2. уддесава̄раван̣н̣ана̄

1. вибха̄гена̄ти сарӯпавибха̄гена. адит̣т̣хам̣ джотӣйати ета̄йа̄ти адит̣т̣хаджотана̄. дит̣т̣хам̣ сам̣сандӣйати ета̄йа̄ти дит̣т̣хасам̣сандана̄, сам̣санданам̣ четтха са̄каччха̄васена виниччхайакаран̣ам̣. вимати чхиджджати ета̄йа̄ти виматиччхедана̄. ануматийа̄ пуччха̄ ануматипуччха̄. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄’’ти хи ка̄ тумха̄кам̣ ануматӣти анумати пуччхита̄. катхетукамйата̄ти катхетукамйата̄йа.

‘‘харӣйанти етехӣ’’тиа̄дина̄ каран̣а̄дхикаран̣акаттубха̄вакаммаса̄дхана̄нам̣ васена ха̄ра-саддасса аттхам̣ ватва̄ садисакаппана̄васена дассетум̣ ‘‘ха̄ра̄ вийа̄’’тиа̄ди вуттам̣. пуна гантхакаран̣а̄диаттхена гантха̄дисадда̄нам̣ вийа ха̄ракаран̣а̄диаттхена ха̄расаддасиддхим̣ дассетум̣ ‘‘ха̄райантӣ’’тиа̄дима̄ха. ‘‘харан̣ато, раман̣ато ча̄’’ти имина̄ манохара̄ манорама̄ чете сам̣ван̣н̣ана̄висеса̄ти дассети.

упапаттиса̄дханайуттӣти лаккхан̣ахету. вуттанайена̄ти ‘‘нану ча ан̃н̃епи ха̄ра̄ йуттисахита̄ ева̄’’тиа̄дина̄ десана̄ха̄ре вуттанайа̄нуса̄рена.

чатуннам̣ бйӯхо еттха̄ти бхинна̄дхикаран̣а̄нампи пада̄нам̣ ан̃н̃ападаттхасама̄со лаббхати ‘‘урасиломо’’тиа̄дӣнам̣ (дӣ. ни. т̣ӣ. 3.54, 303) вийа̄ти вуттам̣.

сесанти ‘‘вивачанамева вевачана’’нти евама̄ди.

ануппавесӣйантӣти авага̄хӣйанти. сама̄дхӣйантӣти парихарӣйанти. вина̄ викаппена̄ти джа̄ти са̄ман̃н̃ам̣, бхедо са̄ман̃н̃ам̣, самбандхо са̄ман̃н̃антиа̄дина̄ падаттхантарабха̄вавикаппанамантарена.

падат̣т̣ха̄на̄димукхена̄ти падат̣т̣ха̄навевачанабха̄вана̄паха̄намукхена. кечӣти падат̣т̣ха̄напариккха̄раа̄ват̣т̣апариваттанапан̃н̃аттиотаран̣е сандха̄йа вадати.

2. самбандхоти хетупхалабха̄вайого. татха̄бхӯта̄нан̃хи дхамма̄нам̣ екасанта̄насиддхата̄ екаттанайо. вибха̄го сатипи несам̣ хетупхалабха̄ве вибхаттасабха̄вата̄. ан̃н̃о ева хи хету, ан̃н̃ам̣ пхаланти. бйа̄па̄равирахо нирӣхата̄. на хи хетупхала̄нам̣ евам̣ хоти ‘‘ахам̣ имам̣ ниббаттеми, имина̄хам̣ ниббатто’’ти. анурӯпапхалата̄ паччайуппанна̄нам̣ паччайа̄нукӯлата̄. самӯха̄дим̣ упа̄да̄йа локасан̇кетасиддха̄ воха̄раматтата̄ саммутисабха̄во. патхавӣпхасса̄дӣнам̣ каккхал̣апхусана̄дилаккхан̣ам̣ параматтхасабха̄во. айан̃хеттха сан̇кхепо – йасмим̣ бхинне, итара̄похе ва̄ читтена катена татха̄ буддхи, идам̣ саммутисаччам̣ йатха̄ гхат̣е, сасамбха̄раджале ча, таббипарийа̄йена параматтхасаччанти. параматтхасаччаппат̣иведха̄йа̄ти нибба̄на̄дхигама̄йа.

антоти аббхантаро. падха̄на̄вайавена̄ти мӯлабха̄вена. ‘‘нандӣ дуккхасса мӯла’’нтиа̄дӣсу (ма. ни. 1.13) тан̣ха̄ ‘‘нандӣ’’ти вутта̄. ‘‘сан̇га̄ме ча нандим̣ чаратӣ’’тиа̄дӣсу памодоти а̄ха ‘‘тан̣ха̄йа, памодасса ва̄’’ти.

3. джа̄тибхедатоти кусала̄, акусала̄ти имасма̄ висеса̄. йуджджантӣти еттха хетуаттхо антонӣто ведитабботи а̄ха ‘‘йоджӣйантӣ’’ти. кехи йоджӣйанти? сам̣ван̣н̣анакехӣти адхиппа̄йо. йуджджантӣти ва̄ йутта̄ хонти, техи сама̄найогаккхама̄ таггахан̣енева гахита̄ хонтӣти аттхо тадекат̣т̣хабха̄вато. имасмим̣ аттхе ‘‘навахи падехӣ’’ти сахайоге каран̣авачанам̣, пуримасмим̣ каран̣е. ‘‘ете кхо’’ти ча па̄т̣хо. таттха кхо-саддасса падапӯран̣ата̄, авадха̄ран̣аттхата̄ ва̄ ведитабба̄. ете ева̄ти ете тан̣ха̄дайо ева, на ито ан̃н̃ети аттхо. ат̣т̣ха̄расева на тато уддхам̣, адхо ва̄ти. пуримасмим̣ паккхе мӯлападантара̄бха̄во, дутийасмим̣ тесам̣ анӯна̄дхиката̄ дӣпита̄ хоти.

уддесава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.