пана бхото готамасса екабхиккхупи са̄вако а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… упасампаджджа вихаратӣ’’ти а̄ха, ‘‘идха, бха̄радва̄джа, бхиккху ан̃н̃атарам̣ га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ упанисса̄йа вихаратӣ’’тиа̄дина̄ чан̇кӣсутте (ма. ни. 2.430) атта̄ анийаметва̄ вутто. татха̄ хи таттха парато – ‘‘йам̣ кхо пана айама̄йасма̄ дхаммам̣ десети, гамбхӣро со дхаммо дуддасо дуранубодхо санто пан̣ӣто атакка̄вачаро нипун̣о пан̣д̣итаведанӣйо, на со дхаммо судесанӣйо луддена̄’’тиа̄дина̄ десана̄ а̄гата̄, тасма̄ вуттам̣ ‘‘бхагавата̄ хи маха̄ваччхаготтасутте, чан̇кӣсутте имасмим̣ суттети тӣсу т̣ха̄несу атта̄нам̣йева сандха̄йа десана̄ ката̄’’ти. мам̣сӯпасечанова адхиппето маччхамам̣сасахитасса а̄ха̄расса парибхогабха̄вато маччхамам̣сасса ча идха адхиппетатта̄.

агатхито аппат̣ибаддхо. тан̣ха̄муччхана̄йа̄ти тан̣ха̄йанавасена муччха̄паттийа̄. анаджджхопанно тан̣ха̄йа абхибхавитва̄ на аджджхоттхат̣о, гилитва̄ паринит̣т̣хапетва̄ на сан̣т̣хитоти аттхо. тена̄ха – ‘‘саббам̣ а̄лумпитва̄’’тиа̄ди. идха а̄дӣнаво а̄ха̄расса пат̣икӯлабха̄воти а̄ха ‘‘екараттива̄сена̄’’тиа̄ди. айаматтхо а̄ха̄рапарибхоготи аттхасам̣йоджанапариччхедика̄ ‘‘йа̄вадева имасса ка̄йасса т̣хитийа̄’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 3.182; ма. ни. 1.23; 2.24; 3.75; сам̣. ни. 4.120) паватта̄ а̄ха̄рапат̣ибаддхачхандара̄ганиссаран̣абхӯта̄ пан̃н̃а̄ асса аттхӣти ниссаран̣апан̃н̃о. идаматтханти етаматтха̄йа. евам̣ сантети ‘‘брахма̄ти ча метта̄виха̄рино саман̃н̃а̄’’ти аватва̄ йе дхамма̄ метта̄виха̄расса пат̣ипаккхабхӯта̄, таттха са̄васесам̣ паха̄си брахма̄, анавасесам̣ паха̄си бхагава̄ти саче те идам̣ сандха̄йа бха̄ситам̣, евам̣ санте тава идам̣ йатха̄вуттавачанам̣ ануджа̄на̄ми, на метта̄виха̄рита̄са̄ман̃н̃аматтатоти аттхо.

55. ‘‘па̄т̣ийекко анусандхӣ’’ти ватва̄ висум̣ анусандхибха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘имасмим̣ хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. два̄рам̣ тхакетӣти маччхамам̣сапарибхога̄нун̃н̃а̄йа ан̃н̃есам̣ вачанадва̄рам̣ пидахати, чодана̄патхам̣ нирундхати. катхам̣ сатта̄нуддайам̣ дассети? сатта̄нуддайамукхена ба̄хирака̄нам̣ маччхамам̣сапарибхогапат̣иккхепо тайидам̣ миччха̄, тикот̣ипарисуддхассева маччхамам̣сасса парибхого бхагавата̄ анун̃н̃а̄то. татха̄ хи вуттам̣ – ‘тӣхи кхо ахам̣, джӣвака, т̣ха̄нехи мам̣сам̣ парибхоганти вада̄мӣ’тиа̄ди (ма. ни. 2.52). винайепи (па̄ра̄. 409; чӯл̣ава. 343) вуттам̣ – ‘‘тикот̣ипарисуддхам̣, девадатта, маччхамам̣сам̣ майа̄ анун̃н̃а̄та’’нти. тикот̣ипарисуддхан̃ча бхун̃джанта̄нам̣ саттесу ануддайа̄ ниччала̄. ‘‘сатта̄нуддайам̣ дассетӣ’’ти сан̇кхепато вуттаматтхам̣ виваранто ‘‘саче хӣ’’тиа̄дима̄ха.

пат̣хамена ка̄ран̣ена̄ти десана̄васенапи пайогавасенапи пат̣хамена парӯпагха̄тахетуна̄. кад̣д̣хито со па̄н̣о. галена паведхентена̄ти йоттагалена каран̣ена асайхама̄нена. бахупун̃н̃амева хоти а̄са̄дана̄пеккха̄йа абха̄вато, хитаджджха̄сайатта̄ ва̄ти адхиппа̄йо. еса̄хам̣, бхантетиа̄ди касма̄ вуттам̣, саран̣агаманавасенева гахитасаран̣оти чоданам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘айа’’нтиа̄ди. ога̄хантотиа̄дито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва парийоса̄на̄ суттам̣ ануссаранто аттхам̣ упадха̄ренто. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

джӣвакасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.