37. уггаханиддесаван̣н̣ана̄
281. пуггала-саддаматте пайутте аттанопи гахан̣асамбхаво сийа̄ти бйабхича̄раттхам̣ ан̃н̃а-саддаппайого. сати самбхаве бйабхича̄ре висесанам̣ са̄ттхакам̣ хотӣти. дасабхедампи ратананти ‘‘мутта̄ ман̣и вел̣урийо сан̇кхо сила̄ пава̄л̣ам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣ лохитан̇ко маса̄рагалла’’нти (па̄чи. 506) евам̣ вуттам̣ дасабхедампи ратанам̣. угган̣хантасса̄ти ган̣хантасса сампат̣иччхантасса.
282-3. тесу аттаттхам̣ угган̣хантасса двӣсу ниссаггӣти самбандхо. тесӯти тесу дасасу маджджхе. двӣсӯти раджатаджа̄тарӯпасан̇кха̄тесу двӣсу ниссаггийаваттхӯсу. аттаттханти имина̄ навакамма̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ аттха̄йа дуккат̣анти дӣпети. сесесу дуккат̣анти авасесесу ат̣т̣хасу саббесампи аттха̄йа угган̣хантасса дуккат̣анти аттхо. ган̣ан̃ча сан̇гхан̃ча пуггалан̃ча ана̄маситва̄ ‘‘четйасса навакаммасса даммӣ’’ти вутте ча на пат̣иккхипети самбандханӣйам̣. на пат̣иккхипети имина̄ сан̇гха̄дим̣ а̄маситва̄ вутте пат̣иккхипанам̣ дӣпети. пат̣иккхитте ‘‘каппийака̄рака̄нам̣ ва̄ хаттхе бхависсати, мама пуриса̄нам̣ майхамева ва̄ хаттхе бхависсати, кевалам̣ тумхе паччайе парибхун̃джатха̄’’ти вадати, ват̣т̣ати. чатупаччайаттха̄йа ча диннам̣ йена йена аттхо хоти, тадаттхам̣ упанетаббам̣. тесам̣ чӣвараттха̄йа диннам̣ чӣварейева упанетаббам̣. саче чӣварена та̄дисо аттхо наттхи, пин̣д̣апа̄та̄дӣхи сан̇гхо киламати, сан̇гхасут̣т̣хута̄йа апалокетва̄ тадаттха̄йапи упанетаббам̣. еса найо пин̣д̣апа̄тагила̄напаччайаттха̄йа диннепи. сена̄санаттха̄йа диннам̣ пана гарубхан̣д̣атта̄ таттхева упанетаббам̣, сена̄санесу нассантесу джагганаттхам̣ мӯлаччхеджджам̣ акатва̄ ависсаджджетва̄ йа̄панаматтам̣ парибхун̃джитаббам̣.
284. кхетта̄дӣнам̣ кесан̃чи дуккат̣аваттхӯнам̣ сампат̣иччханӯпа̄йам̣ дассетум̣ ‘‘кхетта’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха кхеттанти пуббан̣н̣авируханат̣т̣ха̄нам̣. ваттхунти апаран̣н̣ауччхупхала̄дӣнам̣ вируханат̣т̣ха̄нам̣. да̄сапасва̄диканти да̄сапасупуппха̄ра̄мапхала̄ра̄ма̄дикам̣. пат̣иккхипитва̄ каппийена камена ча ган̣хеййа̄ти самбандхо. каппийена камена ча̄ти еттха кама-саддо воха̄раппат̣ипа̄т̣ивачано, тасма̄ паресам̣ аттано ча каппийавоха̄раккаменева̄ти аттхо.
со ча кхеттаваттхӯсу та̄ва ‘‘чатта̄ро паччайе парибхун̃джатха̄’’ти ва̄ ‘‘каппийака̄рака̄нам̣ хаттхе бхависсатӣ’’ти ва̄ ‘‘сан̇гхо каппийабхан̣д̣ам̣ бхун̃джатӯ’’ти ва̄ ‘‘сӣмам̣ дема̄’’ти ва̄ парехи вутто, ‘‘са̄дху, упа̄сака мигапаккхино еттха ниббхайа̄ сукхена джӣвиссантӣ’’ти аттана̄ ва̄ тал̣а̄ке йатха̄вуттенева ‘‘удакам̣ парибхун̃джиссанти, бхан̣д̣акам̣ дховиссанти, мигапаккхино пивиссантӣ’’ти парехи ва̄ ‘‘са̄дху, упа̄сака, сан̇гхо па̄нӣйам̣ пивиссатӣ’’тиа̄дина̄ аттана̄ ва̄ да̄се ‘‘а̄ра̄микам̣ дамми, веййа̄ваччакарам̣ дамми, каппийака̄ракам̣ даммӣ’’ти ва̄ пасӯсу ‘‘пан̃чагорасапарибхогаттха̄йа даммӣ’’ти а̄ра̄ме ‘‘ванам̣ даммӣ’’ти евама̄дина̄ вутто ведитаббо. саче пана кочи абйатто акаппийавоха̄рена кхетта̄дим̣ пат̣игган̣ха̄ти ва̄ ка̄рети ва̄, там̣ бхиккхӯхи на парибхун̃джитаббам̣, там̣ нисса̄йа ладдхам̣ каппийабхан̣д̣ампи акаппийамева. абйаттена пана ладжджӣбхиккхуна̄ ка̄ра̄питесу кин̃ча̄пи пат̣иггахан̣ам̣ каппийам̣, бхиккхусса пайогапаччайа̄ уппаннена миссатта̄ висагатапин̣д̣апа̄то вийа, акаппийамам̣сабходжанам̣ вийа ча дуббиниббхогам̣ хоти, саббесам̣ акаппийамева.
285-6. нава…пе… кирийа̄ ча анаве маттикуддха̄ран̣ан̃ча бандхо ча а̄л̣ийа̄ тхирака̄ро ча анаве кеда̄ре атирекабха̄гаггахан̣ан̃ча наве ча апариччхиннабха̄ге сассе ‘‘еттаке детха̄’’ти каха̄пан̣ут̣т̣ха̄панан̃ча̄ти саббесампи акаппийанти самбандхо. ма̄тика̄ ча кеда̄ро ча тал̣а̄ко ча̄ти двандо ма̄тика…пе… тал̣а̄ка̄. тесам̣ кирийа̄ти сама̄со. анавети чатупаччайавасена пат̣иггахите пура̄н̣атал̣а̄ке. удакавасена пат̣иггахите пана суддхачитта̄нам̣ ват̣т̣ати. бандхоти па̄л̣ийа̄ бандхо. пора̄н̣акеда̄ре нийамитапакатибха̄гатта̄ а̄ха ‘‘анаве’’ти. апариччхиннабха̄гети ‘‘еттаке бхӯмибха̄ге еттако бха̄го да̄таббо’’ти евам̣ апариччхиннабха̄ге.
287-9. ‘‘каса ваппа’’ ичча̄дим̣ аватва̄ ча ‘‘еттака̄йа бхӯмийа̄ еттако бха̄го деййо’’ти бхӯмим̣ ва̄ патит̣т̣ха̄пети, тассеветамакаппийанти самбандхо. ча-саддо авадха̄ран̣е. патит̣т̣ха̄петӣти йо бхиккху патит̣т̣ха̄пети. тассева̄ти тасса патит̣т̣ха̄пакабхиккхуссева. етанти патит̣т̣ха̄питабхӯмито ладдхадхан̃н̃ам̣ ‘‘еттаке бхӯмибха̄ге сассам̣ катам̣, еттакам̣ ган̣хатха̄’’ти евам̣ ваданте пама̄н̣аган̣ханаттхам̣ дан̣д̣араджджубхи минане ва̄ кхале т̣хатва̄ раккхан̣е ва̄ там̣ нӣхара̄пане ва̄ кот̣т̣ха̄га̄ра̄дипат̣иса̄мане ва̄ етам̣ тассева акаппийанти самбандханӣйам̣. патит̣т̣ха̄пети ча̄ти со бхиккху патит̣т̣ха̄пети ча. катанти амхехи катам̣. вадантеванти евам̣ кассаке ваданте. пама̄н̣анти бхӯмиппама̄н̣ам̣. нӣхара̄панети кхалато гехасса нӣхара̄пане. етанти миталаддхараккхита̄дикам̣. тассева̄ти ма̄накараккхака̄дино ева. апуббасса ануппа̄дитатта̄ ан̃н̃есам̣ каппатӣти а̄ха ‘‘тассеветамакаппийа’’нти.
290. пат̣иса̄манаппасан̇гена̄ха ‘‘пат̣иса̄меййа̄’’тиа̄ди. питусантакампи гихисантакам̣ йам̣ кин̃чӣти самбандхо. питусантаканти пита̄ ча ма̄та̄ ча питаро, тесам̣ сантакам̣. гихисантаканти имина̄ пан̃чаннам̣ сахадхаммика̄нам̣ сантакам̣ йам̣ кин̃чи париккха̄рам̣ пат̣иса̄метум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети. йам̣ кин̃чӣти каппийам̣ акаппийам̣ ва̄ антамасо ма̄тукан̣н̣апил̣андханата̄лапан̣н̣ампи. бхан̣д̣а̄га̄рикасӣсена̄ти сӣсан̇гамива падха̄нам̣ йам̣ кин̃чи ‘‘сӣса’’нти идха упача̄равасена вуччати, татха̄ бхан̣д̣а̄га̄рикасаддопи бха̄ваппадха̄но, бхан̣д̣а̄га̄рико бхан̣д̣а̄га̄рикаттам̣ сӣсам̣ падха̄нанти висесанапарападе каммадха̄райо, тена, бхан̣д̣а̄га̄рикаттасса падха̄накаран̣ена̄ти аттхо.
291-2. авассам̣ пат̣иса̄мийанти авассам̣ сан̇гопетаббам̣. вуттепӣти ма̄та̄питӯхи вуттепи.
293-4. вад̣д̣хакиа̄дайо ва̄ ра̄джаваллабха̄ ва̄ ‘‘сакам̣ париккха̄рам̣ ва̄ сайанабхан̣д̣ам̣ ва̄ пат̣иса̄метва̄ дехӣ’’ти йади ваданти, чхандатопи бхайа̄пи на кареййа̄ти йоджана̄. париккха̄ранти ва̄сипхарасуа̄диупакаран̣абхан̣д̣ам̣. чхандатопи бхайа̄пӣти вад̣д̣хакиа̄дӣсу чхандена, ра̄джаваллабхесу бхайена.
295-6. пат̣иса̄митум̣ ват̣т̣атӣти йоджетаббам̣. сан̇кантӣти йа̄дисе падесе ‘‘бхиккхӯхи ва̄ са̄ман̣ерехи ва̄ гахитам̣ бхависсатӣ’’ти сан̇кам̣ уппа̄денти, та̄дисе виха̄ра̄васатхассантоти йоджанӣйам̣. виха̄ра̄васатхасса̄ти виха̄расса ча а̄васатхасса ча. ратананти дасавидхам̣ ратанам̣. ратнасамматанти ваттха̄дикам̣. никкхипеййа̄ти са̄мике дит̣т̣хе нийаметва̄ да̄тум̣ ‘‘еттака̄ каха̄пан̣а̄’’тиа̄дина̄нурӯпена маттикалан̃чхана̄динимиттена ва̄ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипеййа. гахетва̄на̄ти та̄дисе асати аттана̄ва гахетва̄. та̄дисети ратане ва̄ ратанасаммате ва̄ сати. са̄мика̄на̄гамам̣ н̃атва̄ти йади аттани а̄сан̇канти, магга̄ оккамма нисӣдийа паччха̄ са̄мика̄нам̣ ана̄гаманам̣ вин̃н̃а̄йа. патирӯпанти ратанасаммате пам̣сукӯлаггахан̣ам̣ ратане нируссуккагамананти еварӯпам̣ бхиккхӯнам̣ анурӯпанти.
уггаханиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.