32. ниссайаниддесаван̣н̣ана̄

230. бйаттасса̄ти ‘‘ка̄рийа’’нти китакайоге каттари чхат̣т̣хӣ. бйатто ча на̄ма ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ анисситена ваттхаббам̣, а̄паттим̣ джа̄на̄ти, ана̄паттим̣ джа̄на̄ти, лахукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, гарукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ анисситена ваттхабба’’нти (маха̄ва. 103) евам̣ вуттабйатто ча бахуссутабйатто ча ведитаббо.

таттха сувибхатта̄нӣти сут̣т̣ху вибхатта̄ни падапачча̄бхат̣т̣хасан̇карадосавирахита̄ни. суппаваттӣнӣти пагун̣а̄ни ва̄чуггата̄ни. сувиниччхита̄ни суттасоти кхандхакапарива̄рато а̄харитаббасуттавасена сут̣т̣ху виниччхита̄ни. анубйан̃джанасоти аккхарападапа̄рипӯрийа̄ сувиниччхита̄ни аккхан̣д̣а̄ни авипарӣтаккхара̄ни. етена ат̣т̣хакатха̄ дӣпита̄. ат̣т̣хакатха̄то хи еса виниччхайо хотӣти. бахуссутабйатто пана йена саббантимена париччхедена две ма̄тика̄ пагун̣а̄ ва̄чуггата̄, паккхадивасесу дхаммасаванаттха̄йа суттантато чатта̄ро бха̄н̣ава̄ра̄, сампатта̄нам̣ париса̄нам̣ парикатханаттха̄йа андхакавиндамаха̄ра̄хулова̄даамбат̣т̣хасадисо еко катха̄магго, сан̇гхабхаттаман̇гала̄ман̇галесу анумоданаттха̄йа тиссо анумодана̄, упосатхаппава̄ран̣а̄диджа̄нанаттхам̣ камма̄каммавиниччхайо, саман̣адхаммакаран̣аттхам̣ сама̄дхивасена випассана̄васена ва̄ арахаттамаггапарийоса̄намекам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ еттакам̣ уггахитам̣, сва̄йам̣ вуччати. наттхи нисса̄йа ка̄рийанти а̄чарийа̄дим̣ нисса̄йа ва̄сена каттаббам̣ наттхи. ‘‘ниссайака̄рийа’’нти ва̄ па̄т̣хо, ниссайена ка̄рийанти сама̄со. джӣвасса йаттако париччхедо йа̄ваджӣвам̣.

231. тена нисса̄йа васантена евам̣ ниссайо гахетабботи дассетум̣ ‘‘екам̣са’’нтиа̄ди вуттам̣. екам̣санти еко ам̣со асса чӣварасса̄ти виггахо. кирийа̄висесанам̣ ва̄ бхумматтхе ва̄ упайогавачанам̣, екасмим̣ ам̣сети аттхо. ан̃джали карапут̣о. йа̄вататийакам̣ вадети упасампада̄йа сат̣т̣хивассена саттативассена ва̄пи бйаттасса навакасса сантике йа̄вататийакам̣ вачанам̣ кареййа. йа̄вататийо ва̄ро асса̄ти кирийа̄висесанасама̄со. а̄йасматоти а̄йасмантам̣. ваччха̄мӣти васа̄ми. упаджджхам̣ ган̣хантена̄пи ‘‘упаджджха̄йо ме, бханте, хохӣ’’ти гахетаббам̣. там̣ пана ‘‘а̄чарийо’’ти еттха ‘‘упаджджха̄йо’’ти вачанам̣ висесоти еттха ва̄ча̄бхедато на висум̣ вуттам̣. на кеваламеттха ниссайупаджджха̄йагахан̣е, га̄маппавесана̄дӣсупи евамева катва̄ ‘‘ахам̣ а̄вусо’’ти ва̄ ‘‘бханте’’ти ва̄ ватва̄ ‘‘га̄маппавесанам̣ а̄пуччха̄мӣ’’тиа̄дина̄ ваттаббам̣.

232. ниссайапат̣иппассаддхим̣ дассети ‘‘пакканте’’тиа̄дина̄. паккантети упаджджха̄йе а̄чарийе саддхивиха̄рике антева̄сике ча га̄ма̄дӣсу йаттха каттхачи а̄пуччхитва̄ ва̄ ана̄пуччхитва̄ ва̄ гате. тесу йена кеначи ‘‘асукам̣ на̄ма га̄мам̣ гаччха̄мӣ’’ти вутте тесуйева йена кеначи ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитепи там̣ там̣ нийамам̣ атиккамитва̄ паккантепи ана̄пуччха̄ пана упача̄расӣма̄тиккамена паккантепи ниссайо саммати пат̣иппассамбхати. паккхасан̇кантети титтхийапаккхасан̇канте ча̄пи виббханте ча̄пи маран̣ена ча тан̇кхан̣ан̃н̃ева пат̣иппассамбхати. а̄н̣атти на̄ма ‘‘пан̣а̄меми та’’нти ва̄ ‘‘ма̄ идха пависа̄’’тиа̄дика̄ ниссайаппан̣а̄мана̄. та̄йа пан̣а̄митена а̄чарийупаджджха̄йа̄ кхама̄петабба̄. акхамантесу дан̣д̣акаммам̣ катва̄ тасмим̣ виха̄ре маха̄тхере гахетва̄пи са̄мантавиха̄ре бхиккхӯ гахетва̄пи кхама̄петабба̄. на кхаманти че, а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сабха̄га̄нам̣ сантике васитаббам̣. йена кеначи ка̄ран̣ена на сакка̄ хоти татра а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сабха̄га̄нам̣ сантике васитум̣, там̣йева виха̄рам̣ а̄гантва̄ ан̃н̃асса сантике ниссайам̣ гахетва̄ васитаббам̣. таттха ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ аппан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти. упаджджха̄йамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматто га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи…пе… хоти (маха̄ва. 68). пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ антева̄сикам̣ аппан̣а̄менто а̄чарийо…пе… хотӣ’’ти (маха̄ва. 81) вуттатта̄ пана асамма̄ваттанте антева̄сикасаддхивиха̄рике аппан̣а̄мента̄ а̄чарийупаджджха̄йа̄ дуккат̣ам̣ а̄паджджантӣти ведитаббам̣. бха̄вана̄ти метта̄бха̄вана̄. упаджджха̄йасамодха̄нам̣ пана тасса дассанасаванавасена ведитаббам̣.

233. аладжджинти –

‘‘сан̃чичча а̄паттим̣ а̄паджджати;

а̄паттим̣ паригӯхати;

агатигаманан̃ча гаччхати;

едисо вуччати аладжджипуггало’’ти. (пари. 359) –

евам̣ вутталаккхан̣ам̣ аладжджим̣. ниссайам̣ дентена̄пи ладжджинойева да̄таббам̣. ‘‘на бхиккхаве аладжджӣнам̣ ниссайо да̄таббо. йо дадеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 120) хи вуттам̣. адит̣т̣хапуббасса катипа̄хам̣ а̄ча̄рам̣ упапариккхитва̄ да̄таббам̣. апуббанти еттха самбандхисаддатта̄ пубба-саддена пуббава̄со гахито, наттхи пуббо асса̄ти апуббам̣, наванти вуттам̣ хоти. чатта̄ри пан̃ча ва̄ парима̄н̣аметесанти виггахо. еттха пана парима̄н̣а-саддасаннидха̄нена сан̇кхйеййава̄чинопите сан̇кхйа̄маттава̄чино хонтӣти чатупан̃часан̇кхйа̄парима̄н̣амева сан̇кхйеййама̄ха, тасма̄ виггахападаттхехи бхинно ан̃н̃ападаттхо самбхаватӣти сама̄со. ва̄-саддасса йо викаппаттхо, таттха ча̄йам̣ сама̄со, чатта̄ри ва̄ пан̃ча ва̄, чатупан̃ча аха̄ни, тесам̣ аха̄нам̣ сама̄ха̄ро чатупан̃ча̄хам̣. бхиккхусабха̄гатанти сама̄но бха̄го ладжджита̄сан̇кха̄то кот̣т̣ха̄со йесам̣, бхиккхӯхи сабха̄га̄, тесам̣ бха̄во бхиккхусабха̄гата̄, там̣, песалабха̄ванти аттхо. ‘‘тхеро ладжджӣ’’ти джа̄нантена пана пакатийа̄ ниссайада̄нат̣т̣ха̄нам̣ гатена ча тадахева гахетаббо, екадивасампи париха̄ро наттхи. саче ‘‘ока̄се алабханте паччӯсасамайе гахесса̄мӣ’’ти сайати, арун̣ам̣ уггатампи на джа̄на̄ти, ана̄патти. ладдхапариха̄рена̄пи васитум̣ ват̣т̣атӣти.

234. ‘‘лаббхатӣ’’ти каммани ниппханнатта̄ авуттакатта̄ти ‘‘аддхикасса̄’’тиа̄дӣсу каттари са̄мивачанам̣, ‘‘аддхикена̄’’ тиа̄ди вуттам̣ хоти. ‘‘саллаккхентена̄’’ти пана сарӯпенева ниддит̣т̣хам̣. васитунти вуттакаммам̣. бха̄ве хи тум̣-паччайо, ва̄соти аттхо. йа̄читасса̄ти ‘‘гила̄нупат̣т̣ха̄касса ча̄’’ти еттха висесанам̣. саче пана ‘‘йа̄ча̄хи ма’’нти вуччама̄нопи гила̄но ма̄нена на йа̄чати, гантаббам̣. аран̃н̃е ва̄ саллаккхентена пха̄суканти йаттха васантасса пат̣иладдхатарун̣асаматхавипассана̄висесабха̄гита̄васена пха̄су хоти, тасмим̣ аран̃н̃е та̄дисам̣ пха̄сувиха̄рам̣ саллаккхентена а̄ран̃н̃акена. да̄йаке асантети падаччхедо. та̄ва̄ти авадхимхи, аддхика̄дӣхи йа̄ва ниссайада̄йако лаббхати, та̄ва, а̄ран̃н̃акена пана ‘‘пат̣ирӯпе ниссайада̄йаке сати нисса̄йа васисса̄мӣ’’ти а̄бхогам̣ катва̄ йа̄ва а̄са̄л̣хипун̣н̣ама̄, та̄ва̄ти аттхо. ‘‘саче пана а̄са̄л̣хима̄се а̄чарийо на̄гаччхати, йаттха ниссайо лаббхати, таттха гантаббам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 121). антовассе пана нибаддхава̄сам̣ васитаббам̣, ниссайо ча гахетаббо’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 121) хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣.

амха̄кам̣ пана кечи антева̄сикаттхера̄ ‘‘на бхиккхаве вассам̣ на упагантаббам̣. йо на упагаччхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’ти (маха̄ва. 186) ча ‘на бхиккхаве тадаху вассӯпана̄йика̄йа вассам̣ анупагантука̄мена сан̃чичча а̄ва̄со атиккамитаббо. йо атиккамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’ти (маха̄ва. 186) па̄л̣ивачанато кеначи ка̄ран̣ена ниссайам̣ алабхама̄ненапи на сакка̄ антовассе вассам̣ анупагантум̣. ‘антовассе пана̄’тиа̄дӣсу пана ча-саддо анва̄чайаттхо, тасма̄ тена̄пи вассам̣ упагантаббамева̄’’ти вадим̣су.

майам̣ панеттха евамавочумха ‘‘бхагавата̄ анупагамане дуккат̣ам̣ анантара̄йикассева вуттам̣, тенева ‘кеначи антара̄йена пуримикам̣ анупагатена паччхимика̄ упагантабба̄’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 185) вуттам̣. антара̄йо ча на̄ма антара̄ вемаджджхе етӣти антара̄йо, йо кочи ба̄дхакаппаччайата̄йа адхиппето вуччати ‘на лабханти патирӯпам̣ упат̣т̣ха̄кам̣, есева антара̄йоти паккамитабба’нтиа̄дӣсу (маха̄ва. 201) вийа, тасма̄ ба̄дхакаппаччайата̄ адхиппета̄. ниссайа̄ла̄бхопи антара̄йотвева вин̃н̃а̄йати. сакка̄ хи ваттум̣ ‘антара̄йо вассӯпагамо санниссайатта̄ тарун̣асаматхавипассана̄ла̄бхӣнам̣ катока̄со вийа̄’ти. тарун̣асаматхавипассана̄ла̄бхӣнампи хи катока̄сепи ‘саче пана а̄са̄л̣хима̄се а̄чарийо на̄гаччхати, йаттха ниссайо лаббхати, таттха гантабба’нти дал̣хам̣ катва̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 121) вуттам̣. амха̄кам̣ гарӯхи ча са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. маха̄вагга 3.121) ‘а̄чарийам̣ а̄гаментассева че вассӯпана̄йикадивасо хоти, хоту, гантаббам̣ таттха, йаттха ниссайада̄йакам̣ лабхатӣ’ти вассӯпана̄йикадивасепи ниссайаттха̄йа гаманамева вуттам̣. атха ча пана маха̄ка̄рун̣икопи бхагава̄ ‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄нупат̣т̣ха̄кена бхиккхуна̄ ниссайам̣ алабхама̄нена йа̄чийама̄нена анисситакена ваттху’нти (маха̄ва. 121) гила̄нависайепи ниссайам̣ гарукам̣ катва̄ пат̣т̣хапеси. йам̣ пана аниссайам̣, там̣ анантара̄йам̣ ниссайамуттакасса вассӯпагаманам̣ вийа. апича на̄ва̄йа гаччхантасса пана васса̄не а̄гатепи ниссайам̣ алабхантасса ана̄паттӣти на̄ва̄йа гаччхатойева а̄вен̣ика̄ ана̄паттиката̄ вутта̄. тасма̄ ниссайа̄ла̄бхо ба̄дхакаппаччайо вассӯпагаманасса, на вассӯпагаманам̣ ниссайасса̄ти антара̄йойева ниссайа̄ла̄бхо. татойева т̣ӣка̄йам̣ ‘антовассе пана анисситена ваттхум̣ на ват̣т̣атӣ’ти вуттам̣. тасма̄йева ча ‘антовассе пана̄’тиа̄дӣсу ниссайада̄йаке сати нибаддхава̄сам̣ васитаббан̃ча ниссайо гахетаббо ча хотӣти гаманакирийа̄йа кхӣйама̄ната̄васена ча-саддо самуччайо гахетаббо’’ти.

ниссайаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.