па̄читтийакан̣д̣ам̣
4. бходжанавагго
2. ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
девадатто ка̄ле вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, таппаччайа̄ бхагавата̄ ‘‘ган̣абходжане па̄читтийа’’нти (па̄чи. 209) сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣. падабха̄джане пана ‘‘нимантита̄ бхун̃джантӣ’’ти (па̄чи. 218) нимантанамева гахетва̄ вибхаттам̣. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ваттхувасена вин̃н̃аттийа̄ йа̄чанампи вуттанти ликхитам̣. касма̄? парива̄ре ева ‘‘ган̣абходжанам̣ двӣха̄ка̄рехи пасавати вин̃н̃аттито ва̄ нимантанато ва̄’’ти (пари. 322) вуттатта̄. тасма̄ ат̣т̣хуппаттийам̣йева па̄кат̣атта̄ падабха̄джане на вуттанти ведитаббам̣. ‘‘‘екато ган̣хантӣ’ти ча гахитабхатта̄пи ан̃н̃е йа̄ва ган̣ханти, та̄ва че тит̣т̣ханти, екато ган̣ханти ева на̄ма̄’’ти ча, ‘‘йо кочи паббаджитоти сахадхаммикесу, титтхийесу ва̄ти аттхо’’ти ча, ‘‘самайа̄бха̄воти саттаннам̣ ана̄паттисамайа̄нам̣ абха̄во’’ти ча, ‘‘самайаладдхакена саха чатта̄ро хонтӣ’’ти ча, ‘‘самайаладдхако сайамева муччати, сеса̄нам̣ ган̣апӯракатта̄ а̄паттикаро хотӣ’’ти ча ликхитам̣.
еттха̄ха – ‘‘пат̣иггахан̣амева хеттха пама̄н̣а’’нти вуттам̣, атха касма̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘ган̣абходжанам̣ на̄ма йаттха чатта̄ро…пе… бхун̃джантӣ’’ти (па̄чи. 218) вуттанти? вуччате – таттха ‘‘бхун̃джантӣ’’ти пат̣иггахан̣анийамавачанам̣. на хи аппат̣иггахитакам̣ бхиккхӯ бхун̃джантӣти.
ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ан̃н̃атра самайа̄ти пана нимантанато пасаванато бходжана̄пеккхам̣ па̄читтийанти еке. еко бхиккху пин̣д̣а̄йа чаранто бхаттам̣ лабхати, таман̃н̃о чӯпа̄сако нимантетва̄ гхаре нисӣда̄песи, на ча та̄ва бхаттам̣ сампаджджати. саче со бхиккху пин̣д̣а̄йа чаритва̄ ладдхабхаттам̣ бхун̃джати, а̄патти. касма̄ти че? ‘‘парампарабходжанам̣ на̄ма пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарена бходжанена нимантито там̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ бходжанам̣ бхун̃джати, етам̣ парампарабходжанам̣ на̄ма̄’’ти (па̄чи. 227) вуттатта̄. пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо.
парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
дваттипаттапӯра̄ пат̣иггахетабба̄ти татха̄нӣтапӯвехи аттхикена уккат̣т̣хапаттаппама̄н̣авасена гахетабба̄. ‘‘ма̄ кхо твам̣ еттха пат̣игган̣хӣ’’ти апа̄тхеййа̄диаттха̄йа саджджитасан̃н̃а̄йа атирекаппат̣иггахан̣ена а̄рочане, асам̣вибха̄ге ча на муччати ачиттакатта̄ сиккха̄падасса. атха уггахитакам̣ ган̣ха̄ти, на муччати ева. асам̣вибха̄ге пана ана̄патти акаппийатта̄. ачиттаката̄ пан̣н̣аттиджа̄нана̄бха̄венева, на ваттхуджа̄нана̄бха̄вена̄ти еке. ‘‘на па̄тхеййа̄диаттха̄йа саджджитабха̄ваджа̄нана’’нти ан̇гесу авуттатта̄ саче сан̃чичча на вадати, па̄читтийанти пора̄н̣а̄ ваданти. атирекаппат̣иггахан̣анти таттха пан̃чамам̣ва ан̇гам̣ вуттам̣, тасма̄ аппат̣иггахитатта̄ на па̄читтийам̣, каттабба̄каран̣ато пана дуккат̣ам̣. ан̃н̃атха̄ кирийа̄кирийам̣ идам̣ а̄паджджати. анива̄ран̣ам̣, ана̄рочанам̣ ва̄ чхат̣т̣хаман̇гам̣ ваттаббам̣ сийа̄.
ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
бхутта̄вӣ пава̄ран̣ам̣ на̄ма пан̃чан̇гикам̣. тесу ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йаттӣ’’ти етенева ‘‘бхутта̄вӣ’’ти етасса сиддхатта̄ висум̣ аттхасиддхи на диссати. диссати че, ан̇га̄нам̣ чхаккаттадассананти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 238-239) ликхитам̣. ‘‘бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти абхихат̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣.
кот̣т̣етва̄ катачун̣н̣ампӣти пи-ка̄рена кун̣д̣акам̣ сампин̣д̣ети. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана а̄тапасуккха̄нам̣ ва̄ кун̣д̣акам̣ ва̄ йе кечи тан̣д̣ула̄ ва̄ти еттакамева вуттатта̄ самапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣, вӣхипала̄са̄нам̣ ва̄ тан̣д̣улачун̣н̣ам̣ пава̄рети. татха̄ кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ кун̣д̣акампи пава̄рети. бхаджджитасаттуйо пин̣д̣етва̄ като апаккасаттумодакопи пава̄ретӣти ликхитам̣. саче авасит̣т̣хам̣ наттхи, на пава̄рети. касма̄? асанасан̇кха̄тасса виппакатабходжанасса абха̄вато.
акаппийамам̣сам̣ пана кин̃ча̄пи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитам̣, кха̄дийама̄нам̣ пана мам̣сабха̄вам̣ на джаха̄ти, тасма̄ пава̄рети. бходжанаса̄ла̄йа бхун̃джанто че аттано апа̄пун̣анакот̣т̣ха̄сам̣ абхихат̣ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. ка̄мам̣ пат̣иккхипати, патте пана а̄ра̄мика̄ а̄киранти, там̣ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. идан̃хи буддхаппат̣икут̣т̣ха̄йа анесана̄йа уппаннейева сан̇кхам̣ гаччхати. йатха̄ хи сан̇гхато ладдхам̣ пин̣д̣ам̣ дуссӣло дети, тан̃че пат̣иккхипати, на пава̄рети, евам̣сампадамиданти ча, вибха̄го ладжджӣ че дети, там̣ со на аджджхохаритука̄мата̄йа пат̣иккхипати, пава̄ретӣти ча, ‘‘самам̣сарасам̣ самаччхараса’’нти а̄паджджанато ‘‘мам̣сараса’’нти вутте пана пат̣иккхипато хоти, ‘‘мам̣сасса расам̣ мам̣сараса’’нти айам̣ виггахо на̄дхиппетоти ча вуттам̣. бхаттамиссакам̣ йа̄гум̣ а̄харитва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, на пава̄рети. ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вутте пава̄рети. касма̄? йена̄пуччхито, тасса аттхита̄йа. еттха пана ‘‘йа̄гумиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, татра че йа̄гу бахутара̄ ва̄ хоти, самасама̄ ва̄. бхаттам̣ мандам̣, на пава̄рети. йа̄гу че манда̄, бхаттам̣ бахутарам̣, пава̄рети. идан̃ча саббаат̣т̣хакатха̄су вуттатта̄ на сакка̄ пат̣иккхипитум̣. ка̄ран̣ам̣ панеттха дуддасам̣. ‘‘бхаттамиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати. татра бхаттам̣ бахутарам̣ ва̄ самакам̣ ва̄ аппатарам̣ ва̄ хоти, пава̄рети ева. бхаттам̣ ва̄ йа̄гум̣ ва̄ ана̄маситва̄ ‘‘миссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати. татра че бхаттам̣ бахутарам̣, самакам̣ ва̄ хоти, пава̄рети. аппатарам̣ на пава̄рети. там̣ саббам̣ вӣмам̣ситаббанти.
пхалам̣ ва̄ кандамӯла̄ди ва̄ пан̃чахи саман̣акаппехи каппийам̣ акатанти еттха каппийам̣ ака̄ра̄питехи кадалипхала̄дӣхи саддхим̣ атириттам̣ ка̄ра̄петва̄пи там̣ кадалипхала̄дим̣ т̣хапетва̄ авасесам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. амиссакарасатта̄ пуна та̄ни каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ ан̃н̃асмим̣ бха̄джане т̣хапетва̄ ка̄ретва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. касма̄? пуббе тесу винайакаммасса ана̄рул̣хатта̄ти ваданти.
патте раджам̣ патитам̣ аппат̣иггахитамева хоти. тасма̄ пат̣иггахетва̄ва бхиккха̄ ган̣хитабба̄. ‘‘апат̣иггахетва̄ ган̣хато винайадуккат̣а’’нти (па̄чи. ат̣т̣ха. 265) вуттатта̄ етаман̃н̃есампи на ват̣т̣атӣти ваданти. ‘‘там̣ пана пуна пат̣иггахетва̄ бхун̃джантасса ана̄паттӣ’’ти еттха̄пи евамева. имасмим̣ пана ‘‘атириттам̣ катам̣ анатириттакатам̣ хотӣ’’ти еттха̄пи евамева. имасмим̣ пана ‘‘атириттам̣ катам̣, анатириттам̣ катам̣ хотӣ’’тиа̄дӣхи упапариккхитва̄ виниччхайо ведитабботи дӣпитам̣. аламетам̣ саббанти идампи те адхикам̣, ито ан̃н̃ам̣ на лаччхасӣти аттхо.
а̄ха̄раттха̄йа̄ти вика̄ле ева̄ти еке. ‘‘пат̣хамакатхинасадиса̄ни. идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо. ка̄йакаммам̣ аджджхохаран̣ато. вачӣкаммам̣ ва̄ча̄йа ‘‘атириттам̣ каротха, бханте’’ти ака̄ра̄панатоти ведитаббам̣.
пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘бхуттасмим̣ па̄читтийа’’нти (па̄чи. 243) ма̄тика̄йам̣ вуттатта̄ ‘‘бходжанапарийоса̄не па̄читтийа’’нти вуттам̣, на аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре.
дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
джамбудӣпасса ка̄лена париччхедоти евам̣ кира.
вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘дуддхото хотӣ’’тиа̄дина̄ найена идха вуттатта̄, ‘‘дуддхотам̣ паттам̣ дховитва̄ пуна
таттха аччходакам̣ ва̄ а̄син̃читва̄, ан̇гулийа̄ ва̄ гхам̣ситва̄ ниснехабха̄во джа̄нитаббо’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 253) самантапа̄са̄дика̄йам̣ вуттатта̄ ча маттика̄паттасса капа̄лена пӣто снехо саннидхим̣ каротӣти сиддханти ликхитам̣. сайам̣ пат̣иггахетва̄ апариччаттамева̄ти еттха апариччаттам̣ на̄ма анупасампанна̄нам̣ нирапеккхаапариччаттам̣ авиджахитам̣. ‘‘пат̣иггахан̣анти еттха пат̣иггахитабха̄вамавиджахитамева саннидхим̣ джанетӣ’’ти дхаммасириттхеро, там̣ ‘‘пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (па̄чи. 255) па̄л̣ийа̄ вируджджхати. тасса пана пуна пат̣игган̣ханакичча̄бха̄вато вӣмам̣ситаббам̣.
саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘тесам̣ мам̣сан̃ча кхӣрададхӣни ча идха адхиппета̄нӣ’’ти идам̣ па̄читтийаваттхупариччхедо, на пана каппийакхӣра̄дипариччхедо, тасма̄ йасса кассачи кхӣра̄дӣни ват̣т̣антӣти ча, ‘‘маха̄на̄масиккха̄падена ка̄ретаббо’’ти сан̇гхавасена пава̄рите бхесаджджаттха̄йа саппиа̄дибхесаджджапан̃чакам̣ вин̃н̃а̄пети че, таттха ‘‘на бхесаджджакаран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄петӣ’’ти еттха сан̇гахам̣ гаччхати, тасма̄ ‘‘тена па̄читтийа’’нти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 261) ча ликхитам̣.
пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘сарӣра̄вайавена̄’’ти вуттатта̄ мукхена пат̣иггахан̣ам̣ анун̃н̃а̄там̣. ‘‘чин̃ча̄дипаттесу бхӯмийам̣ аттхатесу на ват̣т̣ати, каллакхетте таттха ват̣т̣атӣ’’ти ча, ‘‘са̄мам̣ гахетва̄’’ти имина̄ на кевалам̣ саппадат̣т̣хам̣йева, ан̃н̃ампи дат̣т̣хам̣ висесети. са̄мам̣ гахетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ча ликхитам̣.
дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
бходжанавагго чатуттхо.
5. ачелакавагго
1. ачелакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ачелака̄дайо йасма̄, титтхийа̄ва мата̄ идха;
тасма̄ титтхийана̄мена, тикаччхедо като тато.
атиттхийасса наггасса, татха̄ титтхийалин̇гино;
гахат̣т̣хасса̄пи бхиккхусса, каппатӣти виниччхайо.
атиттхийасса читтена, титтхийасса ча лин̇гино;
сота̄панна̄дино да̄тум̣, каппатӣтӣдха но мати.
ачелакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. сабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
анупависитва̄ нисӣданачиттена сачиттаката̄ти ведитабба̄.
сабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4-5. рахопат̣иччханнарахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄
чатуттхам̣ пат̣хама̄нийате, пан̃чамам̣ дутийа̄нийате вуттанайамева. идха пан̃чамам̣ упанандасса чатуттхам̣ хоти.
рахопат̣иччханнарахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. ча̄риттасиккха̄падаван̣н̣ана̄
сабхатто сама̄ноти нимантанабхаттоти пора̄н̣а̄. сантам̣ бхиккхум̣, ана̄пуччха̄, пуребхаттам̣ паччха̄бхаттам̣, ан̃н̃атра самайа̄ти айаметтха чатуббидха̄ анупан̃н̃атти. таттха самайа̄ две самайа̄. бхаттийагхаранти нимантитасса гхарам̣ ва̄ сала̄ка̄бхатта̄дида̄йака̄нам̣ ва̄ гхарам̣. ‘‘самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо, ‘‘идха нимантана̄ акаппийанимантана̄’’ти еке.
пуребхаттан̃ча пин̣д̣а̄йа, чаритва̄ йади бхун̃джати;
сийа̄ парампара̄патти, паччха̄бхаттам̣ на са̄ сийа̄.
паччха̄бхаттан̃ча гамико, пуббагехам̣ йади гаччхе;
еке а̄паттийева̄ти, ана̄паттӣти екачче.
кулантарассоккамане, а̄паттиматайо хи те;
сама̄набхаттапачча̄са̄, ити а̄ху идха̄паре.
мата̄ ган̣икабхаттена, саменти нам̣ нимантане;
виссаджджанам̣ сама̄нанти, еке саммукхата̄паре.
саннит̣т̣ха̄наттхикехева, вича̄ретаббабхедато;
вин̃н̃ӯ ча̄риттамиччева, сиккха̄падамидам̣ видӯ. (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 294);
ча̄риттасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. маха̄на̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄
пан̣ӣтабходжанасиккха̄паде ‘‘маха̄на̄масиккха̄падена ка̄ретаббо’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄) йам̣ вуттам̣, тассаттхо сан̇гхавасена пава̄рите бхесаджджаттха̄йа саппиа̄дибхесаджджапан̃чакам̣ вин̃н̃а̄пети че, ‘‘набхесаджджена каран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄петӣ’’ти (па̄чи. 309) вачанена па̄читтийанти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 310) ликхитам̣. ‘‘тайа̄ имина̄ва пава̄ритамха̄, амха̄кан̃ча имина̄ ча имина̄ ча аттхо’’ти йатха̄бхӯтам̣ а̄чиккхитва̄ вин̃н̃а̄петум̣ гила̄нова лабхати, на итароти ча, ‘‘ан̃н̃асса аттха̄йа̄’’ти асса н̃а̄такаппава̄рите, аттано ва̄ н̃а̄такаппава̄ритети аттхоти ча, ‘‘апарийантаппава̄ран̣а̄йа пава̄рите’’ти сан̇гхавасена, пуггалавасена ча пава̄ретва̄ да̄йака̄. тасма̄ ‘‘сан̇гхаппава̄ран̣ата̄’’ти ватва̄ ‘‘пуггалаппава̄ран̣ата̄’’ти на вуттанти ча, ‘‘парийанта̄тиккамо’’ти вачанена гила̄но гахито, тасма̄ ‘‘гила̄на̄гила̄ната̄’’ти на вуттам̣. евам̣ сантепи ‘‘сан̇гхаппава̄ран̣а̄йа пава̄ран̣ата̄’’ти па̄т̣хоти ча ликхитам̣, вӣмам̣ситаббам̣.
маха̄на̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. уййуттасена̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
хаттхиа̄дӣсу екамеканти антамасо екапуриса̄рул̣хахаттхимпи, екам̣ сарахаттхам̣ пурисампи. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄ни, идам̣ пана локаваджджам̣, акусалачиттам̣ тиведана’’нти па̄т̣хо.
уййуттасена̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. сена̄ва̄сасиккха̄падаван̣н̣ана̄
кеначи палибуддхасса̄ти верикена ва̄ иссарена ва̄ кеначи руддхасса. сена̄париккхепена ва̄ париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нена ва̄ сан̃чаран̣ат̣т̣ха̄напарийантена ва̄ париччхиндитабба̄.
сена̄ва̄сасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ачелакавагго пан̃чамо.
6. сура̄па̄навагго
1. сура̄па̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘сура̄’’ти ва̄ ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти ва̄ джа̄нитва̄ пиване акусаламева̄ти ликхитам̣. акусалачиттанти йебхуййена там̣ сандха̄йа кира вуттам̣. атха касма̄ винайат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘акусаленева па̄таббата̄йа̄’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 329) вуттанти че? сачиттакапаккхе акусаленева па̄таббата̄йа̄ти.
сура̄па̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. ан̇гулипатодакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ка̄йасам̣саггасан̇гха̄дисеса̄паттибха̄ве сама̄непи бхиккхунийа̄пи анупасампаннепи дуккат̣ам̣, упасампанне ева па̄читтийанти евам̣ пуггала̄пеккхам̣ дассетум̣ ‘‘ан̇гулипатодаке па̄читтийа’’нти вуттам̣. сати каран̣ӣйети еттха пурисам̣ сати каран̣ӣйе а̄масатоти адхиппа̄йо, на иттхим̣.
ан̇гулипатодакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. хасадхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘чиккхаллам̣ ва̄’’ти вачанато саккхарампи кхипанакӣл̣а̄йа кӣл̣ато дуккат̣амева. упаригоппхаке па̄читтийам̣, ан̃н̃аттха дуккат̣анти па̄читтийаваттхуаттхавасена ‘‘удаке хасадхамме па̄читтийа’’нти вуттам̣.
идам̣ сан̃н̃а̄вимоккхам̣ че, тикапа̄читтийам̣ катхам̣;
кӣл̣итам̣ва акӣл̣а̄ти, миччха̄га̄хена там̣ сийа̄.
етта̄вата̄ катхам̣ кӣл̣а̄, ити кӣл̣а̄йам̣ ева̄йам̣;
акӣл̣а̄сан̃н̃ӣ хотеттха, винайаттхам̣ сама̄дайе.
еканта̄кусало йасма̄, кӣл̣а̄йа̄бхиратамано;
тасма̄ акусалам̣ читтам̣, екамеветтха лаббхатӣти. (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 336);
хасадхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ана̄дарийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
тасса вачананти ‘‘айам̣ уккхиттако ва̄ вамбхито ва̄ гарахито ва̄ имасса вачанам̣ акатам̣ бхависсатӣ’’ти ана̄дарийам̣ кароти. дхамманти катха̄йам̣ дхаммо нассеййа ва̄ винассеййа ва̄ антарадха̄йеййа ва̄, там̣ ва̄ асиккхитука̄мо ана̄дарийам̣ кароти. ‘‘локаваджджам̣ атиккамитва̄ ‘идам̣ амха̄кам̣ а̄чарийуггахо’ти вадантасса на ват̣т̣атӣ’’ти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 344) ликхитам̣.
ана̄дарийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. джотисиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘висиббана̄пеккхо’’ти вуттатта̄ ан̃н̃асса ват̣т̣ати, ан̃н̃есан̃ча.
джотинекаманеке ва̄, джа̄ленти мунайо саха;
еко сопети на̄неко, адхиппа̄йависесато.
джотисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄
мораккхиман̣д̣аламан̇гулапит̣т̣хӣнанти на екантато, адхикам̣, оран̃ча̄ти ваданти. екакон̣епи ват̣т̣ати, евам̣ йаттха каттхачи екабиндупи ват̣т̣атӣти.
дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. викаппанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийа’’нти па̄т̣хо. еттха парибхогена ка̄йакаммам̣. апаччуддхаран̣ена вачӣкаммам̣.
викаппанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. апанидха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
сасӯчике сӯчигхаре сӯчиган̣ана̄йа а̄паттийоти пора̄н̣а̄.
апанидха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
сура̄па̄навагго чхат̣т̣хо.
7. саппа̄н̣акавагго
1. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ваттхуган̣ана̄йа каммабандхаган̣ана̄четана̄ма̄ран̣а̄нам̣, на каммабандхаган̣ана̄йа четана̄ма̄ран̣а̄. еттха екачетана̄йа бахупа̄н̣ака̄ марантӣти айам̣ вибха̄го ведитаббо.
сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
саппа̄н̣аканти па̄н̣ака̄нам̣ маран̣авасена па̄читтийам̣, на саппа̄н̣акаудакапарибхогавасена па̄читтийам̣, тасма̄ ева ‘‘пан̣н̣аттиваджджа’’нти вуттам̣. асуддхачиттатта̄ па̄читтийам̣, суддхачитте ана̄патти. падӣпуджджалане вийа пан̣н̣аттиваджджата̄ вутта̄ти ликхитам̣.
джале паккхипанам̣ пуббам̣, джалаппавесанам̣ идам̣;
евам̣ убхиннам̣ на̄на̄ттам̣, н̃еййам̣ н̃а̄н̣авата̄ сада̄ти. (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 387)
саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ан̃н̃ам̣ упасампа̄детӣти –
упаджджха̄йо саче са̄мам̣, каммава̄чан̃ча са̄вети;
каммам̣ рухати иччеке, нети винайаковидо.
дуккат̣ам̣ вихитам̣ йасма̄, а̄чарийасса ган̣асса ча;
тасма̄ бхинна̄ва а̄чарийа-упаджджха̄йа̄ висум̣ идха̄ти.
ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
идха екатоупасампанна̄, сиккхама̄на̄, са̄ман̣ерӣти има̄ тиссопи сан̇гахам̣ гаччханти, има̄сам̣ пана тиссаннам̣ самайо раккхати, айамима̄сам̣, ма̄туга̄масса ча висесоти ведитаббам̣.
сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссат̣т̣хена̄ти ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакам̣ сандха̄йа̄’’ти ликхитам̣. тичиттанти еттха випа̄ка̄бйа̄катачиттена сахасеййам̣ каппеййа̄ти еваматтхо дат̣т̣хаббо. ан̃н̃атха̄ сачиттакатта̄ сиккха̄падасса кирийа̄бйа̄катам̣ сандха̄йа на йуджджати.
уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘айам̣ саман̣уддесо па̄ра̄джико хоти. саче там̣ дит̣т̣хим̣ пат̣иниссаджджати, сан̇гхасса а̄рочетва̄ сан̇гха̄нуматийа̄ пабба̄джетаббо’’ти пора̄н̣аган̣т̣хипаде вуттам̣, там̣ на йуттам̣. дан̣д̣акаммана̄сана̄ хи идха̄дхиппета̄. йади со па̄ра̄джико хоти, лин̇гана̄сана̄ на̄ма сийа̄. ‘‘те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти ча дит̣т̣хи саттхари асаттха̄дидит̣т̣хи на хоти. саче са̄ йасса уппаджджати, со па̄ра̄джико хоти, тасмимпи евамева пат̣ипаджджитаббам̣, сам̣варе атит̣т̣ханто лин̇гана̄сана̄йа на̄сетабботи (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 428) а̄чарийасса такко.
кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саппа̄н̣акавагго саттамо.
8. сахадхаммикавагго
4. паха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄
ан̇гесу на моккха̄дхиппа̄йата̄ вийа амаран̣а̄дхиппа̄йата̄ ваттабба̄ти че? на ваттабба̄. касма̄? йо бхиккху сайам̣ паха̄рам̣ да̄тука̄мо, со адхиппа̄йена тасса маран̣е пайогавирахова̄ти катва̄ амаран̣а̄дхика̄ратта̄ кевалам̣ амаран̣а̄дхиппа̄йо ева соти та̄ вийа та̄ на вутта̄. моккха̄дхиппа̄йасса пана копо наттхи, тасма̄ ана̄паттӣти вуттам̣.
паха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. таласаттикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
таламева таласаттикам̣. ‘‘потханасаматтхат̣т̣хена саттика’’нти еке. йасма̄ пахаритука̄мата̄йа пахарато пуримена па̄читтийам̣, кевалам̣ учча̄ретука̄мата̄йа уггиран̣аматте кате имина̄ па̄читтийам̣. имина̄ пана вираджджхитва̄ паха̄ро динно, тасма̄ напахаритука̄мата̄йа диннатта̄ дуккат̣ам̣. кимидам̣ дуккат̣ам̣ паха̄рапаччайа̄, уда̄ху уггиран̣апаччайа̄ти? паха̄рапаччайа̄ ева дуккат̣ам̣, пуримам̣ уггиран̣апаччайа̄ па̄читтийанти садуккат̣ам̣ па̄читтийам̣ йуджджати. пуриман̃хи уггиран̣ам̣, паччха̄ паха̄ро. на ча паччхимам̣ паха̄рам̣ нисса̄йа пуримам̣ уггиран̣ам̣ ана̄паттиваттхукам̣ бхавитумарахатӣти но таккоти (ваджира. т̣ӣ. па̄читтийа 456) а̄чарийо.
таласаттикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄
паро куккуччам̣ уппа̄дету ва̄, ма̄ ва̄, там̣ аппама̄н̣ам̣. ‘‘куккуччупа̄дана’’нти татийаман̇гам̣ тасса адхиппа̄йавасена вуттанти ведитаббам̣.
сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. упассутисиккха̄падаван̣н̣ана̄
упассутинти йатха̄ упакуджджхам̣ ‘‘самӣпакуджджха’’нти вуччати, татха̄ упассути ‘‘самӣпассутӣ’’ти ведитабба̄. йаттха т̣хито сун̣а̄ти, там̣ т̣ха̄нанти аттхо. сутӣти панеттха паресам̣ вачанасаддо ча. со хи суййатӣти сути на̄ма. упасуййати ва̄ еттха̄ти упассути. ока̄со хи сути на̄ма. имесам̣ сутва̄ти еттха ‘‘вачана’’нти па̄т̣хасесо.
самут̣т̣ха̄на̄дӣни атӣтадвайасадиса̄нӣти на гахетабба̄ни. тхеййасаттхасамут̣т̣ха̄нам̣. сийа̄ кирийам̣ гантва̄ саване. сийа̄ акирийам̣ т̣хитат̣т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ ваданта̄нам̣ аджа̄на̄панавасена самут̣т̣ха̄нато. ‘‘сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведана’’нти ликхитам̣.
упассутисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.