7. саппа̄н̣акавагго
1. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄
саппа̄н̣акаваггасса пат̣хаме па̄н̣оти тираччха̄нагатапа̄н̣о адхиппето. там̣ кхуддакампи махантампи ма̄рентасса па̄читтийамева, маханте пана упаккамамахантата̄йа акусалам̣ махантам̣ хоти.
са̄ваттхийам̣ уда̄йиттхерам̣ а̄раббха па̄н̣ам̣ джӣвита̄ воропанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, па̄н̣е вематикасса, апа̄н̣е па̄н̣асан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. апа̄н̣асан̃н̃исса, асан̃чичча, аджа̄нантасса, намаран̣а̄дхиппа̄йасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сесам̣ мануссавиггахе вуттанайамева̄ти.
сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
дутийе саппа̄н̣аканти йе па̄н̣ака̄ парибхогена маранти, техи саппа̄н̣акам̣, та̄дисан̃хи джа̄нам̣ парибхун̃джантасса пайоге пайоге па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха джа̄нам̣ саппа̄н̣акам̣ удакам̣ парибхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесаметтха син̃чанасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.
саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. уккот̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄
татийе йатха̄дхамманти йо йасса адхикаран̣асса вӯпасама̄йа дхаммо вутто, тенева дхаммена. нихата̄дхикаран̣анти нихатам̣ адхикаран̣ам̣, саматхаккхандхаке (чӯл̣ава. 185 а̄дайо) саттха̄ра̄ вуттадхамменева вӯпасамитанти аттхо, вӯпасамананайам̣ панасса адхикаран̣асаматхесу дассайисса̄ма. пунакамма̄йа уккот̣еййа̄ти тасса тасса бхиккхуно сантикам̣ гантва̄ ‘‘акатам̣ камма’’нтиа̄дӣни (па̄чи. 394) ваданто пунакаран̣аттха̄йа учча̄леййа. йатха̄т̣хитабха̄вена патит̣т̣ха̄тум̣ на дадеййа, тассевам̣ каронтасса па̄читтийам̣. йам̣ пана дхаммена адхикаран̣ам̣ нихатам̣, там̣ сунихатамева. саче виппакате камме пат̣иккосати, там̣ сан̃н̃а̄петва̄ ка̄таббам̣. итаратха̄ камман̃ча куппати, ка̄рака̄нан̃ча а̄патти.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха уккот̣анаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, дхаммакамме вематикасса, адхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. убхайесу адхаммакаммасан̃н̃исса, ‘‘адхаммена ва̄ ваггена ва̄ акамма̄рахасса ва̄ каммам̣ ката’’нти джа̄нантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. йатха̄дхаммам̣ нихатабха̄во, джа̄нана̄, уккот̣ана̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведананти.
уккот̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. дут̣т̣хулласиккха̄падаван̣н̣ана̄
чатуттхе дут̣т̣хулланти сан̇гха̄дисесам̣ адхиппетам̣, там̣ йена кеначи упа̄йена н̃атва̄ пат̣иччха̄дентасса па̄читтийам̣. сачепи ‘‘на да̄ни нам̣ кассачи бхиккхуно а̄рочесса̄мӣ’’ти дхурам̣ никкхипитва̄ паччха̄ а̄рочети, па̄читтийам̣, а̄паджджитва̄ва а̄рочессати. саче пана евам̣ дхурам̣ никкхипитва̄ пат̣иччха̄данаттхамева ан̃н̃асса а̄рочети, сопи ан̃н̃асса̄ти етенупа̄йена саман̣асатампи а̄паджджатийева та̄ва, йа̄ва кот̣и на чхиджджати. катхам̣ пана кот̣и чхиджджати? саче хи а̄панно екасса а̄рочети, сопи ан̃н̃асса а̄рочети, со ниваттитва̄ йенасса а̄рочитам̣, тассева а̄рочети, евам̣ татийена пуггалена дутийасса а̄рочите кот̣и чхинна̄ хоти.
са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха дут̣т̣хулла̄паттипат̣иччха̄данаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, дут̣т̣хулла̄йа а̄паттийа̄ а̄дипаде па̄читтийам̣, итаресу двӣсу дуккат̣ам̣, адут̣т̣хулла̄йа тикадуккат̣ам̣, анупасампаннасса дут̣т̣хулле ва̄ адут̣т̣хулле ва̄ аджджха̄ча̄ре дуккат̣амева. ‘‘сан̇гхасса бхан̣д̣ана̄дӣни бхависсантӣ’’ти (па̄чи. 401) ва̄ ‘‘айам̣ каккхал̣о пхарусо джӣвитантара̄йам̣ ва̄ брахмачарийантара̄йам̣ ва̄ кариссатӣ’’ти ва̄ ана̄рочентасса, патирӯпам̣ бхиккхум̣ апассато, на чха̄детука̄масса, ‘‘пан̃н̃а̄йиссати сакена каммена̄’’ти ана̄рочентасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упасампаннасса дут̣т̣хулла̄паттиджа̄нанам̣, ‘‘пат̣иччха̄детука̄мата̄йа на̄рочесса̄мӣ’’ти дхураниккхепоти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни саманубха̄санасааса̄нева̄ти.
дут̣т̣хулласиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄
пан̃чаме ӯнавӣсативассанти пат̣исандхиггахан̣ато пат̣т̣ха̄йа апарипун̣н̣авӣсативассам̣. упасампа̄деййа̄ти упаджджха̄йо хутва̄ упасампа̄деййа. со ча пуггало анупасампанноти джа̄нантена̄пи аджа̄нантена̄пи упасампа̄дито анупасампаннова. саче пана со дасавассаччайена ан̃н̃ам̣ упасампа̄дети, тан̃че мун̃читва̄ ган̣о пӯрати, сӯпасампанно. сопи йа̄ва на джа̄на̄ти, та̄ва тасса нева саггантара̄йо на моккхантара̄йо, н̃атва̄ пана пуна упасампаджджитаббам̣. те ча бхиккхӯ га̄райха̄ти т̣хапетва̄ упаджджха̄йам̣ авасеса̄ га̄райха̄ хонти, саббе дуккат̣ам̣ а̄паджджанти. идам̣ тасмим̣ па̄читтийанти йо пана упаджджха̄йо хутва̄ упасампа̄дети, тасмим̣йева пуггале идам̣ па̄читтийам̣ ведитаббам̣. тасма̄ йо ‘‘евам̣ упасампа̄десса̄мӣ’’ти ган̣ам̣ ва̄ а̄чарийам̣ ва̄ паттам̣ ва̄ чӣварам̣ ва̄ парийесати, сӣмам̣ ва̄ самманнати (па̄чи. 404), удакуккхепам̣ ва̄ париччхиндати, со етесу саббакиччесу н̃аттийа̄, двӣсу ча каммава̄ча̄су дуккат̣а̄ни а̄паджджитва̄ каммава̄ча̄парийоса̄не па̄читтийам̣ а̄паджджати.
ра̄джагахе самбахуле бхиккхӯ а̄раббха ӯнавӣсативассам̣ упасампа̄данаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, ӯнавӣсативассе вематикасса, парипун̣н̣авӣсативассе ӯнакасан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. убхайаттха парипун̣н̣асан̃н̃исса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ӯнавӣсативассата̄, ӯнакасан̃н̃ита̄, упасампа̄дананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана пан̣н̣аттиваджджам̣, тичиттам̣, тиведананти.
ӯнавӣсативассасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. тхеййасаттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄
чхат̣т̣хе йе ра̄джа̄нам̣ ва̄ ван̃четва̄ сун̇кам̣ ва̄ парихаритука̄ма̄ чора̄ катакамма̄ чева акатакамма̄ ча маггаппат̣ипанна̄, тесу идха тхеййасаттхасан̃н̃ино тасса тхеййасаттхабха̄вам̣ н̃атва̄ тена саддхим̣ сам̣видха̄йа гаччхантасса сам̣видха̄не ча гамане ча ова̄давагге вуттанайена а̄паттивиниччхайо ведитаббо.
са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха тхеййасаттхена саддхим̣ сам̣видха̄йа екаддха̄намаггам̣ пат̣ипаджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, мануссесу асам̣видахантесу сайамева сам̣видахитва̄ гаччхантасса, тхеййасаттхе вематикасса, атхеййасаттхе тхеййасаттхасан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. атхеййасаттхасан̃н̃исса, асам̣видахитва̄ ва̄ ка̄лависан̇кетена ва̄, а̄пада̄су ва̄, гаччхантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. тхеййасаттхабха̄во, джа̄нанам̣, сам̣видха̄нам̣, ависан̇кетена гамананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. тхеййасаттхасамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
тхеййасаттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
саттаме са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха ма̄туга̄мена саддхим̣ екаддха̄намаггам̣ пат̣ипаджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесаметтха бхиккхунийа̄ саддхим̣ сам̣видха̄насиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.
сам̣видха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. арит̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ат̣т̣хаме саггамоккха̄нам̣ антара̄йам̣ каронтӣти антара̄йика̄, те каммакилесавипа̄каупава̄дапан̃н̃аттивӣтиккаманавасена пан̃чавидха̄. тесу мудука̄нам̣ аттхаран̣а̄дӣнам̣ пхассо вийа иттхисампхассопи ват̣т̣атӣти метхунавӣтиккамане досам̣ адисва̄ пан̃н̃аттивӣтиккамантара̄йике сандха̄йа ‘‘йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти вуттам̣. анекапарийа̄йена̄ти ‘‘ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄’’тиа̄дӣхи (ма. ни. 2.42; па̄чи. 417; чӯл̣ани. кхаггависа̄н̣асуттаниддеса 147) некехи ка̄ран̣ехи. со бхиккху бхиккхӯхӣти йе пассанти ва̄ сун̣анти ва̄, техи тиккхаттум̣ евам̣ ваттаббо ‘‘ма̄ а̄йасма̄ евам̣ авача…пе… алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа̄’’ти. евам̣ вутте аппат̣иниссаджджантасса дуккат̣ам̣, сутва̄ аваданта̄нампи дуккат̣ам̣. пуна сан̇гхамаджджхампи а̄кад̣д̣хитва̄ татхева ваттаббо, татра̄пи тасса аппат̣иниссаджджане, итаресан̃ча авачане дуккат̣амева. евампи аппат̣иниссаджджанто пуна н̃аттичатуттхена каммена йа̄вататийам̣ саманубха̄ситаббо, атхасса аппат̣иниссаджджато пуна н̃аттийа̄ ча двӣхи ча каммава̄ча̄хи дуккат̣ам̣, каммава̄ча̄парийоса̄не па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ арит̣т̣хам̣ а̄раббха па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссаджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, адхаммакамме тикадуккат̣ам̣. асаманубха̄сийама̄насса, пат̣иниссаджджантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. дхаммакаммата̄, саманубха̄сана̄, аппат̣иниссаджджананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни саманубха̄санасадиса̄нева̄ти.
арит̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄
наваме татха̄ва̄дина̄ти ‘‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхамма’’нтиа̄дива̄дина̄. аката̄нудхаммена̄ти анудхаммо вуччати а̄паттийа̄ адассане ва̄ аппат̣икамме ва̄ па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге ва̄ дхаммена винайена уккхиттакасса ануломаваттам̣ дисва̄ катаоса̄ран̣а̄, со оса̄ран̣асан̇кха̄то анудхаммо йасса на като, айам̣ аката̄нудхаммо на̄ма, та̄дисена саддхинти аттхо. самбхун̃джеййа ва̄ти а̄мисасамбхогам̣ ва̄ дхаммасамбхогам̣ ва̄ кареййа. сам̣васеййа ва̄ти упосатха̄дикам̣ сан̇гхакаммам̣ кареййа. саха ва̄ сеййам̣ каппеййа̄ти на̄нӯпача̄репи екаччханне нипаджджеййа. таттха а̄мисапарибхоге екаппайогена бахӯпи дадато ва̄ ган̣хато ва̄ екам̣ па̄читтийам̣, виччхиндане сати пайоге пайоге па̄читтийам̣. дхаммасамбхоге пада̄дӣхи уддисантасса ва̄ уддиса̄пентасса ва̄ падасодхамме вуттанайена, сам̣ва̄се каммапарийоса̄навасена, сахасеййа̄йа екасмим̣ нипанне итарасса нипаджджанаппайогавасена а̄паттипариччхедо ведитаббо.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха арит̣т̣хена бхиккхуна̄ саддхим̣ самбхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, уккхиттаке вематикасса, ануккхиттаке уккхиттакасан̃н̃ино чева вематикасса ча дуккат̣ам̣. убхосу ануккхиттакасан̃н̃исса, ‘‘оса̄рито’’ти ва̄ ‘‘там̣ дит̣т̣хим̣ пат̣иниссат̣т̣хо’’ти ва̄ джа̄нантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. аката̄нудхаммата̄, джа̄нана̄, самбхога̄дикаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана пан̣н̣аттиваджджам̣, тичиттам̣, тиведананти.
уккхиттасамбхогасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄
дасаме саман̣уддесоти са̄ман̣еро. чара̄ти гаччха. пирети пара ама̄мака. винасса̄ти насса, йаттха там̣ на пасса̄ма, таттха гаччха̄ти вуттам̣ хоти. татха̄на̄ситантиеттха сам̣ва̄сана̄сана̄ лин̇гана̄сана̄ дан̣д̣акаммана̄сана̄ти тиссо на̄сана̄. таттха а̄паттийа̄ адассана̄дӣсу уккхепана̄ сам̣ва̄сана̄сана̄ на̄ма. дӯсако на̄сетаббо (па̄ра̄. 66), меттийам̣ бхиккхуним̣ на̄сетха̄ти (чӯл̣ава. 193; па̄ра̄. 384) айам̣ лин̇гана̄сана̄ на̄ма. ‘‘аджджатагге те, а̄вусо саман̣уддеса, на чева со бхагава̄ саттха̄ ападиситаббо’’ти (па̄чи. 429) айам̣ дан̣д̣акаммана̄сана̄ на̄ма, айам̣ идха̄дхиппета̄. тена вуттам̣ ‘‘татха̄на̄сита’’нти. упала̄пеййа̄ти ‘‘паттам̣ ва̄ чӣварам̣ ва̄ уддесам̣ ва̄ парипуччхам̣ ва̄ дасса̄мӣ’’ти сан̇ган̣хеййа. упат̣т̣ха̄пеййа̄ти чун̣н̣аматтика̄дӣни са̄дийанто тена аттано упат̣т̣ха̄нам̣ ка̄ра̄пеййа. самбхогасахасеййа̄ анантарасиккха̄паде вуттанайа̄ ева, тасма̄ а̄паттипариччхедопеттха тасмим̣ вуттанайенева ведитаббо.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха кан̣т̣акасаман̣уддесаупала̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесам̣ арит̣т̣хасиккха̄паде вуттасадисамева̄ти.
кан̣т̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саппа̄н̣акавагго саттамо.