1. суккависсат̣т̣хисиккха̄падаван̣н̣ана̄
ан̃н̃атра супинанта̄ти сва̄йам̣ дуббалаваттхукатта̄ четана̄йа пат̣исандхим̣ а̄кад̣д̣хитум̣ асаматтха̄, супине упат̣т̣хитам̣ нимиттан̃хи дуббалам̣. паватте пана ан̃н̃ехи кусала̄кусалехи упаттхамбхита̄ випа̄кам̣ дети. кин̃ча̄пи випа̄кам̣ дети, атха кхо ависайе уппаннатта̄ аббоха̄рика̄ва супинантачетана̄ти ликхитам̣. йам̣ панеттха ‘‘супине упат̣т̣хитам̣ нимиттан̃хи дуббала’’нти вуттам̣, там̣ анекантам̣, на ча а̄рамман̣адуббалата̄йа читтаппаватти дуббала̄ атӣта̄на̄гата̄рамман̣а̄йа, пан̃н̃атта̄рамман̣а̄йа ва̄ адуббалатта̄. тасма̄ дуббалаваттхукатта̄ти дуббалахадайаваттхукатта̄ти но таккоти (ваджира. т̣ӣ. па̄ра̄джика 236-237) а̄чарийо. аваттхуката̄йа дуббалабха̄во йуджджатӣти че? на, аваттхука̄йа бха̄вана̄пабхава̄йа атирекабалавасамбхавато. бха̄вана̄баласамаппитан̃хи читтам̣ арӯпампи сама̄нам̣ атибха̄рампи караджака̄йам̣ гахетва̄ екачиттаккхан̣енева брахмалокампи па̄петва̄ т̣хапети, таппат̣ибха̄гам̣ анаппитампи ка̄ма̄вачарачиттам̣ караджака̄йам̣ а̄ка̄се лан̇гханасаматтхам̣ кароти. ким̣ панеттха там̣ анума̄накаран̣ам̣? йена читтассева а̄нубха̄воти пан̃н̃а̄йеййа читта̄нубха̄вена т̣хапаналан̇гхана̄дикирийа̄висесаниббаттидассанато. пакатичиттасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ вийа асам̣сат̣т̣хатта̄, никкхаманатта̄ ча ваттхисӣсам̣, кат̣и, ка̄йоти тидха̄ суккасса т̣ха̄нам̣ пакаппенти а̄чарийа̄. саппависам̣ вийа там̣ дат̣т̣хаббам̣, на ча висе т̣ха̄нанийамо, кодхавасена пассантасса хоти. евамасса на т̣ха̄нанийамо, ра̄гавасена упаккамантасса хотӣти но таккоти а̄чарийо.
‘‘дакасотам̣ анотин̣н̣епӣ’’ти идам̣ ‘‘отин̣н̣аматте’’ти имина̄ вируджджхатӣти че, там̣ дассетум̣ ‘‘т̣ха̄нато пана чута’’нтиа̄дима̄ха. тассаттхо – нимитте упаккамам̣ катва̄ суккам̣ т̣ха̄на̄ ча̄ветва̄ пуна виппат̣иса̄равасена дакасоторохан̣ам̣ нива̄ретум̣ на сакка̄, татха̄пи адхива̄са̄дхиппа̄йена адхива̄сетва̄ антара̄ дакасотато уддхам̣ нива̄ретум̣ асаккун̣еййата̄йа ‘‘бахи никкханте ва̄’’ти вуттам̣, тасма̄ т̣ха̄на̄ чутан̃хи авассам̣ дакасотам̣ отаратӣти ат̣т̣хакатха̄йа адхиппа̄йо. тасма̄ убхайам̣ саметӣти гахетаббо.
еттха̄ха – касма̄ имасмим̣ сиккха̄паде ‘‘йо пана бхиккхӯ’’тиа̄дина̄ ка̄рако на ниддит̣т̣хоти? вуччате – адхиппа̄йа̄пеккха̄йа бха̄вато ка̄рако на ниддит̣т̣хо тасса са̄пеккхабха̄вадассанаттхам̣. катхам̣? кан̣д̣увана̄диадхиппа̄йачетана̄васена четентасса кан̣д̣увана̄диупаккамена упаккамантасса метхунара̄гавасена ӯруа̄дӣсу дуккат̣аваттхӯсу, ван̣а̄дӣсу тхуллаччайаваттхӯсу ча упаккамантасса суккависат̣т̣хийа̄ сатипи на сан̇гха̄дисесо ‘‘ана̄патти бхиккху на мочана̄дхиппа̄йасса̄’’ти (па̄ра̄. 263) вачанато. тасма̄ тадаттхадассанаттхам̣ идха ка̄рако на ниддит̣т̣хо. ан̃н̃атха̄ ‘‘йо пана бхиккху сан̃четаникам̣ суккависат̣т̣хим̣ а̄паджджеййа, сан̇гха̄дисесо’’ти ниддит̣т̣хе ка̄раке ‘‘четети на упаккамати муччати, ана̄паттӣ’’ти (па̄ра̄. 262) вуттавачанавиродхо. татха̄ ‘‘сан̃четаника̄йа суккависат̣т̣хийа̄ ан̃н̃атра супинанта̄ сан̇гха̄дисесо’’ти бхумме ниддит̣т̣хепи со ева виродхо хетваттханийамасиддхито. тасма̄ тадубхайампи вачанаккамам̣ аватва̄ ‘‘сан̃четаника̄ суккависат̣т̣хи ан̃н̃атра супинанта̄ сан̇гха̄дисесо’’ти вуттам̣. таттха нимиттаттхе бхуммавачана̄бха̄вато хетваттханийамо на като хоти. тасмим̣ акате сан̃четаника̄ суккависат̣т̣хи ан̃н̃атра супинанта̄ сан̇гха̄дисесоти, упаккаме асати ана̄паттӣти айаматтхо дӣпито хотӣти ведитаббам̣.
имасмим̣ сиккха̄паде две а̄паттисахасса̄ни хонти. катхам̣? аттано хаттха̄дибхеде аджджхаттарӯпе ра̄гӯпаттхамбханавасена ан̇гаджа̄те камманийаппатте а̄рогйаттха̄йа нӣлам̣ мочентасса ека̄ а̄патти, аджджхаттарӯпе ева ра̄гӯпаттхамбхе пӣтака̄дӣнам̣ мочанавасена нава̄ти даса. евам̣ ‘‘сукхаттха̄йа̄’’тиа̄дӣнам̣ наваннам̣ васена̄ти ра̄гӯпаттхамбхе аджджхаттарӯпавасена сатам̣. евамевам̣ ваччаппасса̄вава̄таучча̄лин̇гапа̄н̣акадат̣т̣хӯпаттхамбхесу ча сатам̣ сатам̣ катва̄ саббам̣ пан̃часатам̣. йатха̄ аджджхаттарӯпе пан̃часатам̣, евам̣ бахиддха̄рӯпе ва̄ аджджхаттабахиддха̄рӯпе ва̄ а̄ка̄се ва̄ кат̣им̣ кампентоти две сахасса̄ни а̄паттийо хонтӣти.
суккависсат̣т̣хисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.