14. адхит̣т̣ха̄наха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄

46. дха̄райитабба̄ти упадха̄ретабба̄, упалаккхитабба̄ти аттхо. вуттамева ‘‘са̄ман̃н̃ависесакаппана̄йа воха̄рабха̄вена анават̣т̣ха̄нато’’тиа̄дина̄ (нетти. ат̣т̣ха. 14).

там̣ там̣ пхаланти нирайа̄дим̣ там̣ там̣ пхалам̣. ан̃чита̄ти гата̄. йонӣти екаджа̄ти. сама̄навасена миссӣбхавати ета̄йа̄ти хи йони, упапатти. печча̄ти маритва̄. уссанната̄йа̄ти витаккабахулата̄йа. ‘‘уссаннатта̄’’типи ваданти. сассата̄дӣхи ва̄ уссаннатта̄. асураджа̄тийа̄ ниббатта̄панако асураджа̄тиниббаттанако.

сан̇кха̄ти пан̃н̃а̄. пан̃н̃а̄падха̄на̄ ча бха̄вана̄ти а̄ха ‘‘пат̣исан̇кха̄йа пат̣ипаккхабха̄вана̄йа̄’’ти.

47. паттхат̣абха̄вена патхавӣ. сабха̄вадха̄ран̣ат̣т̣хена, ниссаттаниджджӣват̣т̣хена ча дха̄ту. а̄пӣйати, аппа̄йатӣти ва̄ а̄по. теджанавасена тиккхата̄васена, даханавасена ва̄ теджо. ва̄йанавасена вегагаманавасена, самудӣран̣авасена ва̄ ва̄йо. вӣсати а̄ка̄ра̄ти кеса̄дайо вӣсати кот̣т̣ха̄са̄, пака̄ра̄ ва̄. каккхал̣алаккхан̣а̄дхиката̄йа кеса̄дӣ каккхал̣алаккхан̣а̄ вутта̄.

па̄т̣ийекко патхавӣдха̄тукот̣т̣ха̄соти патхавӣкот̣т̣ха̄саматто, аттасун̃н̃адхаммаматтоти аттхо. сантаппатӣти еттха сарӣрапакатиматиккамитва̄ ун̣хабха̄во санта̄по, сарӣрадаханавасена паватто маха̄да̄хо, айаметесам̣ висесо. йена ча джӣрӣйатӣти ека̄хика̄диджара̄рогена джарӣйатӣти ча аттхо йуджджати. ‘‘сатава̄рам̣ та̄петва̄ та̄петва̄ удаке паккхипитва̄ уддхат̣асаппи сатадхотасаппӣ’’ти ваданти. расарудхирамам̣самеданха̄руат̣т̣хиат̣т̣химин̃джа̄ раса̄дайо. кечи нха̄рум̣ апанетва̄ суккам̣ саттамам̣ дха̄тум̣ ваданти. вивеканти висум̣бха̄вам̣, висадисабха̄ванти аттхо. ваттхусан̇кха̄то хи а̄ха̄ро парин̣а̄мам̣ гаччханто па̄н̣абхаккхагахан̣ипаданийа муттакарӣсабха̄вехи вийа аттана̄пи висадисарасасан̇кха̄там̣ висум̣бха̄вам̣ ниббаттенто таббха̄вам̣ гаччхатӣти вуччати, татха̄ раса̄дайопи рудхира̄дикот̣т̣ха̄сам̣. тена̄ха ‘‘раса̄дибха̄вена вивекам̣ гаччхатӣ’’ти.

сабха̄валаккхан̣атоти асучибха̄вена лаккхитаббато.

48. йа̄тха̄васарасалаккхан̣анти раситабботи расо, пат̣ивиджджхитаббо сабха̄во, аттано расо сарасо, йа̄тха̄во сарасо, йа̄тха̄васарасо йа̄тха̄васарасо ева лаккхитаббатта̄ лаккхан̣анти йа̄тха̄васарасалаккхан̣ам̣. атха ва̄ йа̄тха̄васарасалаккхан̣анти авипарӣтам̣ аттано паваттисан̇кха̄там̣ киччан̃чева пӣл̣анасан̇кха̄там̣ лаккхан̣ан̃ча. ‘‘идам̣ киччам̣, идам̣ лаккхан̣а’’нти авиджджа̄хету н̃а̄тум̣ на саккоти, таббисайан̃а̄н̣уппаттим̣ нива̄рентӣ чха̄детва̄ парийонандхитва̄ тит̣т̣хатӣти вутта̄. тена вуттам̣ ‘‘джа̄нитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на детӣ’’ти. тайидамасса̄ киччанти киччато катхита̄. катхита̄ти ча вутта̄, йато ча авиджджа̄ асампат̣иведхараса̄ти вуччати. джа̄йати еттха̄ти джа̄ти, уппаттит̣т̣ха̄нам̣. йадипи ниродхамагге авиджджа̄ а̄рамман̣ам̣ на кароти, те пана джа̄нитука̄масса таппат̣иччха̄данавасена аниродхамаггесу ниродхамаггаггахан̣асса ка̄ран̣абха̄вена паваттама̄на̄ таттха уппаджджатӣти вуччати, тесампи авиджджа̄йа уппаттит̣т̣ха̄ната̄ хоти, итаресам̣ а̄рамман̣абха̄вена ча̄ти.

аттха̄наттханти хита̄хитам̣. саммохавиноданийам̣ пана ‘‘аттхаттха’’нти (вибха. ат̣т̣ха. 226) вуттам̣, таттха аттхо ева аттхаттхоти аттхасса авипарӣтата̄дассанаттхам̣ дутийена аттхасаддена висесанам̣. на хи н̃а̄н̣ам̣ анаттхе ‘‘аттхо’’ти ган̣ха̄тӣти. ка̄ран̣а̄ка̄ран̣анти еттха̄пи евам̣ дат̣т̣хаббам̣. аттхаттханти ва̄ а̄мед̣итавачанам̣ саббесам̣ аттха̄нам̣ па̄кат̣акаран̣абха̄ваппака̄санаттхам̣, пхалам̣ пхаланти аттхо, хитапарийа̄йепи есева найо. нти аттха̄наттха̄дикам̣. а̄ка̄ранти аттха̄дика̄ран̣амева.

пат̣ивиддхасса пуна авеккхана̄ паччавеккхан̣а̄. дучинтитачинтита̄дилаккхан̣асса ба̄ласса бха̄во ба̄лйам̣. сампаджа̄на̄тӣти самам̣ пака̄рехи джа̄на̄ти. балавамохо памохо. самантато моханам̣ саммохо. дуггатига̄микаммасса висесапаччайатта̄ авиндийам̣. виндатӣти лабхати. анаваджджадхамма̄нам̣ виджджа̄ вийа висесапаччайо на хотӣти виндийам̣ на виндати. айам̣ авиджджа̄йа вематтата̄ти айам̣ ‘‘дуккхе ан̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄дина̄ киччаджа̄тилаккхан̣ехи вутто авиджджа̄йа ависесо. виджджа̄тиа̄дӣнам̣ вуттанайа̄наса̄рена аттхо ведитаббо.

па̄са̄н̣асаккхарава̄лика̄вирахита̄ бхӯми сан̣ха̄ти ‘‘сан̣хат̣т̣хена̄’’ти вуттам̣.

таттакамева ка̄ланти пан̃чакаппасата̄ни. вибхӯтам̣ саматтиккантам̣ рӯпасан̃н̃а̄сан̇кха̄там̣ рӯпам̣ ета̄йа̄ти вибхӯтарӯпам̣, сама̄паттинти падаттхо. на хи ка̄чи арӯпасама̄патти рӯпасан̃н̃а̄сахагата̄ паваттӣти. ниродхасама̄паттийам̣ ваттаббамева наттхи, таттха невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ висум̣ гахитатта̄ вуттам̣ ‘‘сеса̄руппасама̄паттийо’’ти.

даматхам̣ анупагаччханто дут̣т̣хассо кхалун̇кассо. уттаридаматха̄йа̄ти арийамаггадаматха̄йа.

итароти дуккха̄пат̣ипадо кхиппа̄бхин̃н̃о, сукха̄пат̣ипадо ча кхиппа̄бхин̃н̃о. убхайатобха̄гехӣти рӯпака̄йана̄мака̄йабха̄гехи. убхайатоти виккхамбханасамуччхедавимуттивасена.

анекопӣти сабха̄вена анекопи. екасадда̄бхидхеййата̄йа̄ти са̄ман̃н̃асадда̄бхидхеййата̄йа.

адхит̣т̣ха̄наха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.