2. сан̇гха̄дисесаниддесаван̣н̣ана̄

19. ида̄ни сан̇гха̄дисесам̣ пака̄сетум̣ ‘‘гарука̄ нава̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. гарука̄ти сан̇гха̄дисеса̄ идха адхиппета̄, ан̃н̃аттха пана па̄ра̄джика̄пи сан̇гайханти. касма̄ ‘‘тераса̄’’ти аватва̄ ‘‘нава̄’’ти вуттанти че? вӣтиккамаккхан̣ейева а̄паджджитаббатта̄ пат̣хама̄паттика̄ вутта̄, йа̄вататийака̄ пана чатта̄ро сан̇гха̄дисеса̄ сан̇гха̄йаттатта̄ чирена а̄паджджантӣти на вутта̄. таттха мочетука̄мата̄ти мочетука̄мата̄йа̄ти аттхо ‘‘аладжджита̄’’тиа̄дӣсу вийа. имина̄ пана найена мочанасса̄до муччанасса̄до муттасса̄до метхунасса̄до пхассасса̄до кан̣д̣ӯванасса̄до дассанасса̄до нисаджджанасса̄до ва̄часса̄до гехаситапемам̣ ванабхан̇гийанти ека̄даса асса̄да̄ вутта̄, тесу екам̣йева мочанасса̄дам̣ гахетва̄ сеса̄ пат̣иккхитта̄ хонти.

тесам̣ асса̄да̄нам̣ васена евам̣ виниччхайо ведитаббо – мочетум̣ асса̄до мочанасса̄до. мочанасса̄дачетана̄йа нимитте упаккамати, муччати, сан̇гха̄дисесо. на муччати че, тхуллаччайам̣. муччанасса̄де саче аттано дхаммата̄йа муччама̄нам̣ асса̄дети, на упаккамати, ана̄патти. саче муччама̄нам̣ асса̄денто упаккамитва̄ мочети, сан̇гха̄дисесова. аттано дхаммата̄йа мутте асса̄до муттасса̄до. еттха̄пи упаккамасса наттхита̄йа ана̄патти. евам̣ саббаттха. метхунасса̄дена иттхим̣ ган̣хантасса муттепи ана̄патти, айам̣ метхунасса̄до. пхассасса̄до дувидхо аджджхаттико ба̄хиро ча̄ти. таттха аджджхаттике та̄ва аттано нимиттам̣ ‘‘тхаддхам̣ мудуканти джа̄нисса̄мӣ’’ти ва̄ лолабха̄вена ва̄ кӣл̣а̄пайато саче муччати, ана̄патти. ба̄хирапхассасса̄де ка̄йасам̣саггара̄гена ма̄туга̄мам̣ пхусато а̄лин̇гато ча мутте ана̄патти. кан̣д̣ӯванасса̄де даддукаччха̄дӣнам̣ васена кхаджджама̄нам̣ нимиттам̣ кан̣д̣ӯванасса̄дена кан̣д̣ӯвато муттепи ана̄патти. дассанасса̄де ма̄туга̄масса анока̄сам̣ упаниджджха̄йато муттепи ана̄патти. нисаджджанасса̄де ма̄туга̄мена саддхим̣ рахо нисиннасса муттепи ана̄патти. ва̄ча̄йа асса̄до ва̄часса̄до. тена асса̄дена ма̄туга̄мам̣ метхунаппат̣исам̣йутта̄хи ва̄ча̄хи обха̄сантасса муттепи ана̄патти. гехаситапеме ма̄та̄дӣнам̣ ма̄та̄дипемена а̄лин̇гана̄дим̣ каронтасса муттепи ана̄патти. ванабхан̇ге ча сантхавакаран̣аттха̄йа иттхийа̄ песитам̣ пуппха̄диванабхан̇гасан̃н̃итам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ ‘‘иттханна̄ма̄йа на̄ма идам̣ ме песита’’нти асса̄дена а̄масантасса муттепи ана̄патти. етесу пана мочанасса̄давасенева упаккамантасса а̄патти, сеса̄нам̣ васена ана̄паттӣти ведитаббам̣.

суккасса̄ти ‘‘нӣлам̣ пӣтакам̣ лохитакам̣ ода̄там̣ таккаван̣н̣ам̣ дакаван̣н̣ам̣ телаван̣н̣ам̣ кхӣраван̣н̣ам̣ дадхиван̣н̣ам̣ саппиван̣н̣а’’нти (па̄ра̄. 237) евам̣ а̄гатесу дасасу ван̣н̣есу йасса кассачи суккасса̄ти адхиппа̄йо. упаккамма̄ти ‘‘аджджхаттарӯпе мочети, бахиддха̄рӯпе мочети, аджджхаттабахиддха̄рӯпе мочети, а̄ка̄се кат̣им̣ кампенто мочетӣ’’ти (па̄ра̄. 237) евам̣ вуттесу чатӯсу упа̄йесу ан̃н̃атарена упа̄йена ‘‘ра̄гӯпаттхамбхе мочети, ваччӯпаттхамбхе мочети, пасса̄вӯпаттхамбхе мочети, ва̄тӯпаттхамбхе мочети, учча̄лин̇гапа̄н̣акадат̣т̣хӯпаттхамбхе мочетӣ’’ти евам̣ вуттесу пан̃часу ка̄лесу кисмин̃чи ка̄ле ан̇гаджа̄те камманийам̣ патте ‘‘а̄рогйаттха̄йа мочети, сукхаттха̄йа мочети, бхесаджджаттха̄йа, да̄наттха̄йа, пун̃н̃аттха̄йа, йан̃н̃аттха̄йа, саггаттха̄йа, бӣджаттха̄йа, вӣмам̣саттха̄йа, даваттха̄йа мочетӣ’’ти (па̄ра̄. 237) евам̣ вуттесу дасасу адхиппа̄йесу йена кеначи адхиппа̄йена хаттха̄дӣсу йена кеначи упаккамитва̄ти аттхо. вимочайанти антамасо йам̣ ека̄ кхуддакамаккхика̄ пивеййа, таттакампи мочентоти аттхо. ан̃н̃атра супинантена̄ти йа̄ супинанте суккависсат̣т̣хи хоти, там̣ т̣хапетва̄ти аттхо. саман̣оти йо кочи упасампанно. гаруканти сан̇гха̄дисесам̣. пхусети а̄паджджеййа̄ти аттхо.

суккависсат̣т̣хисиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.

20. ида̄ни ка̄йасам̣саггам̣ дӣпетум̣ ‘‘иттхисан̃н̃ӣ’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха иттхисан̃н̃ӣти тадахуджа̄та̄йапи манусситтхийа̄ иттхисан̃н̃ӣйева хутва̄ти аттхо. саче таттха вематико ва̄ пан̣д̣акапурисатираччха̄нагатасан̃н̃ӣ ва̄ хоти, тхуллаччайам̣, татха̄ иттхийа̄ ка̄йена ка̄йаппат̣ибаддха̄масане ча ка̄йаппат̣ибаддхена ка̄йа̄масане ча йаккхӣпетӣпан̣д̣ака̄нам̣ ка̄йена ка̄йа̄масане ча. пурисатираччха̄нагатиттхӣнам̣ пана ка̄йена ка̄йа̄масанепи дуккат̣ам̣, татха̄ йаккхӣа̄дӣнам̣ ка̄йена ка̄йаппат̣ибаддха̄дӣсу ча. матиттхийа̄ пана тхуллаччайам̣. ка̄йасам̣саггара̄гава̄ти имина̄ ма̄тупема̄дим̣ моккха̄дхиппа̄йан̃ча пат̣иккхипати. сампхусантоти ка̄йасам̣саггара̄гена упаккамма антамасо ломенапи манусситтхим̣ сампхусантоти аттхасамбандхо. имина̄ йо иттхийа̄ а̄лин̇гатопи ка̄йена на ва̄йамати, кевалам̣ пхассам̣йева анубхавати, тасса ана̄паттӣти дӣпитам̣ хоти.

ка̄йасам̣саггасиккха̄падам̣ дутийам̣.

21. ида̄ни дут̣т̣хуллава̄чам̣ пака̄сетум̣ ‘‘татха̄ сун̣анти’’нтиа̄ди а̄раддхам̣. таттха татха̄ти иттхисан̃н̃ӣ. манусситтхим̣ сун̣антинти самбандхо. сун̣антинти имина̄ пат̣ибала̄йапи иттхийа̄ авин̃н̃аттипатхе т̣хита̄йа дӯтена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ а̄рочентасса дут̣т̣хуллава̄ча̄паттина хотӣти дӣпитам̣ хоти. вин̃н̃ун̃ча̄ти имина̄ йа̄ махаллика̄пи ба̄ла̄пи ел̣амӯга̄пи асаддхаммаппат̣исам̣йуттам̣ катхам̣ на джа̄на̄ти, са̄ идха на̄дхиппета̄ти дассети. ваччамаггапасса̄вамагга̄нам̣ васена маггам̣ ва̄ метхунам̣ ва̄ а̄раббха̄ти самбандхо. дут̣т̣хуллава̄ча̄йа ра̄го дут̣т̣хуллава̄ча̄ра̄го, тена дут̣т̣хуллава̄ча̄ра̄гена. там̣ асса̄денто обха̄сетва̄ дуруттавачанам̣ ватва̄ гарукам̣ пхусети аттхо.

катхам̣ две магге а̄раббха пасам̣сати гарахати? таттха пасам̣са̄йапи та̄ва ‘‘иттхилаккхан̣ена субхалаккхан̣ена саманна̄гата̄сӣ’’ти вадати, на та̄васӣсам̣ ети. ‘‘тава ваччамагго ча пасса̄вамагго ча субхо сусан̣т̣ха̄но дассанӣйо, ӣдисена на̄ма иттхилаккхан̣ена субхалаккхан̣ена саманна̄гата̄сӣ’’ти вадати, сӣсам̣ ети, сан̇гха̄дисесо хотӣти аттхо. гарахан̣е пана ‘‘сикхаран̣ӣси, самбхинна̄си, убхатобйан̃джана̄сӣ’’ти има̄ни тӣн̣и суддха̄нийева сӣсам̣ енти ваччамаггапасса̄вамагга̄нам̣ нийатавачанатта̄ аччол̣а̄рикатта̄ ча. ан̃н̃а̄ни пана ‘‘анимитта̄си, нимиттаматта̄сӣ’’тиа̄дӣни магга̄нам̣ анийатавачанатта̄ метхунена гхат̣етва̄ вутта̄ни ева сӣсам̣ енти. метхунаппат̣исам̣йутте ‘‘дехи ме, арахаси ме да̄ту’’нтиа̄дӣхи пана сӣсам̣ на ети, ‘‘метхунадхаммам̣ дехӣ’’тиа̄дина̄ метхунадхамме гхат̣итейева сан̇гха̄дисесо. иттхийа̄ ваччамаггапасса̄вамагге т̣хапетва̄ адхаккхакам̣ уббхаджа̄н̣уман̣д̣алам̣ а̄дисса ван̣н̣а̄дибхан̣ане тхуллаччайам̣, татха̄ йаккхӣпетӣпан̣д̣акесу ваччамаггапасса̄вамагге метхунепи. имесам̣ пана йаккхӣа̄дӣнам̣ адхаккхака̄дике вуттаппака̄ре падесе дум̣ккат̣ам̣, татха̄ иттхийа̄дӣнам̣ уббхаккхаке адходжа̄н̣уман̣д̣але ка̄йаппат̣ибаддхе ча̄ти.

дут̣т̣хуллава̄ча̄сиккха̄падам̣ татийам̣.

22. ида̄ни аттака̄мапа̄ричарийам̣ дассетум̣ ‘‘ватва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ватва̄ти дут̣т̣хуллобха̄сане вуттаппака̄рам̣ иттхим̣ иттхисан̃н̃ӣйева хутва̄ ватва̄ти аттхо. аттака̄мупат̣т̣ха̄наван̣н̣анти еттха метхунадхаммасан̇кха̄тена ка̄мена упат̣т̣ха̄нам̣ ка̄мупат̣т̣ха̄нам̣, аттано аттха̄йа ка̄мупат̣т̣ха̄нам̣ аттака̄мупат̣т̣ха̄нам̣, аттана̄ ва̄ ка̄митам̣ иччхитанти аттака̄мам̣, сайам̣ метхунара̄гавасена паттхитанти аттхо, аттака̄ман̃ча там̣ упат̣т̣ха̄нан̃ча̄ти аттака̄мупат̣т̣ха̄нам̣, тасса ван̣н̣о аттака̄мупат̣т̣ха̄наван̣н̣о, там̣ аттака̄мупат̣т̣ха̄наван̣н̣ам̣. ‘‘етадаггам̣, бхагини, па̄ричарийа̄нам̣ йа̄ ма̄дисам̣ сӣлавантам̣ калйа̄н̣адхаммам̣ брахмача̄рим̣ етена дхаммена паричареййа̄’’ти евам̣ ватва̄ти самбандхо. метхунара̄гиноти имина̄ гила̄напаччайа̄дӣхи упат̣т̣ха̄насса ван̣н̣ам̣ бхан̣ато ана̄паттӣти дӣпитам̣ хоти. ва̄ча̄ метхунайуттена̄ти еттха метхунайуттенева ва̄ча̄йа метхунайа̄чане гарукам̣ хоти, на ан̃н̃атха̄ти адхиппа̄йо.

аттака̄мапа̄ричарийасиккха̄падам̣ чатуттхам̣.

23. ида̄ни сан̃чариттам̣ дассетум̣ ‘‘пат̣иггахетва̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха пат̣иггахетва̄ти иттхийа̄ ва̄ пурисена ва̄ убхиннам̣ ма̄та̄дӣхи ва̄ ‘‘бханте, иттханна̄мам̣ иттхим̣ ва̄ пурисам̣ ва̄ евам̣ бхан̣а̄хӣ’’ти вутто тесам̣ вачанам̣ ‘‘са̄дхӯ’’ти ва̄ ‘‘хотӯ’’ти ва̄ ‘‘бхан̣а̄мӣ’’ти ва̄ йена кеначи а̄ка̄рена вачӣбхедам̣ катва̄, сӣсакампана̄дӣхи ва̄ сампат̣иччхитва̄ти аттхо. сандесанти еттха пана иттхӣ дасавидха̄ ма̄тураккхита̄ питураккхита̄ ма̄та̄питураккхита̄ бха̄тураккхита̄ бхагинираккхита̄ н̃а̄тираккхита̄ готтараккхита̄ дхаммараккхита̄ са̄раккха̄ сапаридан̣д̣а̄ти. даса бхарийа̄йо дханаккӣта̄ чхандава̄синӣ бхогава̄синӣ пат̣ава̄синӣ одапаттакинӣ обхат̣ачумбат̣ака̄ да̄сӣ ча бхарийа̄ ча каммака̄рӣ ча бхарийа̄ ча дхаджа̄хат̣а̄ мухуттика̄ ча̄ти.

та̄су ма̄тураккхита̄ бхиккхум̣ пахин̣ати ‘‘гаччха, бханте, иттханна̄мам̣ брӯхи ‘хоми иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄…пе… мухуттика̄ ча̄’’ти, айам̣ иттхийа̄ сандесо на̄ма. саче ма̄тураккхита̄йа ма̄та̄пита̄бха̄та̄бхагиниа̄дайо бхиккхум̣ пахин̣анти ‘‘гаччха, бханте, иттханна̄мам̣ брӯхи ‘хоту иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄…пе… мухуттика̄ ча̄’’ти, айампи иттхийа̄ сандесойева на̄ма. евам̣ питураккхита̄дӣсупи найо нетаббо. пурисо бхиккхум̣ пахин̣ати ‘‘гаччха, бханте, иттханна̄мам̣ ма̄тураккхитам̣ брӯхи…пе… сапаридан̣д̣ам̣ брӯхи ‘хоту кира иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄…пе… мухуттика̄ ча̄’’ти, айам̣ пурисасса сандесо на̄ма. саче пурисасса ма̄та̄пита̄бха̄та̄бхагиниа̄дайо бхиккхум̣ пахин̣анти ‘‘гаччха, бханте, иттханна̄мам̣ ма̄тураккхитам̣ брӯхи…пе… сапаридан̣д̣ам̣ брӯхи ‘хоту иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄…пе… мухуттика̄ ча̄’’ти, айампи пурисасса сандесойева на̄ма, а̄н̣а̄пананти аттхо.

вӣмам̣ситва̄ти еттха вуттаппака̄рена са̄санам̣ гахетва̄ тасса̄ иттхийа̄ ва̄ пурисасса ва̄ тесам̣ авасса̄рочанака̄нам̣ ма̄та̄пита̄бха̄та̄бхагиниа̄дӣнам̣ ва̄ а̄рочетва̄ти аттхо. харанти йаттха пахито, таттха гантва̄ тасса̄ иттхийа̄ ва̄ пурисасса ва̄ а̄рочети, са̄ иттхӣ ва̄ пурисо ва̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхату ва̄, ма̄ ва̄, ладжджа̄йа ва̄ тун̣хӣ хоту, пуна а̄гантва̄ тасса̄ иттхийа̄ ва̄ пурисасса ва̄ харанто гарукам̣ пхусети самбандхо. етта̄вата̄ ‘‘пат̣игган̣хати вӣмам̣сати пачча̄харатӣ’’ти вуттам̣ ан̇гаттайам̣ сампа̄дитам̣ хоти. има̄йа тиван̇гасампаттийа̄ сан̇гха̄дисесо, ито йехи кехичи двӣхи ан̇гехи тхуллаччайам̣, екена дуккат̣ам̣. йаккхӣпетӣпан̣д̣акесу ан̇гаттайенапи тхуллаччайамева, екена ва̄ двӣхи ва̄ дуккат̣анти.

сан̃чариттасиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.

24. ида̄ни кут̣ика̄расиккха̄падам̣ а̄ви ка̄тум̣ ‘‘сам̣йа̄читапариккха̄ра’’нтиа̄ди а̄раддхам̣. татра̄йам̣ сан̇кхепаттхо – ‘‘ва̄сим̣ детха, пхарасум̣ детха̄’’тиа̄дина̄ сайам̣ паваттитайа̄чана̄йа гахитапариккха̄рам̣ сам̣йа̄читапариккха̄рам̣ падабха̄джане вуттанайена сан̇гхам̣ тиккхаттум̣ йа̄читва̄ ладдхабхиккхӯхи ва̄ сан̇гхенева ва̄ таттха гантва̄ са̄рамбха̄на̄рамбхасапариккамана̄париккаманабха̄вам̣ н̃атва̄ адеситаваттхукам̣ ‘‘кут̣и на̄ма уллитта̄ ва̄ хоти авалитта̄ ва̄ уллитта̄валитта̄ ва̄’’ти (па̄ра̄. 349) евам̣ вутталаккхан̣ам̣ кут̣им̣. ‘‘татридам̣ пама̄н̣ам̣, дӣгхасо два̄даса видаттхийо сугатавидаттхийа̄, тирийам̣ саттантара̄’’ти (па̄ра̄. 348) евам̣ вуттапама̄н̣а̄тиккантам̣, ‘‘майхам̣ ва̄са̄га̄рам̣ еса̄’’ти евам̣ атта̄ уддесо етисса̄ти аттуддеса̄, там̣ аттуддесам̣ катва̄ гарум̣ сан̇гха̄дисесам̣ пхусети самбандхо. айам̣ панеттха виниччхайо – адеситаваттхукам̣ пама̄н̣а̄тиккантам̣ кунтхакипиллика̄дӣнам̣ а̄сайе кататта̄ са̄рамбхам̣ двӣхи балӣбаддехи йуттена сакат̣ена гантум̣ асаккун̣еййата̄йа апариккаманам̣ уллитта̄дибхедам̣ кут̣им̣ аттано васанаттха̄йа каронто ва̄ ка̄ра̄пенто ва̄ ‘‘ида̄ни нит̣т̣ха̄нам̣ гамиссатӣ’’ти пат̣хамапин̣д̣ада̄не тхуллаччайам̣, дутийапин̣д̣ада̄нена лепе гхат̣ите две ча сан̇гха̄дисесе две ча дуккат̣а̄ни, саче деситаваттхука̄йева ва̄ пама̄н̣а̄тикканта̄йева ва̄ хоти, екам̣ сан̇гха̄дисесам̣ две ча дуккат̣а̄ни а̄паджджатӣти.

кут̣ика̄расиккха̄падам̣ чхат̣т̣хам̣.

25. ида̄ни виха̄рака̄расиккха̄падам̣ дассетум̣ ‘‘махаллака’’нтиа̄ди а̄раддхам̣. таттха махаллаканти сасса̄микабха̄вена сам̣йа̄читакут̣ито махантабха̄во етасса аттхи, йасма̄ ва̄ ваттхум̣ деса̄петва̄ пама̄н̣а̄тиккамена̄пи ка̄тум̣ ват̣т̣ати, тасма̄ пама̄н̣амахантата̄йапи махаллако, там̣ махаллакам̣ виха̄рам̣ ва̄ катва̄ти аттхо. еттха пана адеситаваттхукабха̄вена еко сан̇гха̄дисесо, сесам̣ анантарасадисамева. идха ча таттха ча ва̄са̄га̄рам̣ т̣хапетва̄ упосатха̄га̄рам̣ ва̄ джанта̄гхарам̣ ва̄ аггиса̄лам̣ ва̄ бхависсатӣти евама̄дина̄ найена каронтасса ана̄патти.

виха̄рака̄расиккха̄падам̣ саттамам̣.

26. ида̄ни амӯлакасиккха̄падам̣ пака̄сетум̣ ‘‘амӯлакена̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха амӯлакена̄ти йам̣ чодакена чудитакамхи пуггале адит̣т̣хам̣ асутам̣ апарисан̇китам̣, идам̣ етесам̣ дассанасаванапарисан̇ка̄сан̇кха̄та̄нам̣ мӯла̄нам̣ абха̄вато амӯлакам̣, тена амӯлакена ваттхуна̄ти самбандхо. таттха адит̣т̣хам̣ на̄ма аттано паса̄дачаккхуна̄ ва̄ диббачаккхуна̄ ва̄ адит̣т̣хам̣. асутам̣ на̄ма татхева кеначи вуччама̄нам̣ на сутам̣. апарисан̇китам̣ на̄ма читтена апарисан̇китам̣, там̣ пана дит̣т̣хасутамутавасена тивидхам̣. таттха бхиккхун̃ча ма̄туга̄ман̃ча татха̄рӯпе т̣ха̄не дисва̄ ‘‘аддха̄ имехи ката’’нти ва̄ ‘‘кариссантӣ’’ти ва̄ парисан̇кати, идам̣ дит̣т̣хапарисан̇китам̣ на̄ма. андхака̄ре пат̣иччханнока̄се ва̄ бхиккхусса ча ма̄туга̄масса ча вачанам̣ сутва̄ дутийасса аттхибха̄вам̣ аджа̄нанто пуббе вуттанайена парисан̇кати, идам̣ сутапарисан̇китам̣ на̄ма. дхуттехи иттхӣхи саддхим̣ паччантавиха̄ресу пуппхагандхасура̄дӣхи анубхавитва̄ гатат̣т̣ха̄нам̣ дисва̄ ‘‘кена ну кхо идам̣ ката’’нти вӣмам̣санто татра кеначи бхиккхуна̄ гандха̄дӣхи пӯджа̄ ката̄ хоти, бхесаджджаттха̄йа арит̣т̣хам̣ ва̄ пӣтам̣, со тасса гандхам̣ гха̄йитва̄ ‘‘айам̣ со бхависсатӣ’’ти парисан̇кати, идам̣ мутапарисан̇китам̣ на̄ма. евам̣ тивидха̄йа парисан̇ка̄йа абха̄вена апарисан̇китанти аттхо.

чодентоти ‘‘па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ а̄панноси, ассаман̣оси, асакйапуттийосӣ’’тиа̄дӣхи вачанехи сайам̣ чодентоти аттхо. евам̣ чодентасса ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа сан̇гха̄дисесо. чода̄пенто ва̄ти аттана̄ тасса самӣпе т̣хатва̄ ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ а̄н̣а̄петва̄ чода̄пенто тасса а̄н̣аттасса ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа гарум̣ пхусети аттхо. атха сопи ча̄вана̄дхиппа̄йена ‘‘майа̄пи дит̣т̣хам̣ аттхӣ’’тиа̄дина̄ найена чодети, двиннампи ва̄ча̄йа а̄патти. ваттхуна̄ антимена ча̄ти бхиккхуно анурӯпесу екӯнавӣсатийа̄ па̄ра̄джикесу ан̃н̃атарена̄ти аттхо. ча̄ветунти брахмачарийа̄ ча̄ветум̣, йо суддхам̣ ва̄ асуддхам̣ ва̄ катӯпасампадам̣ пуггалам̣ суддхадит̣т̣хико сама̄но ча̄вана̄дхиппа̄йена чодети ва̄ чода̄пети ва̄, тасса сан̇гха̄дисесоти адхиппа̄йо. сун̣ама̄нанти имина̄ параммукха̄ дӯтена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ чодети. чодентасса на рухатӣти дӣпитам̣ хоти. параммукха̄ пана саттахи а̄паттиккхандхехи вадантасса дуккат̣ам̣.

амӯлакасиккха̄падам̣ ат̣т̣хамам̣.

27. ида̄ни ан̃н̃абха̄гийасиккха̄падам̣ дассетум̣ ‘‘ан̃н̃асса кирийа’’нтиа̄дима̄ха. таттха ан̃н̃асса кирийанти ан̃н̃асса кхаттийа̄диджа̄тикасса па̄ра̄джикасса вӣтиккамасан̇кха̄там̣ кирийам̣ дисва̄ти самбандхо. тена лесена̄ти ‘‘даса леса̄ джа̄тилесо на̄малесо готталесо лин̇галесо а̄паттилесо патталесо чӣваралесо упаджджха̄йалесо а̄чарийалесо сена̄саналесо’’ти (па̄ра̄. 394) евам̣ вуттесу дасасу лесесу йо тасмим̣ пуггале диссати, тена лесена тадан̃н̃ам̣ пуггалам̣ брахмачарийа̄ ча̄ветум̣ антимаваттхуна̄ чоденто гарукам̣ пхусети аттхо. таттха ан̃н̃ампи ваттхум̣ лиссати силиссати воха̄раматтенева ӣсакам̣ аллӣйатӣти лесо, джа̄тийева лесо джа̄тилесо. еса найо сесападесупи. лесена чоденто катхам̣ чодети? ан̃н̃о кхаттийаджа̄тико имина̄ чодакена па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо хоти, со ан̃н̃ам̣ аттано верим̣ кхаттийаджа̄тикам̣ бхиккхум̣ пасситва̄ там̣ кхаттийаджа̄тилесам̣ гахетва̄ евам̣ чодети ‘‘кхаттийо майа̄ дит̣т̣хо па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄паджджанто, твампи кхаттийо па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ а̄панносӣ’’ти ва̄ ‘‘со твам̣ кхаттийо, на̄н̃н̃о, па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄панносӣ’’ти ва̄ чодети. евам̣ на̄малеса̄дайопи ведитабба̄.

ан̃н̃абха̄гийасиккха̄падам̣ навамам̣.

28. етта̄вата̄ ‘‘гарука̄ нава̄’’ти уддит̣т̣хе виттха̄рато дассетва̄ ида̄ни тесу а̄паннесу пат̣ипаджджана̄ка̄рам̣ дассетум̣ ‘‘чха̄дети джа̄нама̄панна’’нтиа̄ди вуттам̣. тасса̄йам̣ пин̣д̣аттхо – йо бхиккху ‘‘айам̣ иттханна̄ма̄ а̄паттӣ’’ти а̄паттивасена ва̄ ‘‘идам̣ бхиккхӯнам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти евам̣ ваттхувасена ва̄ джа̄нама̄паннам̣ а̄паттим̣ йа̄ва чха̄дети, та̄ва тена бхиккхуна̄ ака̄ма̄ парива̄со васитабботи. чареййа̄ти ма̄наттам̣ сама̄да̄йа васеййа. киттакам̣ дивасанти че? чха раттийо. ма̄наттава̄со пана сан̇гхейева, на ган̣е, на пуггале, тена вуттам̣ ‘‘сан̇гхе’’ти. паривуттхоти ‘‘тайо кхо упа̄ли па̄рива̄сикасса бхиккхуно раттиччхеда̄ сахава̄со виппава̄со ана̄рочана̄’’ти (чӯл̣ава. 83) евам̣ вуттам̣ раттиччхедам̣ акатва̄ паривуттхоти аттхо. таттха сахава̄соти пакататтена бхиккхуна̄ саддхим̣ екаччханне удакапа̄тат̣т̣ха̄наббхантаре ва̄со. виппава̄со на̄ма ан̃н̃ам̣ пакататтам̣ бхиккхум̣ вина̄ ва̄со. ана̄рочана̄ти а̄гантука̄дӣнам̣ ана̄рочана̄. етесу тӣсу екена̄пи раттиччхедо хоти ева. еттха пана упача̄расӣмагата̄нам̣ а̄рочетаббам̣, на бахи т̣хита̄нам̣, бахи т̣хита̄нампи саче саддам̣ сун̣а̄ти, пассати, дӯрам̣ ва̄ гантва̄ а̄рочетаббамева, ана̄рочентасса раттиччхедо чева ваттабхеде дуккат̣ан̃ча хоти. аджа̄нантассева упача̄расӣмам̣ пависитва̄ гаччханти че, раттиччхедова хоти, на ваттабхедо.

чин̣н̣ама̄наттанти ‘‘чатта̄ро кхо, упа̄ли, ма̄наттача̄рикасса бхиккхуно раттиччхеда̄ сахава̄со виппава̄со ана̄рочана̄ ӯне ган̣е чаран̣а’’нти (чӯл̣ава. 92) евам̣ вуттам̣ раттиччхедам̣ акатва̄ чин̣н̣ама̄наттам̣ паринит̣т̣хитама̄наттанти аттхо. еттха пана сахава̄са̄дайо парива̄се вуттаппака̄ра̄ ева. ‘‘ӯне ган̣е чаран̣а’’нти еттха ган̣о чатта̄ро ва̄ атирека̄ ва̄ бхиккхӯ, тасма̄ сачепи тӣхи бхиккхӯхи саддхим̣ васати, раттиччхедо хотийева, ‘‘саче пана тена тесам̣ аттхибха̄вам̣ дисва̄ а̄рочите паккаманти, ӯне ган̣е чаран̣адосо на хотӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 97) ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣ кира. аббхеййа̄ти там̣ бхиккхум̣ вӣсатиган̣о сан̇гхо аббхеййа сампат̣иччхеййа, аббха̄накаммавасена оса̄реййа̄ти аттхо. саче екенапи ӯно вӣсатиган̣о бхиккхусан̇гхо там̣ бхиккхум̣ аббхеййа, со ча бхиккху на аббхито, те ча бхиккхӯ га̄райха̄, дуккат̣ам̣ а̄паджджантӣти аттхо.

29. ида̄ни йатха̄ чха̄дита̄ а̄патти чханна̄ хоти, там̣ пака̄рам̣ дассетум̣ ‘‘а̄паттӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха̄йам̣ падайоджана̄ – а̄паттита̄ ча ануккхиттата̄ ча анантара̄йата̄ ча пахуттата̄ ча а̄паттинуккхиттаанантара̄йапахуттата̄йо, ета̄су чатӯсу татха̄сан̃н̃ита̄ ча чха̄детука̄мо хутва̄ чха̄дана̄ ча̄ти евам̣ дасахан̇гехи арун̣уггамамхи чханна̄ хотӣти. еттха пана а̄паттиа̄дӣсу чатӯсу а̄паттисан̃н̃ита̄ ча ануккхиттасан̃н̃ита̄ ча анантара̄йасан̃н̃ита̄ ча пахуттасан̃н̃ита̄ ча̄ти евам̣ сан̃н̃а̄васена йоджетва̄ ат̣т̣хан̇га̄ни гахетабба̄ни, чха̄детука̄моти идамекам̣, чха̄дана̄ти идамеканти евам̣ даса.

етесу пана а̄дито пат̣т̣ха̄йа айам̣ виниччхайо – ‘‘а̄патти ча хоти а̄паттисан̃н̃ӣ ча̄’’ти еттха йам̣ а̄панно, са̄ терасаннам̣ ан̃н̃атара̄ хоти, сопи ча таттха гарука̄паттисан̃н̃ӣйева хутва̄ джа̄нанто чха̄дети, чханна̄ хоти. саче таттха ана̄паттисан̃н̃ӣ ва̄ ан̃н̃а̄паттисан̃н̃ӣ ва̄ вематико ва̄ хоти, аччханна̄ва хоти. тивидхам̣ пана уккхепанӣйакаммам̣, тена акато ануккхитто. со че пакататтасан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, чханна̄ хоти. саче апакататтасан̃н̃ӣ чха̄дети, аччханна̄ хоти. апакататтена пана пакататтасан̃н̃ина̄пи апакататтасан̃н̃ина̄пи чха̄дитам̣ аччха̄дитамева хотӣти. анантара̄йикоти йасса дасасу ра̄джачорааггиудакаманусса̄мануссава̄л̣асарӣсападжӣвитабрахмачарийантара̄йесупи екопи наттхи, со че анантара̄йикасан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, чханна̄ хоти. саче со андхака̄рабхӣруко анантара̄йе ева ва̄л̣а̄диантара̄йасан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, аччханна̄ва хоти. пахӯти йо саккоти сабха̄габхиккхуно самӣпам̣ гантун̃чева а̄рочитун̃ча, со че пахусан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, чханна̄ хоти. йо пана апаху хутва̄ пахусан̃н̃ӣ, паху ва̄ апахусан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, аччханна̄ва хотӣти.

арун̣уггамамхӣти еттха пуребхаттам̣ ва̄ а̄паттим̣ а̄панно хоти паччха̄бхаттам̣ ва̄, йа̄ва арун̣ам̣ на уггаччхати, та̄ва а̄рочетабба̄. саче пана арун̣аббхантаре сатаккхаттумпи чха̄детука̄мата̄ уппаджджати, аччханна̄ва хоти. а̄роченто пана сабха̄гасан̇гха̄дисесам̣ а̄паннасса а̄рочетум̣ на ват̣т̣ати. саче а̄рочети, а̄патти пана а̄виката̄ хоти, а̄рочанапаччайа̄ пана ан̃н̃ам̣ дуккат̣ам̣ а̄паттим̣ а̄паджджати. имина̄ ан̃н̃ампи ваттхусабха̄га̄паттим̣ а̄рочетум̣ на ват̣т̣атӣти дӣпито хоти. а̄рочентена пана ‘‘ахам̣ тава сантике екам̣ а̄паттим̣ а̄ви каромӣ’’ти ва̄ ‘‘а̄чиккха̄мӣ’’ти ва̄ ‘‘а̄рочемӣ’’ти ва̄ ‘‘екам̣ а̄паттим̣ а̄паннабха̄вам̣ джа̄на̄хӣ’’ти ва̄ ‘‘екам̣ гарука̄паттим̣ а̄ви каромӣ’’ти ва̄ а̄дина̄ найена ваттаббам̣, етта̄вата̄ аччханна̄ва хоти. саче ‘‘лахука̄паттим̣ а̄рочемӣ’’ти вадати, чханна̄ва хотӣти. сан̇гха̄дисесавиниччхайо.

сан̇гха̄дисесаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.