4. бходжанавагго
2. ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
девадатто ка̄ле вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, таппаччайа̄ бхагавата̄ ‘‘ган̣абходжане па̄читтийа’’нти (па̄чи. 209) сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣. падабха̄джане пана ‘‘нимантита̄ бхун̃джантӣ’’ти (па̄чи. 218) нимантанамева гахетва̄ вибхаттам̣. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ваттхувасена вин̃н̃аттийа̄ йа̄чанампи вуттанти ликхитам̣. касма̄? парива̄ре ева ‘‘ган̣абходжанам̣ двӣха̄ка̄рехи пасавати вин̃н̃аттито ва̄ нимантанато ва̄’’ти (пари. 322) вуттатта̄. тасма̄ ат̣т̣хуппаттийам̣йева па̄кат̣атта̄ падабха̄джане на вуттанти ведитаббам̣. ‘‘‘екато ган̣хантӣ’ти ча гахитабхатта̄пи ан̃н̃е йа̄ва ган̣ханти, та̄ва че тит̣т̣ханти, екато ган̣ханти ева на̄ма̄’’ти ча, ‘‘йо кочи паббаджитоти сахадхаммикесу, титтхийесу ва̄ти аттхо’’ти ча, ‘‘самайа̄бха̄воти саттаннам̣ ана̄паттисамайа̄нам̣ абха̄во’’ти ча, ‘‘самайаладдхакена саха чатта̄ро хонтӣ’’ти ча, ‘‘самайаладдхако сайамева муччати, сеса̄нам̣ ган̣апӯракатта̄ а̄паттикаро хотӣ’’ти ча ликхитам̣.
еттха̄ха – ‘‘пат̣иггахан̣амева хеттха пама̄н̣а’’нти вуттам̣, атха касма̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘ган̣абходжанам̣ на̄ма йаттха чатта̄ро…пе… бхун̃джантӣ’’ти (па̄чи. 218) вуттанти? вуччате – таттха ‘‘бхун̃джантӣ’’ти пат̣иггахан̣анийамавачанам̣. на хи аппат̣иггахитакам̣ бхиккхӯ бхун̃джантӣти.
ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ан̃н̃атра самайа̄ти пана нимантанато пасаванато бходжана̄пеккхам̣ па̄читтийанти еке. еко бхиккху пин̣д̣а̄йа чаранто бхаттам̣ лабхати, таман̃н̃о чӯпа̄сако нимантетва̄ гхаре нисӣда̄песи, на ча та̄ва бхаттам̣ сампаджджати. саче со бхиккху пин̣д̣а̄йа чаритва̄ ладдхабхаттам̣ бхун̃джати, а̄патти. касма̄ти че? ‘‘парампарабходжанам̣ на̄ма пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарена бходжанена нимантито там̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ бходжанам̣ бхун̃джати, етам̣ парампарабходжанам̣ на̄ма̄’’ти (па̄чи. 227) вуттатта̄. пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо.
парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
дваттипаттапӯра̄ пат̣иггахетабба̄ти татха̄нӣтапӯвехи аттхикена уккат̣т̣хапаттаппама̄н̣авасена гахетабба̄. ‘‘ма̄ кхо твам̣ еттха пат̣игган̣хӣ’’ти апа̄тхеййа̄диаттха̄йа саджджитасан̃н̃а̄йа атирекаппат̣иггахан̣ена а̄рочане, асам̣вибха̄ге ча на муччати ачиттакатта̄ сиккха̄падасса. атха уггахитакам̣ ган̣ха̄ти, на муччати ева. асам̣вибха̄ге пана ана̄патти акаппийатта̄. ачиттаката̄ пан̣н̣аттиджа̄нана̄бха̄венева, на ваттхуджа̄нана̄бха̄вена̄ти еке. ‘‘на па̄тхеййа̄диаттха̄йа саджджитабха̄ваджа̄нана’’нти ан̇гесу авуттатта̄ саче сан̃чичча на вадати, па̄читтийанти пора̄н̣а̄ ваданти. атирекаппат̣иггахан̣анти таттха пан̃чамам̣ва ан̇гам̣ вуттам̣, тасма̄ аппат̣иггахитатта̄ на па̄читтийам̣, каттабба̄каран̣ато пана дуккат̣ам̣. ан̃н̃атха̄ кирийа̄кирийам̣ идам̣ а̄паджджати. анива̄ран̣ам̣, ана̄рочанам̣ ва̄ чхат̣т̣хаман̇гам̣ ваттаббам̣ сийа̄.
ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
бхутта̄вӣ пава̄ран̣ам̣ на̄ма пан̃чан̇гикам̣. тесу ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йаттӣ’’ти етенева ‘‘бхутта̄вӣ’’ти етасса сиддхатта̄ висум̣ аттхасиддхи на диссати. диссати че, ан̇га̄нам̣ чхаккаттадассананти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 238-239) ликхитам̣. ‘‘бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти абхихат̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣.
кот̣т̣етва̄ катачун̣н̣ампӣти пи-ка̄рена кун̣д̣акам̣ сампин̣д̣ети. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана а̄тапасуккха̄нам̣ ва̄ кун̣д̣акам̣ ва̄ йе кечи тан̣д̣ула̄ ва̄ти еттакамева вуттатта̄ самапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣, вӣхипала̄са̄нам̣ ва̄ тан̣д̣улачун̣н̣ам̣ пава̄рети. татха̄ кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ кун̣д̣акампи пава̄рети. бхаджджитасаттуйо пин̣д̣етва̄ като апаккасаттумодакопи пава̄ретӣти ликхитам̣. саче авасит̣т̣хам̣ наттхи, на пава̄рети. касма̄? асанасан̇кха̄тасса виппакатабходжанасса абха̄вато.
акаппийамам̣сам̣ пана кин̃ча̄пи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитам̣, кха̄дийама̄нам̣ пана мам̣сабха̄вам̣ на джаха̄ти, тасма̄ пава̄рети. бходжанаса̄ла̄йа бхун̃джанто че аттано апа̄пун̣анакот̣т̣ха̄сам̣ абхихат̣ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. ка̄мам̣ пат̣иккхипати, патте пана а̄ра̄мика̄ а̄киранти, там̣ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. идан̃хи буддхаппат̣икут̣т̣ха̄йа анесана̄йа уппаннейева сан̇кхам̣ гаччхати. йатха̄ хи сан̇гхато ладдхам̣ пин̣д̣ам̣ дуссӣло дети, тан̃че пат̣иккхипати, на пава̄рети, евам̣сампадамиданти ча, вибха̄го ладжджӣ че дети, там̣ со на аджджхохаритука̄мата̄йа пат̣иккхипати, пава̄ретӣти ча, ‘‘самам̣сарасам̣ самаччхараса’’нти а̄паджджанато ‘‘мам̣сараса’’нти вутте пана пат̣иккхипато хоти, ‘‘мам̣сасса расам̣ мам̣сараса’’нти айам̣ виггахо на̄дхиппетоти ча вуттам̣. бхаттамиссакам̣ йа̄гум̣ а̄харитва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, на пава̄рети. ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вутте пава̄рети. касма̄? йена̄пуччхито, тасса аттхита̄йа. еттха пана ‘‘йа̄гумиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, татра че йа̄гу бахутара̄ ва̄ хоти, самасама̄ ва̄. бхаттам̣ мандам̣, на пава̄рети. йа̄гу че манда̄, бхаттам̣ бахутарам̣, пава̄рети. идан̃ча саббаат̣т̣хакатха̄су вуттатта̄ на сакка̄ пат̣иккхипитум̣. ка̄ран̣ам̣ панеттха дуддасам̣. ‘‘бхаттамиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати. татра бхаттам̣ бахутарам̣ ва̄ самакам̣ ва̄ аппатарам̣ ва̄ хоти, пава̄рети ева. бхаттам̣ ва̄ йа̄гум̣ ва̄ ана̄маситва̄ ‘‘миссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати. татра че бхаттам̣ бахутарам̣, самакам̣ ва̄ хоти, пава̄рети. аппатарам̣ на пава̄рети. там̣ саббам̣ вӣмам̣ситаббанти.
пхалам̣ ва̄ кандамӯла̄ди ва̄ пан̃чахи саман̣акаппехи каппийам̣ акатанти еттха каппийам̣ ака̄ра̄питехи кадалипхала̄дӣхи саддхим̣ атириттам̣ ка̄ра̄петва̄пи там̣ кадалипхала̄дим̣ т̣хапетва̄ авасесам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. амиссакарасатта̄ пуна та̄ни каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ ан̃н̃асмим̣ бха̄джане т̣хапетва̄ ка̄ретва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. касма̄? пуббе тесу винайакаммасса ана̄рул̣хатта̄ти ваданти.
патте раджам̣ патитам̣ аппат̣иггахитамева хоти. тасма̄ пат̣иггахетва̄ва бхиккха̄ ган̣хитабба̄. ‘‘апат̣иггахетва̄ ган̣хато винайадуккат̣а’’нти (па̄чи. ат̣т̣ха. 265) вуттатта̄ етаман̃н̃есампи на ват̣т̣атӣти ваданти. ‘‘там̣ пана пуна пат̣иггахетва̄ бхун̃джантасса ана̄паттӣ’’ти еттха̄пи евамева. имасмим̣ пана ‘‘атириттам̣ катам̣ анатириттакатам̣ хотӣ’’ти еттха̄пи евамева. имасмим̣ пана ‘‘атириттам̣ катам̣, анатириттам̣ катам̣ хотӣ’’тиа̄дӣхи упапариккхитва̄ виниччхайо ведитабботи дӣпитам̣. аламетам̣ саббанти идампи те адхикам̣, ито ан̃н̃ам̣ на лаччхасӣти аттхо.
а̄ха̄раттха̄йа̄ти вика̄ле ева̄ти еке. ‘‘пат̣хамакатхинасадиса̄ни. идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо. ка̄йакаммам̣ аджджхохаран̣ато. вачӣкаммам̣ ва̄ча̄йа ‘‘атириттам̣ каротха, бханте’’ти ака̄ра̄панатоти ведитаббам̣.
пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘бхуттасмим̣ па̄читтийа’’нти (па̄чи. 243) ма̄тика̄йам̣ вуттатта̄ ‘‘бходжанапарийоса̄не па̄читтийа’’нти вуттам̣, на аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре.
дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
джамбудӣпасса ка̄лена париччхедоти евам̣ кира.
вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘дуддхото хотӣ’’тиа̄дина̄ найена идха вуттатта̄, ‘‘дуддхотам̣ паттам̣ дховитва̄ пуна
таттха аччходакам̣ ва̄ а̄син̃читва̄, ан̇гулийа̄ ва̄ гхам̣ситва̄ ниснехабха̄во джа̄нитаббо’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 253) самантапа̄са̄дика̄йам̣ вуттатта̄ ча маттика̄паттасса капа̄лена пӣто снехо саннидхим̣ каротӣти сиддханти ликхитам̣. сайам̣ пат̣иггахетва̄ апариччаттамева̄ти еттха апариччаттам̣ на̄ма анупасампанна̄нам̣ нирапеккхаапариччаттам̣ авиджахитам̣. ‘‘пат̣иггахан̣анти еттха пат̣иггахитабха̄вамавиджахитамева саннидхим̣ джанетӣ’’ти дхаммасириттхеро, там̣ ‘‘пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄чи. 255) па̄л̣ийа̄ вируджджхати. тасса пана пуна пат̣игган̣ханакичча̄бха̄вато вӣмам̣ситаббам̣.
саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘тесам̣ мам̣сан̃ча кхӣрададхӣни ча идха адхиппета̄нӣ’’ти идам̣ па̄читтийаваттхупариччхедо, на пана каппийакхӣра̄дипариччхедо, тасма̄ йасса кассачи кхӣра̄дӣни ват̣т̣антӣти ча, ‘‘маха̄на̄масиккха̄падена ка̄ретаббо’’ти сан̇гхавасена пава̄рите бхесаджджаттха̄йа саппиа̄дибхесаджджапан̃чакам̣ вин̃н̃а̄пети че, таттха ‘‘на бхесаджджакаран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄петӣ’’ти еттха сан̇гахам̣ гаччхати, тасма̄ ‘‘тена па̄читтийа’’нти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 261) ча ликхитам̣.
пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘сарӣра̄вайавена̄’’ти вуттатта̄ мукхена пат̣иггахан̣ам̣ анун̃н̃а̄там̣. ‘‘чин̃ча̄дипаттесу бхӯмийам̣ аттхатесу на ват̣т̣ати, каллакхетте таттха ват̣т̣атӣ’’ти ча, ‘‘са̄мам̣ гахетва̄’’ти имина̄ на кевалам̣ саппадат̣т̣хам̣йева, ан̃н̃ампи дат̣т̣хам̣ висесети. са̄мам̣ гахетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ча ликхитам̣.
дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
бходжанавагго чатуттхо.